Wyrok I C 1430/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1430/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2011 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Chmura Protokolant: Renata Koszyczarska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa: M. G.; przeciwko: Miastu O. Szkole Podstawowej Nr (...) im. (...); o ochronę dóbr osobistych I. Zobowiązuje pozwanego Miasto O. – Szkołę Podstawową Nr (...) w O., aby w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie opublikował na własny koszt w (...) oświadczenie następującej treści: „ Szkoła Podstawowa Nr (...) im. (...)w O. oraz Miasto O. jako organ prowadzący szkołę przepraszają Pana M. G. za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez nieprawdziwe twierdzenia zawarte w piśmie skierowanym przez Szkołę do Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP z dnia 26 czerwca 2007 r., a zacytowane następnie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Szkoła Podstawowa Nr (...) im. (...)w O. oraz Miasto O. jako organ prowadzący Szkołę wyjaśniają również, że nie jest prawdą, aby M. G. jako uczeń Szkoły Podstawowej nr (...) w O. zachowywał się niewłaściwie poprzez to, iż „często prowokował kolegów, szydząc z symboli religijnych i wyśmiewając dzieci uczące się religii”; II. Zasądza od pozwanego Miasta O. – Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. na rzecz Fundacji „(...) z siedzibą we W. ul. (...) kwotę 5000 zł (pięć tysięcy złotych), płatną w terminie miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności, tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych; III. Kosztami postępowania obciąża w całości pozwanego Miasto O. – Szkołę Podstawową Nr (...) w O. i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda M. G. kwotę 1827 zł (jeden tysiąc osiemset dwadzieścia siedem złotych) tytułem kosztów postępowania w tym kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 28 października 2010 r. powód M. G. wniósł przeciwko Miastu O. – Szkole Podstawowej nr (...) im. (...)w O. o: 1. --- STRONA 2 --- zobowiązanie pozwanego do jednokrotnego opublikowania na własny koszt, w (...), w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie oświadczenia o treści: „ Szkoła Podstawowa Nr (...) im. (...) w O. oraz Miasto O. jako organ prowadzący szkołę przepraszają Pana M. G. za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez nieprawdziwe twierdzenia zawarte w piśmie skierowanym przez Szkołę do Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP z dnia 26 czerwca 2007 r., a zacytowane następnie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Szkoła Podstawowa Nr (...) im. (...)w O. oraz Miasto O. jako organ prowadzący Szkołę wyjaśniają również, że nie jest prawdą, aby M. G. jako uczeń Szkoły Podstawowej nr (...) w O. zachowywał się niewłaściwie poprzez to, iż „często prowokował kolegów, szydząc z symboli religijnych i wyśmiewając dzieci uczące się religii”; 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 5.000 zł tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej zadośćuczynienia, płatne w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód twierdził, iż w uzasadnieniu wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 czerwca 2010 r. w sprawie G. przeciwko Polsce (skarga nr (...)) znalazło się następujące stwierdzenie: „W piśmie z dnia 26 czerwca 2001 r. dyrektorka szkoły Podstawowej nr (...) wyjaśniła, że M. G. uczęszczał do tej Szkoły w okresie od dnia 23 października 2000 r. do dnia 19 kwietnia 2001 r. Zauważyła ona, że często prowokował on kolegów, wyszydzając symbole religijne oraz dzieci uczęszczające na lekcje religii. Wychowawczyni poinformowała Państwa G. o zachowaniu ich syna ale ci nie odpowiedzieli. Dyrektorka wyjaśniła również, że szkoła nie domagała się pisemnej deklaracji dotyczącej uczęszczania dzieci na lekcje religii. Wystarczyło, że rodzic, który nie życzył sobie, aby jej czy jego dziecko uczęszczało na lekcje religii, zgłosił ten fakt wychowawcy klasy”. Powyższe twierdzenie polskiego rządu nie spotkały się ze strony ETPCz z żądaniem wskazania dowodu w postaci pisma dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) w O.., ponieważ okoliczności w nim wskazane nie były istotne dla rozstrzygnięcia dotyczącego ocen z religii na świadectwie szkolnym. Powyższe pismo Szkoły zostało skierowane do Ministerstwa Spraw Zagranicznych – biura Pełnomocnika MSZ do spraw postępowań przed ETPCz – w odpowiedzi na prośbę MSZ o przesłanie wszelkich informacji mających związek ze skargą. Pismo Szkoły zostało omyłkowo zacytowane z datą 26 czerwca 2001 r., w istocie pochodziło ono z dnia 26 czerwca 2007 r. Z uzyskanej kopii pisma Szkoły Nr 9 z dnia 26 czerwca 2007 r. wynika, że M. G. często prowokował kolegów, szydząc z symboli religijnych i wyśmiewając dzieci uczące się religii, a postawa dziecka była niewłaściwa. Powyższe twierdzenia są nieprawdziwe i naruszają dobra osobiste M. G. w postaci czci i dobrego imienia. Nigdy nie prowokował on swoich kolegów szkolnych, nigdy nie szydził z symboli religijnych, nigdy nie wyśmiewał dzieci uczących się religii, a postawa jego nie była niewłaściwa. Wyroki ETPCz są jawne i podlegają publikacji. Wyrok w sprawie G. przeciwko Polsce odbił się szerokim echem nie tylko w środowisku prawniczym, ale również w szerszej opinii publicznej. Jest on wykorzystywany jako materiał edukacyjny w procesie kształcenia studentów prawa w Polsce. Zasięg ujemny – dla czci i dobrego imienia powoda – skutków spornego pisma nie ogranicza się zatem do pracowników MSZ, lecz jest dużo szerszy i obejmuje tysiące osób w całym kraju. W okresie od 23 października 2000 r. do 19 kwietnia 2001 r., gdy powód był uczniem Szkoły Podstawowej nr (...) nie było zastrzeżeń co do jego zachowania. Wychowawczyni powoda w tej szkole wyjaśniła, że powód zachowywał się bez zarzutu wobec dzieci w swojej klasie, natomiast inne dzieci – z uwagi na to, że