Teza / krótkie omówienie
ochrony dobr osobistych, said powinien W pierwszej kolejnoéei ustalié, ezy doszlo do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalié, czy dzialanie pozwanego bylo bezprawne. W ocenie Sqdu
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 143/11 1 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2011 roku Sgd Okrggowy w Elhlqgu Wydziai I Cywilny w skladzie nastqpujqcym: Przewodniczqcy: SSO Dorota Zientara Protokolant: st. sekr. sqdowy Boiena Zych po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 w Elblqgu na rozprawm sprawy z powédztwa R. L. (1) przeciwko Z. K. . 0 ochroneg débr osobistych oddala powédziwo. Sygn. akt IC143/11 L UZASADNIENIE Powéd R. L. (1) Wystqpi} z pozwern przeciwko Z. K. 0 ochronq débr osobistych w postaci jego dobrego imienia; domagal siq zasqdzeni z tego tytuiu zadoééuczynienia wkwocie 5.000 zl oraz nakazania pozwanej zlofienia pisemnych przeprosin 0 skonkretyzowanej (W piémie procesowym z dnia 26 lipca 2011 1'.) treéci i wyslanych na jego adres zamieszkania. Ponadto zafaqdal zasqdzenia 0d pozwanej kosztéw procesu wading norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu swego Zqdania powéd podniésl, ii pozwana W dniu 16 lipca 2010 r. podczas przesluchania w charakterze éwiadka w sprawie 0 sygnaturze akt(...) prowadzonej przez Komen dag Miejskzg Policji w E. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w E. zaznah nieprawdeg. Szkalujqc jego dobre imi<;, podawaia nieprawdziwe informacje na jego temat, w szczegélnoéci 0 jego nieprawidiowym zachowaniu w stosunku do oj ca S. L., pomawiala go 0 dokonanie czynéw, ktérych nigdy nie popeilnil, zniewaiyia go. Powéd naruszenia swych débr osobistych upatrywal réwniei W stwierdzeniach pozwanej zawartych w piémie procesowym z dnia 2 Iipca 2010 r., zlozonym przez nizg w toku postqpowania przed Sqdem Rej onowym w Elblqgu w sprawie 0 sygnaturze akt(...). _ R. L. (1) konsekwentnie podnosi}, fie utrzymywal z ojcem bardzo dobre stosunki rodzinne, iadne jego dzialania nie by}y kierowane przeciwko ojcu, nigdy nie wyrwa} mu silq kluczy od mieszkania, nie domagal sic; révxiniei od niego pieni1=;dzynaZasp0kajanie wlasnych potrzeb Zyciowych, gdyz posiadal érbdki finansowe poczqikowo z wynagrodzenia za wykonywanz; pracq zarobkowq, a obecnie pothodzqce z przypadajqcej na niego czqéci spadku p0 zrnarlej matce oraz z inwestycji czynionych na gieldzie papieréw wartoéciowych. Zaprzeczyl, aby wyzywal ojca iu2ywa}wzg1Qdem niego wu1ga_rnych sformuiowafi. l ' l _ ' ' Sygn. akt I C 143/11 R WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Dorota Zientara Protokolantz st. sekr. sądowy Bożena Zych po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 W Elblągu na rozprawie sprawy z powództwa R. L. (1) przeciwko Z. K. . o ochronę dóbr osobistych oddała powództwo. Sygn. akt IC143/11 Å UZASADNIENIE Powód R. L. (1) wystąpił z pozwem przeciwko Z. K. O ochronę dóbr osobistych w postaci jego dobrego imienia; domagał się zasądzeni z tego tytułu zadośćuczynienia wkwocie 5.000 zł oraz nakazania pozwanej złożenia pisemnych przeprosin o skonkretyzowanej (w piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2011 r.) treści i wysłanych na jego adres zamieszkania. Ponadto zażądał zasądzenia od pozwanej kosztów procesu według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu swego żądania powód podniósł, iż pozwana w dniu 16 lipca 2010 r. podczas przesłuchania w charakterze świadka w sprawie O sygnaturze akt(...) prowadzonej przez Komendę Miejską Policji w E. pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w E. zaznała nieprawdę. Szkalując jego dobre imię, podawała nieprawdziwe informacje na jego temat, w szczególności o jego nieprawidłowym zachowaniu w stosunku do oj ca S. L., pomawiała go o dokonanie czynów, których nigdy nie popełnił, znieważyła go. Powód naruszenia swych dóbr osobistych upatrywał również w stwierdzeniach pozwanej zawartych w piśmie procesowym z dnia 2 Iipca 2010 r., złożonym przez nią w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Elblągu w sprawie O sygnaturze akt(...). _ R. L. (1) konsekwentnie podnosíł, że utrzymywał z ojcem bardzo dobre stosunki rodzinne, żadne jego działania nie były kierowane przeciwko ojcu, nigdy nie wyrwał mu siłą kluczy od mieszkania, nie domagał się również od niego pieniędzy na zaspokajanie własnych potrzeb życiowych, gdyż posiadał środki finansowe - początkowo z wynagrodzenia za wykonywaną pracę zarobkową, a obecnie pochodzące z przypadającej na niego części spadku po zmarłej matce oraz z inwestycji czynionych na giełdzie papierów wartościowych. Zaprzeczył, aby wyzywał ojca i używał względem niego wulgarnych Sformułowań. I ' | _ ' `
--- STRONA 2 ---
W odpowiedzi na pozew pozwana Z. K. wniosia 0 oddalenie powédztwa, zaprzeczajqc okolicznoéciom przytaczanym przez powoda. Motyvmjqc swe stanowisko twierdzila, ii informacje na temat cech charakteru powoda oraz jego zachowafi podejmowanych wobec ojca, uzyskaia bezpoérednio od S. L., z jego ustnych przekazow charakteryzujagcych postawq syna. Przyznaia, 20 byla éwiadkiem jedynie dwéch sytuacji: kiedy to powéd stanowczo domagal sis; od ojca érodkow finansowych krzyczqc ,,gdzie pieniqdze" oraz kiedy p0 jego wizycie W szpitalu, stan zdrowia S. L. pogorszyl siq, a pozwana od pielqgniarki dowiedziala S10, it ,,tak jest zawsze p0 wizycie syna". _ Sgd ustalil, co nastgpujez Pozwana Z. K. pozostawala W nieformalnym zwiqzku z ojcem powoda ~ S. L., at do jego émierci W dniu 19 sigrpnia 2009 1. _ (bezsporne) W dniu 27 pasédziernika 2009 r. powod zloty} w Komendzie Miejskiej Policji w E. zawiadomieriie 0 popeinieniu przez pozwanq przestqpstwa na jego szkodg, polegajqcego na tym, i2 w okresie od stycznia 2007 r. do sierpnia 2009 r. wyludzila 0d ojca powoda S. L. kwote; 97.000 zl. W toku postqpowania przygotowawczeg0 w dniu 16 lipca 2010 1". pozwana przesluchana Zostala W charakterze éwiadka. VV sporzqdzonym pisemnym protokole z tej ozynnoéci pozwana zeznala, ii ,,syn0Wie S. L., R. i R., odebrali