§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
ochrony dóbr osobistych powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwa

Postanowienie I C 1430/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie

ochrony dóbr osobistych powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z 17

Teza / krótkie omówienie

ochrony dóbr osobistych powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z 17

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1430/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Irena Żarnowska-Sporysz Protokolant: Jolanta Latała po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Z. K. przeciwko Skarbowi Państwa Komendzie Miejskiej Policji w K. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala; II. odstępuje od obciążania powódki kosztami postępowania; III. przyznaje od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata A. Ż. wynagrodzenie w wysokości 8.856 zł brutto, w tym 1.256 złotych podatku Vat za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu. Sygn. akt I C 1430/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 01 sierpnia 2016r powódka Z. K. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa Komendy Miejskiej Policji w K. kwoty 400.000 zł z odsetkami od dnia wymagalności, a w piśmie z dnia 28 listopada 2016r jej pełnomocnik z urzędu sprecyzował pozew w ten sposób ,że oprócz żądania zapłaty kwoty 400.000 zł wniósł o zobowiązanie strony pozwanej do złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i odpowiedniej formie z przeprosinami powódki w poczytnym dzienniku na terenie woj. (...). Wniósł też o zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano ,że doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki w postaci zdrowia, wolności, czci, nietykalności mieszkania wolności od złośliwego niepokojenia ( stalking) w czasie interwencji policji działającej wraz z K. S., A. P. (1) i U. G. w dniu 28 marca 2006r w K. przy ul. (...). Doszło wówczas do włamania do domu powódki, splądrowania go, kradzieży, zrzucenia powódki ze schodów i przewiezienia jej w kajdankach na posterunek policji. Powódka doznała urazów ciała, a po zdarzeniu jej stan zdrowia się pogorszył. Od tamtej pory żyje w stresie. W odpowiedzi na pozew strona pozwana skarb Państwa Komenda Miejska Policji w K. reprezentowana przez --- STRONA 2 --- Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania. Zaprzeczyła okolicznościom podanym w pozwie. W uzasadnieniu podniosła przede wszystkim ,że roszczenie w myśl przepisu art. 442 1 kc jest przedawnione . Zdarzenie miało miejsce w marcu 2006r a pozew wpłynął w lipcu 2016r . Upłynął więc zarówno 3 letni jak i 10 letni okres przedawnienia. Nadto powódka nie wykazała przesłanki bezprawności strony pozwanej w rozumieniu art. 417 par.1 kc . Co do żądania przeprosin nie jest ono wykonalne w zaproponowanej w pozwie formie. Sąd ustalił : Powódka Z. K. mieszka w budynku przy ul. (...) w K.. Jest właścicielką wyodrębnionego lokalu znajdującego się na parterze , natomiast lokal na piętrze zakupiony został przez spółkę (...) i sp.” od L. K. – bratowej powódki. Dnia 28 marca 2006r miało miejsce przedmiotowe zdarzenie. Do budynku tego dnia przybyli A. P. (1), K. S. i U. G., którym towarzyszyło dwóch pracowników firmy ślusarskiej (...) tj. Ł. D. i M. B.. Powódka nie chciała ich wpuścić na teren posesji bo twierdziła ,że tytuł Spółki (...) „ do lokalu jest sfałszowany. Nakazali oni wówczas ślusarzom przecięcie łańcucha od bramy ogródka i w ten sposób przedostali się pod drzwi budynku. Kiedy jednak okazało się że drzwi do klatki schodowej są zamknięte wezwali policję. Na miejsce przyjechali funkcjonariusze policji w osobach A. G. i W. D.. Ci sprawdzili akt notarialny z którego wynikał tytuł własności spółki (...) do lokalu i zaakceptowali otwarcie drzwi do budynku. Najpierw wszedł do środka A. P. który został fizycznie zaatakowany przez powódkę . Wtedy policjanci odseparowali powódkę od niego i w ten sposób on oraz pozostałe przybyłe z nim osoby weszły na piętro budynku . Za nimi poszła powódka. Zażądała od policjantów okazania jej legitymacji służbowych. Legitymację swoją wyciągnął A. G. i wówczas powódka chcąc mu ją wyrwać z ręki zachwiała się i upadła na schody a konkretnie na leżące tam kartonowe opakowania. Policjanci usiłowali ją podnieść ale powódka sama wstała i kopnęła jednego z nich dwukrotnie w nogę i uderzyła go ręką w twarz. Po tym policjanci założyli jej kajdanki i odwieźli