Wyrok I C 1397/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu

--- STRONA 1 --- 1 Sygn. akt I C 1397/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Katarzyna Sieheń Protokolant: sekretarz sądowy Natalia Machnik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. w Opolu sprawy z powództwa P.S. przeciwko Polskiemu Biuru (…) z siedzibą w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Polskiego Biura (…) z siedzibą w W. na rzecz powoda P.S. kwotę 20 000 ( dwadzieścia tysięcy ) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 9 lipca 2018r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. zasądza od powoda P.S. na rzecz pozwanego Polskiego Biura (…) z siedzibą w W. kwot 1 612, 16 zł tytułem kosztów postępowania. Na oryginale właściwy podpis Uzasadnienie --- STRONA 2 --- 2 Powód P.S., w pozwie przeciwko Polskiemu Biuru (…) , wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 76 000zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia złożenia pozwu, do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu podał że dochodzona kwota stanowi zadośćuczynienie za śmierć ojca – W.S., który zmarł w wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym z dnia 23.07.2015r. Powód przyznał, że ubezpieczyciel wypłacił mu z tego tytułu 30 000zł w toku postępowania likwidacyjnego. Zdaniem powoda kwota ta była zbyt niska i nieadekwatna do doznanej krzywdy. W odpowiedzi, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, podnosząc, że wypłacona powodowi kwota była adekwatna. W dacie śmierci ojca powód był już samodzielny oraz mieszkał osobno z własną rodziną. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W.S. był ojcem powoda. Zmarł w dniu 23.07.2015r. w wyniku obrażeń ciała doznanych w wypadku samochodowym z tego samego dnia. Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 6.09.2016r. (….), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 31.08.2017r. (…) zasądzono 30 000zł nawiązki od sprawcy wypadku – na rzecz powoda. W wyroku przyznano nawiązki także na rzecz innych osób. dowód: odpis skrócony aktu zgonu – k. 11 (58) wyrok SA w W. z 31.08.2017r., (…) – k. 12 (49) wyrok SO w W. z 10/16 – k. 13-15 (50-52) Powód w 2000r. ożenił się i przez pierwsze trzy lata małżeństwa, wraz z żoną mieszkali w domu jego rodziców. Wyprowadzili się w 2003r., ale zamieszkali niedaleko domu rodzinnego i nadal utrzymywali zażyłe kontakty ze sobą. Odwiedzali się przynajmniej raz w tygodniu, przeważnie w weekend. W chwili wypadku ojca powód miał 36 lat. --- STRONA 3 --- 3 Powód był jedynym dzieckiem swoich rodziców, miał bardzo dobre relacje z ojcem. Wspólnie jeździli na wczasy, narty, grzyby i łowili ryby. Wszystkie święta spędzali razem, także wtedy, kiedy powód założył już własną rodzinę. Ojciec doradzał powodowi i pomagał w pracach remontowych ponieważ był „złotą rączką”. Oboje rodzice pomagali powodowi i jego żonie w opiece nad ich dzieckiem. Powód bardzo przeżył śmierć ojca. Przez miesiąc nie pracował, ponieważ psychiatra przypisywał mu tabletki, po których nie można prowadzić samochodu, a powód zarabiał m.in. jako kierowca taksówki. Drugim jego źródłem utrzymania była praca w zawodzie fryzjera. W dniu 26.08.2015r. lekarz przychodni rodzinnej potwierdził występowanie u powoda reakcji depresyjnej. Pogrzeb odbył się dwa albo trzy tygodnie po wypadku. Opóźnienie wynikało stąd, że śledczy nie mogli zidentyfikować zwłok i potrzebne były badania DNA, które pobrano od powoda, co było dla niego dodatkowym przeżyciem. Powód zajął się pogrzebem, ponieważ jego matka nie była w stanie. Powód nadal myśli o ojcu i wypadku. Jest mniej towarzyski niż przed wypadkiem ojca. Stał się także bardziej nerwowy i wybuchowy. Co tydzień jeździ odwiedzić grób ojca. Powód nie otrzymał nawiązki od sprawcy wypadku i nie występował do sprawcy o jej zapłatę. dowód: odpis skrócony aktu urodzenia powoda – k. 6 (58/2) zaświadczenie lekarskie z 26.08.2015r. – k. 7 (59) zeznania świadków: J.S.