oj cu — wyrwali mu z 1"¢=;ki klucze do mieszkania przy ul. [...) w E. inie wpuécili go do jego wlasnego mieszkania". W dalszych zeznaniach pozwana scharakteryzowaia powoda jako ,,l'l3.ZE1I‘dZiStQ", stwierdziia, fie ,,pomimo tego, ie jest iniynierem iiigdzie nie pracowal, i nie pracuje. Czhnwiek ten ma prawie 50 lat, a w swoim Zyciu przepracowal 0k0§0 5 lat. Przez 02110 Zycie R. Zy} na koszt swojego oj ca". Pozwana wskazaia réwniei, ii ,,pow0d przychodzi} czaéami na ulicq (...), gdzie mieszka} ojciec i iqda} 0d S. pieniqdzy, a gdy ten nie chcia} mu ich daé szarpal oj ca wiedzqc, ii jest on bardzo chory. R. w ogole nie interesowal sie; losem ojca tylko jego pieniegdzmi". Pozw:ma zaznaczyia jednoczeénie, ii parniqta sytuacjq, kiedy ,,w szpitalu jak S. L. 1022} pod aparaturq, R. stal nad jego léikiem i Wykrzykiwa} daj pieniqdze oj ciec". Opisa}a rownieé Syllli3.C.jQ, jaka miaia mieé miejsce 11 notariusza, kiedy to ,,Powéd otrmnawszy pieniqdze za mieszkanie powiedzial do ojca ,,zdechniesz 2 pod plotem jak pies" oraz wskazala, Ze ,,S. L. obawial siq, fie jego synowie sq w stanie zbezczeécié jego gréb". Postanowienienl z dnia 25 paédziernika 2010 r. Komenda Miejska Poiicji W E. umorzyla dochodzenie w sprawie, z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniajqcych podejrzenie pOp€§ni@11ia przsz pozwanq przest1=;pstwa stypizowanego W art. 286 § 1 k.k. Sqd Rejonowy w Elblqgu nie uwzgkgdni} zaialenia wniesionego przez powoda od tego postanowienia i utrzymal w mocy zaskarione orzeczenie. (dowod: akta sprawy 0 sygn. (...)Pr0kuratu1'y Rejonowej w E.: zawiadomienie 0 popelnieniu przestqpstwa, k. 12; protoko} przesiuchania pozwanej Z. K. w charakterze éwiadka w dniu 16 iipca 2010 r., 1< 186188 verte; postanowienie o umorzeniu dochoclzenia, k 366; postanowienie Sqdu Rejonowego w Elblqgu z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. (...), k. 3841 ' 1 W dniu 2 Iipca 2010 1'. pozwana w toku postopowania toczqcego sic; przed Sqdern Rejonowym w Elblqgu w sprawie 0 sygnaturze akt(...) przy analogicznej konfiguracji stron procesowych jaka wystqpuje w sprawie niniejszej ziioiyla pismo procesowe, WSkflZ\lj3g2 w jego treéci, ii ,,R. L. (1) traktowa} swego ojca jak siuiqcego. Pozbawi} go mofiliwoéci zamieszkiwania w jego wlasnym mieszkaniu, ubliiai mu. Zaréwno powod, jak ijego brat, zachowywali siq Wobec oj ca ni_egodziwie". Pozwana podkreéiila rownieé W tym piémie, fie pozostawala ze S. L. w niefornialnym zwiqzku od 2006 W odpowiedzi na pozew pozwana Z. K. wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając okolicznościom przytaczanym przez powocla. Motywując swe stanowisko twierdziła, iż informacje na temat cech charakteru powoda oraz jego zachowań podejmowanych wobec ojca, uzyskała bezpośrednio od S. L., z jego ustnych przekazów charakteryzujących postawę syna. Przyznała, że była świadkiem jedynie dwóch sytuacji: kiedy to powód stanowczo domagał się od ojca środków finansowych krzycząc „gdzie pieniądze" oraz kiedy po jego wizycie w szpitalu, stan zdrowia S. L. pogorszył się, a pozwana od pielęgniarki dowiedziała się, iż „tak jest zawsze po wizycie syna". _ Sąd ustalił, co nastepuje: Pozwana Z. K. pozostawała W nieformalnym związku z ojcem powoda ~ S. L., aż do jego śmierci W dniu 19 siprpnia 2009 r. _ (bezsporne) W dniu 27 października 2009 r. powód złożył w Komendzie Miejskiej Policji W E. zawiadomienie o popełnieniu przez pozwaną przestępstwa na jego szkodę, polegającego na tym, iż w okresie od stycznia 2oo7 r. do sierpnia 2009 r. wyłudziła od ojca powoda - S. L. - kwotę 97.000 zł. W toku postępowania przygotowawczego w dniu 16 lipca 2010 r. pozwana przesłuchana została w charakterze świadka. VV sporządzonym pisemnym protokole z tej czynności pozwana zeznała, iż „synowie S. L., R. i R., odebrali ojcu - wyrwali mu z ręki- klucze do mieszkania przy ul. [...) w E. inie wpuścili go do jego własnego mieszkania". W dalszych zeznaniach pozwana scharakteryzowała powoda jako ,,l'1azardzistę", stwierdziła, że „pomimo tego, że jest inżynierem _nigdzie nie pracował, i nie pracuje. Człowiek ten ma prawie 50 lat, a w swoim życiu przepracował około 5 lat. Przez całe życie R. żył na koszt swojego ojca". Pozwana wskazała również, iż „powód przychodził czasami na ulicę (...), gdzie mieszkał ojciec i żądał od S. pieniędzy, a gdy ten nie chciał mu ich dać szarpal oj ca wiedząc, iż jest on bardzo chory. R. w ogóle nie interesował się losem ojca tylko jego pieniędzmi". Pozwana zaznaczyła jednocześnie, iż pamięta sytuację, kiedy ,,w szpitalu jak S. L. leżał pod aparatura, R. stał nad jego łóżkiem i Wykrzykiwał daj pieniądze ojciec". Opisała również sytuację, jaka miała mieć miejsce 11 notariusza, kiedy to „Dowód otrmnawszy pieniądze za mieszkanie powiedział do ojca „zdechniesz 2 pod płotem jak pies" oraz wskazała, że ,,S. L. obawiał się, że jego synowie są w stanie zbezcześcić jego grób". Postanowieniem z dnia 25 października 2010 r. Komenda Miejska Policji w E. umorzyla dochodzenie W sprawie, z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przez pozwaną przestępstwa stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. Sąd Rejonowy W Elblągu nie uwzględnił zażalenia wniesionego przez powoda od tego postanowienia i utrzymał W mocy zaskarżone orzeczenie. (dowód: akta sprawy o sygn. (...)Prokuratu1'y Rejonowej w E.: zawiadomienie 0 popełnieniu przestępstwa, k. 1-2; protokół przesłuchania pozwanej Z. K. W charakterze świadka w dniu 16 lipca 2010 r., k 186-188 verte; postanowienie o umorzeniu dochodzenia, k 366; postanowienie Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 9 grudnia 2010 r. sygn. (...), k. 3841 ' 1 W dniu 2 lipca 2010 r. pozwana w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Elblągu w sprawie o sygnaturze akt(...) - przy analogicznej konfiguracji stron procesowych jaka występuje w sprawie niniejszej - złożyła pismo procesowe, wskazując w jego treści, iż ,,R. L. (1) traktował swego ojca jak służącego. Pozbawił go możliwości zamieszkiwania w jego własnyrn mieszkaniu, ubliżał mu. Zarówno powód, jak ijego brat, zachowywali się wobec oj ca ni_egodziwie"_ Pozwana podkreśiiła również w tym piśmie, że pozostawała ze S. L. w nieformalnym związku od 2006
