Teza / krótkie omówienie
doznanej przez niego krzywdy czy też poniesíonej szkody. Dodał, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowań (na mocy wskazanych powyżej wyroków Sądu Apelacyjnego W Białymstoku] powód zostanie uniewinniony lub skazany na łag
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
U _, . ....J._... .. ......_..“4_,J; "J;.\.n\|..\ W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 wrzeénia 2012 r. Se.‘pi Apelacyjny W Bialymstoku I Wydzial Cywilny W skladzie: Przewodniczqcy : SSA Boguslaw Dobrowolski Sgdziowiez SA Elézbieta Borowska (spa) U _, _ ....J._... .. ......----...-¿-_,JL "J ›.›.f1\|..\ W Y ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2012 r. Sąd Apelacyjny W Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Bogusław Dobrowolski Sędziowie: SA Elżbieta Borowska (spf.)
--- STRONA 2 ---
SO del. Beata Wojtasiak Protokolant : Iwona Aldona Zakrzewska p0 rozpoznaniu w dniu 27 wrzeénia 2012 1". w Biakymstoku na rozprawie sprawy z powédztwa F. W. przeciwko Skarbowi Pafistwa Prezesowi Sqdu Okrqgowego w Olsztynie i Prezesowi Sqclu Rejonowego w Szczytnie 0 ustalenie ’ I ‘F < a na skutek apelacji powoda od wyroku Sqdu Okrqgowego w Lomiy z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 14 1/ 12 L . oddala apelacjg; ll. zasqdza 0d powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotq 270 zl tytulem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego za drugq instancjq. l " UZASADNIENIE Powéd F. W. w pozwie sklerowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa — Prezesowi Sqdu Olcrqgowego w Olsztynie i Prezesowi Sqdu Rejonuwego w Szczytnie wnosil 0 pmyznanie mu statusu osoby pokrzywdzonej przez polski wymiar sprawiedliyvoéci w latach 20022011. W uzasadnieniu pozwu podnosil, ii wielokrotnie zostal oskarézony przez zorg:1nizowan4 grupq funkcjunariuszy publicznych, nieshlsznie uznawany za osobq chorq psychicznie i skazany wyrokami opartymi na podrobionym materiale§10w:0dowym..Pod110si}, fie nie popelnil zarzucanych mu czynéw, a w ocenie lekarzy jest osobq zdrowq psychicznie, Nadtbl t§§r1érdzi};"ie od 2009 r. organa Prokuratuly Rejonowej w Szczytnie oraz Szgdu Rejonowego w Szczytnie uniemoizliwiajq mu oczyszczenie siq z zarzutéw wznowionych spraw, la takfae narlmzajzyr: art. 45 pkt 1 i art. I78 pkt 1 Konstytucji pozbawiajq prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia spraw bez nieuzasadnionej zwloki. Powolywal sin; na réwniei na naruszenie art. 51 pki 4 i art. 7'7 pkt 1 Konstytucji przez pozbawienie go prawa do iqdania sprostowania oraz usuniqcia informaéji oraz materlalbw nieprawdziwych zebranych w sposéb sprzeczny z ustawq oraz pozbawienie go prawa do wynagrodzenia szkody, jaka zostala mu wyrzqdzona przez niezgodne z prawem dzialania organbw wiadzy publicznej — w tym wladzy sqdowniczgj. Pozwany Skarb Pafistwa Prezes Sqdu Okrqgowego w Olsztynie i Prezes Sqdu Rejonowego w Szczytnie wniésl 0 odrzucenie pozwu, ewentualnie oddalenie powédztwa oraz zasqdzenie kosztéw postqpowania wedlug norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 20121". Sqd Okrqgowy w Lomiy Oddalil powédztwo oraz zasqdzii od powoda ng rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwotq 360 21 tytu}em kosztéw procesu. Z ustalefi Sqdu wynikaio, is w Iatach 20002006 z udzialem F. W. toczyio siq szereg post»:gpowafi przed organami écigania oraz postqpowafi sgdowych, w ktérych zapad§y wobec niego miqdzy innymi wyroki skazujqce {w sprawach Sqdu Rejonowego w Szczytnie sygn. akt: II K 541/02 i II K 87/03) oraz orzeczenia o umorzeniu bqdi odmowie wszczqcia postqpowania z uwagi na jego niepoczytalnoéé w czasie zarzucanych mu czynéw (art. 31 § 1 k.k.]. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II AKQ 78/0g Sgd Apelacyjny w Bia¥ymst0ku wznowil w stosunku do F. W. post:gpowanie w sprawie II K 87/03 Sqdu Rejonowego w Szczytnie zakoficzonej wyrokiem Sgdu Okreggowego w Olsztynie z dnia 15 marca 2004 r. w sprawie VII Ka 245/04 Oral uchylil wyrok Sqdu Okrqgowego w Olsztynie z clnia 15 marca 2004 1". w sprawie VII Ka 245/04 oraz wyrok Sqdu Rejonowego w Szczytnie z dnia 18 grudnia 2003 r. w sprawie II K 87/03 i sprawq przekazal Sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania (kserokopia odpisu wyroku k. 145). Natomiast wyrokiem zdnia231utego 2011 1. sygn. akt IIAKQ 75/ 10 SqdApe1acyjnywBiaIymst0k11wzn0w1lw stosunku SO dei. Beata Wojtasiak Protokolant : Iwona Aldona Zakrzewska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2012 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa F. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Olsztynie i Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie 0 ustalenie ' ‹ 'F ‹ 8 na skutek apelacji powodu od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt I C 14 1/ 12 ł. . oddala apelację; ll. zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. - I ' UZASADNIENIE Powód F. W. w pozwie slderowanym przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Olsztynie i Prezesowi Sądu Rejonowego w Szczytnie wnosił 0 przyznanie mu statusu osoby poluzywdzonej przez polski wymiar sprawiedliwości w latach 2002-2011. W uzasadnieniu pozwu podnosił, iż wielokrotnie został oskarżony przez zorganizowaną grupę funkcjonariuszy publicznych, niesłusznie uznawany za osobę chorą psychicznie i skazany wyrokami opartymi na podrobionym materiale-d0wfodowym..Pod11osił, że nie .popełnił zarzucanych mu czynów, a w ocenie lekarzy jest osobą zdrową psychicznie. Nadto"tiüierdził,"'że od 2009 r. organa Prokuratury Rejonowej w Szczytnie oraz Sądu Rejonowego w Szczytnie uniemożliwiają mu oczyszczenie się z zarzutów wznowionych spraw, na także narlmzając art. 45 pkt 1 i art. 178 pkt 1 Konstytucji pozbawiają prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia spraw bez nieuzasadnionej zwłoki. Powoływal się na również na naruszenie art. 51 pkt 4 i art. 77 pkt 1 Konstytucji przez pozbawienie go prawa do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji oraz materialów nieprawdziwych zebranych w sposób sprzeczny z ustawą oraz pozbawienie go prawa do wynagrodzenia szkody, jaka zostala mu wyrządzona przez niezgodne z _prawem działania organów władzy publicznej - w tym władzy sądowniczej. Pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w Olsztynie i Prezes Sądu Rejonowego w Szczytnie wniósł o odrzucenie pozwu, ewentualnie oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. . Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2012r. Sąd Okręgowy w Łomży oddalił powództwo oraz zasądził od powoda na rzecz Prokuratorií Generalnej Skarbu Państwa kwotę 360 zł tytułem kosztów procesu. Z ustaleń Sądu wynikało, że w latach 2000-2006 z udziałem F. W. toczyło się szereg postępowań przed organami ścigania oraz postępowań sądowych, w których zapadły wobec niego między innymi wyroki skazujące {w sprawach Sądu Rejonowego w Szczytnie sygn. akt: II K 541/02 i II K 87/03) oraz orzeczenia o umorzeniu bądź odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na jego niepoczytalność W czasie zarzucanych mu czynów (art. 31 § 1 k.k.]. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II AKO 78/og Sąd Apelacyjny w Białymstoku wznowił w stosunku do F. W. postępowanie w sprawie II K 87/03 Sądu Rejonowego w Szczytnie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 marca 2004 r. w sprawie VII Ka 245/04 Oraz uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 marca 2004 r. w sprawie VII Ka 245/04 oraz wyrok Sądu Rejonowego w Szczytnie z dnia 18 grudnia 2003 r. w sprawie II K 87/03 i sprawę przekazał Sądowi I instancji' do ponownego rozpoznania (kserokopia odpisu wyroku - k. 145). Natomiast wyrokiem zdnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt IIAKO 75/ 10 SądApeiacyjnywBiałyn1stoku wznowilw stosunku
--- STRONA 3 ---