na komisariat policji. Upadając na schody powódka doznała urazu ręki , nogi i głowy , robiła obdukcję zalecono jej stosowanie maści- żelu typu F. Leczenie ambulatoryjne trwało kilka dni . Z opinii medycznej z 2006r wykonanej dla celów postępowania prokuratorskiego wynika ,że obrażeń ciała powódka mogła doznać zarówno na skutek upadku jak i od uderzenia narzędziem twardym tępym , tępokrawędzistym – czego jednak nie da się jednoznacznie stwierdzić . Dowód : zeznania świadka U. G., k. 149-150, - zeznania świadka W. D., k. 150, - zeznania świadka K. S., k. 151, - zeznania świadka M. B., k. 304, - zeznania świadka Ł. D., k. 305, - wyrok i uzasadnienie w sprawie II K 847/06/K, -opinia medyczna wykonana dla celów postępowania prokuratorskiego z 2006r –k. 218-220 Powódka składała zażalenie na zatrzymanie jej w dniu 28 marca 2006r, ale nie zostało ono uwzględnione . Sąd Rejonowy dla Krakowa -Krowodrzy w Krakowie w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2006r sygn.. II Kp 330/06/K uznał ,że zatrzymanie to było zasadne , legalne i prawidłowe wobec podejrzenia naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza policji i jego znieważenia. --- STRONA 3 --- Dow: postanowienie SR – k. 55 Umorzone zostało również śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Lublinie w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej Kraków Krowodrza polegające na niezatrzymaniu sprawców zatrzymania Z. K. w dniu 28 marca 2006r znieważeniu jej , próbie jej zabójstwa , zaniechaniu dokonania oględzin uszkodzeń bramy , drzwi , nie dokonania przeszukania u osób przebywających w dniu 28 marca 2006r w budynku przy ul (...) w celu odnalezienia skradzionych dokumentów oraz pieniędzy w kwocie 4100 zł – a to wobec braku znamion czynu zabronionego. Dow; post. Prok. Okr. W Lublinie z dnia 27.06.2008r – k. 192 Umorzone zostało też dnia 28 grudnia 2006r śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Rejonową dla Krakowa Krowodrzy w Krakowie w sprawie 5 Ds. 101/06 dot. przekroczenia uprawnień służbowych przez funkcjonariuszy policji podczas zajścia z dnia 28 marca 2006r polegających na uderzeniu Z. K. a to wobec braku znamion czynu zabronionego Dow: post. Prok Rej. – k 225 Na to postanowienie zażalenie złożyła powódka czego dowodem jest pismo Prokuratury Apelacyjnej w Lublinie z dnia 14 grudnia 2007r kierowane do zastępcy prokuratora Okręgowego w Lublinie w którym stwierdza się między innymi ,że decyzja Prokuratora Rejonowego Kraków Krowodrza z dnia 16 lipca 2007r o podjęciu na nowo umorzonego śledztwa w sprawie 5 Ds.101/06 jest ze wszech miar słuszna. Dow; pismo Prok Apel. –k. 21-23 Brak jest dowodu na to ,że w wyniku wznowionego śledztwa skierowano do sądu akt oskarżenia przeciwko funkcjonariuszom policji . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych dokumentów, których wiarygodność oraz moc dowodowa nie budziła wątpliwości Sądu oraz nie były kwestionowane przez żadną ze stron. W szczególności Sąd oparł się na dowodach zgromadzonych w sprawie o sygn. akt II K 847/06/K zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie z dnia 21 maja 2007 roku. Sąd dał wiarę zeznaniom świadka U. G., W. D., K. S., M. B. oraz Ł. D. w zakresie w jakim zeznania opisywały przebieg zdarzeń w dniu 28 marca 2006 roku na terenie nieruchomości przy ul. (...). Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania świadka A. G. wobec niemożności wezwania go na rozprawę . Był on bezskutecznie wzywany kilkakrotnie, a wezwania kierowane na wszystkie ustalone adresy. Dalsze próby poszukiwania go najprawdopodobniej również bezskuteczne przedłużyłyby tylko postępowanie . Sąd pominął dowód z przesłuchania powódki Z. K. wobec odmowy przez nią składania zeznań. Powódka stanowczo odmówiła przesłuchania, ponieważ jej zdaniem najpierw powinien zostać przesłuchany świadek A. G., by następnie mogła ustosunkować się do jego zeznań. Oddalony tez został wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych lekarzy na okoliczność stanu zdrowia powódki po zdarzeniu z 28 marca 2006r a to wobec bezzasadności powództwa o czym niżej. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powództwo dotyczące żądania majątkowego podlegało oddaleniu jako przedawnione. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Natomiast zgodnie z treścią § 2 jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. --- STRONA 4 --- Zdarzenie , z którego powódka wywodzi swoje roszczenie miało miejsce w dniu 28 marca 2006 roku. Może być ono jednakże zakwalifikowane jako czyn niedozwolony , wobec czego trzyletni termin, w którym powódka mogłaby się domagać zadośćuczynienia pieniężnego upłynął z dniem 29 marca 2009 roku. Powódka złożyła pozew w dniu 1 sierpnia 2016 roku, a zatem już po upływie powyższego trzyletniego terminu a także 10 letniego terminu od dnia zdarzenia. Ponieważ przeprowadzone postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie wykazało aby zdarzenie z dnia 28 marca 2006 roku posiadało znamiona zbrodni bądź występku popełnionego na szkodę Z. K., opisanego w art. 442 1 § 2 k.c., do którego zastosowanie ma dwudziestoletni termin przedawnienia, powództwo należało oddalić jako przedawnione. Stwierdzić bowiem trzeba ,że żaden z uczestników tego zdarzenia nie został skazany wyrokiem karnym za zbrodnię lub występek, a postępowanie cywilne nie doprowadziło do ustaleń z których wywieźć by można o popełnieniu przestępstwa polegającego na pobiciu czy znieważeniu powódki przez funkcjonariuszy policji. Żaden z przesłuchanych w tym postępowaniu świadków takiego zachowania funkcjonariuszy nie potwierdził . Jeżeli zaś chodzi o roszczenie niemajątkowe dotyczące przeproszenia powódki tj. złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie przez stronę pozwaną w poczytnym dzienniku na terenie województwa krakowskiego, to jest ono niedookreślone , niekonkretne i nie nadaje się do wykonania. Powódka nie wskazała dokładnej treści ani formy powyższego oświadczenia tj. za co konkretnie ma być przeproszona. Jeżeli za zbrodnię której się jej zdaniem na niej dopuszczono to takiej nie udowodniła. Nie stwierdzono w opinii medycznej wykonanej dla celów postępowania prokuratorskiego aby obrażenia ciała powstały na skutek pobicia powódki jakimś narzędziem, natomiast nie wykluczono iż pochodzą one od upadku . Jeżeli powódka domaga się przeprosin za naruszenie jej innych dóbr osobistych to podkreślić należy iż powódka nie wykazała iż dopuszczono się jej znieważenia tj. obrażenia jej słowami . Jej zażalenie zaś na jej zatrzymanie nie zostało uwzględnione bo uznano ,że do tego zatrzymania doszło wobec zachowania się samej powódki w dniu 28 marca 2006r polegającego na zaatakowaniu policjanta i uderzeniu go i że to zatrzymanie było legalne i zasadne. Nie można więc uznać ,że zatrzymanie to było działaniem bezprawnym. Nie można też dopatrzeć się w jednej pojedynczej interwencji policji stalkingu. Co do nietykalności mieszkania podkreślić należy iż opisane w pozwie zdarzenie dotyczyło wejścia nie do mieszkania powódki, które znajduje się na parterze budynku lecz lokalu na piętrze zakupionego wcześniej przez spółkę (...) – z czym (co jest inną kwestią) powódka nie może się pogodzić . Nie udowodniła tez powódka że z tego lokalu skradziono jej pieniądze lub dokumenty. W myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Ponadto naruszenie to musi być obiektywne tzn. w ocenie społeczeństwa, musi wywoływać negatywne odczucia (por. wyrok SN z dnia 26.10.2001 r., V CKN 195/01 ). W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że sąd rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., V CK 609/03, LEX nr 109404). Subiektywne przekonanie powódki, że działania funkcjonariuszy stanowiące w jej odczuciu napad bądź włamanie, nie mogą być uważane za naruszenie jej dóbr osobistych. Nadto nie wskazała powódka czym jej zdaniem jest „poczytny dziennik”, tj. w jakiej gazecie miałoby się ukazać żądane przeproszenie jej , co więcej, z dniem 1 stycznia 1999 roku nastąpił nowy podział administracyjny (terytorialny) kraju, w wyniku którego, już od ponad dwudziestu lat województwo krakowskie nie istnieje bowiem zostało wcielone do obecnego województwa małopolskiego. Ponieważ powódka została zwolniona od kosztów w całości, a więc z uwagi na sytuacje majątkowa powódki Sąd w pkt II wyroku odstąpił od obciążania jej kosztami postępowania tj. kosztami zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. W pkt. III przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz pełnomocnika powódki A. Ż. wynagrodzenie w wysokości 8 856 zł brutto, w tym kwotę 1 656 zł podatku VAT za pomoc prawną --- STRONA 5 --- udzieloną z urzędu (§ 8 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu tj. Dz.U.2016.1714).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Krakowie#I C 1430/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie#art. 417 par.#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.