--- STRONA 3 ---
r., Q. ,,od czasu wyrzucenia go przez synow z jego rnieszkania", synowie ,,nie tylko go nie szanowali, ale wrqcz file go traktowali, pozbawili mieszkania, ubliiali, wyzywali wulgarnie". ' (dowodz pismo procesowe pozwanej datowane na dziefi 2 lipca 2010 1". zloione w toku postopowania toczqcego sie; przed Sqdem Rejonowym w Elblqgu w sprawie 0 sygn. akt(...), k, 2122). Z treéci dokumentu w' postaci éwiadectwa pracy powoda w Stoczni (...) W G. wynika, ii powod by} zatrudniony w wymienionym zakladzie pracy od dnia 28 listopada 1988 1". do dnia 30 listopada 1989 r., z tym 20 w okresie od dnia 3 stycznia 1989 r. do dnia 29 sierpnia 1989 r. odbywa} sluibeg woj skowg. 3 W okresie od dnia 4 lipca 1990 r. do dnia 30 kwietnia 1993 r. powod zatrudniony by} w Przedsiqbiorstwnie (...')w E., a od dnia 15 mama 1994 r. do dnia 20 sierpnia 1998 r. w (...) w E.. Przywolane éwiadectwa pracy obej muj 2; wszystkiegokresy, kiedy to powod éwiadczyl prace; zarobkowq i odzwierciedlaj 2; calkowity przebieg jego dotychczasowego zatmdnienia. W chwili obecnej powod utrzymuje sin; ze érodkow finansowych pochodzqcych 2 przypadajqcej na niego czqéci spadku p0 zmariej matce K. L. oraz z giy na gieldzie papierow wartoéciowych. _ (dowod: éwiadectwo pracy z dnia 05 grudnia 1989 r. ze Stoczni (...) w G., k 11; siwiadectwo pracy powoda z dnia 30 kwietnia 1993 r. z Przedsiegbiorstwa (...). w E., k. 14; éwiadectwo pracy powoda z dnia 20 sierpnia 1998 1". z (...) Ltd w E., k. 15; zeznania powoda zkmione w charakterze strony, k. 409verte411) , Stosunki pornigdzy S. L. ijego synami ukladaly sit; file. S. L. skariy} sir; znajomyrn iczionkom rodziny na zie traktowanie przez synow. Pejoratywnie ocenial postawq Zyciowq powoda, zarzucaj qc jemu negatywny stosunek do pracy. Na skutek konfliktow opuécil lokal poloéony w E. przy u. (.. .) i zamieszkal w wynaj otym lokalu przy 111. (...), a nastgpnie u pOZV\TE1l'1E'.]. (dowodz zeznania éwiadkow K. S. (1)14. 407v , M. S. (1)10 408 409, zeznania pozwanej k. 411 41 Iv) Sgd zwag}. co nastgpuje: Powodztwo nie zashigiwalo na uwzglgdnienie. Podstawy powédztwa powod upatrywal w dyspozycji art. 24 k.c. w zw. z art. 23 k.c, oraz art. 448 k.c. stwierdzajqcym, ii ten czyje dobro osobiste zostalo zagroione cudzym dzialaniem, mote Zqdaé zaniechania tego dzialania, chyba fie nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moie on takie iqdaé aieby osoba, ktora dopuécila sic; naruszenia, dopelnila czynnoéci potrzebnych do usuniqcia jego skutkow, w szczegolnoéci aieby zloiyia oéwiadczenie 4 odpowiedniej treéci i w odpowiedniej formie; moie takie iqdaz’: zadoééuczynienia pieniqinego. Podkreélié naleiy zatem w tym miejscu, ii tylko bezprawne naruszenie dobr osobistych jest przestankq ich ochrony, natomiast wina dokontijqcego naruszenia nie stanowi takiej przesianlci i wywoluje tylko skutek w zakresie zastosowania niektorych érodkow ochrony dobr osobistych. Naruszenie dobra osobistego polega jui na samym przekroczeniu zakreélonej w art. 24 § 1 k.c. granicy zagroienia dobra osobistego, ale dla powstania roszczenia ttprawnionego konieczna jest bezprawnoéé. Konstrukcja domniemania bezprammoéci wyraiona w tym przepisie przenosi jednak cioiar dowodu braku bezprawnoéci na podmiot naruszajgcy sferq zakreélonq treéciq osobistyoh praw podmiotowych (Komentarz do art. 24 kodeksu cywilnego, fwz] A. Kidyba (red), K KopaczyfiskaPieczniak, E. Niezbecka, Z. Gaw1ik,A. Janiak, A. Jed1i11ski,'T. Sok0}owski, Kodeks oywilny. Kornentarz. Tom I. Czoéo ogolna, LEX, 2009). Poglqd powyiszy koreluje ze wskazaniami utrwaionymi w judykaturze, Said Najwyisw wskazal bowiem, ii dowod, ,2e dobro osobiste zosta}o zagroione lub naruszone, cisiiy na osobie posztlkujqcej ochrony prawnej r., Ü. ,,od czasu wyrzucenia go przez synów z jego mieszkania", synowie „nie tylko go nie szanowali, ale wręcz żle go traktowali, pozbawili mieszkania, ubliżali, wyzywali wulgarnie". ` (dowód: pismo procesowe pozwanej datowane na dzień 2 lipca 2010 r. złożone w toku postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Elblągu w sprawie O sygn. akt(...), k, 21-22). Z treści dokumentu w' postaci świadectwa pracy powoda w Stoczni (...) w G. wynika, iż powód był zatrudniony w wymienionym zakładzie pracy od dnia 28 listopada 1988 r. do dnia 30 listopada 1989 r., z tym że w okresie od dnia 3 stycznia 1989 r. do dnia 29 sierpnia 1989 r. odbywał służbę woj skową. 3 W okresie od dnia 4 lipca 1990 r. do dnia 30 kwietnia 1993 r. powód zatrudniony był w Przedsiębiorstwie (...`)w E., a od dnia 15 marca 1994 r. do dnia 20 sierpnia 1998 r. w (...) W E.. Przywołane świadectwa pracy obejmują wszystkie okresy, kiedy to powód świadczył pracę zarobkową i odzwierciedlają całkowity przebieg jego dotychczasowego zatrudnienia. W chwili obecnej powód utrzymuje się ze środków finansowych pochodzących z przypadającej na niego części spadku po zmarłej matce K. L. oraz z gry na giełdzie papierów wartościowych. _ (dowód: świadectwo pracy z dnia 05 grudnia 1989 r. ze Stoczni (...) w G., k 11; świadectwo pracy powoda z dnia 30 kwietnia 1993 r. z Przedsiębiorstwa (...). w E., k. 14; świadectwo pracy powoda z dnia 20 sierpnia 1998 r. z (...) Ltd w E., k. 15; zeznania powoda złożone w charakterze strony, k. 4o9verte-411) , Stosunki pomiędzy S. L. ijego synami układały się źle. S. L. skarżył się znajomym iczłonkom rodziny na złe traktowanie przez synów. Pejoratywnie oceniał postawę życiową powoda, zarzucaj ąc jemu negatywny stosunek do pracy. Na skutek konfliktów opuścił" lokal położony w E. przy u. (.. .) i zamieszkał w wynaj ętym lokalu przy ul. (...), a następnie u pOZV\7E1I'1E'.]