Wyrok I C 1433/ll

--- STRONA 1 --- /' Sygnatura akt I C 1433/ll ¬.. Hu.- ofiša Š wf! ssłsß à. -.|¬.¬.- H.- .|-"" .|-'F' F' . 19? r.f SWYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Łódź, dnia 09 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w następującym składzie: ' Przewodniczący: S.S.O. Ewa Maciejewska Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Lelewska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2013 r. w Łodzi _ na rozprawie sprawy z powództwa J. Š przeciwko Powszechncmu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. w W - o zadośćuczynienie w kwocie 300.000zł oraz o ustalenie odpowiedzialności na przyszłość l. zasądza od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej w W na rzecz J. Ś. kwotę 100.000zł (sto tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 27 września 2011r. do dnia zapłaty; 2. ustala odpowiedzialność pozwanego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjuej w W. za skutki wypadku z dnia 30 lipca 2011r., które ujawnią się w przyszłości; - ` 3. oddala powództwo w pozostałej części; 4. nakazuje pobrać od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej w`W. 'na rzecz S. P. - Sądu Okręgowego w Ł. kwotę 5.9l8zł (pięć tysięcy. .dziewięćset osiemnaście złotych) tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych; - 5. nie obciąża J. Ś. pozostała częścią kosztów procesu. 1 --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1433/11 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 6 października 2011 roku skierowanym przeciwko pozwanemu Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń SA. z siedzibą w W. małoletni powód J.. Ś., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego I. Ś., wniósł o zasądzenie kwoty 300.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 27 września 201 lr. tytułem zadośćuczynienia za krzywdę jakiej doznał w wyniku wypadku dnia 30 lipca 2011r. oraz ustalenie odpowiedzialności pozwanego za skutki tego wypadku jakie mogą powstać w przyszłości. Powód wniósł nadto o zwrot kosztów procesu (pozew - k. 2-1 1) Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości kwestionując żądanie pozwu zarówno co do zasady jak i-wysokości (odpowiedź na pozew - k. 80). . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 30 lipca 2011r. 5-letni powód razem z tatąi bratem pojechał z ojcem do dziadka H. Ojciec powoda pomagał przy zwózce siana. Po zakończeniu pracy około 19-tej usiadł na podwórku, a obok w piaskownicy bawiły się dzieci: J., K. i' ichkuzynka N. H. Ś. poszedł oporządzić konie. Gdy otworzył drzwi, ze stajni wybiegła klacz i młody źrebak. Klacz podeszła do dwukółki z zielonką, a źrebak biegał i wierzgał koło dzieci. Ojciec powoda zerwał się by je złapać, ale nie zdążył i źrebak kopnął powoda w twarz. Ojciec zawiózł go do. szpitala w Ł., a stamtąd powód został przewieziony do Ł.. Okazało się, że ma uszkodzenia nosa, czaszki, wgnieciony oczodół. W dniu wypad-ku konie stanowiły własność H. Ś., który posiada ich paszporty. Źrebak Beliks miał 3 miesiące i około 200 kg wagi. Nie był wiązany, tak samo jak jego matka Łasa. Siano było zwożone ciągnikiem. Klacz była wykorzystywana do lżejszej pracy np. przy truskawkach. H. Ś. kupił konie 27 lipca 2011r., 4 dni przed wypadkiem od W. K. , który ma zakład ubojowy i kupował od H. Ś. wtym samym dniu jałówkę. W praktyce wiejskiej przy sprzedaży koni nie sporządza