Wyrok I C 1397/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1397/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Chomiuk Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Bierkat po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. w Siedlcach sprawy z powództwa P. C. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w S. zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie I. zasądza od Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zakład Karny w S. na rzecz P. C. kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zadośćuczynienia, II. w pozostałej części powództwo oddala, III. odstępuje od obciążania P. C. nieuiszczonymi kosztami procesu należnymi na rzecz Skarbu Państwa oraz kosztami zastępstwa procesowego należnymi na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. I C 1397/11 UZASADNIENIE P. C. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w S. na jego rzecz kwoty 10.000 zł, a na rzecz Domu Dziecka w S. kwoty 90.000 zł. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu swego żądania powód wskazał, iż w dniu 4 listopada 2011 r. funkcjonariusz Zakładu Karnego w S. poinformował go, że przesyłka adresowana do powoda, na którą wydano mu zezwolenie, zostaje zwrócona do urzędu pocztowego z tego powodu, iż funkcjonariusz nie widzi zezwolenia na otrzymanie tej przesyłki. Bezprawność postepowania funkcjonariusza potwierdził Sąd penitencjarny. Powód wskazał, iż jest to już kolejny bezprawny czyn dokonany przez funkcjonariuszy zakładu karnego na jego szkodę, a polegający na zwrocie przesyłki do urzędu pocztowego, naruszający prawa powoda do otrzymania przesyłek na które otrzymał zgodę. Powód wskazał, iż takie postępowanie funkcjonariuszy zakładu karnego narusza jego godność. Zdaniem powoda z powodu bezprawności tego czynu, powtórzenia go kolejny raz w ciągu okresu kilku miesięcy w pełni zasadnym jest przyznanie żądanego zadośćuczynienia w kwocie określonej w pozwie. --- STRONA 2 --- Podczas rozprawy powód wskazał, iż żądana przez niego kwota 10.000 zł zawiera w sobie także odszkodowanie za utracone rzeczy przesyłane w paczce. Jednocześnie powód nie określił jednoznacznie wartości utraconych rzeczy wskazując , iż może to być od 250 do 350 zł. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Zakład Karny w S. wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany wskazał, iż powództwo tak co do zasady, jak i co do wysokości zasługuje na oddalenie. Powód wskazując na naruszenie jego dóbr osobistych, dochodzone przez siebie roszczenie argumentuje jedynie własnym, subiektywnym poczuciem niezadowolenia z faktu zwrotu przez zakład karny przesyłki adresowanej do niego. W przypadku roszczenia związanego z naruszeniem dóbr osobistych trzeba mieć natomiast na uwadze kryterium obiektywne, które odwołuje się do przyjętych powszechnie w społeczeństwie ocen i reakcji. Ponadto P. C. miał pełną wiedzę co do przysługujących mu uprawnień i skorzystał z nich zaskarżając do sądu penitencjarnego zwrot przesyłki. Pozwany wskazał, iż powód nie uzasadnił w żaden sposób wysokości żądanego zadośćuczynienia. Ponadto powołując się na treść art. 448 k.c. oraz orzecznictwo SN pozwany podniósł, iż Sąd powinien rozważyć czy nie będzie właściwym w przedmiotowej sprawie ograniczenie się do środków niemajątkowych. Sąd ustalił, co następuje: P. C. odbywa karę pozbawienia wolności na terenie Zakładu Karnego w S.. (okoliczność bezsporna) W dniu 4 listopada 2011 r do zakładu wpłynęła przesyłka adresowana do powoda. P. C. okazano tę przesyłkę. Ponieważ na opakowaniu przesyłki nie było naklejonej „części II zezwolenia na otrzymanie przesyłki”, to została ona zwrócona do nadawcy. (wyjaśnienia P. C., pismo dyrektora ZK w S. k. 32, protokół odmowy przyjęcia k. 37) W związku z tym zdarzeniem powód złożył do Sędziego Penitencjarnego skargę. Została ona uznana przez Sędziego Penitencjarnego za uzasadnioną albowiem o uprawnieniu skazanego do otrzymania paczki nie może decydować to czy na opakowaniu paczki znajduje się część druga zezwolenia na otrzymanie przesyłki, czy też takiej części nie ma, niezależnie od uregulowań wewnętrznych i praktyki obowiązującej w zakładzie karnym. Istotnym jest to czy skazany dostał pozwolenie na otrzymanie przesyłki. (decyzja Sędziego Penitencjarnego k. 39 – 39v) Sąd zważył, co następuje: Z treści pozwu wynika, iż powód swoje żądanie wywodzi z treści art. 24 k.c., wskazując, iż pozwany poprzez odmowę wydania przesyłki, na którą powód posiadał zezwolenie, naruszył jego dobra osobiste w postaci godności osobistej powoda. Z treści art. 24 k.c. wynika, iż ta osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym, przewidzianej w ww. przepisie. Zgodnie z treścią art. 113a. § 4 k.k.w. skazany może, za zezwoleniem dyrektora zakładu karnego, otrzymywać paczki z niezbędną mu odzieżą, bielizną, obuwiem i innymi przedmiotami osobistego użytku oraz środkami higieny, a po pozytywnym zaopiniowaniu przez lekarza - również z lekami. Poza sporem w przedmiotowej sprawie jest fakt ,iż powód posiadał zezwolenie na otrzymanie paczki. Okoliczności tej nie kwestionuje bowiem strona pozwana. Mimo to powodowi odmówiono wydania paczki. Odmowę uzasadniono brakiem na opakowaniu przesyłki „części II zezwolenia na otrzymanie przesyłki” . --- STRONA 3 --- Postępowanie funkcjonariuszy zakładu karnego nie może zostać uznane za uzasadnione. O uprawnieniu skazanego do otrzymania paczki decyduje uzyskane przez niego zezwolenie. Pracownik zakładu karnego ma obowiązek sprawdzić czy takie zezwolenie skazany posiada i w razie potwierdzenia tego wydać mu paczkę. O decyzji w przedmiocie wydania paczki nie mogą przesadzać wewnętrzne regulacje porządkowe czy przyjęta praktyka obowiązująca w danym zakładzie karnym. W szczególności nie uzasadnione jest twierdzenie, aby brak doklejonej części dokumentu na opakowaniu paczki miał decydujące znaczenie przy jej wydaniu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż decyzja pracowników pozwanego zakładu karnego o zwrocie paczki i nie wydaniu jej powodowi była niezgodna z treścią przepisów kodeksu karnego wykonawczego. Zgodzić należy się z powodem ,iż takie zachowanie pozwanego było dla niego krzywdzące i naruszało jego godność osobistą. Powód przebywa w zakładzie karnym. Jego potrzeby są zaspokajane w znacznej części poprzez uzyskiwanie potrzebnych rzeczy w przesyłkach. Pozbawienie powoda możliwości korzystania z rzeczy, na które oczekiwał, niewątpliwie stanowiło dla niego uciążliwość. Zwłaszcza, iż poprzez zwrot paczki powód utracił zezwolenie przysługujące mu na uzyskanie paczki, a błąd pracownika pozwanego nie został do tej pory przez pozwanego naprawiony, choćby poprzez kolejne wydanie powodowi zezwolenia na otrzymanie paczki. W tym miejscu wskazać należy, iż powód przebywa w zakładzie karnym i tym samym subiektywne odczucia osoby uważającej się za pokrzywdzoną są dla oceny zasadności przedmiotowego żądania istotne. Trudno oceniać jakie reakcje naruszenie dóbr osobistych strony wywołało w społeczeństwie w sytuacji ,gdy z istoty sprawy wynika odizolowanie powoda od tegoż społeczeństwa. Dlatego też Sąd miał przede wszystkim na uwadze fakt ,iż działanie pozwanego naruszyło prawa powoda oraz wzbudziło w nim odczucie krzywdy. Poza tym nietrudno ocenić, iż takie działanie pozwanego w stosunku do skazanego budzi negatywne emocje nie tylko u powoda, ale i u innych osadzonych, bowiem bezpośrednio dotyka ich praw. Ustalając wysokość zadośćuczynienia za krzywdę odniesioną przez powoda Sąd miał na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie powód wykazał istnienie tylko jednego takiego przypadku, kiedy to został pozbawiony przesyłki, na którą miał zezwolenie. Brak jest jakichkolwiek dowodów na to, aby takie zachowanie pozwanego występowało również wcześniej. Sąd miał na uwadze także rozmiar krzywdy i dolegliwości powoda w związku z nieuzyskaniem przesyłki. Te okoliczności, zdaniem Sądu, przesadzają o tym, iż zadośćuczynienie przewidziane w treści art. 448 k.c. powinno być symboliczne. W tej sprawie powód nie domagał się żadnej innej formy naprawienia jego krzywdy, uznając ,iż dolegliwość finansowa dla pozwanego będzie wystarczającym zadośćuczynieniem dla niego. Zadośćuczynienie przewidziane w treści art. 448 k.c. nie jest środkiem represyjnym, ale ma rekompensować krzywdę niematerialną. Tym samym odnosi się ono do osoby pokrzywdzonego i nie może stanowić kary dla pozwanego. W tej sprawie powód nie uzasadnił wysokości żądanego zadośćuczynienia. Mając zatem na uwadze powyższe Sąd uznał, iż kwota ustalona w wyroku będzie kwotą adekwatną do rozmiaru krzywdy powoda. Zwłaszcza, iż z uwagi na rodzaj krzywdy, jednorazowość wystąpienia zdarzenia objętego pozwem zadośćuczynienie to ma wymiar symboliczny. W tym miejscu wskazać należy ,iż powód nie udowodnił wysokości żądanego odszkodowania. Nie zostały przedstawione żadne argumenty uzasadniające rozmiar szkody materialnej powoda powstałej na skutek nie uzyskania przez niego znajdujących się w odesłanej paczce przedmiotów. Dlatego też żądanie w tym zakresie uznać należy za nieuzasadnione. Orzekając o wysokości zasądzonego zadośćuczynienia, Sąd nie orzekał w przedmiocie należnych odsetek wobec braku zgłoszenia takiego żądania przez powoda. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku. Z uwagi na sytuację materialną powoda, brak jakichkolwiek dochodów oraz majątku Sąd stosownie do treści art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania go kosztami procesu należnymi --- STRONA 4 --- na rzecz Skarbu Państwa z tytułu należnych opłat oraz kosztami zastępstwa procesowego należnymi na rzecz prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.