. (dowód: zeznania świadków K. S. (1) k. 4o'7v , M. S. (1) k. 408 - 409, zeznania pozwanej k. 411 -41 lv) Sąd zwagł. co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawy powództwa powód upatrywał w dyspozycji art. 24 k.c. w zw. z art. 23 k.c, oraz art. 448 k.c. stwierdzającym, iż ten czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie 4 odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; może także żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Podkreślić należy zatem w tym miejscu, iż tylko bezprawne naruszenie dóbr osobistych jest przesłanką ich ochrony, natomiast wina dokonującego naruszenia nie stanowi takiej przesłanki i wywołuje tylko skutek w zakresie zastosowania niektórych środków ochrony dóbr osobistych. Naruszenie dobra osobistego polega już na samym przekroczeniu zakreślonej w art. 24 § 1 k.c. granicy zagrożenia dobra osobistego, ale dla powstania roszczenia uprawnionego konieczna jest bezprawność. Konstrukcja domniemania bezprawności wyrażona w tym przepisie przenosi jednak ciężar dowodu braku bezprawności na podmiot naruszający sferę zakreśloną treścią osobistych praw podmiotowych (Komentarz do art. 24 kodeksu cywilnego, Ĺwz] A. Kidyba (red.), K Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński; T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część; ogólna, LEX, 2009). Pogląd powyższy koreluje ze wskazaniami utrwalonymi w judykaturze, Sąd Najwyżsw wskazał bowiem, iż dowód, ,że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej
--- STRONA 4 ---
na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjzgl dzialanie zagraiajqce dobru osobistemu innej osoby lub naruszaj a_.ce to dobro, spoczywa eieiar dowodu, ie nie bylo ono bezprawne (por. Wyrok Sqdu Najwyiszego 2 dnia 17 czerwca 2004 rokL1,V CK 609/03, LEXHI 109404). W konsekweneji, rozpoznajqc sprawe W przedmiocie ochrony dobr osobistych, said powinien W pierwszej kolejnoéei ustalié, ezy doszlo do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalié, czy dzialanie pozwanego bylo bezprawne. W ocenie Sqdu stan faktyczny przytaczany przez powoda i majqcy uzasadniaé jego Zqdania W niniejszej sprawie, nie Wskazuje ii doszio do naruszenia dobra osobistego w postacijego dobrego imienia. Przede wszystkim powod nie udowodnil faktu naruszenia swych dobr osobistych na skutek niezgodnego z p1'aWem dziaiania pozwaniej. Czynnoéci pozwanej, do ktolych odwoluje sic; powod mieécily sie W granicach prawa, zaé p'0Wod jedynie goloslownie ibez opareia w faktach twierdzil, ie pozwana postqpiia sprzecznie z porzqdkiern prawnym. Bezspornym jest, fie pozwana W swyoh zeznaniach ziozonych w dniu 16 lipca 2010 r. W Komendzie Miejskiej Policji W E. W sprawie o sygn. (...), jak rowniei W sformulowaniach zawartych w piémie procesowym z dnia 2 Iipca 2010 r., kierowanyrn do Sqdu Rejonowego W Elblqgu W sprawie 0 sygnaturze akt (.. .), opisywalapowoda W sposob negatywny, Wskazujqc 5 . na szereg okolicznoéci dotyczqcyeh jego niewiaéciwego i nagannego postepowania. Ustalenia przez Sod wyrnagala okolicznoéé, czy wypowiedzi pozwanej przytaezane przez pOW0d3. W treéei pozwu znaj dowaly oparcie W okreélonych faktaeh, czy tei podstawzg tych wypowiedzi formulowanych przez pozwanq byly W istocie jedynie informaeje przekazywane Z. K. przez S. L., W ktorych on sarn stawiai syna W niekorzystnym éwietle, uwypuklaj gcjego negatywne ceehy, uniemoiliwiaj qce uloienie relacji rodzinnych W sposob Wlaéciwy. W tym kontekécie Sqd przychyli} sie do argument:1cji przytaczanej przez pozwanq. Twierdzila ona konsekwentnie, ii Wszelkie okreélenia kierowane pod adresem powoda nie stanowilyjej Wiasnych oeen, a stanowily jedynie odtworzenie informacji przekazanych jej na temat poWoda przez jego ojca. W rzeezywistoéci zatem Wypowiedzi pozwanej, charakteryzujqce osobo pozwonego, nie byiy oparte na jej wlasnych osqdach, a na Wnioskach Wypiywajeicych Z Wypowiedzi S. L. (,_,potWierdzam, Ze zeznawaiam na komendzie, tam byly dwa fakty, ktore Widziaiarn, a reszta to bylo z opowiadania S. " 10411) W ocenie sqdu istnienie konfliktu rodzinnego S. L. z powodem (a takie 2 drugim synem R. L. (2)) jest bezsporne. Spor ten skupial sie rowniei Woké} korzystania z lokalu mieszkalnego przy ulicy (...) W E.. Ustalenia powyisze poczyniono w oparciu 0 zeznania przesluchanych W sprawie éwiadkow K. S. (1) oraz M. S. (1). K. S. (1)by1 kolegzi S. L., ktéty czesto relacjonowal jemu swq sytuacjq rodzinnq i charakter reiacji lqczqcyeh go z powodem. K. S. (1) by} rownieé éwiadkiem w innym toczqcym siq postqpowaniu zainicj owanym przez powoda przed Sqdem Rejonowym W Elblggu, dotyczqcym ,,wygnania S. L. z mieszkania" (k. 407 verte). W tym miejscu uwage zwrécié naleiy na okolicznoéé, i2 K. S. (1) z}ozy1 rowniez zeznania W charakterze éwiadka W sprawie 0 sygn. akt (...) prowadzonej przez Komende Miejskq Policji W E., W ktoryeh Wskazal, 2e by} dobrym znajomym S. L., ojciec powoda ezqsto opowiadal mu 0 swojej trudniej sytuacji rodzinnej, tj., 2e zosta} wygnany z Wiasnego domu przez synéw i mieszka} W Wynaj etym mieszkaniu przy ul. (...). S. L. przekaza} rowniei éwiadkowi wiedzc; na temat tego, ie zostal pobity przez powoda i jego brata, fie synowie demolowali jego mieszkanie oraz Ze by} przez nich poniiany. K. S. (1) uzyskal takie 6 , , od ojea powoda informacjt; o tym, ii R. L. (1)',,gra' W jakzié gre;AhazardoWa1", ktora generuje zadluienie splacane ze érodkow finansowych S. L. (k.376 akt (...)). A _ na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 roku, V CK 609/03, LEXnr 109404). W konsekwencji, rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych, sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W ocenie Sądu stan faktyczny przytaczany przez powoda i mający uzasadniać jego żądania w niniejszej sprawie, nie wskazuje iż doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci jego dobrego imienia. Przede wszystkim powód nie udowodnił faktu naruszenia swych dóbr osobistych na skutek niezgodnego z prawem działania pozwanej. Czynności pozwanej, do któlych odwołuje się powód mieściły się w granicach prawa, zaś powód jedynie gołosłownie ibez oparcia w faktach twierdził, że pozwana postąpiła sprzecznie z porządkiem prawnym. Bezspornym jest, ze pozwana