się specjalnych dokumentów, a jedynie oprócz pieniędzy przekazuje' się dokument tożsamości konia, który nazywa się paszportem. W tym paszporcie odnotowuje się zmiany właściciela, ale nie zawsze dokonywane to jest na bieżąco. Oba konie; klacz zeźrebięciem W. K. kupił na targowisku w S. ok. półtora miesiąca - dwa miesiące wcześniej od 4 osób, w tym jednej kobiety. Nie zna nazwiska zbywcy i nie ma dokumentów związanych z zakupem. razem z koniem otrzymał paszport klaczy -oraz dokument zaźrebienia. Te same dokumenty przekazał w chwili sprzedaży koni- H. S., który zarejestrował je w O. Z. H. K. w Ł. w dniu 17 sierpnia 2013r. oraz wyrobił paszport konia f . dla źrebięcia _ _ - - I (zeznanie świadka H. Ś. - k. 946, W. K. -_k. 109-110, faktura zakupu jałówki - k. 104, kopia -paszportów koni: Łasa - k 105--106, Beliks -~ k. 107). - H. Ś._ubezpieczony jest od odpowiedzialności cywilnej w pozwanyrn zakładzie ubezpieczeń |- (okoliczności niesporne, a nadto dokumenty `-'k. 18-20) ' " ` . 1. --- STRONA 3 --- Wezwanie do zapłaty kwoty 200.00zł zadośćuczynienia zostało nadane w urzędzie pocztowym 24 sierpnia 2011r. ` - (wezwanie wraz z dowodem nadania -- k. 21) Po wypadku powód był hospitalizowany w Ł. w szpitalu im. M. K., gdzie z powodu doznanych urazów przebył 3 zabiegi chirurgiczne w tym operacje z powodu złamania oczodołu lewego. Powód doznał urazu twarzoczaszki ze złamaniem kości szczękowej po stronie lewej, z przemieszczeniem odłamów kostnych oraz blizny skóry wargi górnej. Wygojone złamanie kości z przemieszczeniem oceniane łącznie dla szczęki i żuchwy stanowi trwały 5% uszczerbek na zdrowiu. Proces leczenia trwał do listopada 2011r. i z punktu widzenia chirurgii twarzowo-szczękowej został zakończony. Cierpienia fizyczne związane zz urazem były duże i trwały do 14 dni. _ ` '-L (opinia biegłego lekarza chirurga szczękowego -- k. 112-113 oraz 131 oraz powołana w niej dokumentacja lekarska) “ ' W czasie wypadku z dnia 30 lipca 2011r. doszło do: złamania ścian kostnych twarzoczaszki- oczodołu lewego, stłuczenia tkanek miękkich powiek oka lewego i oczodołu z obrzękiem i zasinieniem, ale nie doszło do bezpośredniego uszkodzenia gałek ocznych ani mięśni gałkoruchowych. Powód był konsultowany okulistycznie w czasie hospitalizacji na oddziale laryngologii w dniu 01 i 05 sierpnia 2011 i poza stłuczeniem tkanek: obrzękiem i zasinieniem powiek oka lewego, nie stwierdzono innych zmian pourazowych w zakresie narządu wzroku. Złamanie dna oczodołu lewego nie spowodowało uszkodzeń funkcji mięśni oka lewego. W czasie konsultacji po urazie rozpoznano także obustronna wadę refrakcji (dużą nadwzroczność - zmiana okulistyczna samoistna, bez związku z urazem) i zalecono dobór szkieł korekcyj nych arnbulatoryjnie. Kolejne badania okulistyczne miały miejsce w czasie kolejnych hospitalizacji i nadal nie wykazały okulistycznych następstw urazu. Rokowania na przyszłość są dobre. U powoda zachowane jest pojedyncze widzenie obuoczne, prawidłowe we wszystkich kierunkach. Wada refrakcji obu oczu: nadwzroczność i astygmatyzm rozpoznana w -czasie konsultacji po wypadku, wynika z budowy gałek ocznych i jest samoistnym stanem okulistycznym, bez związku z urazem. Powód w związku z następstwami wypadku wymagał wpuszczania kropli do oczu 4xdz oraz stosowania maści na skórę przez ok. 1-2 miesięcy. Pozatym chłopiec nie wymagał szczególnej opieki czy pomocy osób' trzecich