do F. W. postgpowanie w sprawie II K 541/02 Sqdu Rejonowego w Szczytnie zakoficzonej wyrokiem Sqdu Okrqgowego w Olsztynie w sprawie VII K21 385/03 oraz uchylil wyrok Sqdu Okrqgowego w Olsztynie 2 dnia 31 marca 2003 1'. w sprawie VII Ka 385/03 oraz wyrok Sqdu Rejonowego w Szczytnie z dnia 8 stycznia 2003 r. w sprawie II K 541/02 i sprawq przekazal Sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Sqdu roszczenie powoda, domagajqcego sie; ustalenia, itjest 0r1 osobq pokrzywdzonq nie zasluguje na uwzglqdnienie. Uzna}, fiejest 0n0 niedopuszczalne, albowiern powéd domagai sin; ustalenia faktu, nadto nie wykaza} interesu prawnego w wytoczeniu powédztwa 0 ustalenie w tlybie art. 189 1<.p.c.. Podkreélii, ii powéd ma moiliwoéé wytaczania powédztw 0 éwiadczenie i dochodzenia swoich roszczefi wobec Skarbu Pafistwa i innych instytucji oraz wnoszenia 0 pociqgniegcie do odpowiedzialnoéci karnej okreélonych oséb bez potrzeby wczeéniejszego uzyskania statusu osoby pokrzywdzonej. Tym samym w niniejszej sprawie nie istnieje wigc obiektywna potrzeba udzieienia powodowi ochrony prawnej. F. W. mote dochodzié bovfiem swych praw w drodze powédztw 0 éwiadczenie (0 zadoééuczyrfienie za doznanq krzywde; czy tei odszkodowanie za ponjesionq szkodtg) i wytaczania wtym celu postqpowaxi sqdowych, W ktérych begdq czyni0r1e ustalenia w przeclmiocie doznanej przez niego krzywdy czy tei poniesionej szkody. Dodal, ie jeieli w wyniku wznowienia postsgpowafi (na mocy wskazanych powyiej wyrokéw Sqdu Apelacyjnego w Bialymstoku] powbd zostanie uniewilmiony lub skazany 1'12 lagodniejszq karq, bqdi postqpowanie zostanie mnorzone wskutek okolicznoéci, ktérych nie uwzgltgdniono we wczeéniejszym postgpowaniu, begdzie még} on dochodzié od Skarbu Pafistwa odszkodowania za poniesiong szkodq oraz zaduaiéuczyriienia za doznaliq krzywdq na podstawie art. 552 k.p.k. Konkludujacc przyjgl, is p0_w6d nie ma interesu prawnegoi w iqdaniu ustalenia przez sgd, ii jest on osobg pokrzywdzonq, a sformuiowane przez niego powédztwo, zawierajqce w istocie Zqdanie ustalenia faktu w éwietle dyspozycji art. 189 k.p.c. jest niedopuszczalne. O kosztach procesu Sqd orzekl na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. w zwgz art. 99 i<.p.c. I § 10 ust. 1 pkt 2 rozporzagdzenia z dnia 28 wrzeainia 2002 r. w sprawie opiat za czynnoéci radcéw prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Paflstwa kosztéw pomocy prawnej udzielonej przez radcq prawnego ustanowionego z urzegdu (Dz. U. 2002 r., 111' 163, poz. 1349 ze zm.), zgodnie z zasadq odpowiedzialnoéci za wynik p1_'0cesu. Apelacjq 0d powyiszego wyroku Wniésl powéd, ktéry zaskariajqc go W caloéci zarzucilz 1 . naruszenie przepiséw prawa procesowego, a w szczegélnoéciz art. 227 k.p.c. i art. 232 k.p. c. w zw. z art. 278 §1 k.p.c. poprzez pominiqcie inierozpoznanie dowodéw wykazanych w piémie procesowym powoda z dnia 3 kwietnia 2012 1'., a w szczegélnoéciz zeznafi éwiadkéw, 8 akt spraw 01'az p0n"1ini(gcie i nierozpoznanie dowodéw wskazanych W pozwie, ~ art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaénienie w uzasadnieniu wyroku stanowiska Sqdu w zaicresie przyczyn, dla ktérych odméwil wnikiiwego i obiektywnego rozpoznania sprawy, mocy dowodowej wskazanych wnioskéw dowodowych oraz niewyjaénienia W Uzasadnieniu wyroku stanowiska Sqdu w zakresie p0n1iniQtych'd0w0d15w, ~ art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodéw polegajqce na ‘bIqdny1n przyjqciu, ii powéd zamierza wykorzystaé uzyskany wyrok w sprawach odszkodowawczych, podczas gdy sprawy odszkodowawcze toczq sis; w réinych sqdach jui 062010 r., a przedstawiony materiai dowodowy bezspomie dowodzi, is powéd wystqpuje w s}usznej sprawie iqdajqc przyznania mu statusu osoby polcrzywdzonej przez polski wymiar sprawiedliwoéci; 2. ._ sqdownictwu sqdéw powszechnych regionu Waimii i M. zarzucil naruszenie praw Konstytucji RP tj; art. 45 pkt 1, art. 1'78 pkt 1, art. 17, art. 30, art. 31 pkt 1 poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwloki przez wlaéciwy, niezaleiny, i niezawisly sqd, szerokiego mataczenia sprawy przez sgdziéw wskazanego do F. W. postępowanie w sprawie II K 541/02 Sądu Rejonowego w Szczytnie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie VII Ka 385/03 oraz uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie VII Ka 385/03 oraz wyrok Sądu Rejonowego W Szczytnie z dnia 8 stycznia 2003 r. w sprawie II K 541/02 i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W ocenie Sądu roszczenie powoda, domagającego się ustalenia, iżjest on osobą pokrzywdzoną nie zasługuje na uwzględnienie. Uznał, żejest ono niedopuszczalne, albowiem powód domagał się ustalenia faktu, nadto nie wykazał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie W trybie art. 189 k.p.c.. Podkreślił, iż powód ma możliwość wytaczania powództw o świadczenie i dochodzenia swoich roszczeń wobec Skarbu Państwa i innych instytucji oraz wnoszenia o pociągnięcie do odpowiedzialności karnej określonych osób bez potrzeby wcześniejszego uzyskania statusu osoby pokrzywdzonej. Tym samym w niniejszej sprawie nie istnieje więc obiektywne potrzeba udzielenia powodowi ochrony prawnej. F. W. może dochodzić bowiem swych praw w drodze powództw o świadczenie (0 zadośćuczynienie za doznaną krzywdę czy też odszkodowanie za poniesioną szkodę) i wytaczania wtym celu postępowań sądowych, W których będą czynione ustalenia W przedmiocie doznanej przez niego krzywdy czy też poniesíonej szkody. Dodał, że jeżeli w wyniku wznowienia postępowań (na mocy wskazanych powyżej wyroków Sądu Apelacyjnego W Białymstoku] powód zostanie uniewinniony lub skazany na łagodniejszą karę, bądź postępowanie zostanie umorzono wskutek okoliczności, których nie uwzględniono we wcześniejszym postępowaniu, będzie mógł on dochodzić od Skarbu Państwa odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawie art. 552 k.p.k. Konkludując przyjął, że powód nie ma interesu prawnego W żądaniu ustalenia przez sąd, iż jest on osobą pokrzywdzoną, a sformułowane przez niego powództwo, zawierające w istocie żądanie ustalenia faktu w świetle dyspozycji art. 189 k.p.c. jest niedopuszczalne. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. W zwgz art. 99 k.p.c. i § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w 'sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002 r., nr 163, poz. 1349 ze zm.), zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, który zaskarżając go w całości zarzucił: 1 . naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności: ' art. 227 k.p.c. i art. 232 k.p. c. w zw. z art. 278 §1 k.p.c. poprzez pominięcie i nierozpoznanie dowodów wykazanych w piśmie procesowym powoda z dnia 3 kwietnia 2012 r., a w szczególności: zeznań świadków, 8 akt spraw oraz pominięcie i nierozpoznanie dowodów wskazanych w pozwie, ' art. 328 § 2 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku stanowiska Sądu w zakresie przyczyn, dla których odmówił wnikliwego i obiektywnego rozpoznania sprawy, mocy dowodowej wskazanych wniosków dowodowych oraz niewyjaśnienia W uzasadnieniu wyroku stanowiska Sądu w zakresie pominiętycli dowodów, ' art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na biednym przyjęciu, iż powód zamierza wykorzystać uzyskany wyrok w sprawach odszkodowawczych, podczas gdy sprawy odszkodowawcze toczą się W różnych sądach już od~2010 r., a przedstawiony materiał dowodowy bezspomie dowodzi, że powód występuje w słusznej sprawie żądając przyznania mu statusu osoby polcrzywdzonej przez polski wymiar sprawiedliwości; 2. ›_ sądownictwu sądów powszechnych regionu Warmii i M. zarzucił naruszenie praw Konstytucji RP tj; art. 45 pkt 1, art. 178 pkt 1, art. 17, art. 30, art. 31 pkt 1 poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, i niezawisły sąd, szerokiego rnataczenia sprawy przez sędziów wskazanego
--- STRONA 4 ---
regionu, zacieranie éiadéw przestqpstw popeinionych przez sqdziéw Sadu Rejonowogo w S. oraz sqdziow Sadu Okrqgowego w Olsztynie. Wskazujac 11a powyisze powéd wniési o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sadowi pierwszej instanoji do ponownego rozpoznania. Sad Apelacyjny zwafiy}, co nastqpujez Apeiacja nie jest zasadna. _ Sad Okrogowy wszechstronnie 1omvaiyt zgromadzony wrsprawie material dowodowy i poczynii prawidlowe, znajdujace naleiyte odzwierciedlenie w tym materiale ustalenia faktyczne, ktore Sqd Odwolawczy w caloéci podziela i przyjrnuje za wlasne. Na aprobato zasluguja tei wyprowadzone na podstawie tych ustalefi wnioski i ooena prawna. W pierwszej kolejnoéci odnieéé naieiy sis; do zarzutu pozbawienia powoda moinoéci obrony jego praw, czego skariacy zdaje siq upatrywaé w oddaleniu jego vmioskéw dowodowych wskazanych w piémie procesowym z dnia 3 kwietnia 2012 r. Bezsprzecznie obowiazek przedstawienia dowodow spoczywa} 11a stronach, w tym na powodzie (art. 3 k.p.c.), a cioiar udowodnienia faktow majacych dla 1ozstrzygniqcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywai na stronie, ktora z tych faktéw wywodzila skutki prawne (art. 6 k.c.). Istotnoéé faktow w sposéb oczywisty wynika z przedmiotu postopowania, co oznacza, is powotywane fakty powinny mieé znaozenie prawne. Selekoji tyohie dokonuje jednakjae sad wedlug obowiazujacych W procesie zasad, zaé w ostatecznym wyniku ich '1stot11oéc': jest ooeniona z punktu widzonia prawa materialnego. Oddalenie przez Sad I instanoji wnioskow dowodowyoh strony skariacejidowodzilo z jednej strony skorzystanie przez sad z ustawowego upraw11ie11ia do selekoji faktow istotnych dla rozstrzygniqcia tej sprawy, z dmgiej natomiast — przekonania tego sadu oo do tego, fie istotne okolicznoéoi staly sit; niespome migdzy stronarni, a dalsze dowody miatyby sluiyé jedynie naéwietlaniu okolicznoéci towarzyszacyoh, ale nieistotnych dia rozstrzygniqcia sprawy. Skoro Sad Okrogowy uznai, ie brak jest interesu prawnego w ustaleniu, nadto niedopuszczalne jest ustalanie faktow, by} uprawniony do pominiqcia wnioskow ze Erode} osobowyoh on tot dokumentow z akt spraw z innych post1=;powa1’1, przez co nie moéna byio méwié 0 naruszeniu ani art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c., takjak to ujqi w uzasadnioniu swojej apelacji skariaoy. Nadto odnoszao sis; do zarzutu naruszenia art. 227 k.p.c. przypomnieé naleialo, ii w oizeczeniu 2 dnia 9 lutego 2001 r., III CKN 434/00 Sad Najwyiszy wyrazil poglad, ii art. 227 k.p.c. nie moie byé przedmiotem naruazenia sadujako fie nie jest on irédlem obowiqzkéw aniuprav~miefljurysdykcyjnyoh,1ecz okreélajedynie woiq ustawodawcy ograniczenia krqgu faktow, ktore mega byé przedmiotem dowodu w postqpowaniu cywilnym, z ktorym to pogiadem Sad w_ sldadzie niniejszym identyfikuje siq. Chybionyjest tei zarzut naruszenia art. 328 § 2 l<.p.c., gdyi konstrukcja uzasadnienia zaskarizonego wyroku nie pomija iadnego 2 eiementow wymaganych tym przepisem. Odzwierciedla ono i ujawnia w dostatecznym stopniu tok procesu myélowego i deoyzyjnego Sada, ktérego wynikiem jest treéé zaskarionego wyroku i pozwala na kontrolo tego procesu przez Sad Ape1acy§ny. Podkreélenia przy tym wymaga, ii wymaganie omowienia przyczyn, dla ktorych odmowiono dowodom wiarygodnoéci i mocy dowodowej dotyczy dowodow przeprowadzonyoh przed sadem, zaé Sad Okrqgowy nie przeprowadzil dowodu z zeznafi éwiad1<0w, czy tei innych dowodow, na ktére w apelacji powoluje sis; skariacy. Zarzut 11aruszer1ia art. 233 k.p.c. 1owniei nie zasluguje na uwzglodnienie, albowiem Sad doskonal jedynie oceny jurydycznej roszozenia powoda. 'I‘ymczase1n przepis art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy Jedyme oceny dowodow przeprowadzonych przez Sqd. Nie mo211a'zatem»zarz11cié nieprawidlowej oceny wiarygodr1oéc1 i mocy dowodoweg regionu, zacieranie śladów przestępstw popełnionych przez sędziów Sądu Rejonowego w S. oraz sędziów Sądu Okręgowego w Olsztynie. Wskazując na powyższe powód wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna. _ Sąd Okręgowy wszechstronnie romvażył zgromadzony wesprawie materiał dowodowy i poczynił prawidłowe, znajdujące należyte odzwierciedlenie w tym materiale ustalenia faktyczne, które Sąd Odwoławczy w całości podziela i przyjmuje za własne. Na aprobatę zasługują też wyprowadzone na podstawie tych ustaleń wnioski i ocena prawna. W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu pozbawienia powoda możności obrony jego praw, czego skarżący zdaje się upatrywać w oddaleniu jego wniosków dowodowych wskazanych w piśmie procesowyln z dnia 3 kwietnia 2012 r. Bezsprzecznie obowiązek przedstawienia dowodów spoczywał na stronach, w tym na powodzie (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywał na stronie, która z tych faktów wywodziła skutki prawne (art. 6 k.c.). Istotność faktów w sposób oczywisty wynika z przedmiotu postępowania, co oznacza, że powoływane fakty powinny mieć znaczenie prawne. Selekcji tychże dokonuje jednakże sąd według obowiązujących w procesie zasad, zaś w ostatecznym wyniku ich istotność jest oceniona z punktu widzenia prawa materialnego. Oddalenie przez Sąd I instancji wniosków dowodowych strony skarżącej'--dowodziło z jednej strony skorzystanie przez sąd z ustawowego uprawnienia do selekcji faktów istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy, z drugiej natomiast - przekonania tego sądu co do tego, że istotne okoliczności stały się niesporne między stronami, a dalsze dowody miałyby służyć jedynie naświetlaniu okoliczności towarzyszących, ale nieistotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro Sąd Okręgowy uznał, że brak jest interesu prawnego w ustaleniu, nadto niedopuszczalne jest ustalanie faktów, był uprawniony do pominięcie. wniosków ze źródeł osobowych cw też dokumentów z akt spraw z innych postępowań, przez co nie można było mówić o naruszeniu ani art. 227 k.p.c., art. 232 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c., takjak to ujął w uzasadnieniu swojej apelacji skarżący. Nadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 227 k.p.c. przypomnieć należało, iż w orzeczeniu z dnia 9 lutego 2001 r., III CRN 434/00 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż art. 227 k.p.c. nie może być przedmiotem naruszenia sądujako że nie jest on źródłem obowiązków ani uprawnień jurysdykcyjnych, lecz określajedynie wolę nstawodawcy ograniczenia kręgu faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym, z którym to pogiądem Sąd w_ składzie niniejszym identyfikuje się. Chybionyjest też zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., gdyż konstrukcja uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pomija żadnego z elementów wymaganych tym przepisem. Odzwierciedla ono i ujawnia w dostatecznym stopniu tok procesu myślowego i decyzyjjnego Sądu, którego wynikiem jest treść zaskarżonego wyroku i pozwala na kontrolę tego procesu przez Sąd Apelacyjny. Podkreślenia przy tym wymaga, iż wymaganie omówienia przyczyn, dla których odmówiono dowodem wiarygodności i mocy dowodowej dotyczy dowodów przeprowadzonych przed sądem, zaś Sąd Okręgowy nie przeprowadził dowodu z zeznań świadków, czy też innych dowodów, na które w apelacji powołuje się skarżący. Zarzut naruszenia art. 233 k.p.c. również »nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd doskonal jedynie oceny jurydycznej roszczenia powoda. Tymczasem przepis art. 233 § 1 k.p.c. dotyczy jedynie oceny dowodow przeprowadzonych przez Sąd. Nie można 'zatem »zarzucić nieprawidłowej oceny wiarygodności i mocy dowodowej
--- STRONA 5 ---
dowodow, ktére nie zostaiy przeprowadzone. Jalt zaé wyiej wskazano, zasadnie, Sad I instancji oddalit wnioski dowodowe skariaoego. Analiza akt sprawy i postqpowania czyniia takie kolejne zarzuty apelacyjne strony majaoe polegaé na riaruszeniu przez Sad Okregowy (oraz inne sady powszechne Warmii i M.) norm wynikajacych z ustawy zasadniczej (art. 45 pkt 1, art. 178 pkt 1, art. 17, art. 30, art. 31 pkt 1 Konstytuoji) w sposob opisany w jego uzasadnieniu ealkowicie nieupravmionym. Sad I instancji rozstrzygajac Przedmiotowa sprawe dziaial w sposob niezawisly stosujac wtaéciwe i obowiazujqce Prawo materialne. Wbrew zarzutom skariqcego nie zastalco réwniei naruszone Prawo do sadu, przewidziane w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo do sadu nie gwarantuje stronie przyznania racji. Uznanie przez sad jego stanowiska za bezzasadne nie tylko nie narusza wymienionego przepisu, lecz wi=e;cz potwierdza zreaiizowania prawa strony do sqdu. Subiektywne przeéwiadczenie powoda i jego pejoratywny stosunek do wymiaru sprawiedliwoéci nie dowodzilo jeszcze w ocenie Sada Apelacyjnego istnienia tego rodzaju nieprawidlowoéci i narusze1‘1, jaltie zostaly przez niego opisane W apelaoji, wtym brakjest podstaw do twierdzenia 0 naruszeniu i obrazq przez Sadjego godnoéoi badi tei wolnoéci (art. 30, art. 31 pkt 1 Konstytucji). W éwietle przepisu art. 189 k.p.c. wartmkiem skutecznoéci powodztwa 0 ustalenie prawa lub stosunku praw11eg0 jest wykazanie przez powoda interesu prawnego takiego iadania. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje sie zgodnie, fie interes prawny, 0 ktorym mowa w przytoozonym przepisie, nie moie byé rorumiany subiektywnie, tj. wedizug odozuoia powoda, ale obiektywnie, tj. 11a podstawie rozumnej oceny sytuaoji, w ktorej powod wystqpuje z tego rodzaju powodztwem. Interes prawny powoda musi byé ponadto zgodny z prawem i zasadami wspéliycia Spolecznego, jak rowniei z celem, ktoremu siuiy art. 189 k.p.e. (por, wyrok SN z dnia 20 grudnia 1979 r., III PR 78/79; OSPIKA. 1980, 111* 11, poz. 196). W éwietle tak rozumianego interesu prawnego nie moIt_1j1a podzielié zarzutu skaréacego, fie zakwestionowany przez niego wyrok zapadi z naruszeniem art. 189 k.p.c. Zgodzié siq lnaleaalo ze stanowislciem Sadu Okregowego, fie éadanie skaréaoego nie mog}o zostaé uwzgtednione, zwaiywszy, ie dotyczylo ustalenia faktu i to nieprawotworczego. Natorniast Z istoty art. 189 k.p.c. wynika, ie przedmiotem rozstrzygnieeia mote byé ustalenie stosunku prawnogo lub prawa. Niedopuszczalne jest dlatego powédztwo o ustaienie faktow (por. orz. SN z 19 paidziernika 1959 r., IV CR 537/58, NP. 1960, Nr 9, s. (...)). Nie budzi tea watpliwoéei wbrew odmiennym poglqdom wyraionym w apelaeji stanowisko Sadu Okregowego, fie skariacy nie ma interesu prawnego w ustaleniu, fie ,,jest on soba pokrzywdzona przez Polski Wymiar Sprawiedliwoéci W latach 200220 11". Wbrew zarzutom zawartym W apelacji powod w iaden sposob nie wykazai, by uzyskanie wyroku ustaiajaoego zapewnilo mu ochrone w taki sposéb, fie definitywnie zakoficzy spér lub zapflbiegnie powstaniu sporu W przysztoéci. Z kolei jeéli pozytywne rozstrzygniecie W niniejszej mialo powodowi pozwolié na wytoczenie koiejnych powodztw przeciwko Skarbowi Pafistwa czy tei innym instytucjom, to w sytuacji gdy istnieje moiliwoéé wniesie1Iia roszezenia o éwiadczenie, brakjest interesu prawnego w iadaniu ustalenia. Skoro istnienie interesu prawnego stanowi przesiankq meiytoryczna, dotyczaca przedmiotu postqpowania, jego brak musia} powodowaé oddalenie powodztwa. Sad Apelacyjny nie dopatrzyl sie rowniei iacinych ze wskazanych w apelacji tejie strony uchybiefi w zakresie postanowienia 0 kosztach w sprawie. Zastosowana zasada z art. 98 k.p.c. odpowiadala wynikowi rozstrzygniqoia oraz generalnej zasadzie odpowiedzialnoéci za wynik p1ocegu, polegajacej na obowiazlcu zwrotu kosztow prooesu przez strong przegrywajaca sprawq. Natomiast zwoinienie od kosztéw sadowych wbrew zarzutorn skariacego nie moie autornatycznie pociagaé za soba konsekwencji w postaci przyjecia, ie zachodzi ,,wypadek szczegolnie uzasadniony", pozwalajaoy na zastosowanie art. 102 k.p.e. Zgodnie z treécia art. 108 ustawy z dnia 28 Iipca 2005 1'. 0 kosztach sadowych w sprawach cywilnych zwolnienie od kosztéw sadowych nie zwahuia strony od obowiazku zwrotu kosztéw przeciwnikowi. ' dowodów, które nie zostały przeprowadzone. Jak zaś wyżej wskazano, zasadnie, Sąd I instancji oddalił wnioski dowodowe skarżącego. Analiza. akt sprawy i postępowania czyniła także kolejne zarzuty apelacyjne strony - mające polegać na naruszeniu przez Sąd Okręgowy (oraz inne sądy powszechne Warmii i M.) norm wynikających z ustawy zasadniczej (art. 45 pkt 1, art. 178 pkt 1, art. 17, art. 30, art. 31 pkt 1 Konstytucji) w sposób opisany w jego uzasadnieniu - całkowicie nieuprawnionym. Sąd I instancji rozstrzygając Przedmiotową sprawę działał w sposób niezawisly stosując właściwe i obowiązujące Prawo materialne. Wbrew zarzutem skarżącego nie zastało również naruszone Prawo do sądu, przewidziane w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. prawo do sądu nie gwarantuje stronie przyznania racji. Uznanie przez sąd jego stanowiska za bezzasadne nie tylko nie narusza wymienionego przepisu, lecz wifęcz potwierdza zrealizowania prawa strony do sądu. Subiektywne przeświadczenie powoda i jego pejoratywny stosunek do wymiaru sprawiedliwości nie dowodzilo jeszcze w ocenie Sądu Apelacyjnego istnienia tego rodzaju nieprawidłowości i naruszeń, jakie zostały przez niego opisane w apelacji, wtym brakjest podstaw do twierdzenia o naruszeniu i obrazę przez Sądjego godności bądź też wolności (art. 30, art. 31 pkt 1 Konstytucji). W świetle przepisu art. 189 k.p.c. warunkiem skuteczności powództwa 0 ustalenie prawa lub stosunku prawnego jest wykazania przez powoda interesu prawnego takiego żądania. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, ze interes prawny, o którym mowa w przytoczonym przepisie, nie może być rozumiany subiektywnie, tj. według odczucia powoda, ale obiektywnie, tj. na podstawie rozumnej oceny sytuacji, W której powód występuje z tego rodzaju powództwem. interes prawny powoda musi być ponadto zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, jak również z celem, któremu służy art. 189 k.p.c. (por, wyrok SN z dnia 20 grudnia 1979 r., III PR 78/79; OSPiKA 1980, nr 11, poz. 196). W świetle tak rozumianego interesu prawnego nie można- podzielić zarzutu skarżącego, że zakwestionowany przez niego wyrok zapadł z naruszeniem art. 189 k.p.c. Zgodzíć się "należało ze stanowiskiem Sądu Okręgowego, że żądanie skarżącego nie mogło zostać uwzględnione, zważywszy, że dotyczyło ustalenia faktu i to nieprawotwórczego. Natomiast z istoty art. 189 k.p.c. wynika, że przedmiotem rozstrzygnięcia może być ustalenie stosunku prawnego lub prawa. Niedopuszczalne jest dlatego powództwo o ustalenie faktów (por. orz. SN z 19 października 1959 r., IV CR 537/58, NP. 1960, Nr 9, s. (...)). Nie budzi też wątpliwości - wbrew odmiennym poglądom wyrażonym w apelacji - stanowisko Sądu Okręgowego, że skarżący nie ma interesu prawnego w ustaleniu, że „jest on sobą pokrzywdzoną przez Polski Wymiar Sprawiedliwości w latach 2002-20 11". Wbrew zarzutem zawartym W apelacji powód w żaden sposób nie wykazał, by uzyskanie wyroku ustaiającego zapewniło mu ochronę w taki sposób, że definitywníe zakończy spór lub zapobíegnie powstaniu sporu w przyszłości. Z kolei jeśli pozytywne rozstrzygnięcie W niniejszej miało powodowi pozwolić na wytoczenie kolejnych powództw przeciwko Skarbowi Państwa czy też innym instytucjom, to w sytuacji gdy istnieje możliwość wniesienia roszczenia o świadczenie, brakjest interesu prawnego w żądaniu ustalenia. Skoro istnienie interesu prawnego stanowi przesłanką merytoryczną, dotyczącą przedmiotu postępowania, jego brak musiał powodować oddalenie powództwa. Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się również żadnych ze wskazanych w apelacji tejże strony uchybień w zakresie postanowienia o kosztach W sprawie. Zastosowana zasada z art. 98 k.p.c. odpowiadała wynikowi rozstrzygnięcia oraz generalnej zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, polegającej na obowiązku zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą sprawę. Natomiast zwolnienie od kosztów sądowych - wbrew zarzutom skarżącego - nie może automatycznie pociągać za sobą konsekwencji w postaci przyjęcia, że zachodzi „wypadek szczególnie uzasadniony", pozwalający na zastosowanie art. 102 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 0 kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów przeciwnikowi. ' -
--- STRONA 6 ---
Z tyoh tea wzgledow, uznajac bezzasadnoéé apelacji, Sad Apelacyjny orzeidjak w sentencji 11a podstawie art. 385 k.p. o. O kosztach postepowania apelacyjnego postanowiono w myél art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 I<.p.C. c b Z tych też względów, uznając bezzasadność apelacji, Sąd Apelacyjny orzekłjak w sentencji na podstawie art. 385 k.p. c. O kosztach postępowania apelacyjnego postanowiono w myśl art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 kp.c. e b
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Apelacyjny W Białymstoku#I C 14 1/12 L . oddala apelacjg#art. 45 pkt#art. 51 pki#art. 31 § 1 k.k.#art. 178 pkt 1 Konstytucji#art. 51 pkt#art. 77 pkt 1 Konstytucji#art. 552 k.p.k.#art. 189 k.p.c.#art. 227 k.p.c.#art. 232 k.p.#art. 278 §1 k.p.c.#art. 328 § 2 k.p.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 31 pkt 1 poprzez#art. 189 k.p.c..#art. 99 k.p.c.#art. 178 pkt#art. 3 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 278 § 1 k.p.c.#art. 233 k.p.c.#art. 31 pkt 1 Konstytuoji#art. 45 ust. 1 Konstytucji#art. 31 pkt 1 Konstytucji#art. 189 k.p.e.