w swych zeznaniach złożonych w dniu 16 lipca 2010 r. w Komendzie Miejskiej Policji w E. w sprawie o sygn. (...), jak również w sforrnułowaniach zawartych w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2o1o r., kierowanym do Sądu Rejonowego w Elblągu w sprawie o sygnaturze akt (.. .), opisywała-powoda w sposób negatywny, wskazując 5 . na szereg okoliczności dotyczących jego niewłaściwego i nagannego postępowania. Ustalenia przez Sąd wymagała okoliczność, czy wypowiedzi pozwanej -przytaczane przez powoda w treści pozwu - znajdowały oparcie w określonych faktach, czy też podstawą tych wypowiedzi formułowanych przez pozwaną były w istocie jedynie informacje przekazywane Z. K. przez S. L., w których on sam stawiał syna w niekorzystnym świetle, uwypukiaj ącjego negatywne cechy, uniemożliwiające ułożenie relacji rodzinnych w sposób właściwy. W tym kontekście Sąd przychylił się do argumentacji przytaczanej przez pozwaną. Twierdziła ona konsekwentnie, iż wszelkie określenia kierowane pod adresem powoda nie stanowiły jej własnych ocen, a stanowiły jedynie odtworzenie informacji przekazanych jej na temat powoda przez jego ojca. W rzeczywistości zatem wypowiedzi pozwanej, charakteryzujące osobę pozwanego, nie były oparte na jej własnych osadach, a na wnioskach wypływających z wypowiedzi S. L. (,_,potwierdzam, że zeznawałam na komendzie, tam były dwa fakty, które widziałam, a reszta to było z opowiadania S. " -k.411) W ocenie sądu istnienie konfliktu rodzinnego S. L. z powodem (a także z drugim synem R. L. (2)) jest bezsporne. Spór ten skupiał się również wokół korzystania z lokalu mieszkalnego przy ulicy (...) w E.. Ustalenia powyższe poczyniono W oparciu o zeznania przesłuchanych w sprawie świadków K. S. (1) oraz M. S. (1). K. S. (1) był kolegą S. L., który często relacjonował jemu swą sytuację rodzinną i charakter relacji łączących go z powodem. K. S. (1) był również świadkiem w innym toczącym się postępowaniu zainicj owanym przez powoda przed Sądem Rejonowym w Elblągu, dotyczącym „wygnania S. L. z mieszkania" (k. 407 verte). W tym miejscu uwagę zwrócić należy na okoliczność, iż K. S. (1) złożył również zeznania w charakterze świadka W sprawie o sygn. akt (...) prowadzonej przez Komendę Miejską Policji w E., w których wskazał, że był dobrym znajomym S. L., ojciec powoda często opowiadał mu o swojej trudniej sytuacji rodzinnej, tj., ze został wygnany z własnego domu przez synów i mieszkał w wynaj ętyrn mieszkaniu przy ul. (...). S. L. przekazał również świadkowi wiedzę na temat tego, że został pobity przez powoda i jego brata, że synowie demolowali jego mieszkanie oraz że był przez nich poniżany. K. S. (1) uzyskał także 6 , . od ojca powoda informację o tym, iż R. L. (1)',,gra' w jakąś grę hazardową", która generuje zadłużenie spłacane ze środków finansowych S. L. (k.376 akt (...)). A _
--- STRONA 5 ---
<_ Z kolei éwiadek M. S. (1) siostrzeniec S. L. zeznat, ii ten ezesto Wspominal mu o swoich klopotach z synami, o tyrn, ,,2e R. zneeai sie nad nim psyehieznie ", a W okresie, kiedy mieszka} 11 powoda, to R. L. (1) traktowal oj ea ,,j ak s}u221eego", natorniast po sprzedaiy mieszkania ,,kaza} mu spieprzaé". Swiadek od S. L. dowiedzial sie 0 tyrn, ii w dniu 18 maja 2006 r. mialy rniejsce dwie interwencje Poiicji W mieszkaniu przy ul. (...) W E. oraz, Ze powod Wyrwat ojcu klucze do przedmiotowego rnieszkania. Z zeznafi tego éwiadka Wynika takie, 2e S. L. ,,nie mowii dobrze 0 powodzie, a szczegolnie 0 jego praey", natomiast R. L. (1) ,,zaWsze chcia} od ojea pieniqdze" oraz uiyi Wobec niego slow ,,zdeehniesz pod plotem“ ~s1oWa te éwiadek siyszal osobiéeie na korytarzu Sqdu Rejonowego W Elblqgu podczas jednej z I‘OZpl‘flW, natomiast o analogicznej wypowiedzi. powoda zloionej W obeonoéei notariusza jedynie slyszai (k. 408409). Sod nie dal wiary zeznaniom éwiadka R. L. (2) w odniesieniu do relacji lqczqcyeh powoda z ojcem oraz calokéztaitu konfliktu zwiqzanego z zajmowaniem rnieszkania przy ul. (...) w E.. Podkreélenia wymaga, ii zeznania tego éwiadka pozostawaiy W sprzecznoéci z pozostaiym materialem dowodowym zgromadzonym W sprawie (ehoéby 2 zeznaniami M. S., K. S., jak i samej pozwanej), natomiast ustaione W toku postepowania okolieznoéci nakazywaiy przyjqé, ii éwiadek ten jest zainteresowany korzystnym rozstrzygnieciem sprawy na rzecz powoda, tym ‘samym jego zeznania charakteryzowai znaezny stopiefi subiektywnoéci. Swiadek ten z jednej strony eharakteryzuje powoda jako dobrego, pomocnego, W1'l=;CZ Wzorowego syna W stosunku do S. L., a jednoczeénie przyznaje, i2 W dniu 18 maja 2006 r. Wraz 2 powodern 21023/li oj cu Wizyte, ten jednak nie chcial ich Wpuécié do mieszkania i konieezna byia interwencja Polieji celem ,,WproWadzenia" synow do lokalu. J112 ta okolicznoéé Wskazuje na gleboki konflikt rodzinny pomiedzy S. L., a jego synami, a zatem zeznania éwiadka R. L. (2) podkreélajgee prawidiowe relaeje rodzinne na linii ojciee dzieei, uznaé naleialo za niewiarygodne, a tym bardziej czynienie na ich podstawie ‘|.}StE1lEf1 znaezqcych dla sprawy nie bylo uzasadnione. Nie ulega takfize Wgtpiiwoéci, fie S. L. zamieszkiwal W wynajmowanym lokalu poloionym przy ulicy (...) W E., co bylo 7 . spoWodoWane Wedlug jego relaeji przedstawianej pozwanej, atakie éwiadkowi M. S. (1) zachowaniem synow (S. Wynajql to mieszkanie, poniewai R. do mieszkania na ulicy (...) ,, Wcisnql" R., ktory by niepelnosprawny, zneea} sie nad oj cem, Wlqcza} gloéno radio i telewizor, Wpuszcza} iwypuszczal Wode z Wanny... S. nie przeprowadzil sie; do rnnie na stale, gdyi nie cheial mnie naraiaé na Wizyty powoda i dlatego trzymai kawalerke na ulicy (...), aby tam sie z nim spotykaé zeznania pozwanej, k. 411). O relacjach pomiedzy powodern i jego ojcem éwiadczy takie i to, fie konflikt ich dzielqcy znalazi final W sedzie. W sprawie I(...) S. L. domagai sio zasqdzenia od R. L. (1) kwoty7.920 zi z ustawowymi odsetkami z tytuiu zwrotu kosztow utrzymania lokalu naleiqcego do R. L. (1) za okres od styeznia 2000 1'. do pazédziernika 2005 1'. (Wyrok W sprawie 1 (...) Sgdu Rejonowego W E1b1a,gu, kopia k. 287). Strony spieraiy sie takie W postepowaniu spadkowym, jakie toezyio sie po rnatce powoda i Zonie S. L. ((...) Sqdu Rejonowego w Elblqgu i I (...) tut. Szidu. Toczylo sie takée postepowanie przygotowawcze W sprawie zneeania sie R. L. (1) i R. L. (2) nad ojcem S. L. ((...), zawiadomienie 0 popelnieniu przestegpstwa k. 31, 316, 324329). ' W tej sytuacji nie sposob twierdzié, ze pozwana w sprawie o sygn. akt (...) Komendy Miejskiej Policji W E. oraz W piémie procesowym z dnia 2 lipca 2010 r. zloionym podczas postepowania przed Sqdem Rejonowym W Elblqgu W sprawie 0 sygn. akt (...)poprzez uiycie sformulowafi: ,, syn R. odebral ojcu wyrwa} mu z reki ldueze do mieszkania przy ul. (...) W E. i nie Wpuécili go do jego Wlasnego mieszkania" oraz ,,pozbawi1 go moiliwoéei zamieszkiwania W jego WiflSI1YIi'l mieszkaniu" giosiia informacje nieprawdziwe, a tym samyrn naruszyia dobre imie powoda. Material doWodoWy zgromadzony W toku postepowania Iiakazuje przyjizgé, ii sytuacja taka, tj. scysja powoda (jak i drugiego 2 braci) z oj eem W dniu 18 maja 2006 r. miala rzeczywiécie miejsce a nawet gdyby przyj 46, Ze powod nie zmusil ojca do opuszczenia mieszkania to jednak tego rodéaju opis zdarzefi przedstawiai S. L. osobom trzecim, W tym pozwanej, W zwigzku z ezym miaia ona podstawy do forrnuiowania twierdzefi, na jakie wskazuje powod W pozwie. ‹_ Z kolei świadek M. S. (1) - siostrzeniec S. L. -zeznał, iż ten często wspominał mu o swoich kłopotach z synami, o tym, „że R. _znęcał się nad nim psychicznie ", a w okresie, kiedy mieszkał u powoda, to R. L. (1) traktował oj ca „j ak służącego", natomiast po sprzedaży mieszkania „kazał mu spieprzać". Świadek od S. L. dowiedział się o tym, iż w dniu 18 maja 2oo6 r. miały miejsce dwie interwencje Policji w mieszkaniu przy ul. (...) w E. oraz, że powód wyrwał ojcu klucze do przedmiotowego mieszkania. Z zeznań tego świadka wynika także, że S. L. „nie mówił dobrze o powodzie, a szczególnie o jego pracy", natomiast R. L. (1) „zawsze chciał od ojca pieniądze " oraz użył wobec niego słów ,,zdechniesz pod płotem" ~słowa te świadek słyszał osobiście na korytarzu Sądu Rejonowego w Elblągu podczas jednej z rozpraw, natomiast o analogicznej wypowiedzi. powoda złożonej w obecności notariusza jedynie słyszał (k. 408-409). Sąd nie dał wiary zeznaniorn świadka R. L. (2) w odniesieniu do relacji łączących powoda z ojcem oraz całokšztaltu konfliktu związanego z zajmowaniem mieszkania przy ul. (...) w E.. Podkreślenia wymaga, iż zeznania tego świadka pozostawały' w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowyrn zgromadzonym W sprawie (choćby z zeznaniami M. S., K. S., jak i samej pozwanej), natomiast ustalone W toku postępowania okoliczności nakazywały przyjąć, iż świadek ten jest zainteresowany korzystnym rozstrzygnięciem sprawy na rzecz powoda, tym 'samym jego zeznania charakteryzował znaczny stopień subiektywności. Świadek ten z jednej strony charakteryzuje powoda jako dobrego, pomocnego, wręcz wzorowego syna w stosunku do S. L., a jednocześnie przyznaje, iż w dniu 1-8 maja 2006 r. wraz z powodem złożyli ojcu wizytę, ten jednak nie chcial ich wpuścić do mieszkania i konieczna była interwencja Policji celem ,,wprowadzenia" synów do lokalu. Już ta okoliczność wskazuje na głęboki konflikt rodzinny pomiędzy S. L., a jego synami, a zatem zeznania świadka R. L. (2) podkreślające prawidłowe relacje rodzinne na linii ojciec - dzieci, uznać należało za niewiarygodne, a tym bardziej czynienie na ich podstawie ustaleń znaczących dla sprawy nie bylo uzasadnione. Nie ulega także wątpliwości, że S. L. zamieszkiwał w wynajmowanym lokalu położonym przy ulicy (...) w E., co było 7 . spowodowane - według jego relacji przedstawianej pozwanej, atakże świadkowi M. S. (1) - zachowaniem synów (S. wynajął to mieszkanie, ponieważ R. do mieszkania na ulicy (...) ,, wcisnął" R., który by niepełnosprawny, znęcał się nad ojcem, włączał głośno radio i telewizor, wpuszczał iwypuszczał wodę z wanny... S. nie przeprowadził się do mnie na stałe, gdyż nie chciał mnie narażać na wizyty powoda i dlatego trzymał kawalerkę na ulicy (...), aby tam się z nim spotykać - zeznania pozwanej, k. 411). O relacjach pomiędzy powodem i jego ojcem świadczy także i to, że konflikt ich dzielący znalazł finał w sądzie. W sprawie I(...) S. L. domagał się zasądzenia od R. L. (1) kwoty'7.92o zł z ustawowymi odsetkami z tytułu zwrotu kosztów utrzymania lokalu należącego do R. L. (1) za okres od stycznia 2000 r. do października 2005 r. (wyrok w sprawie 1 (...) Sądu Rejonowego w Elblągu, kopia k. 287). Strony spierały się także w postępowaniu spadkowym, jakie toczyło się po matce powoda i żonie S. L. ((...) Sądu Rejonowego w Elblągu i I (...) tut. Sądu. Toczyło się takze postępowanie przygotowawcze w sprawie znęcanie się R. L. (1) i R. L. (2) nad ojcem S. L. ((...), zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa k. 31, 316, 324-329). ' W tej sytuacji nie sposób twierdzić, że pozwana w sprawie o sygn. akt (...) Komendy Miejskiej Policji w E. oraz w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2o1o r. złożonym podczas postępowania przed Sądem Rejonowym w Elblągu w sprawie o sygn. akt (...)poprzez użycie sformułowań: „ syn R. odebrał ojcu - wyrwał mu z ręki - klucze do mieszkania przy ul. (...) w E. i nie wpuścili go do jego własnego mieszkania" oraz „pozbawił go możliwości zamieszkiwania w jego własnym mieszkaniu" głosiła informacje nieprawdziwe, a tym samym naruszyła dobre 'imię powoda. Materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nakazuje przyjąć, iż sytuacja taka, tj. scysja powoda (jak i drugiego z braci) z ojcem w dniu 18 maja 2oo6 r. miała rzeczywiście miejsce - a nawet gdyby przyjąć, że powód nie zmusił ojca do opuszczenia mieszkania - to jednak tego rodzaju opis zdarzeń przedstawiał S. L. osobom trzecim, wtym pozwanej, w związku z czym miała ona podstawy do formułowania twierdzeń, na jakie wskazuje powód w pozwie.
--- STRONA 6 ---
\ W ocenie Sqdu rowniei pozostale uiyte przez Z. K. We Wskazywanych dokumentaeh sforrnulowania charaktelyzuj gee osobe powoda nie rnogiy przesqdzaé o bezprawnym zaehowaniu pozwanej. 8 Sformuiowania, i2 powod ,jest hazardzistq, nie pracuje, a W swoim Zyeiu przepracowal okoio 5 lat, Zyjqe na koszt swojego ojea", ,,Z:ida1 od S. pieniedzy", ,,S. L. obawiai sie, ie jego synowie sq W stanie zbezczescié jego grob", ,,R. L. (1) traktowai swego ojca jak sluiqcego, ubliia} mu, zachowywal sie Wobec ojca niegodziwie", ,,nie szanowal ojea, file go traktowal, Wyzywai Wulgarnie" oraz to, ie powiedzial do ojca ,,zdeehniesz pod plotem jak pies" » ehoé 0 pejoratywnym Wydiwieku to jak zostalo juz wskazane wczesniej nie by}y formuiowane z Wiasnej inicjatywy Z. K., lecz stanowiiy jedynie ,,odtworzenie" informacji uzyskanych przez pozwanq bezpoérednio od S. L.. Ta okolicznoéé podnoszona przez pozwanq W toku calego postepowania znalazla potwierdzenie W zeznaniach éwiadkow K. S. (I) oraz M. S. (1) (okolicznoéci dotyczgce hazardu, ,,frywo1nego" podejscia do wykonywania przez powoda pracy zarobkowej, traktowanie ojca jak sluiqeego podczas Wspolnego zamieszkiwania z powodern, poniianie, bicie, uiycie sformuiowania ,,zdeehniesz pod piotem"). Ahstrahujqo nawet od okolieznosci i érodia pochodzeniarinformacji stanowiqeych podstawe ufiytych sformulowafi, W kwestii uiyeia przez powoda zwrotu ,,zdechniesz pod piotem" pozwana stanowczo Wskazala, ii ,,nie twierdzi, 2e slyszala jak powod Wypowiadai te siowa Wobec ojea, leez o tym Wszystkim opowiedzia} jej S. L. po powroeie od notariusza, po finalizacji umowy sprzedaiy mieszkania" (k. 407). Z koiei swiadek M. S. (1) slows powoda ,,zdechniesz pod p1ote111" kierowane Wobec oj ea siyszai osobiseie na korytarzu Sqdu Rejonowego W Elblqgu podezas jednej z rozpraw, natorniast o analogicznej wypowiedzi powoda ziozéonej W obeenoéci notariusza jedynie slyszai. Sacd uznad te okolieznosei za odpowiadajqee prawdzie, tym bardziej, ie na tle konfiiktu pomiedzy powodem i jego ojeem przybierajqeego dose ostrq forme przedmiotowe sforrnuiowanie nie jawi sie jako szczegolnie Wyj aitkowe, odlegle od realiow konfiiktu. Wskazywana przez pozwanq okolieznosé, ii powod ,,W chwili obecnej nie pracuje, a W swoim Zyeiu przepraeowai okolo 5 lat", rowniei nie rnoie byé utoisarniana z naruszeniern dobrego imienia powoda. Jak Wynika z zeznafi samego powoda, W chWi1i obeenej nie jest on zatrudniony i utrzymuje sis; ze srodkow finansowyeh pochodzqeych z naleinej mu czesci spadku po rnatee oraz z gry na gieldzie (k.410). Jednoczesnie przedioione przez niego W toku postepowania dokurnenty W postaei swiadectw pracy stanowiqee, jak sam zaznacza, Wszystkie dowodyjego zatrudnienia pozwalajq na Wskazanie, ii W swoim Zyeiu przepraeowai lqcznie niecale 8 lat, a zatem twierdzenia pozwanej 9 W tym przedmioeie nie rnogq bye postrzegane jako raiqeo odbiegajzgee od rzeczywistego okresu jego zatrudnienia. Zeznania éwiadka M. S. (1) uzasadniaja, twierdzenie, ii pozwana wiedze na temat zatrudnienia powoda uzyskaia od S. L., gdyi ten ,,21e méwii o powodzie, a szczegolnie o jego pracy... powod krotko pracowal, a jak sie zwolnil z A. to sie eieszyl" (k. 408 verte). Reasumujgc, zgromadzony w sprawie material dowodowy nie pozwalai na uznanie, ii. sformuiowania uiyte przez pozwanq podczas przesluchania jej W charakterze éwiadka W sprawie (...) W dniu 16 Iipca 2010 r. oraz zawarte W pismie procesowym z dnia 2 lipca 2010 r. zioionym w sprawie (...) W Sqdzie Rejonowym W Elblqgu enumeratywvnie wymienione przez powoda W tresci pozwu stanowily przejaw jej bezprawnego dziaiania, przemawiajqcego za zasadnoéeig roszezenia powoda wywodzonego W oparoiu o norme art. 23 k .c, 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Ustalony stan faktyczni: nakazywai przyj ecie, ii podstawa Wszystj cich sformuiowafi uiytyeh przez pozwang znajdowaia swoje Zrodio W informacj aeh przekazywanych jej bezpoérednio przez ojca powoda S. L. i mogla rnieé jedynie na celu przedstawienie, na potrzeby innyeh toezqcych sie postepowafi, oceny powoda sporzqdzonej przez jego Wiasnego oj ca. Sqd oddali} Wnioski powoda o przeprowadzenie doWodu z zeznafi swiadkow L. S. nabywcy znieszkania naieiqeego do ojca powoda przy 111. (...) W E. oraz A. Z. A _ x W ocenie Sądu również pozostałe użyte przez Z. K. we wskazywanych dokumentach sformułowania charakteiyzuj ące osobę powoda nie mogły przesądzać o bezprawnym zachowaniu pozwanej. 8 Sformułowania, iż powód ,jest hazardzistą, nie pracuje, a w swoim życiu przepracował około 5 lat, żyjąc na koszt swojego ojca", „żądał od S. pieniędzy", ,,S. L. obawiał się, że jego synowie są w stanie zbezcześcić jego grób", ,,R. L. (1) traktował swego ojca jak służącego, ubliżał mu, zachowywał się wobec ojca niegodziwie", „nie szanował ojca, źle go traktował, wyzywał wulgarnie" oraz to, że powiedział do ojca „zdechniesz pod płotem jak pies" ~ choć o pejoratywnym wydźwięku - to jak zostało już wskazane wcześniej nie były formułowane z własnej inicjatywy Z. K., lecz stanowiły jedynie „odtworzenie” informacji uzyskanych przez pozwaną bezpośrednio od S. L.. Ta okoliczność podnoszona przez pozwaną w toku całego postępowania znalazła potwierdzenie w zeznaniach świadków K. S. (I) oraz M. S. (1) (okoliczności dotyczące hazardu, ,,frywolnego" podejścia do wykonywania przez powoda pracy zarobkowej, traktowanie ojca jak służącego podczas wspólnego zamieszkiwania z powodem, poniżanie, bicie, użycie sformułowania „zdechniesz pod płotem"). Abstrahując nawet od okoliczności i żródła pochodzeniarinformacji stanowiących podstawę użytych sformułowań, w kwestii użycia przez powoda zwrotu „zdechniesz pod płotem" pozwaną stanowczo wskazała, iż „nie twierdzi, że słyszała jak powód wypowiadał te słowa wobec ojca, lecz o tym wszystkim opowiedział jej S. L. po powrocie od notariusza, po finalizacji umowy sprzedaży mieszkania" (k. 407). Z kolei świadek M. S. (1) słowa powoda „zdechniesz pod płotem" kierowane wobec ojca słyszał osobiście na korytarzu Sądu Rejonowego w Elblągu podczas jednej z rozpraw, natomiast o analogicznej wypowiedzi powoda złożonej w obecności notariusza jedynie słyszał. Sąd