powód nie uczęszczał na lekcje religii – zachowywały się wobec niego niewłaściwie. --- STRONA 3 --- Na wezwanie do dobrowolnego spełnienia żądań powoda M. G. pozwany odmówił spełnienia świadczenie. Szkoła Podstawowa Nr (...) w O.. podlega organowi prowadzącemu szkołę, Gminie miejskiej O.. Gmina ponosi zatem odpowiedzialność za działania szkoły na płaszczyźnie prawa cywilnego. Oficjalny charakter prowadzonej korespondencji pomiędzy Szkołą Podstawową Nr (...) a MSZ nie eliminuje odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych osoby, której korespondencja dotyczy. Dochodzone pozwem oświadczenie odpowiada naruszającemu dobra osobiste powoda działaniu strony pozwanej i dotyczy tegoż działania. Dochodzona w pozwie kwota zadośćuczynienia jest w uznaniu powoda odpowiednia, a jej zasądzenie uzasadnione zawinionym działaniem strony pozwanej, która w braku jakichkolwiek podstaw faktycznych nie wahała się obciążyć powoda obraźliwymi pomówieniami. Należy też uwzględnić zasięg zniesławiającej i obraźliwej wypowiedzi strony pozwanej. Wobec powyższego żądanie pozwu jest uzasadnione. W odpowiedzi na pozew z dnia 23 listopada 2010 (data wpływu do Sądu) pozwana Gmina Miasto O. – Szkoła Podstawowa nr (...) im. (...) wniosła o: 1. oddalenie powództwa ; 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwana twierdziła, iż nie jest okolicznością sporną, że na prośbę MSZ Szkoła Podstawowa Nr (...) udzieliła pismem z dnia 26 czerwca 2007 r. informacji mających związek ze sprawą. Prośba (...) dotyczyła wszelkich informacji, zatem wicedyrektor szkoły B. M. uznał, że taką informację stanowi również informacja o zachowaniu powoda M. G. w szkole i jego stosunku do kolegów. Odpowiedź ta stanowi działanie w ramach porządku prawnego, zatem działanie nie było bezprawne. Opinia o powodzie została sporządzona w oparciu o ustalenia dokonane z nauczycielami prowadzącymi zajęcia lekcyjne. Zdaniem B. M. powód często prowokował kolegów szydząc z symboli religijnych i wyśmiewał dzieci uczące się religii. W ramach przeprowadzonego przez obecnego dyrektora szkoły postępowania wyjaśniającego po otrzymaniu wezwania do zaniechania naruszeń i zapłaty zadośćuczynienia Pani M. K. (1), Pani B. N. i Pani B. M. podtrzymały swoją opinię o uczniu, w związku z czym Szkoła nie znalazła podstaw do przeprosin powoda i zapłaty zadośćuczynienia. Nie jest uzasadnione powoływanie się przez powoda na dyplomy, wyróżnienia i opinie sporządzone w okresie późniejszym, po zaprzestaniu nauki w Szkole Podstawowej Nr (...) przez inne niż pozwana instytucje. Imię (...)zostało nadana Szkole Nr (...) we wrześniu 2001 r., zatem w czasie, gdy powód już do tej szkoły nie uczęszczał. Na rozprawie dnia 07 marca 2011 r. powód zmienił żądanie pozwu, wnosząc o zasądzeni kwoty 5.000 zł nie na swoją rzecz lecz na wybrany cel społeczny, sprecyzowany w piśmie z dnia 10 marca 2011 r. na: „(...)z siedzibą we W. ul. (...). (protokół k.121, pismo k. 127). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. G. wychowywał się w rodzinie ateistycznej, nie zapoznawał się z religiami, symbolami religijnymi, nie uczęszczał na lekcje religii. /zeznania świadka C. G. (1) k.122-123, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. Szkołę podstawową powód M. G. rozpoczął w O., początkowo w Szkole Podstawowej nr (...). W tej szkole nie odpowiadało mu środowisko klasowe a to, że nie uczęszczał na lekcje religii raziło inne dzieci z jego klasy. Rodzice powoda przenieśli go więc do innej szkoły na terenie O., to jest do Szkoły Podstawowej Nr (...). Tam powód uczęszczał od 23 października 2000 r. do 19 kwietnia 2001 r. do klasy IIIa, której wychowawczynią była M. K. (2) obecnie K.. /ocena opisowa k. 34-35, zeznania świadka M. K. (1) k. 123-124, B. M. k. 137v-139, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. --- STRONA 4 --- Powód M. G. był dzieckiem wyizolowanym, mieszkał poza O.. Do szkoły był przywożony przez rodziców, i zabierany przez nich po lekcjach. Wychowawczyni nie mogła uskarżać się na powoda jako ucznia, powód nie prezentował postawy dominującej. Na tym etapie rozwoju dziecka, w którym powód M. G. był w klasie III szkoły podstawowej, powód nie wykazywał niewłaściwej postawy. Miewał konflikty z rówieśnikami ale nie były to sytuacje, w których tylko powód te konflikty wszczynał lub, że były one inicjowane tylko przeciwko niemu. W obecności wychowawczyni powód M. G. nie szydził z symboli religijnych, nie wyśmiewał dzieci uczących się religii. W tym czasie powód M. G. miał dobre rozeznanie norm społecznych i ocenę samokontroli. Powód M. G. brał udział w akcjach organizowanych przez szkołę, np. w zbieraniu karmy dla zwierząt. /zeznania świadka M. K. (1) k. 123-124, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. W swojej klasie początkowo powód M. G. był dobrze przyjęty. Okoliczność, że nie chodził na lekcje religii wzbudziła początkowo ciekawość innych dzieci, potem próbowały one nakłonić powoda do chodzenia na religię. Gdy powód M. G. odmówił, niektóre dzieci zaczęły mu dokuczać, używały wobec powoda wulgarnych słów. Powód skarżył się na to rodzicom, przychodził ze szkoły z płaczem. Rodzice powoda znaleźli zdjęcie klasowe, na którym powód wykreślił uczniów, którzy szczególnie mu dokuczali. Wówczas ojciec powoda C. G. (1) udał się do szkoły, rozmawiał z wychowawczynią powoda M. K. (1) i poprosił o możliwość porozmawiania z dziećmi, na co wychowawczyni się zgodziła. Ojciec powoda poprosił dzieci, aby powodowi nie dokuczały. /zeznania świadków: C. G. (1) k. 122-123, M. K. (1) k. 123-124, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. Wychowawczyni M. K. (1) poświęciła lekcję wychowawczą na omówienie z dziećmi relacji powoda z klasą. Jeden z uczniów O. K. powiedział wówczas, że powód nie jest takim samym człowiekiem jak inni, co oburzyło nauczycielkę. Powód M. G. po tym zdarzeniu nie chciał już chodzić do tej klasy. / zeznania świadka C. G. (1) k. 