z przyczyn okulistycznych ani też żadnej rehabilitacji wzrokowej. (opinia biegłego okulisty -› k. 134-142 oraz powołana w niej dokumentacja lekarska) Z punktu widzenia laryngologicznego powód doznał złamania nosa z nieznacznym przemieszczeniem odłamów lewej kości nosa do jamy nosowej prawej, złamania przegrody nosa n podstawy z oderwaniem od lemiesza, złamania przedniej ściany zatoki szczękowej lewej oraz obustronnego pourazowego oderwania małżowin nosa dolnych z przemieszczeniem ku tyłowi. Był trzykrotnie hospitalizowany w klinice Otolaryngologii: od dnia wypadku 30 lipca 2011r. do 12 sierpnia 201 lr., .od '7 listopada do 16 listopada 2011r. _i od 4 czerwca do 8 czerwca 2012r. Zalecono dalsze leczenie w poradni laryngologicznej oraz diagnostykę neurologiczną. Leczenie nie jest zakończone, bo z uwagi na zawroty głowy _i zmiany w badaniu układu równowagi VNG oraz w badaniu TK głowy, konieczna jest dalsza obserwacja i poszerzona diagnostyka. Trwały uszczerbek na zdrowiu powoda z tytułu wygojonego uszkodzenia nosa (złamanie obu kości nosa z przemieszczeniem do jamy nosa, złamanie przegrody nosa z oderwaniem od lemiesza i obustronne oderwanie od przyczepu małżowin nosa dolnych) wynosi 10%. Rokowania na przyszłość w zakresie laryngologicznym są pomyślne. Złamania- kości nosa i przegrody nosa, uszkodzenia małzowin nosa zostały wygojone z nieznaczn_ym upośledzeniem funkcji. Dalszego leczenia wymagają współistniejące 'schorzenia somatyczne, -w tym przerost migdałka gardłowego 2 --- STRONA 4 --- mogący istotnie wpływać na drożność nosa i trąbki słuchowej. Cierpienia fizyczne powoda były znaczne. Co najmniej przez 3 miesiące miał- problemy z oddychaniem, spożywaniem posiłków i wymagał opieki większej niż dzieci w jego wieku: (opinia biegłego laryngologa '-- k. 157-16 oraz powołana w niej dokumentacja lekarska) Powód wykazuje cechy wzmożonej pobudliwości emocj onalnej i ruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi. Zaburzenia te są spowodowane przebytym traumatycznym zdarzeniem i cierpieniem fizycznym wynikającym z wielu zabiegów chirurgicznych. Nie występują u niego objawy wskazujące na zmiany organiczne w mózgu. Na zachowanie chłopca negatywnie wpłynęła nadopiekuńcza postawa opiekunów w trakcie hospitalizacji i dalszego procesu leczenia. W początkowym okresie rozmiar cierpień fizycznych i psychicznych był znaczny. W miarę upływu czasu się zmniejszał. U powoda nadal występują wzmożone reakcje emocjonalne' oraz objawy lękowe. Powód' wymaga terapii ukierunkowańej _na poprawę koncentracji ,_sprawności grafomotoiycznej, umiejętności liczenia itd. Terapia taka możliwa jest nieodpłatnie w P. P.-P. w G. ` (opinia biegłego neuropsychologa -- k. 187-188 oraz powołane W niej dokumenty) Z punktu widzenia psychiatrii w związku z przebytym zdarzeniem traumatycznym powód doznał trwałego 10% uszczerbku na zdrowiu. Wymaga pomocy psychoterapeutycznej obejmującej pracę z rodzicami i dzieckiem (psychoedukacja, terapia poznawczo- behawioralna; nauka umiejętności wyrażania i regulowania emocji). Rozmiar cierpień bezpośrednio po wypadku i w trakcie leczenia był znaczny. Obecnie uległ zdecydowanemu zmniejszeniu, choć utrzymują się reakcje lękowe w postaci koszmarów sennych i trudności w zasypianiu. Powód unika rozmów o wypadku, co świadczy o związanym z nim dyskomforcie. " ' (opinia biegłego psychiatry i powołana w niej dokumentacja