uznał te okoliczności za odpowiadające prawdzie, tym bardziej, że na tle konfliktu pomiędzy powodem i jego ojcem - przybierającego dość ostrą formę - przedmiotowe sformułowanie nie jawi się jako szczególnie wyj ątkowe, odległe od realiów konfliktu. Wskazywana przez pozwaną okoliczność, iż powód ,,w chwili obecnej nie pracuje, a w swoim życiu przepracował około -5 lat", również nie może być utożsamiana z naruszeniem dobrego imienia powoda. Jak wynika z zeznań samego powoda, w chwili obecnej nie jest on zatrudniony i utrzymuje się ze środków finansowych pochodzących z należnej mu części spadku po matce oraz z gry na giełdzie (k.41o). Jednocześnie przedłożone przez niego w toku postępowania dokumenty w postaci świadectw pracy- stanowiące, jak sam zaznacza, wszystkie dowodyjego zatrudnienia - pozwalają na wskazanie, iż w swoim życiu przepracował łącznie niecałe 8 lat, a zatem twierdzenia pozwanej 9 w tym przedmiocie nie mogą być postrzegane jako rażąco odbiegające od rzeczywistego okresu jego zatrudnienia. Zeznania świadka M. S. (1) uzasadniają twierdzenie, iż pozwana wiedzę na temat zatrudnienia powoda uzyskała od S. L., gdyż ten „źle mówił 0 powodzie, a szczególnie o jego pracy... powód krótko pracował, a jak się zwolnił z A. to się cieszył" (k. 408 verte). Reasumując, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na uznanie, iż. sformułowania użyte przez pozwaną podczas przesłuchania jej w charakterze świadka w sprawie (...) w dniu 16 lipca 2010 r. oraz zawarte w piśmie procesowym z dnia 2 lipca 2010 r. złożonym w sprawie (...) w Sądzie Rejonowym w Elblągu - enumeratywnie wymienione przez powoda w treści pozwu - stanowiły przejaw jej bezprawnego działania, przernawiającego za zasadnością roszczenia powoda wywodzonego w oparciu o normę art. 23 k .c, 24 k.c. W zw. z art. 448 k.c. Ustalony stan faktyczny nakazywał przyj ęcie, iż podstawa wszystj cich sformułowań użytych przez pozwaną znajdowała swoje źródło w informacjach przekazywanych jej bezpośrednio przez ojca powoda - S. L. i mogła mieć jedynie na celu przedstawienie, na potrzeby innych toczących się postępowań, oceny powoda sporządzonej przez jego własnego oj ca. Sąd oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków L. S. - nabywcy mieszkania należącego do ojca powoda przy ul. (...) w E. - oraz A. Z. - 8 _
--- STRONA 7 ---
notariusza sporzqdzajqcego umowe sprzedaiy W/W lokalu ktore miaiy potwierdzié okolioznoéf: Wlaéciwego zachowania powoda wzgledem ojca W czasie pobytu W kanceiarii notarialnej, jak rowniei sWiadkaL. Oddalony zostal takie Wniosek powoda o odtworzenie nagrafi " zioionych do akt sprawy (k. 409 verte). Zgromadzony W sprawie material dowodowy, W szezegolnosci zeznania pozostalych przesluehanych W sprawie éwiadkow oraz stron postepowania, a takie zgromadzone dokurnenty, pozwolily na ustalenie istotnych dla rozstrzygniecia sprawy okolicznoéci z pominieciem tych irode} dowodowych. Co istotne, dia oeeny zachowania pozwanej jak wskazano wyiej decydujqce znaczenie mialo ustalenie, 2e wypowiedzi jej z ktorych wywodzi on roszczenie u < byiy oparte na relaeji samego S. L.. Nawet gdyby zatem swiadkowie W osobach notariusza i nabywcy mieszkania potwierdzili, ii nie siyszeli, fie powéd powiedziai do S. L., Ze ,,zdechnie pod plotcm", to nie byloby to WySt&I‘CZE1jé1CE1 podstawag dla uwzglednienia powodztwa. 10 Pozwana nigdy nie twierdzila, 2';e byla swiadkiem tego zdarzenia, a przedstawiala je tylko na upodstawie relacji konkubenta. W toku niniejszego postepowania przedmiotem badania nie bylo ewentualne naruszenie dobr osobistych powoda przez jego ojea." Za zbedne naleiaio uznaé takie przeprowadzenie dowodu z licznyeh nagrafi przedioionyeh przez powoda W toku postepowania. Tresé kwestionowanych przez niego Wypowiedzi pozwanej nie byla sporna, natomiast przeprowadzone postepowanie dowodowe W sposob jednoznaczny wykluczylo bezprawnosé jej dziaianiag eo Wieeej W ocenie Sqdu, stawiane poWodoWi zarzuty znajdowaly opareie W faktaeh, a to uzasadnia twierdzenie, i2 do naruszenia dobr W ogole nie doszio. Majqc powyisze 11a uwadze, powodztwo jako nieusprawiedliwione, naleialo oddalié. - notariusza sporzadzającego umowę sprzedaży w/w lokalu - które miały potwierdzić okoliczność właściwego zachowania powoda względem ojca W czasie pobytu w kancełarii notarialnej, jak również świadkaL. Oddalony został także wniosek powoda o odtworzenie nagrań ' złożonych do akt sprawy (k. 409 verte). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania pozostałych przesłuchanych w sprawie świadków oraz stron postępowania, a także zgromadzone dokumenty, pozwoliły na ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności z pominięciem tych źródeł dowodowych. Co istotne, dla oceny zachowania pozwanej jak wskazano wyżej decydujące znaczenie miało ustalenie, że wypowiedzi jej - z których wywodzi on roszczenie ~› '‹ -były oparte na relacji samego S. L.. Nawet gdyby zatem świadkowie w osobach notariusza i nabywcy mieszkania potwierdzili, iż nie słyszeli, że powód powiedział do S. L., że „zdechnie pod płotem", to nie byłoby to wystarczającą podstawą dla uwzględnienia powództwa. 10 Pozwana nigdy nie twierdziła, ze była świadkiem tego zdarzenia, a przedstawiała je tylko na "podstawie relacji konkubenta. W toku niniejszego postępowania przedmiotem badania nie było ewentualne naruszenie dóbr osobistych powoda przez jego ojca." Za zbędne należało uznać także przeprowadzenie dowodu z licznych nagrań przedłożonych przez powoda w toku postępowania. Treść kwestionowanych przez niego wypowiedzi pozwanej nie była sporna, natomiast przeprowadzone postępowanie dowodowe w sposób _jednoznaczny wykluczyło bezprawność jej działania; co więcej w ocenie Sądu, stawiane powodowi zarzuty znajdowały oparcie w faktach, a to uzasadnia twierdzenie, iż do naruszenia dóbr w ogóle nie doszło. Mając powyższe na uwadze, powództwo jako nieusprawiedliwione, należało oddalić.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział#I C 143/11 1 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2011 roku Sgd Okrggowy w Elhlq#art. 286 § 1 k.k.#art. 24 k.c.#art. 23 k.c#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 kodeksu