Wyrok I C 140/20 ST e a AN ZEN

--- STRONA 1 --- ] UGC SAN TAL D Ę . © Sygn. akt I C 140/20 ST e a AN ZEN | ZYJE WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2022r. Sąd Okręgowy w Rybniku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia Michalina Stabla Protokolant: Ewa Petryna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2022r. w R. sprawy z powództwa M. V. przeciwko Skarbowi Państwa — Dyrektorowi Zakładu Karnego w R. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa-Dyrektora Zakładu Karnego w R. na rzecz powoda M. V. kwotę 2.000zł (dwa tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 26 lutego 2019r. do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałej części; 3. przyznaje radcy prawnemu T. M. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem 23% podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej świadczonej z urzędu powodowi, które wypłacić ze środków Skarbu Państwa; 4. odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania. Sędzia Michalina Stabla --- STRONA 2 --- . , Sygn. akt I C 140/20 * N UZASADNIENIE Powód M. V.pozwem z 23 kwietnia 2016 r., ostatecznie sprecyzowanym w dniu 17 czerwca 2019r. (k. 98), domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego w R. 200 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia: od pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego prawem przepisanych, które nie zostały pokryte w całości ani w części. W uzasadnieniu pozwu podał, że pozwany wyrządził mu szkodę niemajątkową (krzywdę) spowodowaną niezapewnieniem mu odpowiednich warunków bytowych podczas izolacji wynikającej z odbywania kary pozbawienia wolności, w celi izołacyjnej numer (..), na oddziale (...) pawilonu (...) w Zakładzie Karnym w R., we wszystkich okresach pobytu w niniejszej celi. Podał, że niezapewnienie odpowiednich, wymaganych przepisami prawa, warunków bytowych upatruje przede wszystkim w niewłaściwych, uwłaczających godności człowieka warunkach panujących w celi, niewłaściwym wyodrębnienia kącika sanitarnego, pozbawienia prawa do prywatności oraz intymności, braku odpowiednej wentylacji celi oraz braku odpowiedniej reakcji na zgłaszane przez niego niedogodności po stronie pozwanej. Pozwany Skarb Państwa- reprezentowany przez Dyrektor Zakładu Karnego wR. wniósł o oddalenie powództwa oraz przyznanie mu kosztów sporu według norm przepisanych. / W uzasadnieniu pozwany podał, że działał w stosunku do powoda w sposób wykluczający jakąkolwiek bezprawność postępowania. Kroki dyscyplinarne i wykonywanie nałożonych kar miały umocowanie w przepisach prawa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M.V. urodził się (...) r. Od 2009 r. przebywał w Zakładzie Karnym w R. z różnej długości przerwami. W okresie od 31 stycznia 2012 r. do dnia wniesienia powództwa, tj. do dnia 05 czerwca 2018r., podczas gdy powód przebywał w Zakładzie Karnym w R., powód 25 razy odbywał karę dyscyplinarną polegającą na osadzeniu w celi izolacyjnej na okres do 28 dni. W celi numer izolacyjnej (...), na oddziale (...)pawilonu (...) na okres do 28 dni powód przebywał w okresie od 11 (...) 2018r. Cela do wykonywania kary dyscyplinarnej, tj. cela numer (...) na oddziale (...) pawilonu (...) miała powierzchnię 6,85 m. Stosownie do art. 89 Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 17 października 2016 r. w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz.U.2016.1804) była wyposażona w wewnętrzne kraty zainstalowane za drzwiami wejściowymi i przed otworami okiennymi. Okna celi wyposażone było w siatki oraz przesłony. Sprzęt kwaterunkowy stanowiący wyposażenie celi był trwale mocowany. Cela nr (...) była wyposażona w sprzęty kwaterunkowe przewidziane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 19 grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U.2016.2224). Stan sprzętu kwaterunkowego podlega bieżącym przeglądom i naprawom. W powyższej celi znajdował się kącik sanitarny, na który składa się muszla klozetowa i umywalka z bieżącą zimną wodą. Kącik sanitarny nie był zabudowany, miał ściany z dykty w wysokości około 1,75 cm. W celi numer (...) znajdowało się okno które można otwierać na tzw. (...). Cela jest wyposażona w wentylację grawitacyjną. Drożność kanałów wentylacyjnych sprawdzana jest przez uprawnionego kominiarza. W celi nr (...) przewody były drożne i technicznie sprawne. Obecnie cela ta jest wyremontowana. Po przeprowadzonym remoncie kąciki sanitarne zostały w całości zabudowane, w tym także w celi nr (...) (dawnej nr ...). --- STRONA 3 --- / | dowód: wydruk z przeglądarki historii rozmieszczenia k. 66, wykaz pomieszczeń w budynkach mieszkalnych Zakładu Karnego w R. k. 67, protokół nr 34/09/2017 z okresowej kontroli przewodów kominowych k. 68-69, wydruk z przeglądarki kar dyscyplinarnych k. 70-82, zeznania świadka J. R. na piśmie z 26 listopada 2021 r. k. 142-144, zdjęcia k. 179-180, zeznania powoda na rozprawie w dniu 1 lutego 2022 r. -k. 175 Przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Sąd kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną wart. 233 $ 1 k.p.c. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się przede wszystkim na dowodach z dokumentów, którym dał wiarę w całości, jako że sporządzone zostały one przez uprawnione podmioty w ramach obowiązków wynikających z charakteru ich działalności, albowiem zgodność ich treści z rzeczywistym stanem faktycznym nie została przez strony zakwestionowana w toku procesu. Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie w części. Podstawą prawną dochodzonego przez powoda roszczenia jest art. 448 k.c., zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w art. 24 $ 1 k.c., który wskazuje, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone bezprawnym działaniem może żądać zaniechania tego działania lub usunięcia jego skutków. Ustawodawca w art. 24 k.c. wprowadził domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które strona pozwana może obalić przez wykazanie, że jej działanie miało miejsce w warunkach obowiązującego porządku prawnego, stanowiło wykonywanie prawa podmiotowego, było za zgodą pokrzywdzonego, lub wynikało z potrzeby ochrony uzasadnionego interesu lub wartości nadrzędnych. Powód niewątpliwie doznawał ograniczeń związanych z pobytem w jednostce penitencjarnej, jednak natężenie tych niedogodności nie było na tyle silne - poza brakiem zabudowy kącika sanitarnego o czym mowa poniżej - by stwierdzić, że przekraczało typowe i nieuniknione ograniczenia i cierpienia wiążące się z samym faktem zgodnego z prawem pozbawienia wolności w wykonaniu prawomocnego wyroku skazującego powoda na karę pozbawienia wolności. Minimalny standard odbywania kary pozbawienia wolności jest dokładnie określony przepisami prawa, w tym Kodeksem karnym wykonawczym i przepisami do niego wykonawczymi. Mimo niskiego standardu cel, zwłaszcza w porównaniu do przeciętnych warunków mieszkaniowych w warunkach wolnościowych, nie można jednak uznać, że warunki bytowe w celach powodowały dolegliwości większe, niż konieczne dla zrealizowania celów orzeczonej wobec powoda kary pozbawienia wolności i naruszały godność powoda. Przy ocenie naruszenia dobra osobistego należy odnosić się do kryteriów i mierników o charakterze obiektywnym, a nie jedynie do subiektywnych odczuć osoby domagającej się zadośćuczynienia, nawet jeżeli mają one podłoże w jej silnym przekonaniu o naruszaniu dobra osobistego. Nie każde zatem odczuwane zakłócenie dobrostanu psychicznego oznacza, że doszło do naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu przepisów art. 23 1 24'k.c. Niski standard życia w czasie pobytu w zakładzie karnym nic oznacza jeszcze, że doszło do uchybienia godności skazanego. Dochodzi do niego dopiero wówczas, gdy poziom --- STRONA 4 --- . . cierpienia i upokorzenia jakiego doznaje osadzony jest na tyle znaczny i nasilony, że można ocenić (według kryteriów obiektywnych), że wykracza poza nieunikniony element cierpienia wpisanego w karę pozbawienia wolności. Powód niewątpliwie doznawał ograniczeń związanych z pobytem w jednostce penitencjarnej, jednak natężenie tych niedogodności nie było na tyle silne- poza brakiem zabudowy kącika sanitarnego- by stwierdzić, że przekraczało typowe i nieuniknione ograniczenia i cierpienia wiążące się z samym faktem zgodnego z prawem pozbawienia wolności. Powód nie wykazał, by warunki osadzenia jego w pozwanej jednostce były na tyle nietypowe (poza brakiem zabudowy kącika sanitarnego o czym mowa poniżej), odbiegające od norm gwarantowanych prawem, że obiektywnie można byłoby ocenić, że stanowiły dla niego uciążliwość trudną do zniesienia, upokarzającą, naruszającą jego godność, czy też wpływającą na pogorszenie jego stanu zdrowia. Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że kącik sanitarny znajdujący się w celi nr (...), w czasie gdy przebywał w niej powód był odgrodzony od jej pozostałej części ściankami, jak wynikało z zeznań powoda z dykty o wysokości wynoszącej 1,75 m. Nie można stwierdzić dokładnie w jaki sposób był odgrodzony, gdyż obecnie przedmiotowa cela jest po remoncie i przedłożone w sprawie zdjęcia obrazują już zabudowany kącik sanitarny. Jednak pozwany nie przeczył temu, że kącik sanitarny w celi nr (...) nie był całkowicie zabudowany. W ocenie Sądu odpowiednią sumą tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dobra osobistego powoda jest kwota 2.000 zł, Odpowiada ona rozmiarowi krzywdy wywołanej wskazanym naruszeniem dobra osobistego powoda. Trzeba mieć bowiem na względzie, że naruszenie było ograniczone do osadzenia powoda w celi izolacyjnej i wynikało z jego zachowania. Wprawdzie była to cela jednoosobowa, jednak powód jak wynikało z jego zeznań czuł się skrępowany ponieważ kącik sanitarny był umieszczony obok drzwi ( co zresztą widać na dołączonej dokumentacji), a zatem powód był narażony na widok podczas użytkowania urządzeń sanitarnych przez wchodzących. Takie urządzenie kącika sanitarnego wiązało się również z dochodzonymi zapachami z tego kącika. W ocenie Sądu takie warunki były krepujące i naruszały prywatność powoda. Zresztą owe niedogodności zostały obecnie usunięte, gdyż w przedmiotowej celi kącik jest obecnie zabudowany. Zadośćuczynienie w przyznanej kwocie nie jest symboliczne, a więc nie deprecjonuje dóbr osobistych w postaci godności i prywatności. Jednocześnie suma ta, gdy uwzględni się warunki społeczne, nie jest nadmierna, a tym samym nie prowadzi do nieuzasadnionego prawem wzbogacenia powoda. Jest ona też odpowiednia do rodzaju naruszonego dobra osobistego i sposobu jego naruszenia, wyznaczającego rozmiar krzywdy powoda. Nie każda uciążliwość związana z odbywaniem kary pozbawienia wolności rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia. Kreując się na ofiarę systemu penitencjarnego powód nie chce pamiętać, że jest przede wszystkim ofiarą własnych decyzji, stylu życia i postępowania. Brak też jakiegokolwiek dającego się uzasadnić powiązania pomiędzy wysokością dochodzonej kwoty zadośćuczynienia, a rzekomą krzywdą doznaną przez powoda. Żądana kwota zadośćuczynienia jest rażąco wygórowańa i nie przystaje do rzeczywistości. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 445 k.c. Sąd zasądził odsetki od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu, co miało miejsce w dniu 25 lutego 2019 r. Niewątpliwie w tej dacie pozwany miał świadomość zaistniałych naruszeń i powinien liczyć się z obowiązkiem ich zrekompensowania powodowi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku, oddalając powództwo w pozostałej części. ' Sąd przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi powoda z urzędu w kwocie 295,20 zł, w tym 50,20 zł podatku od towarów i usług. --- STRONA 5 --- H « / Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. mając na uwadze sytuację osobistą i majątkową powoda oraz fakt, że powód wystąpił z powództwem, działając w przekonaniu o słuszności dochodzonego roszczenia, co w części okazało się prawidłowe nie obciążył powoda kosztami sądowymi. . Rybnik, 12 lipca 2022r. ” Sędzia Michalina Stabla Sygf. akt IC 140/20 Zarządzenie: 1, odnotować, 2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć: - pełn. powoda, - pełn pozwanego z pouczeniem o apelacji, 3. proszę poprawić numerację kart ( dwa razy k. 175), 4. kal. 21 dni lub z wpływem. Rybnik, 12 lipca 2022r. " Sędzia