medyczna - k. 201-207) Z punktu widzenia chirurgii plastycznej trwałym obrażeniem powoda po wypadku jest blizna pooperacyjna twarzy w okolicy powiekowo-jarzmowej lewej, powstała w skutek leczenia chirurgicznego jednego z następstw wypadku. Blizna pourazowa wargi górnej w przedsionku nosa jest niewidoczna, a asymetria twarzy nie przekracza normy anatomicznej i nie stanowi jakiegokolwiek oszpecenia _wyglądu powoda. Uszczerbek z tytułu blizny szpecącej twarzy wynosi 1% i nie jest przyczyną cierpień psychicznych powoda. Nie można wykluczyć, że w przyszłości asymetria twarzy powoda powiększy się z uwagi na powstałe w wyniku leczenia operacyjnego blizny kostne, co będzie jednak możliwe do stwierdzenia dopiero po ukończeniu przez powoda 18'-go roku życia. (opinia biegłego chirurga plastycznego wraz z powołaną w niej dokumentacją medyczna - k. 221-223). ` Powód ma obecnie 7 lat. Chodzi do I klasy szkoły podstawowej. W zerówce z uwagi na wypadek bardzo dużo. opuszczał. W szkole płakał, nie chciał współpracować z nauczycielem, nie reagował na polecenia. Od listopada 2012r. uczęszcza z tej przyczyny do psychologa. Jeździ do psychologa raz w tygodniu lub raz na miesiąc _Koniec terapii nie jest oznaczony. Leczy się nadto u neurologa, okulisty i -laryngologa. Ma zawroty głowy i się przewraca. W przyszłości czekają go kolejne operacje nosa. Matka powoda ze względu na konieczność opieki nad synem nie pracuje: Wcześniej pracowała dorywczo. Powód chce być ciągle zmamą. Wcześniej lubił zwierzęta, a teraz się ich boi. ' ( zeznanie przedstawicielki ustawowej powoda - k. 235, wywiad - k. 205) Powyższy stan faktyczny wynika z dokumentów, opinii biegłych "oraz zeznań świadków i przedstawicielki ustawowej powoda, z tym, że sąd' nie uwzględnił wypowiedzi matki 3 --- STRONA 5 --- . r powoda w zakresie stanu zdrowia powoda i jego leczenia w zakresie nie zweryfikowanym opiniami biegłych. Materia ta wymaga bowiem- wiadomości specjalnych, powód zaś reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, nie żądał uzupełnienia opinii biegłych lekarzy. W pozostałym zakresie osobowe żródła dowodowe nie budzą żadnych zastrzeżeń co do prawdziwości, w szczególności dotyczy to zeznań świadków H. Ś. i W. K., który są spójne i logiczne oraz częściowo potwierdzone dokumentem zakupu jałówki. Sąd oddalił natomiast wniosek pozwanego - k. 108 - o przesłuchanie świadka D. B. wpisanej do paszportu konia Łasa jako jego posiadacz od 19 maja 2011r., na okoliczność posiadania koni w dniu wypadku 30 lipca 2011r. Sąd uznał bowiem, że podnoszona przez pozwanego teza, że dowód ten może wykazać że H. Ś., wpisany do paszportu konia Łasa_ jako posiadacz dopiero od 17 sierpnia 2011r., był nie posiadaczem, a dzierżycielem koni, które spowodowały wypadek, jest całkowicie nieprawdopodobna. Fakt że oba koniez., klacz i źrebak były w posiadaniu, a nawet stanowiły własność H. Ś. w dniu 30 lipca 2011r. jest wystarczająco udowodniony poprzez pozostały materiał dowodowy, _a w szczególności zeznania świadków H. Ś. i W. K.. Natomiast daty w paszporcie klaczy nie wskazują na datę zakupu koni, a jedynie na datę zarejestrowania faktu przeniesienia posiadania we właściwym Z. H. K.. Nadto doświadczenie życiowe wskazuje, że opisana przez świadka W. K. praktyka -braku niezwłocznego rejestrowania zmian właścicieli (posiadaczy) koni o ile nie są one hodowane profesjonalnie jest bardzo prawdopodobna, a ustalone okoliczności sprawy nie dają żadnych podstaw do uznania, że H. Ś. nie był w dniu 30 lipca 2011r. w posiadaniu klaczy Łasa i jej żrebaka, skoro na terenie jego gospodarstwa doszło do wypadku z udziałem tych zwierząt. Ewentualne zaś dzierżenie tych koni w rozumieniu art. 338 k.c. za D. B. zamieszkałą w C. w województwie K.-P. jest całkowicie nieprawdopodobne, zwłaszcza wobec odległości miejsc zamieszkania tych osób oraz braku jakichkolwiek stosunków faktycznych czy cywilno-prawnych między tymi osobami. W tych okolicznościach dowód z zeznań świadka D. B. jest zbędny i służyłby jedynie przedłużeniu postępowania w sprawie. Tym bardziej, że pozwany jest profesjonalistąi miał możliwość w ramach prowadzonego postępowania likwidacyjnego zwrócić się do świadka o złożenie stosownych wyjaśnień. 1 -„_ - Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jest w części uzasadnione. ' Pod_stawą odpowiedzialności pozwanego towarzystwa ubezpieczeniowego jest umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawarta z posiadaczem gospodarstwa rolnego, w którym doszło do wypadku H. S.. Pozwany nie kwestionował związania umową, a podnosił jedynie brak wyjaśnienia okoliczności związanych z przebywaniem koni Łasa i Beliks na terenie gospodarstwa rolnego należącego do ubezpieczonego. Wątpliwości te związane z brakami w dokumentacji, zostały jednak dostatecznie wyjaśnione w toku postępowania przed sądem. Zgodnie z art. 822 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacen_ia określonego w 'umowie odszkodowania za szkody wyrządzone- osobom trzecim, względem których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz umowa została zawarta. Zgodnie z art. 431 § 1 k.c. kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, _obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jego 4 --- STRONA 6 --- nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy. ' W przedmiotowej sprawie zaniedbanie H. Ś. w zakresie wypuszczenia młodego źrebaka na podwórko, na którym bawią się dzieci nie budzi żadnych wątpliwości. Zwierze stanowiło cześć gospodarstwa rolnego H. S. w rozumieniu art. 553 k.c. ` ` .F Spełnione zatem zostały wszelkie przesłanki odpowiedzialności cywilnej H.. S., a w konsekwencji jego ubezpieczyciela. _ Zakre_s odpowiedzialności strony pozwanej, a co za tym idzie wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia określa art. 445 § l k.c., który stanowi, iż w wypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, Sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. _Przez krzywdę rozumie się przy tym doznane cierpienia fizyczne i psychiczne. Zadośćuczynienie ma ją zaś zrekompensować, ma przy tym charakter kompensacyjny. 'Jego przyznanie jest zależne od uznania Sądu, a wysokość winna uwzględniać wszelkie okoliczności wpływające na rozmiar krzywdy. Przepisy kodeksu cywilnego nie zawierają żadnych kryteriów, jakie należy uwzględnić przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego, jednakże judykatura wskazuje kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu tej wysokości. O rozmiarze zadośćuczynienia pieniężnego powinien decydować w zasadzie rozmiar doznanej krzywdy tj. stopień cierpień psychicznych i fizycznych, ich intensywność, czas trwania, nieodwracalność następstw zdarzenia (kalectwo, oszpecenie, bezradność życiowa), prognoza na przyszłość, wiek poszkodowanego, niemożność wykonywania