122-123, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. Wiosną 2001 r. do M. K. (1) w Szkole Nr 9 przyszły dwie koleżanki z klasy powoda i powiedziały, że narysował on na tablicy klasowej odwrócony krzyż. Powiedziały, że boją się powoda. M. K. (1) wytłumaczyła dziewczynkom, że to był żart. Wychowawczyni widziała narysowany na tablicy odwrócony krzyż, nie widziała osobiście, aby rysował go powód. Wychowawczyni M. K. (1) nie były znane inne incydenty z udziałem powoda, oprócz tego jednego. Nie zawarła tej sytuacji w ocenie opisowej powoda, wystawianej przez nią uczniom klasy IIIa. Nie uznała tej sytuacji za wymagającą odnotowania w ocenie opisowej. B. N., nauczycielka religii, która uczyła klasę IIIa, do której uczęszczał powód M. G. praktycznie nie miała z nim kontaktu, gdyż w lekcjach religii powód nie uczestniczył. Nikt do nauczycielki religii nie zgłaszał żadnych skarg na powoda, gdyby takie były, B. N. na pewno by to pamiętała. /ocena opisowa k. 34-35, zeznania świadków: M. K. (1) k. 123-124, B. N. k. 125/. O sytuacji z namalowanym na tablicy odwróconym krzyżem M. K. (1) rozmawiała z B. M., wicedyrektorem Szkoły Podstawowej Nr (...). M. K. (1) nie mówiła B. M., że powód prowokuje inne dzieci. /zeznania świadka B. M. k. 137v-138/. W dzienniku klasowym powoda M. G. wychowawczyni wpisała mu nieprawidłowe oceny z respektowania zasad współżycia społecznego i respektowania norm etycznych ogólnie przyjętych. Oceny te były wpisywane na podstawie jakiegoś incydentu. Oceny nieprawidłowe z tego zakresu wystawione zostały także innym uczniom z klasy powoda. /kopia dziennika k. 48-50, zeznania świadka M. K. (1) k. 123-124/. Wychowawczyni M. K. (1) nie zgłaszała rodzicom powoda żadnych skarg na niego, nie stawiała zarzutów, że powód dokucza innym dzieciom, że kogoś prowokuje zaczepia lub wyszydza. Nie zdarzyła się sytuacja, aby rodzice powoda byli wzywani do szkoły. --- STRONA 5 --- / zeznania świadka C. G. (1) k. 122-123, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. W dniu 11 kwietnia 2001 r. rodzice powoda U. i C. G. (1) zwrócili się do Szkoły Podstawowej nr (...) w O. o pomoc oraz wskazanie szkoły, gdzie powód M. G. będzie mógł być przeniesiony, stawiając zarzut dyskryminacji powoda przez innych uczniów z jego klasy, tj. wyszydzanie, wyśmiewanie, podważanie jego moralności, przyrównywanie do różnych istot z dogmatów religijnych, wyszydzanie z dziecka i jego rodziców, podważanie jego człowieczeństwa, ataki na jego cielesność, molestowanie i dokuczanie psychiczne, prowokowanie do dyskusji religijnych, brak akceptacji i zrozumienia klasy. Zarzucili również proponowanie przez dzieci karnego wydalenia powoda z klasy. /pismo k. 120/. Powyższe pismo do szkoły zaniósł osobiście C. G. (1), składając je wicedyrektorowi B. M.. Poinformował również B. M., że będzie przenosił powoda do innej szkoły. / zeznania świadka C. G. (1) k. 122-123, B. M. k. 137v-138/. Od kwietnia 2001 r. powód został przeniesiony do Szkoły Podstawowej Nr (...) w O., do której uczęszczał do końca szkoły podstawowej. Nie sprawiał tam problemów wychowawczych. Uzyskiwał dobre oceny ze sprawowania. Otrzymywał dyplomy i wyróżnienia. Następnie powód chodził do dwóch gimnazjum, rozpoczął naukę w liceum, a obecnie jest uczniem technikum. /dyplom k. 21, 26-27, zestawienie ocen k. 22-25, świadectwa k. 30-33, zeznania powoda M. G. k. 179-180/. Uchwałą Nr (...)Rady Miejskiej O. z dnia 26 września 2001 r. nadano imię (...) Szkole Podstawowej Nr (...) w O.. /uchwała k. 51/. Po przeprowadzeniu badań psychologiczno-pedagogicznych, w opinii z dnia 13 marca 2002 r. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w O. stwierdziła u powoda trudności w pisaniu o charakterze dysortografii. /opinia k.28-29/. W czerwcu 2007 r. Pełnomocnik Ministra Spraw Zagranicznych do spraw postępowań przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka poinformował Szkołę Podstawową Nr (...) w O. o skardze U., C. i M. G. zawisłej przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu i poprosił o przesłanie wszelkich informacji mających związek ze skargą. /pismo Pełnomocnika Ministra k. 38-39/. Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. zlecił sporządzenie odpowiedzi na pismo Pełnomocnika Ministra B. M.-wicedyrektor szkoły. B. M. zredagowała odpowiedź, konsultując jej treść z ówczesnym dyrektorem szkoły i uzyskując jego akceptację. Z uwagi na koniec roku szkolnego, B. M. tylko zasygnalizowała M. K. (1), że wpłynęło pismo Pełnomocnika Ministra Spraw Zagranicznych. Nie rozmawiała z nią wówczas na temat powoda M. G., nie konsultowała treści pisma z M. K. (1). /zeznania świadka B. M. k. 137v-139/. W piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. Szkoła Podstawowa Nr (...) w O. poinformowała Pełnomocnika Ministra Spraw Zagranicznych do spraw postępowań przez Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, że powód, M. G., syn U. i C. G. (2), był uczniem tej szkoły w okresie od 23 października 2000 r. do 19 kwietnia 2001 r. Powód często prowokował kolegów, szydząc z symboli religijnych i wyśmiewając dzieci uczące się religii. Wychowawczyni dołożyła wszelkich starań, aby zmienić istniejącą sytuację, informowała o tym rodziców powoda, którzy nie przyjmowali do wiadomości uwag dotyczących niewłaściwej postawy ich dziecka. Pismo to podpisała B. M. jako wicedyrektor szkoły. --- STRONA 6 --- /pismo k. 37/. Treść pisma i zawartą w nim ocenę zachowania powoda M. G. w czasie uczęszczania do Szkoły Podstawowej Nr (...) B. M. wyinterpretowała z rozmów, toczonych siedem lat wcześniej z M. K. (1). M. K. (1) nie mówiła B. M. o tym, że powód prowokował kolegów lub że wyszydzał symbole religijne. W rozmowach na temat powoda miedzy M. K. (1) a B. M. przewijał się tylko temat narysowania odwróconego krzyża. B. M. nie wiedziała czy M. K. (1) kontaktowała się w sprawie zachowania powoda z jego rodzicami, zakładał, że dobry nauczyciel tak by zrobił. Nie