– k. 66/2-67 J.S. – k. 67 zeznania powoda – k. 74 Wypadek został spowodowany przez obywatela (…). Likwidacji szkody w Polsce podjęło się (…) T.U. S.A. Pismem z dnia 1.09.2015r. powód zgłosił ubezpieczycielowi zadanie zapłaty 120 000zł zadośćuczynienia za śmierć ojca. Decyzją z dnia 9.10.2015r. ubezpieczyciel przyznał powodowi 30 000zł zadośćuczynienia za śmierć ojca. --- STRONA 4 --- 4 Pismem z dnia 10.06.2018r. powód wezwał pozwanego do dopłaty dalszych 75 000zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć ojca. Pozwany przekazał pismo ubezpieczycielowi, który odmówił wypłaty wyższego zadośćuczynienia na rzecz powoda. Na wezwanie powoda, sporządzone w dniu 10.02.2019r., o zapłatę nawiązki, ubezpieczyciel w piśmie z dnia 20.02.2019r. poinformował powoda, że nie jest zobowiązany do wypłaty zasądzonej od sprawcy wypadku nawiązki na jego rzecz. dowód: decyzja z 9.10.2015r. – k. 8-9 (53) pisma powoda: z 10.06.2018r. – k. 10, z 1.09.2015r.- k. 56-57, z 10.02.2019r. – k. 71 pisma ubezpieczyciela: z 11.07.2018r. – k. 47/2-48, z 20.02.2019r. – k. 73 Sąd zważył co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie częściowo. Podstawę zgłoszonego roszczenia stanowią art. 446 §4 kc w zw. z art. 822 kc oraz art. 19 ust. 3 w zw. z art. 123 ustawy z dnia o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 2060). Pozwany co do zasady nie kwestionował swojej odpowiedzialności, ale podnosił że kwoty wypłacone powodowi tytułem zadośćuczynienia były adekwatne. Sąd ustalił wysokość zgłoszonego roszczenia o zadośćuczynienie, mając na uwadze, następujące okoliczności: Po pierwsze, uwzględnił charakter więzi pomiędzy powodem a zmarłym - więzi między dzieckiem i rodzicem, jako łączące najbliższych członków rodziny, przez swój szczególny charakter zasługują na ochronę w najwyższym stopniu. Po drugie, wziął pod uwagę, ze powód był jedynym dzieckiem zmarłego, co musiało rzutować na szczególna bliskość pomiędzy nim a rodzicami. Po trzecie, powód wykazał, że pomimo iż od 2003r. prowadził z żoną odrębne gospodarstwo domowe, to jego relacje z ojcem, nadal były głębokie. Ich przejawem były regularne kontakty w weekend, a także wspólne wyjazdy, czy to na wakacje, czy --- STRONA 5 --- 5 jednodniowe wycieczki celem realizacji wspólnych zainteresowań. Z zeznań obydwóch świadków, tj. matki i żony powoda, poza już przytoczonymi okolicznościami wynika także, że powoda i ojca łączyły także wspólne zainteresowania, nadto, że mógł on zawsze liczyć na jego pomoc, czy to w opiece nad dzieckiem, czy w typowo męskich pracach. Po zawarciu małżeństwa więzi te nadal były pielęgnowane, czemu sprzyjała okoliczność, że przez pierwsze trzy lata po ślubie mieszkali u jego rodziców, a kiedy wyprowadzili się, to niedaleko domu rodzinnego, co sprzyjało utrzymywaniu serdecznych i bliskich kontaktów, które, gdyby nie wypadek z dnia 23.07.2015r., nadal byłyby kultywowane w tej samej formie. Okoliczności wskazane wyżej przemawiając za stwierdzeniem, iż wypłacona przez ubezpieczyciela kwota została zaniżona i ustalona nieadekwatnie o doznanych cierpień i krzywdy. Z kolei, zdaniem Sądu, nie jest uzasadniona również kwota zaproponowana przez powoda. Oceniając wysokość zadośćuczynienia należnego powodowi, Sąd uwzględnił, że w momencie kiedy powód utracił ojca był już dorosłym i samodzielnym mężczyzną, posiadającym własną rodzinę, wokół której niewątpliwie w większym stopniu koncentrowało się życie powoda. Krzywda powoda jest zatem innego rodzaju niż w przypadku małoletniego dziecka, które utraciło rodzica w okresie dorastania czy też już dorosłego, ale pozostającego nadal we wspólnym gospodarstwie z rodziną pochodzenia. Zwrócić też należy uwagę, że na skutek śmierci nie załamała się linia życia powoda. Poza krótkotrwałym załamaniem bezpośrednio po wypadku, powód ponownie wrócił do pracy i podjął się wypełniania swojej roli męża i rodzica. Powód korzystał z leczenia psychiatrycznego, w trakcie którego zdiagnozowano zaburzenia depresyjne, które wedle świadków trwały przez kilkanaście miesięcy po wypadku. Powód nie wykazał, by nadal leczył się z tego tytułu, wobec czego należy uznać, że zakończył leczenie, a opisane objawy (okresy przygnębienia, żalu oraz zmiany w usposobieniu) są przejawem poczucia krzywdy i tęsknoty za zmarłym ojcem. Nie są to jednak objawy patologicznego procesu żałoby, dlatego nie mogły być okolicznością wpływającą na zwiększenie zadośćuczynienia dla powoda. W tak ustalonych okolicznościach Sąd uznał, że właściwą kwotą zadośćuczynienia będzie kwota 80 000zł. Uwzględniając, że w toku postępowania likwidacyjnego powód otrzymał już z tego tytułu 30 000zł, do zasądzenia --- STRONA 6 --- 6 pozostawałaby kwota 50 000zł, którą Sąd jednak obniżył o dodatkowe 30 000zł, tj. o kwotę odpowiadającą wysokości nawiązki zasądzonej na rzecz powoda. Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej ma charakter kompensacyjny, podobnie jak nawiązka orzekana na podstawie art. 46 §2 kk, co obligowało Sąd do pomniejszenia wysokości przyznanego zadośćuczynienia, właśnie o kwotę 30 000zł. Sąd mógłby tego zaniechać tylko wówczas, gdyby powód wykazał, że nie mógł ściągnąć nawiązki od sprawcy. Powód tego nie uczynił. W tym przedmiocie zwrócić należy uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 1973r., II CR 11/73, LEX 2719. Za zaliczeniem nawiązki przemawia jednoznacznie treść art. 415 § 6 k.p.k., z którego wynika, że jeżeli zasądzone odszkodowanie, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę albo nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywają całej szkody lub nie stanowią pełnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę pokrzywdzony może dochodzić dalszych rozczyń w postępowaniu cywilnym. Zdaniem Sądu zaniechanie lub częściowa niemożność wyegzekwowania zasądzonej w wyroku karnym kwoty tytułem zadośćuczynienia nie powoduje zwiększenia o nią zadośćuczynienia w postępowaniu cywilnym ( podobnie Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 5 lipca 2013r. w sprawie I ACa 164/13). Powód nie podjął żadnych innych kroków, które zmierzałyby do skutecznego wyegzekwowania nawiązki od sprawcy, co rodzi dla niego konsekwencje tego rodzaju, że Sąd szacując wysokość zadośćuczynienia, był zobligowany do uwzględnienia kwoty zasądzonej nawiązki. Tak więc, podsumowując: właściwą kwotą zadośćuczynienia dla powoda jest kwota 80 000zł. Sąd pomniejszył ją o 30 000zł wypłacone przez ubezpieczyciela oraz o kolejne 30 000zł nawiązki, co daje kwotę 20 000zł zadośćuczynienia, dlatego Sąd oddalił powództwo w pozostałej części. Orzekając o odsetkach (art. 481 kc) Sąd przyjął datę 9.07.2018r., tj. od daty złożenia pozwu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 100 kpc. Sąd uwzględnił, iż powód wygrał spór w 26% i na jego koszty składała się opłata od pozwu (3 800zł), koszty zastępstwa procesowego (5 400zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17zł), co oznacza, iż pozwany winien zwrócić powodowi 2 394,42 zł. Z kolei koszty pozwanego, który wygrał spór w 74% to koszty zastępstwa ( 5 400 zł) i koszty opłaty --- STRONA 7 --- 7 od pełnomocnictwa (17zł), co oznacza, iż powód winien jest pozwanemu 4 008,58 zł. Po kompensacji Sąd zasądził 1 612,16zł – płatne od powoda na rzecz pozwanego.