zawodu, czy też utrata kontaktów towarzyskich. W niniejszej sprawie powód dochodzi zapłaty kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Mając na uwadze ocenę całokształt materiału .dowodowego oraz charakter i cel zadośćuczynienia Sąd uznał, że wysokość tego roszczenia jest za wysoka. Przy określeniu wysokości należnego powodowi zadośćuczynienia 100.000zł Sąd miał na uwadze- przede wszystkim traumatyczny charakter zdarzenia, wiek powoda, cierpienia fizyczne i psychiczna bardzo nasilone, zwłaszcza w pierwszym okresie po wypadku, w tym wielokrotne zabiegi chirurgiczne jakim był poddawany powód, trudności z oddychaniem, jedzeniem, fakt, że doszło do rozległych obrażeń twarzoczaszki, a wiec części ciała bardzo wrażliwej dla każdego człowieka. Sąd miał również na uwadze, że po wypadku u powoda pozostał trwały 26% uszczerbek na zdrowiu (5% wygoj one złamanie kości twarzoczaszki z przemieszczeniem, 10% uszkodzenia nosa, 10 % nerwica pourazowa oraz 1% blizna). Pomimo upływu 2 lat leczenie powoda nie jest nadto całkowicie zakończone. Powód jest bowiem w trakcie terapii psychologicznej oraz wymaga dalszej obserwacji i poszerzonej diagnostyki ze względu na zawroty głowy i zmiany w badaniu układu równowagi VNG oraz w badaniu TK głowy. Mimo to rokowania na przyszłość z punktu widzenia wszystkich specjalności medycznych są pomyślne. Po pierwsze u powoda nie wystąpiła po zdarzeniu trwała defor1nacja twarzy, nie ma skutków okulistycznych urazu, nie ma objawów organicznego uszkodzenia mózgu, złamanie nosa zostało zagoj one z niewielkim upośledzeniem funkcji, dalsze leczenie związane jest z wiekiem powoda oraz dotyczy stwierdzonych przy okazji wypadku chorób somatycznych przerost migdałka, wada wzroku. Aktualnie powód poddawany jest też terapii psychologicznej, która choć dlugotrwała również związana jest z pozytywnym rokowaniem. Można zatem przyjąć, że wypadek choć groźny i traumatyczny nie pozbawi w przyszłości powoda normalnego życia. .. 5 --- STRONA 7 --- Nie została wyj aśniona do końca kwestia zawrotów głowy i zaburzeń równowagi, ale w tym zakresie prowadzona jest jeszcze diagnostyka i orzekanie na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne. Podobnie kwestie estetyczne związane z bliznami kostnymi będzie można ocenić dopiero po ukończeniu przez powoda 18-go roku życia. Z powyższych względów sprawy te nie zostały uwzględnione przy ocenie wysokości krzywdy powoda, za to sąd pozytywnie przesądził o zasadzie odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku, które mogą ujawnić się w przyszłości. " _ Od zasądzonej kwoty zadośćuczynienia należało zasądzić odsetki, zgodnie z żądaniem pozwu od 27 września 2011r., gdyż pozwany pozostaje w opóźnieniu w zapłacie od 31-go dnia po zgłoszeniu szkody (art. 481 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c.). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.`p.c., z tym, ze sad nie obciążył powoda kosztami procesu od oddalonej części powództwa na podstawie art. 102 “'k.p.c. mając na uwadze jego wiek, sytuację majątkową oraz_oceny charakter sporu. Pozwanego sąd obciążył kosztami procesu stosownie do wyniku sporu w 1/3. Na koszty sporu składają się: opłata od pozwu: 15.000zł oraz opinie biegłych łącznie 2.753,94zl (k. ll5,155,l67,190,2l0,,224), razem koszty poniesione przez S. P. 17.753,94zł, a pozwanego sąd obciążył 1/3 tej sumy czyli kwota 5.9l7,98zł. ' . 6