wiedziała jaka była reakcja rodziców powoda na ewentualne zgłaszane przez M. K. (1) uwagi dotyczące ich syna. Nie kontaktowała się też z rodzicami powoda przed sporządzeniem pisma z dnia 26 czerwca 2007 r., uznając, że ma wystarczającą wiedzę aby na pismo Pełnomocnika Ministra odpowiedzieć. /zeznania świadka B. M. k. 137v-139/. Wyjaśnienia Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. zawarte w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. nie były nigdy przedmiotem bezpośredniego dowodu przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka, a jedynie zostały zacytowane w stanowisku procesowym Rządu Polskiego. /pismo Pełnomocnika Ministra k. 38-39/. W dniu 15 czerwca 2010 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu wydał wyrok w sprawie G. przeciwko Polsce ( skarga nr (...) ), w którego treści, punkcie I. Okoliczności sprawy, w podpunkcie 11. Trybunał stwierdził, iż: „W piśmie z dnia 26.06.2001 r. dyrektor SP Nr (...) wyjaśniła, że M. G. uczęszczał do szkoły od 23.20.2000 r. do 19.04.2001 r. Stwierdziła, że często prowokował kolegów, drwiąc z symboli religijnych i uczniów uczestniczących w lekcjach religii”. Treść wyroku zawierająca zawarty w pkt. I.11 cytat z pisma Szkoły z dnia 26 czerwca 2007 r. (z omyłkowo wskazaną datą roczną pisma na 2001 r.) została opublikowana na portalach internetowych (...)i (...)a także na stronie Biuletynu Informacji Publicznych Ministerstwa Sprawiedliwości, Wydziału Prawa (...) i (...)– z Glosą M. F.. Przedmiotem skargi był w szczególności brak oceny z „religii/etyki” na świadectwach szkolnych M. G.. /wydruki wyroku k. 144-178, zeznania powoda M. G. k.179-180/. Powód M. G. o treści wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 10 czerwca 2010 r. dowiedział się z publikacji na portalach internetowych. Na portalach(...)i (...)była zamieszczona większa część orzeczenia, łącznie z fragmentem pisma Szkoły Podstawowej Nr (...). Publikacja ta wywołała nieprzychylne powodowi komentarze internautów, którzy skupili się bardziej na ocenie powoda wskazanej przez pozwaną Szkołę Podstawową niż na samej treści rozstrzygnięcia Trybunału. Orzeczenie zostało zauważone przez kilka osób z klasy powoda M. G., w jego środowisku rówieśniczym. Osoby te również zauważyły stwierdzenia szkoły i oceniały, że to sam powód wpędził się w kłopoty swoim zachowaniem w Szkole. /zeznania powoda M. G. k. 179-180/. Najbardziej dotknęły powoda oszczercze – według niego – twierdzenia, że prowokował osoby uczące się religii i kpił z symboli religijnych. W chwili obecnej powód M. G. ma 19 lat, jest uczniem technikum. Nie ma żadnych źródeł dochodu ani majątku. Pozostaje na utrzymaniu rodziców. /zeznania świadka B. M. k. 137v-139/. Pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. powód M. G. wezwał pozwanego Miasto O. Szkołę Podstawową Nr (...) im. (...)do usunięcia naruszenia dóbr osobistych i zapłaty, poprzez zamieszczenie oświadczenia o nieprawdziwości stwierdzeń zawartych w piśmie Szkoły z dnia 26 czerwca 2007 r. oraz do zapłacenia na rzecz powoda kwoty 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia. /wezwanie k. 19-20/. --- STRONA 7 --- Po otrzymaniu pisma powoda, dyrektor szkoły Podstawowej Nr (...) w O. im. (...), przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego przejrzał archiwum i dzienniki lekcyjne klasy, do której chodził powód. Spotkał się także z B. M., M. K. (1) i B. N., od których uzyskał wyjaśnienia dotyczące powoda, w szczególności dotyczące malowania przez powoda na tablicy odwróconego krzyża, a także dotyczące spotkania B. M. z ojcem powoda, gdy podjął on decyzję o przeniesieniu syna do innej szkoły. Na podstawie tych wyjaśnień Dyrektor Ł. M. uznał żądania powoda za nieuzasadnione. /zeznania pozwanego Ł. M. k. 181-182/. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 11 sierpnia 2010 r. Szkoła Podstawowa Nr (...) w O., pismem z dnia 26 sierpnia 2010 r. wyjaśniła, że M. K. (1), B. N. i B. M. stwierdziły, iż wyrażona w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. opinia o powodzie jest prawdziwa i podtrzymały ją. Znajduje to uzasadnienie w ocenach wystawianych powodowi w dzienniku lekcyjnym. Wobec powyższego Szkoła odmówiła roszczeniom powoda nie znajdując ich faktycznego i prawnego uzasadnienia. /pismo k. 17/. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanego, zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności nie budzących wątpliwości dokumentów, zeznań świadków i stron, które w powyższym zakresie Sąd uznał za wiarygodne. Sąd nie dał wiary: 1. zeznaniom przesłuchanego w charakterze pozwanego Ł. M. oraz zeznaniom świadka B. M. w zakresie, iż na spotkaniu w sierpniu 2010 r. w ramach przeprowadzonego przez dyrektora szkoły Ł. M. postępowania wyjaśniającego, M. K. (1), B. N. i B. M. podtrzymały opinię o powodzie M. G., wyrażoną w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. Z istoty rzeczy, czynność podtrzymania opinii może dotyczyć tylko tych osób, które wcześniej opinię w danej sprawie wyrażały. Jak wynika z okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności z zeznań samej B. M., opinię o powodzie zawartą w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. sporządzała ona samodzielnie, bez konsultacji z innymi nauczycielami mającymi styczność z powodem, w okresie jego uczęszczania do Szkoły Podstawowej Nr (...) w O.. Zatem M. K. (1) i B. N. nie mogły podtrzymać wcześniejszej ich opinii o powodzie, gdyż takiej nie wyrażały. Wynika to jednoznacznie z zeznań tych osób w niniejszej sprawie. Jak wynika z tych zeznań, M. K. (1) nie potwierdziła zarzutów postawionych powodowi w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r., w szczególności dotyczących prowokowania innych uczniów lub uczennic z jego klasy a także wyszydzania symboli religijnych. Jako wychowawczyni powoda M. G. w klasie III szkoły podstawowej ( w ramach nauczania zintegrowanego zajęcia w klasach 1-3 prowadzi w istocie tylko wychowawca), nie potwierdziła oceny dotyczącej niewłaściwej postawy powoda. Jak zeznała M. K. (1), ona na pewno nie użyła by, przy wydawaniu opinii o powodzie, takich słów, jakie zostały zawarte w piśmie szkoły z dnia 26 czerwca 2007 r. Jedyna inna nauczycielka klasy powoda, B. N., nauczająca religii, nie miała zajęć z powodem M. G., gdyż nie uczęszczał on na lekcje religii, podkreśliła jednak, że nikt w stosunku do powoda nie zgłaszał jej zastrzeżeń lub zarzutów i nikt też do dnia, w którym składała zeznania przed sądem, nie pytał jej o opinię o powodzie. W tej sytuacji, zeznania pozwanego i świadka B. M. o „podtrzymaniu” opinii o powodzie w sierpniu 2010 r. przez wskazane wyżej osoby, nie zasługiwały na wiarę; 2. zeznaniom świadka O. K. o rysowaniu przez powoda odwróconych krzyży na tablicy klasowej przed lekcją religii. Podkreślić należy, iż według świadka, taki odwrócony krzyż raz miała widzieć nauczycielka religii B. N., która nie potwierdziła takich okoliczności w swoich zeznaniach. Zdarzenie takie dzieci zgłosiły wychowawczyni M. K. (1), jednak nie zgłosiły żadnych skarg na powoda B. N. nauczycielce religii. Powyższe okoliczności spowodowały, że zeznania świadka w tym zakresie Sąd uznał za niewiarygodne; 3. --- STRONA 8 --- zeznaniom świadka B. M., w części, iż powód mówił dzieciom pozostającym na lekcji religii, że „teraz będą im robić wodę z mózgu”. Takich zdarzeń nie potwierdziła w swoich zeznaniach M. K. (1) – wychowawczyni klasy powoda, która nie byłą w stanie przypomnieć sobie innych zdarzeń dotyczących powoda, poza sytuacją opisaną w stanie faktycznym, dotyczącą narysowania odwróconego krzyża. Jak wynika z zeznań samej B. M., nie miała ona osobiście styczności z powodem, gdyż nie prowadziła z nim żadnych zajęć, wszystkie okoliczności wynikające z jej zeznań musiały pochodzić od M. K. (1). Brak potwierdzenia przez świadka M. K. (1) takich zachowań powoda nie pozwala przyjąć w powyższym zakresie zeznań świadka B. M. za wiarygodne. Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika pozwanego, o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci notatki urzędowej k. 136, na okoliczność prowadzonego przez dyrektora pozwanej szkoły postępowania wyjaśniającego i jego wyników. Jak wynika z zeznań samego pozwanego, notatka ta miała zostać sporządzona w sierpniu 2010 r., po wezwaniu pozwanego przez powoda do dobrowolnego usunięcia naruszenia dóbr osobistych powoda. Miało to miejsce jeszcze przed wytoczeniem powództwa. Dowód ten był zatem znany pozwanemu i jego pełnomocnikowi przed złożeniem odpowiedzi na pozew. W treści odpowiedzi na pozew nie ma wzmianki o przedmiotowej notatce, a przy doręczaniu pozwu, sąd wezwał pozwanego, do złożenia w zakreślonym terminie wszelkich wniosków dowodowych, pod rygorem pominięcia wniosków później złożonych. Pełnomocnik pozwanego, składając przedmiotową notatkę i wniosek dowodowy, nie wskazał, dlaczego nie był w stanie wnosić o przeprowadzenie tego dowodu w zakreślonym przez sąd terminie i dlaczego potrzeba przeprowadzenia tego dowodu powstałą dopiero w toku postępowania sądowego. Należy też podkreślić, że na pierwszej rozprawie zeznawała świadek M. K. (1), w obecności pozwanego i jego pełnomocnika, którzy w zakresie ewentualnej notatki lub przeprowadzonego w sierpniu 2010 r. postępowania wyjaśniającego nie zadali świadkowi żadnego pytania, w szczególności nie dążyli do wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach świadka M. K. (1) i B. N. z treścią przedmiotowej notatki. Przedmiotowy wniosek dowodowy, w tej sytuacji Sąd uznał jako spóźniony i z tego względu go oddalił. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia faktyczne, Sąd zważył, co następuje: W preambule ustawy z dnia 07 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. Nr 256, poz. 2572 z 2004 r. ze zm.), stwierdza się, co następuje: Oświata w Rzeczypospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa; kieruje się zasadami zawartymi w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także wskazaniami zawartymi w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Konwencji o Prawach Dziecka. Nauczanie i wychowanie - respektując chrześcijański system wartości - za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki. Kształcenie i wychowanie służy rozwijaniu u młodzieży poczucia odpowiedzialności, miłości ojczyzny oraz poszanowania dla polskiego dziedzictwa kulturowego, przy jednoczesnym otwarciu się na wartości kultur Europy i świata. Szkoła winna zapewnić każdemu uczniowi warunki niezbędne do jego rozwoju, przygotować go do wypełniania obowiązków rodzinnych i obywatelskich w oparciu o zasady solidarności, demokracji, tolerancji, sprawiedliwości i wolności. Zgodnie z art.1 ust.1 cytowanej ustawy o systemie oświaty, system oświaty zapewnia w szczególności realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju. W myśl art. 4 cytowanej ustawy, nauczyciel w swoich działaniach dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ma obowiązek kierowania się dobrem uczniów, troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską z poszanowaniem godności osobistej ucznia. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. Nr 97, poz. 674 z 2006 r. ze zm.), nauczyciel obowiązany jest: --- STRONA 9 --- 1)rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę; 2)wspierać każdego ucznia w jego rozwoju; 3)dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego; 4)kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka; 5)dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów. Zasady oceniania uczniów w okresie gdy powód M. G. uczęszczał do Szkoły Podstawowej Nr (...) oraz w okresie sporządzania pisma z dnia 26 czerwca 2007 r. określało Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania egzaminów i sprawdzianów w szkołach publicznych. Rozporządzenie to Minister wydawał w tym okresie kilkukrotnie i to dnia 19 kwietnia 1999 r. (Dz. U. Nr 41, poz. 413), dnia 21 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 29, poz. 323), dnia 07 września 2004 r. (Dz. U. Nr 199, poz. 2046) i dnia 30 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 83, poz. 562). Zasadą wynikającą z przepisów powyższego rozporządzenia było dokonywanie przez szkołę oceny ucznia zarówno w zakresie osiągnięć edukacyjnych jak i zachowania ucznia. Ocena z zachowania powinna w szczególności uwzględniać funkcjonowanie ucznia w środowisku szkolnym oraz respektowanie zasad współżycia społecznego i ogólnie przyjętych norm etycznych. W klasach I-III ocena z zachowania powinna być opisowa. Podkreślenia wymaga okoliczność, iż w chwili, gdy powód M. G. uczęszczał do pozwanej Szkoły, obowiązywało rozporządzenie z 21 marca 2001 r. , zgodnie z którym ocena zachowania ustalona przez wychowawcę była ostateczna ( § 12 ust.5 pkt.2). Zgodnie z art. 16 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., ratyfikowanej przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 120, poz. 526 z 1991 r.), żadne dziecko nie będzie podlegało arbitralnej lub bezprawnej ingerencji w sferę jego życia prywatnego, rodzinnego lub domowego czy korespondencję ani bezprawnym zamachom na jego honor i reputację. Dziecko ma prawo do ochrony prawnej przeciwko tego rodzaju ingerencji lub zamachom. W niniejszej sprawie powód M. G. zgłosił w pozwie roszczenie o ochronę jego dóbr osobistych w postaci czci i dobrego imienia. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Cześć człowieka wiąże się ściśle z jego godności. Jej waga jest znaczna. Została ona wyraźnie wymieniona w art. 23 k.c. W czci człowieka wyróżnia się dwie strony: stronę wewnętrzną, nazywaną godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz stronę zewnętrzną, oznaczającą dobrą sławę, dobra opinię innych ludzi, szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Dobra sława (dobre imię) obejmuje wszystkie dziedziny aktywności życiowej osoby: jej życie osobiste, zawodowe i społeczne. Do naruszenia czci może dojść w rozmaity sposób, za pośrednictwem mowy lub pisma, wypowiedzi w mediach. W sprawie o obrazę (naruszenie godności wewnętrznej) przy ocenie naruszenia czci należy uwzględnić nie tylko --- STRONA 10 --- znaczenie używanych słów, ale również cały kontekst sytuacyjny oraz jego społeczny odbiór, oceniany według kryteriów właściwych dla ludzi rozsądnych i uczciwych. Konieczne jest zachowanie proporcji i umiaru. (prof. Maksymilian Pazdan w :”System prawa prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna”, Tom 1, Wydawnictwo C.H. Beck Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2007 r. str.1119-1122). Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Z art. 24 k.c. wynikają dwie przesłanki ochrony dóbr osobistych: 1) naruszenie lub zagrożenie dobra osobistego i 2) bezprawność tego zagrożenia lub naruszenia. O bezprawności decyduje zatem wyłącznie kryterium obiektywne. Zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym, a więc z normami prawnymi lub regułami postępowania wynikającymi z zasad współżycia społecznego. (prof. Maksymilian Pazdan w :”System prawa prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna”, Tom 1, Wydawnictwo C.H. Beck Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2007 r. str.1153). Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie nie ma subiektywne odczucie osoby, jej indywidualne wartości uczuć i stanu psychicznego, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w społeczeństwie. Należy więc przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogły obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. (Wyrok z dnia 19 października 2005 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu I ACa 353/05 LEX nr 175202). Pozwana Gmina Miasto O. – Szkoła Podstawowa Nr (...) im. (...), wnosząc o oddalenie powództwa twierdziła, że działanie pozwanej Szkoły było dokonane w ramach porządku prawnego, a ponadto, że oceny powoda M. G. zwarte w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. były prawdziwe. W pierwszej kolejności Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda M. G. w postaci czci i to zarówno w aspekcie godności osobistej powoda jak i jego dobrego imienia. Ochrona przewidziana w art. 24 k.c. przysługuje w razie naruszenia dobra osobistego, będącego wynikiem „cudzego działania”. Ochrona przysługuje jedynie przeciwko takiemu zachowaniu, które może być uznane za działanie sprawcy. Jeżeli sprawcą jest osoba fizyczna liczy się tylko zachowanie zdeterminowane przez jej wolę. Jeżeli zaś sprawcą jest osoba prawna lub podmiot bez osobowości prawnej muszą być spełnione przesłanki, od których zależy możliwość przypisania określonego zdarzenia osobie prawnej lub podmiotowi bez osobowości prawnej skutków zachowania, niekoniecznie będącego oświadczeniem woli, podjętego przez piastuna lub piastunów tych organów. (prof. Maksymilian Pazdan w :”System prawa prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna”, Tom 1, Wydawnictwo C.H. Beck Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2007 r. str.1155). W niniejszej sprawie nie było wątpliwości ani nie było przedmiotem sporu, iż pismo z dnia 26 czerwca 2007 r. w którego treści powód dopatrywał się naruszenia jego dóbr osobistych, zostało sporządzone przez Szkołę Podstawową --- STRONA 11 --- Nr (...) reprezentowaną przez wicedyrektora B. M.. Wyrażało ono stanowisko szkoły a nie samej B. M., zatem - zdaniem Sądu - zachodziły przesłanki do przyjęcia, że działanie pozwanego polegające na sporządzeniu pisma należy przypisać jednostce organizacyjnej Miasta O. Szkole Podstawowej Nr (...), a nie piastunce stanowiska wicedyrektora. W treści pisma z dnia 26 czerwca 2007 r. pozwana Szkoła zawarła nieprawdziwe oceny, nie znajdujące uzasadnienia w zachowaniu powoda, w okresie gdy uczęszczał do tej szkoły. W szczególności, jak wynika to z ustaleń faktycznych, nieprawdziwe były stwierdzenia, iż powód M. G. często prowokował kolegów. Istniejące między dziećmi konflikty nie nosiły charakteru prowokacji dokonywanych przez powoda ani wobec powoda. Nieprawdziwe było też stwierdzenie, iż powód szydził z symboli religijnych. Decydujące w tej kwestii były zeznania M. K. (1) – wychowawczyni powoda, która jednoznacznie takim zdarzeniom zaprzeczyła. Gdyby w istocie miały one miejsce, zdaniem Sądu – wychowawczyni klasy III szkoły podstawowej musiała by takie zajścia zauważyć. Należy przy tym podkreślić, iż stwierdzenia te dotyczyły dziecka w wieku około 9 lat. Szydzenie z symboli religijnych – biorąc pod uwagę cele systemu oświaty wynikające z cytowanych wyżej przepisów – stanowiłoby poważne naruszenie zasad edukacyjnych i wychowawczych, jakie stawia sobie szkoła. Świadczyło by o znacznym stopniu demoralizacji dziecka, o świadomym działaniu nacechowanym złą wolą. Takie zachowanie nie mogło by przejść niezauważone przez wychowawcę. W istocie ocena powoda została oparta i wyinterpretowana przez B. M. z rozmowy z M. K. (1) o opisanym w stanie faktycznym zajściu z narysowanym na tablicy odwróconym krzyżem. Należy jednak podkreślić, iż przy zaprzeczeniu tej okoliczności przez powoda nie zostało przez pozwaną Szkołę Podstawową Nr (...) w O. dowiedzione, że rysunek ten faktycznie wykonał powód M. G.. M. K. (1) nie widziała powoda rysującego na tablicy odwrócony krzyż, nie ustalała szczegółów tego zdarzenia, nie uznała go za istotne do wpisania w ocenę opisową z zachowania wystawianą powodowi. Uznała to zdarzenie za incydentalne. Należy podkreślić, iż zachowanie powoda nie zostało przez wychowawczynię ocenione jako niewłaściwe. Oceny tej nie mogą zmienić, wobec treści zeznań M. K. (1), oceny nieprawidłowe z zachowania zapisane w dzienniku szkolnym powoda. Jak zeznała wychowawczyni dotyczyły one innych zachowań powoda, a dodatkowo, takie oceny w dzienniku są odnotowane także u innych uczniów. Nie zostało też wykazane przez pozwaną szkołę, że wychowawczyni informowała rodziców powoda o niewłaściwym w ocenie szkoły zachowaniu ich syna, a rodzice powoda nie reagowali. Jak wynika z zeznań B. M., Szkoła żadnych pism do rodziców powoda nie wysyłała. Nie zostały też w żaden sposób podważone zeznania C. G. (1), z których wynika, że wychowawczyni nie zgłaszała rodzicom powoda jakichkolwiek skarg czy zarzutów na zachowanie powoda w szkole. Reasumując powyższe okoliczności, Sąd uznał, iż ocena powoda zawarta w piśmie Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. zawierała nieprawdziwe stwierdzenia, została sporządzona przez Wicedyrektor Szkoły nie mająca styczności z powodem M. G., bez jakiejkolwiek konsultacji z wychowawczynią powoda lub innymi nauczycielami, którzy uczyli kasę do której powód uczęszczał. Opinia ta została sporządzona po sześciu latach od chwili, gdy powód M. G. przestał chodzić do pozwanej Szkoły Podstawowej Nr (...) w O., na podstawie zasłyszanych przed sześcioma laty uwag wychowawcy. Jak zeznała B. M., stwierdzenia zawarte w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 r. nie zostały zacytowanie z wypowiedzi wychowawczyni, lecz wyinterpretowane z tej wypowiedzi przez B. M.. Należy podkreślić, że oprócz nieprawdziwych stwierdzeń, w istocie tryb sporządzenia tej opinii naruszał zasady oceny zachowania uczniów, określone w cytowanych wyżej Rozporządzeniach Ministra Edukacji Narodowej. W istocie bowiem, przedmiotowe pismo zawiera ocenę zachowania powoda, nie uwzględniając wszystkich okoliczności potrzebnych do jej wydania, a dodatkowo nie uwzględnia wymogu wystawienia tej oceny przez wychowawcę klasy. Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, iż działania pozwanej Szkoły było obiektywnie bezprawne, naruszające zarówno zasady wydawania oceny o zachowaniu ucznia, jak również sprzeczne z zasadami współżycia społecznego z uwagi na nieprawdziwość zawartych w ocenie stwierdzeń. Nie zostały zatem wykazane zarzuty pozwanego Miasta O. Szkoły Podstawowej Nr (...) im. (...)w zakresie prawdziwości oceny zawartej w przedmiotowym piśmie. Nie zachodzi również w niniejszej sprawie przesłanka wyłączająca odpowiedzialność pozwanego z uwagi na działania zgodne z porządkiem prawnym. Powyższe pismo z dnia 26 czerwca 2007 r. zostało sporządzone prze pozwaną Szkołę w odpowiedzi na pismo Pełnomocnika Ministra Spraw Zagranicznych, zatem miało charakter oficjalnej i urzędowej korespondencji. Należy jednak podkreślić, że prośba Pełnomocnika Ministra dotyczyła podania wszelkich --- STRONA 12 --- informacji dotyczących zawisłego przed Europejskim Trybunałem Praw Człowieka procesu, ze skargi powoda M. G. i jego rodziców, której przedmiotem była kwestia braku oceny z religii/etyki na świadectwach szkolnych powoda. Kwestia oceny zachowania powoda i tym samym okoliczności wskazanych w treści przedmiotowego pisma, nie byłą przedmiotem rozpoznania przez Trybunałem. Pismo to w tej części wykracza zatem poza ramy informacji żądanych przez Pełnomocnika Ministra Spraw Zagranicznych. Pismo to nie było przedmiotem dowodu w postępowaniu przed Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu, dla którego ocena zachowania powoda byłą kwestią obojętną przy rozstrzyganiu sprawy. Zawarcie zatem zbędnych i nieprawdziwych informacji o zachowaniu powoda w piśmie Szkoły, doprowadziło do upublicznienia jego treści poprzez zacytowanie w orzeczeniu Trybunału z dnia 15 czerwca 2010 r. w sprawie 7710/02. Publikacja ta spowodowała uzyskanie przez samego powoda M. G. informacji o dokonanej ocenie jego zachowania w pozwanej szkole, jak również doprowadziła do dotarcia tej informacji do nieokreślonego kręgu osób, w tym również ze środowiska powoda, będąc przyczyną nieprzychylnych komentarzy co do jego osoby, a także wywołując u powoda poczucie krzywdy. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, nie było podstaw do przyjęcia wyłączenia odpowiedzialności pozwanego za naruszenie dóbr osobistych powoda poprzez podjęcie działań mieszczących się w ramach porządku prawnego. Wobec powyższego, Sąd uznał, iż działanie pozwanego, Miasta O. Szkoły Podstawowej Nr (...) w postaci sporządzenia nieprawdziwej opinii o powodzie, stanowiło działanie bezprawne, naruszające w swych skutkach dobo osobiste powoda M. G. w postaci czci. Należy podkreślić, iż naruszenie to jest obiektywne, dla każdego bowiem publiczne pomówienie o niewłaściwe zachowania, w szczególności szydzenie z symboli religijnych, prowokowanie kolegów szkolnych na tle religijnym, niezależnie od prezentowanego światopoglądu, będzie stanowiło treść zniesławiającą, zarówno pod względem godności wewnętrznej jak i w oczach innych ludzi będzie oceniane jako postępowanie naganne, naruszające ogólne reguły moralne. Powodowi M. G. przysługiwała zatem ochrona prawna przewidziana zarówno w art. 23 i 24 k.c. jak i w art. 16 Konwencji o Prawach Dziecka. W tym zakresie Sąd uznał zatem, że uzasadnione było żądanie pozwu, oparte na art. 24 k.c. poprzez dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego powoda., poprzez publikację stosownego przeproszenia. Sąd uznał, że określona w pozwie treść przeproszenia jest adekwatna do dokonanego naruszenia dobra osobistego powoda M. G. zarówno pod względem charakteru naruszenia dobra jak i rodzaju naruszonego dobra osobistego, nie jest w żaden sposób dotkliwa dla pozwanej Szkoły. Z uwagi na wiek powoda – który obecnie ma 19 lat i funkcjonuje w środowisku szkolnym i koleżeńskim O. i okolic, Sąd uznał za zasadne żądanie jednokrotnej publikacji przeproszenia w lokalnym tygodniku, co doprowadzi do możliwie najszerszego usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego powoda w środowisku, w którym funkcjonuje on w życiu codziennym. Jeżeli chodzi o sprecyzowane ostatecznie przez powoda M. G. żądanie zasądzenia odpowiedniej kwoty na cel społeczny wskazany przez powoda, Sąd uznał żądanie to za uzasadnione. Zgodnie bowiem z art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Dolegliwości (cierpień fizycznych lub psychicznych) będących następstwem naruszenia dóbr osobistych nie można mierzyć jednostkami pieniężnymi i wyrównywać w sposób przyjęty dla szkód majątkowych. Mimo to przyjmuje się obecnie pogląd o kompensacyjnym charakterze zadośćuczynienia pieniężnego. Łagodzi ono przykre przeżycia oraz umożliwia zaspokojenie potrzeb dotkniętego naruszeniem. Zasądzenie sumy pieniężnej na cel wskazany przez dotkniętego naruszeniem stanowi źródło jego satysfakcji. Ono także spełnia funkcje kompensacyjne. Sądowi nie przysługuje kompetencja do wartościowania i hierarchizowania celów społecznych, o które może chodzić. Nie może on więc oddalić żądania z powodu niskiej doniosłości społecznej celu. Decyzja w tym zakresie należy do powoda. (prof. Maksymilian Pazdan w :”System prawa prywatnego. Prawo cywilne – część ogólna”, Tom 1, Wydawnictwo C.H. Beck Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2007 r. str.1166-1168). Przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas --- STRONA 13 --- trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel który zamierzała ona osiągnąć podejmując działanie naruszające te dobra i korzyść majątkowa, jaką w związku z tym działaniem, uzyskała lub spodziewała się uzyskać. (Wyrok z dnia 11 kwietnia 2006 r. Sąd Najwyższy I CSK 159/05 LEX nr 371773). Biorąc pod uwagę okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał w pierwszej kolejności, że działanie pozwanej Szkoły Podstawowej nr (...) było zawinione. Sporządzenie opinii bez należytej konsultacji, zawarcie w niej nieprawdziwych twierdzeń „wyinterpretowanych” przez osobę nie mającą żadnych kontaktów z powodem w okresie jego uczęszczania do szkoły, stanowi działanie zawinione w postaci niedbalstwa, nie dołożenia należytej staranności. Podkreślenia szczególnego wymaga okoliczność, że jest to opinia szkoły, sporządzona przez nauczyciela o uczniu. Nauczyciela, który winien urzeczywistniać w codziennym życiu i stać na straży ideałów nauczania i wychowania, zawartych w preambule ustawy o systemie oświaty, w przepisach Konstytucji, Konwencji Międzynarodowych, ustaw o systemie oświaty i Karty Nauczyciela, kładących szczególny nacisk na zasady solidarności, tolerancji, demokracji, sprawiedliwości i wolności. W ideałach tych nie mieści się naruszanie czci człowieka, niezależnie od jego wieku i światopoglądu. Biorąc dalej pod uwagę rodzaj naruszonego dobra osobistego, znaczny zasięg naruszenia (z tym zastrzeżeniem, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniami pozwu, że z treścią orzeczenia Trybunału zapoznały się tysiące osób w całym kraju), rozmiar doznanej krzywdy, w postaci naruszenia wewnętrznej godności powoda i nieprzychylnych komentarzy internautów oraz osób z jego środowiska, Sąd uznał, iż żądana w pozwie kwota 5000 zł zadośćuczynienia jest kwotą adekwatną i odpowiednią do naruszenia dobra osobistego powoda w sposób wyżej opisany. Wobec powyższego, na podstawie art. 448 k.c., Sąd zasądził od pozwanego Miasta O. Szkoły Podstawowej Nr (...) żądaną w pozwie kwotę, na określony przez powoda cel społeczny, z tym zastrzeżeniem, iż sprecyzował formę prawną podmiotu na rzecz którego kwota ta została zasądzona (fundacja), określając jednocześnie termin zapłaty. Kosztami postępowania Sąd, na podstawie art. 98 k.p.c. obciążył pozwanego Miasto O. Szkołę Podstawową Nr (...) im. J. P. II w całości, jako stronę przegrywającą. Koszty zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie § 11 ust. 1 pkt.2) oraz § 6 pkt.3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348, ze zm.). Jednocześnie należy nadmienić, iż Sąd omyłkowo w ogólnej kwocie kosztów postępowania określił koszty zastępstwa procesowego na 377 zł, zamiast na 977 zł. Na koszty te bowiem składają się stawki minimalne z cytowanych paragrafów rozporządzenia, to jest 360 zł, 600 zł i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa.