Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 1393/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5 lipca 2018 r. Powód R. M. w ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu ( pismo z dnia 14.02.2018 r., k. 128 – 129) skierowanego przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. powód R. M. wniósł o: nakazanie stronie pozwanej trwałego usunięcia ze strony internetowej: (...) gazeta.pl wpisu w całości wraz z tytułem o treści „W. imos-kumple K. z (...) (...).* 04.04.07, 11:54 no a może ktos by opisał, co to za spółka wawel imos, skąd ma majątek, i jak uwłaszczala się nomenklatura. Dobrze?” ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia tego żądania o nakazanie pozwanej zablokowania dostępu do przedmiotowego wpisu. Nadto wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania. Na uzasadnienie zadania powód podał, że jest pracownikiem spółki (...) od początku jej istnienia, od kilkunastu lat zajmuje stanowisko Dyrektora Organizacyjnego — dyrektora (...) oraz dyrektora zarządzającego nieruchomością zabudowaną budynkiem hotelu (...). Aktualnie zarządza również C. P. Hotel (...). W związku z powyższym powód często wypowiada się dla mediów występując jako -reprezentant Spółki, jego wypowiedzi są przez mass media traktowane jako wypowiedzi W. — (...) S.A., a jego osoba jest wprost identyfikowana przez opinię publiczną z tą Spółką. Powód wskazał, że domaga się udzielenia ochrony prawnej w zakresie ww. wpisu wraz z tytułem, zamieszczonego na administrowanej przez pozwaną stronie internetowej (...) ponieważ informacje w nim zawarte naruszają jego dobra osobiste, są one bowiem w całości nieprawdziwe. Powód zarzucił, że tytuł wpisu wskazuje na istnienie powiązań osób występujących jako reprezentanci Spółki (...) S.A. . i identyfikowanych z tą Spółką, w tym w szczególności jej pracowników, z Prezydentem A. K. oraz Związkiem (...), które nigdy nie miały miejsca. Zarzut stawiany osobom związanym ze Spółką, jest nieprawdziwy i krzywdzący wobec nich. Zdaniem powoda nie odpowiadający prawdzie tytuł wpisu internetowego, winien zostać niezwłocznie usunięty, gdyż jego dobra osobiste jak dobre imię, określając (...), a więc jej reprezentantów i inne osoby wchodzące w skład organów Spółki, a przez to identyfikowane z firmą Spółki, mianem „kumple K. z (...), w sytuacji gdy żadna z osób wchodzących w skład władz spółki i jej akcjonariuszy nie miała nigdy jakiegokolwiek kontaktu, ani z Prezydentem K., ani z (...). Istnienie takiego wpisu wpływa na sposób postrzegania powoda w opinii publicznej. Połączenie firmy (...) i sformułowania „kumple K. z (...) wskazuje, że autorowi wpisu chodziło nie tyle o spółkę i jej organy, lecz osoby fizyczne faktycznie występujące imieniem spółki i z nią identyfikowane, takie jak powód R. M., który w zasadzie jako jedyny jest znany opinii publicznej jako reprezentant (...) S.A. Według powoda wypowiedź ta ma stawiać osoby, których dotyczy, w niekorzystnym świetle, a skoro jest w całości nieprawdziwa, to nie zasługuje na jakąkolwiek ochronę prawną. Powód dodał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z pospolitym, nie mającym nic wspólnego z faktami pomówieniem. Powód podał także, że autor wpisu proponując, aby przedstawić informacje o spółce (...), a także „skąd ma majątek”, w istocie sugeruje odpowiedź, które ma stawiać (...) S.A. w złym w świetle. Powyższe „pytanie” było zestawione z propozycja opisu z „ jak uwłaszczyła się nomenklatura”. Wpis zawiera zatem sugestię, że (...) S.A. (osoby działające jako W. — (...) S.A.) związana była z „uwłaszczaniem się nomenklatury”, a więc zjawiskiem które jest nagannym i tak postrzeganym przez społeczeństwo, które w tym wypadku nie miało miejsca. Wpis narusza dobra osobiste powoda, a to z uwagi na fakt, że tworzy sugestię, iż powód czerpie korzyści z uwłaszczenia się nomenklatury, co według autora wpisu miało dotyczyć wymienionej Spółki. Nadto wiąże powoda ze spółką której miała dotyczyć patologia jaką było uwłaszczanie się nomenklatury. Strona pozwana była wzywana do usunięcia wpisu, nie mniej jednak okazało się ono bezskuteczne. Strona pozwana - (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
--- STRONA 2 ---
Argumentując swoje stanowisko pozwana spółka podała, że w zakresie prowadzonej przez nią działalności internetowej udostępnia użytkownikom sieci internet usługę świadczoną drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną polegającą na umożliwieniu użytkownikom zamieszczania wypowiedzi, opinii na różnorodne tematy na stronach forum portalu Gazeta.pl. (...) łamach wskazanego serwisu użytkownik o nicku gość w dniu 4 kwietnia 2007 r., godz. 11:54 zamieścił komentarz o tytułem :”W. imos kumple K. z (...) o treści: no a może ktos by opisał, co to za spółka wawel imos, skąd ma majątek, i jak uwłaszczala się nomenklatura. Dobrze?” Podniosła, że zawarte w pozwie żądanie powoda było już przedmiotem trzech postępowań tj. 1/ postępowania toczącego się w kolejno w Sądzie Okręgowym w Krakowie (sygn. akt I C 1521/12), Sądzie Apelacyjnym w Krakowie (sygn. akt I ACa 891/13) oraz w Sądzie Najwyższym (sygn. akt III CSK 33/14); stronami postępowań były: B. K. oraz (...) S.A z siedzibą w K. jako powodowie oraz (...) S.A. z siedzibą w W. jako pozwana oraz 2/ postępowania toczącego się w kolejno w Sądzie Okręgowym w Krakowie (sygn. akt IX GC 929/14), Sądzie Apelacyjnym w Krakowie (sygn.. akt I ACz 684/15); stronami postępowań były: (...) S.A. z siedzibą w K. jako powódka oraz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jako pozwana; postępowania toczącego się kolejno w Sądzie Okręgowym w Krakowie (sygn. akt I C 797/15), Sądzie Apelacyjnym w Krakowie (sygn. akt I ACz 98/16); stronami postępowań były: H. B. jako powódka oraz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. jako pozwana. Orzekające w sprawie sądy uznały, iż sporne treści zawarte w przedmiotowym komentarzu nie naruszają dóbr osobistych spółki (...) S.A. z siedzibą w K., B. K. - Prezesa Zarządu Spółki, H. C. Rady Nadzorczej Spółki i mieszczą się w granicach wolności słowa. W wyroku z dnia 27 marca 2013 r. Sąd Okręgowy w Krakowie w pkt III oddalił powództwo (...) S.A. w całości, a powództwo Pana B. K. w części, tym w zakresie żądania nakazania usunięcia wyżej opisanego wpisu. Od wyroku Sąd Okręgowego spółka (...) S.A. złożyła apelację, wnosząc o uwzględnienie żądania pozwu w całości. Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację spółki (...) S.A. Sąd najwyższy postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej w tej sprawie. Następnie kolejnym pozwem z dnia 5 września 2014 r. spółka (...) S.A., godząc w powagę rzeczy osądzonej, wniosła o nakazanie pozwanej spółce usunięcia ze strony internetowej (...) W. imos kumple K. z (...).html fragmentu tytułu wpisu w postaci słów „kumple K. z (...). Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 roku Sąd Okręgowy w Krakowie odrzucił pozew spółki (...) S.A. na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Spółka (...) S.A. zaskarżyła powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie spółki (...) S.A., uznając rozstrzygnięcie Sądu I instancji za prawidłowe. Skutkiem kolejnego niekorzystnego dla Spółki rozstrzygnięcia Sądu do pozwanej ponownie zostało skierowane pismo z żądaniem usunięcia spornej wypowiedzi tym razem pochodzące od H. B. – Przewodniczącej Rady Nadzorczej (...) S.A. Pozwana po raz kolejny odmówił spełnienia żądania obejmującego usuniecie rzeczonego wpisu, powołując się na uprzednio wydane rozstrzygnięcia przez sąd, który uznał, iż mieści się on w granicach wolności słowa. Odmowa skutkowała wniesieniem przez H. B. pozwu w dniu 13 kwietnia 2015 r. przeciwko pozwanej spółce z żądanemu usunięcia spornego wpisu ze stron internetowej w całości wraz z tytułem. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. Następnie Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. utrzymał wyrok Sądu I instancji w całości. Wobec dalszych niekorzystny rozstrzygnięć kolejna osoba powiązana z tą spółką – powód R. M. poczuła się pomówiona spornym wpisem i wysunęła wobec pozwanej żądanie usunięcia w.w. wpisu z forum (...).pl. (...) odmówiła jego realizacji co skutkowało wniesieniem przeciwko niej pozwu. Strona pozwana podała, że nie weryfikuje treści zawartych w publikowanych przez użytkowników opiniach przed ich zamieszczeniem ma stronach portalu Gazeta.pl, jak również ich nie modyfikuje. Pracownicy odpowiedzialni za funkcjonowanie forum reagują natomiast na konkretne żądania osób fizycznych lub innych podmiotów zmierzające do usunięcia wskazanych przez nich wypowiedzi. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną nie ponosi odpowiedzialności za przechowywane dane ten, kto udostępniając zasoby systemu teleinformatycznego w celu przechowywania danych przez usługobiorcę nie wie o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności, a w razie otrzymania urzędowego zawiadomienia lub uzyskania wiarygodnej wiadomości o bezprawnym charakterze danych lub związanej z nimi działalności niezwłocznie uniemożliwi dostęp do tych danych. Pozwana Spółka wskazała, że na żądania pełnomocników (...) S.A. usunęła łącznie kilkadziesiąt komentarzy dotyczących spółki
--- STRONA 3 ---
uznając je za bezprawne bądź naruszające regulaminy serwisów wydawanych przez pozwaną spółkę. Pozwana odmówiła jednak zarówno spółce, H. B. jak i powodowi usunięcia spornego wpisu. Zaznaczyła, że był on przedmiotem wskazanych uprzednio postępowań sądowych. Orzekające w sprawie, dotyczącej tego wpisu sądy (sygn. akt I C 1521/12, I ACa 891/13, III CSK 33/14, IC 797/15, I ACa 98/16) uznały zgodnie, iż sporny wpis nie narusza dóbr osobistych zarówno samej spółki (...) S.A. jak i Prezesa Zarządu tejże spółki tj. B. K. oraz H. C. Rady Nadzorczej. Tym samym nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby wpis ten naruszać miał dobra powoda pracownika spółki (...) S.A. Zdaniem pozwanej Spółki sporny wpis treścią się swą odnosi się bezpośrednio jedynie od samej Spółki, nie odnosi się natomiast ani do organów spółki, ani tym bardziej nie odnosi się wprost do osoby powoda. Wobec przyjęcia w przywołanych rozstrzygnięciach sądów, iż sporny wpis mieści się w granicach wolności słowa, nie ma charakteru bezprawnego, nie narusza dóbr osobistych spółki (...) S.A. tym samym a maiori ad minus, przyjąć należy zdaniem strony pozwanej, iż nie narusza również dóbr osobistych pracownika spółki, choćby piastował on stanowisko dyrektora. Strona pozwana podała, że analiza treści uzasadnień ww. wyroków pozwala jednoznacznie przyjąć, iż wpisy objęte żądaniem pozwu, w tym wpis objęty także niniejszym postępowaniem, nie obrażają powodów, dozwolone są w ramach wolności słowa i nie stanowią naruszenia dóbr osobistych powodów. Zatem uprawomocnienie wyroków zapadłych w wyżej wskazanych postępowaniach toczących się między spółką (...) S.A., Panem B. K. a pozwaną (...) S.A. oraz między H. B., a pozwaną (...) S.A. wywołuje skutek w postaci związania tym rozstrzygnięciem także w zakresie niniejszego postępowania. Skoro orzekające kolejno w sprawie sądy tj. Sąd Okręgowy w Krakowie (sygn. akt 1521/12), Sąd Apelacyjny w Krakowie (sygn. akt 891/13) oraz w Sąd Najwyższy (sygn. akt III CSK 33/14), następnie Sąd Okręgowy w Krakowie (sygn.. akt IC 797/15), Sąd Apelacyjny w Krakowie ( sygn. akt I ACa 98/16) uznały, iż sporne treści zawarte w przedmiotowym komentarzu nie naruszają dóbr osobistych spółki (...) S.A. z siedzibą w K., B. K. - Prezesa Zarządu spółki i odpowiednio H. B. mieszczą się w granicach wolności słowa, to zdaniem pozwanej Spółki, rozstrzygnięcie to należy uznać za wiążące w niniejszej sprawie (art. 365 § 1 k.p.c.). Skoro orzekające sądy uznały, iż sporny wpis nie narusza także dóbr osobistych B. K. - Prezesa Zarządu spółki, H. B., to tym samym analogicznie przyjąć należy, iż nie narusza również dóbr osobistych powoda jako jej pracownika. Następnie pozwana podniosła, iż żadna z przesłanek z art. 24 k.c. w niniejszej sprawie nie została spełniona. Analiza treści spornego wpisu prowadzi do niewątpliwej konstatacji, iż wpis ten nie dotyczy osoby powoda R. M., nie przypisuje mu jakiegokolwiek postępowania, w tym postępowania niewłaściwego, tym samym nie narusza jego dóbr osobistych. Treść wpisu odnosi się wyłącznie do spółki (...) S.A. i nie można utożsamiać spółki z poszczególnym jej pracownikiem. Strona pozwana powołała się na stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że dóbr osobistych osoby prawnej nie należy również łączyć z poszczególnymi osobami fizycznymi substrat osobowy osoby prawnej. Istotą osoby prawnej jest bowiem to, że jest ona odrębnym podmiotem prawa, wobec czego naruszenie dobra osobistego osoby prawej dotyka całości substratu osobowego, a nie niektórych tylko wchodzących w jego skład osób fizycznych. Określenie (...) zawarte w treści wpisu nie jest tożsame ze wskazaniem nazwiska powoda, a tytuł wpisu: „i jego dalsza treść „no a może ktos by opisał, co to za spolka wawel imos, skad ma majatek, i jak uwłaszczała sie nomenklatura, dobrze?” odwołują się wyłącznie do działalności wskazanej spółki. Wpis ten w żadnej mierze nie odnosi się ani wprost, ani poprzez sugestie do osoby powoda, tym samym nie może być mowy o naruszeniu jego dóbr osobistych. Ponadto zdaniem pozwanej Spółki sporna treść ma charakter opinii, komentarza odnoszącego się do działalności spółki (...) S.A. jako przedsiębiorcy, zawiera w sobie pytanie wyrażające wątpliwości autora, nie ma charakteru obraźliwego, szkalującego. Treść spornego komentarza jest w odbiorze powoda niekorzystna i kłopotliwa, jednakże nie jest to wystarczająca podstawa dla dochodzenia ochrony dóbr osobistych na drodze sądowej. Niezależnie od powyższego pozwana podkreśliła, że dyskurs prowadzony w ramach forum i internetu ma charakter dyskursu publicznego wyróżniającego się specyficznymi, swoistymi cechami, określoną konwencją. Strona pozwana podkreśliła, że podejmowane przez (...) S.A. działania jako inwestora, przedsiębiorcy poddają się ocenom, spotykają się z określonymi reakcjami, z określonym odbiorem. Działając w sferze odbieranej publicznie (...) S.A. i członkowie jej organów muszą się liczyć z krytyką społeczną. W ocenie pozwanej Spółki użytkownicy Internetu mają prawo do wyrażania swoich poglądów, prawo do krytyki, choćby jego emanacja w postaci wpisów na stronach serwisów internetowych wydawanych przez pozwaną, była dla powódki niekorzystna czy kłopotliwa, zaś sporna wypowiedź mieści się w ramach chronionych zasadą wolności wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.
--- STRONA 4 ---
Ponadto strona pozwana odmawiając usunięcia spornej treści działała w obronie uzasadnionego interesu społecznego, w obronie wolności wyrażania poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji przez użytkowników serwisu internetowego prowadzonego przez pozwaną. Bezspornym w sprawie jest, że: Powód R. M. jest pracownikiem spółki (...), zajmuje stanowisko Dyrektora do spraw Organizacyjnych (...). Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: Na administrowanej przez pozwaną Spółkę stronie internetowej - forum portalu Gazeta.pl- (...) został opublikowany wpis użytkownika podpisanego „gosc” (...)W._imos_kumple_K._%20z _ (...).html.) z dnia 4 kwietnia 2007 r., godzina 11:54 wraz z tytułem o treści: „W. imos-kumple K. z (...) Gość: gosc IP: 149.156.14.* 04.04.07, 11:54 no a może ktos by opisał, co to za spolka wawel imos, skad ma majatek, i jak uwłaszczała sie nomenklatura, dobrze?”. dowód : wydruk strony internetowe, k. 13. Przed Sądem Okręgowym w Krakowie w sprawie do sygn. akt I C 1521/12 toczyło się postępowanie z powództwa (...) S.A. siedzibą w K. i B. K. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o nakazanie stronie pozwanej trwałego usunięcia ze wskazanych stron www wskazanych wpisów, w tym również wpisu: (...) radnej M..html?v=2&wv.x=2 wpisu podpisanego „gosc”, zaczynającego się od słów „no a może ktos by opisal…”, w zakresie w jakim dotyczy on powoda B. K. i powodowej spółki (...), tj. fragmentu tytułu wpisu: „W. imos”, a także fragmentu wpisu, tj. słów „wawel imos”. W uzasadnieniu pozwu, odnosząc się do tego konkretnego wpisu, powodowie podali, że brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że w przypadku powodowej spółki miało miejsce zjawisko „uwłaszczania się nomenklatury”, co wynika z tego, że majątek tej spółki powstał w typowy dla spółki kapitałowej sposób, tj. poprzez wniesienie udziałów przez założycieli spółki, a następnie poprzez prowadzenie – przez wiele lat – działalności gospodarczej; równocześnie zaś – według strony powodowej – nie miały miejsca jakiekolwiek nieprawidłowości w nabywaniu udziałów w tej spółce. Zdaniem strony powodowej, nieprawdziwą informację zawiera również tytuł wpisu, co wynika z tego, że w przypadku powodowej spółki nie występują tego rodzaju powiązania. Ponadto powodowie w tamtym postępowaniu podnieśli, iż informacje znajdujące się na wskazanych stronach internetowych, w zakresie dotyczącym strony powodowej (...) S.A. i powoda B. K., zajmującego stanowisko Prezesa Zarządu spółki (...) S.A. z siedzibą w K., wywołują skutek w postaci naruszenia ich dóbr osobistych, albowiem są one nieprawdziwe. Wyrokiem z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt I C 1521/12 Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo jedynie w części, nakazując usunięcie dwóch wpisów ze stron www, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, a zatem również w zakresie żądania usunięcia przedmiotowego wpisu: (...) radnej M..html?v=2&wv.x=2 wpisu podpisanego „gosc”, zaczynającego się od słów „no a może ktos by opisal…”, W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że jedynie dwa, spośród wskazanych przez powodów wpisów, zawierają treści naruszające dobra osobiste w postaci dobrego imienia i godności. Sąd wskazał, że pozostałe wpisy, w tym również przedmiotowy wpis, w żaden sposób nie obrażają powodów, mają jedynie charakter opinii, na tematy budzące kontrowersje społeczne, takie jak organizacja komunikacji w K. i zablokowania drogi przejazdowej przez właściciela nieruchomości, przestrzegania praw pracowniczych, czy porad odnośnie organizowania przyjęć okolicznościowych w wybranych hotelach. Dalej Sąd podał, że dozwolone są w ramach wolności słowa, której nie można w nadmierny sposób ograniczać. Prawo to bowiem podlega ograniczeniu jedynie w określonych sytuacjach z uwagi na prawa przysługujące innym osobom. Nie jest zatem działaniem naruszającym dobra osobiste powodów krytyczna i nawet ostra ocena ich działalności. Wypowiedzi w tym zakresie nie zawierają wulgarnego języka, choć na pewno część z nich wpisana została pod wpływem emocji, a może nawet kąśliwie. Jednakże same w sobie nie stanowią naruszenia dóbr osobistych powodów. Przeciwnie, stanowią istotę internetu, gdzie jego użytkownicy bardzo często szukają możliwości wyrażania opinii na bulwersujące ich tematy, czy też poszukują przeróżnych informacji. Sporne wypowiedzi, których usunięcia żądają powodowie mają charakter
--- STRONA 5 ---
ocen i służą prowadzeniu publicznej debaty i zdobywaniu informacji. Okoliczność, że oceny te i wymiana informacji nie odpowiada oczekiwaniom powodów nie mogła zdaniem Sądu przesądzać o tym, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów. dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 27.02.2013 r., sygn. akt IC 1521/12 wraz z uzasadnieniem, k.46 - 62. Wyrokiem z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I ACa 891/13 Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powodów. W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji, odnosząc się do spornych wpisów, a w szczególności do tych wpisów, które nie zostały objęte nakazem usunięcia, wskazał, że pozostałe wypowiedzi zawierają wprawdzie krytyczną ocenę powodów, ale nikt nie może wymagać od internautów, by powstrzymali się od takich wypowiedzi i aby wyrażali oni tylko pozytywne opinie. Ponadto Sąd Apelacyjny podkreślił, że o ile w przypadku osób fizycznych można analizować także subiektywne kryteria naruszenia dóbr, to w przypadku osób prawnych decydujące znaczenie mają obiektywne kryteria naruszenia dóbr osobistych, zaś tej oceny nie można oderwać od ogólnego przedmiotu dyskusji na forum i znaczenia tej dyskusji dla życia w społeczeństwie. Stwierdzenie „…no a może ktos by opisal, co to za spolka wawel imos, skąd ma majątek, i jak uwłaszczala sie nomenklatura. dobrze?” to w zasadzie pytanie, które nie stwierdza faktu, lecz jedynie oczekiwanie zadającego pytanie. Dopiero odpowiedź na to pytanie mogłaby zostać poddana testowi prawdy. Wreszcie Sąd II instancji podał, że takie pytania-opinie nie przekraczają dozwolonych ram wypowiedzi na forum, nie są zbyt napastliwe, ani przekraczające powszechnie przyjęty sposób wyrażania opinii, tym bardziej, że wprost nie wartościują konkretnej osoby prawnej lecz ludzi. Sąd Apelacyjny podkreślił także, że każdy ma prawo do wolności wyrażania poglądów w tym przekazywania informacji. Wyrażanie opinii jest szczególnie istotne w przypadku ocen konsumentów, które służą konkurencyjności, zaś wymiana poglądów, w tym nawet bardzo subiektywnych i wyrażanie nawet negatywnych ocen i odczuć usługodawców leży w interesie społecznym. Stwierdzenie subiektywnych odczuć, że świadczone usługi nie były wykonywane na odpowiednim, oczekiwanym poziomie nie może być więc w tym przypadku uznane za bezprawne. W konsekwencji Sąd II instancji podzielił także ocenę prawną roszczenia co oznacza, że zarzut naruszenia prawa materialnego w tym art. 24 k.c. i 23 k.c. nie może zostać uwzględniony, wskazując jednocześnie, że nie można wymagać, by pozwana usunęła pozostałe wpisy objęte orzeczeniem oddalającym. Nie jest ona naruszycielem i poza dwoma przypadkami, o czym słusznie orzeczono w wyroku Sądu Okręgowego, nie naruszyła swych obowiązków wynikających z ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U.2002r. Nr 144 poz.1204), a jej odmowa usunięcia z administrowanych stron miała bezprawny charakter jedynie w odniesieniu do dwóch, właściwie ocenionych przez sąd pierwszej instancji wpisów. dowód: wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10.10.2013 r., sygn. akt I ACa 891/13 wraz z uzasadnieniem, k. 63 - 75. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy, sygn. akt III CSK 33/14 odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej (...) S.A. siedzibą w K. do rozpoznania, w uzasadnieniu wskazując, że analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania prowadzi do oceny, że skarżący nie wykazał istnienia w sprawie przesłanki przedsądu, na która się powoływał. Sąd Najwyższy wskazał również, że skarżący nie określił jakichkolwiek uchybień Sądu Apelacyjnego w zakresie wykładni i stosowania art. 24 k.c. i w żaden sposób nie podważył stanowiska tego Sądu, że nie każda wypowiedź o krytycznym i negatywnym dla ocenianego wydźwięku stanowi bezprawne naruszenie jego dóbr osobistych. dowód: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9.04.2014 r., sygn. akt III CSK 33/14, k. 76 -79. (...) S.A. w K. wniósł do Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydziału IX Gospodarczy, sygn. akt IX GC 929/14, pozew przeciwko (...) S.A. w W. o nakazanie usunięcia fragmentu tytułu wpisu na forum internetowym administrowanym przez pozwaną Spółkę. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że na forum administrowanym przez pozwaną został zamieszczony następujący wpis o tytule "W. imos - kumple K. z (...)" i następującej treści "no a może ktoś by opisał, co to za spółka wawel imos, skąd ma majątek, i jak uwłaszczała się nomenklatura, dobrze?". Strona powodowa wraz z B. K. w sprawie o sygn. akt I C 1521/12 w Sądzie Okręgowym w Krakowie Wydział I Cywilny żądali nakazania pozwanej Spółce - administratorowi forum internetowego usunięcia w całości szeregu wpisów na forum, w tym wpisu objętego niniejszym pozwem. Jedynie na wypadek braku podstaw do usunięcia wpisów w całości powód żądał usunięcia swojej nazwy, tj. W. I., z tytułu i treści wpisu. W uzasadnieniu strona powodowa podniosła m.in., że tytuł wpisu zawiera nieprawdziwą informację. Wyrokiem z 27 marca 2013 r. Sąd Okręgowy oddalił powództwo strony powodowej w całości i nakazał usunięcie fragmentów dwóch wpisów ( tylko na rzecz B. K. ). Strona powodowa podała, że Sąd Okręgowy uzasadniając oddalenie żądania obydwu powodów w zakresie wpisu będącego przedmiotem niniejszego żądania nie odniósł się do
--- STRONA 6 ---
argumentu o nieprawdziwości informacji zawartej w tytule wpisu, tj. o powiązaniu powoda z byłym prezydentem RP i innymi byłymi członkami (...). W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy instancji uznał, że żądanie strony powodowej w sprawie I C 1521/12 obejmowało cały wpis wraz z tytułem, o czy świadczy żądanie ewentualne usunięcia nazwy powoda z tytułu wpisu. Wskazał, że podnoszona wówczas przez powoda teza o braku jego powiązań zarzuconych w tytule wpisu nie była w tamtej sprawie eksponowana (zapewne dlatego sąd nie ustosunkował się do niej), jednakże została zawarta w uzasadnieniu pozwu jako argument za usunięciem wpisu, a tym samym wchodziła w skład podstawy faktycznej żądania. Zdaniem Sądu, okoliczność, iż Sąd w tamtej sprawie nie ustosunkował się do tego zarzutu, nie oznacza, że nie rozpoznał żądania usunięcia wpisu m.in. ze względu na nieprawdziwość informacji zawartej w tytule. Sąd zaznaczył, że zakres powagi rzeczy osądzonej wyznaczają żądanie i fakty przytoczone w pozwie na uzasadnienie żądania. Skoro zatem żądanie usunięcia fragmentu tytułu wpisu "kumple K. z (...)" mieści się w żądaniu usunięcia wpisu w całości, a nieprawdziwość informacji zawartej w tym fragmencie była jedną z podstaw żądania usunięcia wpisu w całości, to pozew podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r,, sygn. akt I ACz 684/15 oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt IX GC 929/14. W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał, że nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że zgłoszone w tamtej sprawie roszczenie nie jest tożsame z częścią roszczenia dochodzonego w sprawie I C 1521/12. Treść pozwu w tamtej sprawie nie pozostawia wątpliwości, że spółka żądała usunięcia w całości wpisu zatytułowanego "W. imos - kumple K. z (...), łącznie z samym tytułem. Co prawda żądanie to zostało niefortunnie sformułowane, bowiem wskazywało na wpis zaczynający się od słów: „no a może ktoś by opisał..”, co mogłoby sugerować, że roszczenie nie obejmuje tytułu, a tylko samą osnowę wpisu, niemniej jednak treść żądania ewentualnego rozwiewa wszelkie wątpliwości z tym związane. W sprawie I C 1521/12 na wypadek nieuwzględnienia roszczenia o usunięcie wymienionych w pozwie wpisów w całości strona powodowa zgłosiła roszczenie alternatywne o usunięcie ich fragmentów. Między innymi odnośnie wpisu zaczynającego się od słów: „no a może ktoś by opisał..”, powodowa Spółka zażądała usunięcia zarówno fragmentu tytułu wpisu jak i fragmentu jego treści, co oznacza, że jako wpis traktowała oba te jego elementy – tytuł i treść. Jej roszczenie o usunięcie wpisu w całości musiało zatem obejmować zdaniem Sądu Apelacyjnego wszystkie jego części, bez względu na to, że oznaczając wpis wskazała na jego treść, a nie na tytuł. Zatem zgłoszone w tamtej sprawie roszczenie o usunięcie tytułu powyższego wpisu zostało już prawomocnie rozpoznane w poprzedniej sprawie. Rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego o odrzuceniu pozwu wobec stwierdzenia powagi rzeczy osądzonej należało, w ocenie Sądu II instancji, uznać za prawidłowe. dowód: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28.04.2015 r, sygn. akt I ACz 684/15, k. 92-94. W sprawie do sygn. akt IC 797/15 zawisłej przed tut. Sądem H. B. - członek Rady Nadzorczej (...) S.A. z siedzibą w K. wniosła pozew przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. domagając się nakazania stronie pozwanej trwałego usunięcia ze strony internetowej nternetowej: (...)W. imos kumple K. %20z (...).html ) wpisu w całości wraz z tytułem: „W. imos-kumple K. z (...) (...)„no a może ktos by opisał, co to za spółka wawel imos, skąd ma majątek, i jak uwłaszczała się nomenklatura, dobrze?”, powołując argumentację swojego żądania w sposób analogiczny jak powód w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt I C 797/15 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo w całości wskazując, iż sporny wpis nie narusza dóbr osobistych powódki. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11maja 2016 r., sygn. akt I ACa 98/16. dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 6.11.2015 r. z uzasadnieniem, sygn. akt IC 797/15, k. 97 - 106, wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 11.05.2016 r., sygn. akt I ACa 98/16 wraz z uzasadnieniem, k.107 – 112. W piśmie z dnia 6 czerwca 2017 r. powód R. M. wezwał stronę pozwaną do usunięcia spornego wpisu, wskazując, że wpis ten w całości nie odpowiada prawdzie, ma charakter pomawiający i szkalujący jego osobę. Jako pracownik spółki piastujący stanowisko kierownicze nie tylko identyfikuje się z (...) S.A., ale jest przez opinię publiczną postrzegany jako jej reprezentant. dowód: pismo powoda 6.06.2017 r. wraz z potwierdzeniem nadania, k. 14-15.
--- STRONA 7 ---
W odpowiedzi z dnia 4 lipca 2017 r. pozwana Spółka odmówiła realizacji żądania usunięcia spornego wpisu, wskazując, iż nie odnosi się on w żadnej mierze do osoby powoda i tym samym nie może być mowy o naruszeniu dóbr osobistych powoda informując jednoczenie, iż sądy orzekające w sprawach dotyczących spornego wpisu uznały zgodnie, iż mieści się on w granicach wolności słowa i nie narusza dóbr osobistych zarówno samej spółki jak i jej prezesa oraz członka Radny Nadzorczej. W świetle powyższego twierdzenie jakoby wpis ten miał naruszać dobra osobiste osoby zajmującej w spółce stanowisko Dyrektora, czy też pracownika piastującego stanowisko kierownicze, nie zasługuje jest nieuprawione. dowód: , pismo spółki (...) S.A. z dnia 4.07.2017 r., k. 114. Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z powyżej wskazanych dokumentów, których treść i autentyczność nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Brak było podstaw do ich kwestionowania przez Sąd z urzędu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie natomiast z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką dla skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Bezprawność działania jest wyłączona m.in. wówczas, gdy działanie podjęte zostało w ramach istniejącego porządku prawnego, a także gdy ma na celu ochronę uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. Z powyższych przepisów wynika, że przesłankami ochrony dóbr osobistych, które muszą być spełnione kumulatywnie, są istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia. Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary subiektywnych odczuć osoby oczekującej ochrony prawnej ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych. (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I ACa 462/16, Legalis nr 1533043). Z kolei przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 z późn.zm) określają m.in. zasady wyłączania odpowiedzialności usługodawcy z tytułu świadczenia usług drogą elektroniczną (art. 1 pkt 2 ustawy). Zakresu odpowiedzialności osób udostępniających zasoby systemu teleinformatycznego w celu przechowywania danych dotyczy art. 14 ustawy. Tym samym przepisy cyt. ustawy, w tym art. 14 i 15, pozwalają na ocenę jednej z przesłanek warunkujących istnienie odpowiedzialności naruszającego cudze dobra osobiste tj. bezprawności działania. Ocena okoliczności faktycznych niniejszej sprawy w świetle art. 14 i 15 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną pozwala na ocenę bezprawności bądź wyłączenia bezprawności działania pozwanego - przesłanki warunkującej istnienie odpowiedzialności pozwanego za naruszenie dóbr osobistych powoda. Nie ulega wątpliwości, że zachowanie pozwanej spółki należy rozpatrywać w świetle treści art. 14 i 15 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Pozwana udostępniając forum internetowe jest usługodawcą w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy. W pojęciu usługodawcy mieszczą się bowiem także podmioty pośredniczące w dostępie do usług internetowych, w tym podmioty świadczące tzw. usługę hostingu. Wedle art. 14 ust. 1 ustawy odpowiedzialność usługodawcy za treść danych gromadzonych na jego stronie internetowej jest wyłączona pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Przede wszystkim nie może on posiadać pozytywnej wiedzy dotyczącej bezprawności działań dokonywanych na wskazanym obszarze lub informacji tam zamieszczonych, a po powzięciu wiadomości o bezprawnym charakterze zamieszczonych danych z wiarygodnego źródła bądź z zawiadomienia urzędowego, musi
--- STRONA 8 ---
on uniemożliwić dostęp do tych informacji. Z kolei z art. 15 ustawy wynika, że wyłączenie jego odpowiedzialności na zasadach określonych w art. 14 ustawy nie jest zależne od zachowania przez niego aktów szczególnej staranności, w szczególności polegających na kontrolowaniu przekazywanych, przechowywanych lub udostępnianych przez niego danych, których dotyczy wyłączenie. Granice odpowiedzialności usługodawcy w zakresie umowy hostingu wynikają z istoty takiego komunikatora jakim jest Internet. Pełni on taka samą funkcję jak inne urządzenia służące komunikacji oraz wymianie informacji i opinii. Służy realizacji prawa do wolności wypowiedzi m.in. wolności otrzymywania i przekazywania informacji i opinii bez ingerencji władz publicznych. Jednocześnie korzystanie z tych wolności pociąga za sobą obowiązki i odpowiedzialność na warunkach i ograniczeniach przewidzianych przez ustawę, w zakresie niezbędnym w społeczeństwie demokratycznym z uwagi na inne podlegające ochronie dobra - jak np. interes bezpieczeństwa publicznego, ochronę moralności czy ochronę dobrego imienia i praw innych osób. Tym samym zakres usprawiedliwionej ingerencji w działalność usługodawców musi uwzględniać prawo do wolności wypowiedzi, przy zastosowaniu środków niezbędnych dla zagwarantowania innych chronionych dóbr. Analizując treść kwestionowanego wpisu wskazać należy, iż brak jest w nim jakichkolwiek odniesień do osoby powoda R. M., w tym jako osoby związanej ze Spółką (...) S.A. jako jej pracownik, w szczególności piastującej w niej stanowisko kierownicze – Dyrektora Organizacyjnego (...) w K.. Tytuł wpisu: „W. imos-kumple K. z (...) i jego dalsza treść „no a może ktos by opisał, co to za spolka wawel imos, skad ma majatek, i jak uwłaszczała sie nomenklatura, dobrze?” odwołują się wyłącznie do działalności wskazanej spółki. Wpis ten w żadnej mierze nie odnosi się ani wprost, ani poprzez sugestie do osoby powoda, zatem nie można uznać, aby treść albo forma tego wpisu naruszały w jakikolwiek sposób wskazane przez powoda dobra osobiste. Podzielić należy stanowisko Sądu Apelacyjnego w Krakowie w sprawie do sygn. akt I ACa 98/16, że samo powiązanie kogokolwiek z byłym Prezydentem nie ma charakteru uwłaczającego. Uwłaczające natomiast może być powiązanie osoby fizycznej z tzw. nomenklaturą. Negatywnie bowiem może być odbierana osoba, która poprzez znajomości powstałe w okresie działalności w organizacji młodzieżowej uwłaszczyła się na majątku państwowym. W tym jednak przypadku wpis nie określa wprost jakichkolwiek osób, które mogły się uwłaszczyć na majątku państwowym poprzez układy czy znajomości. Analiza zaś treści tytułu w powiązaniu z postawionym w dalszej części wpisu pytaniem prowadzi do wniosku, że wpis nie może dotyczyć powoda, który nie jest właścicielem spółki, ani nie zasiada w jej władzach, a to właśnie kwestia sposobu uwłaszczenia, a nie zarządzania spółką i dalszą działalnością spółki była przedmiotem pytania postawionego na forum. Rzeczony wpis jest komentarzem w formie pytania, zmierzającego do zbadania źródła zdobycia majątku spółki (...). S.A. (...) charakter pytania stanowiącego głos w debacie publicznej dotyczącej form gromadzenia majątku przez ludzi uprzywilejowanych, powiązanych z władzą poprzez dawne kontakty w organizacjach młodzieżowych, czy powiązanych przez kontakty partyjne. Nawet więc gdyby przyjąć hipotetycznie, że wpis narusza dobra osobiste osoby fizycznej, to byłaby to forma realizacji wolności wypowiedzi. Byłby to bowiem głos wyrażony w interesie społecznym realizującym prawo społeczeństwa do informacji o możliwych, nagannie ocenianych przypadkach uwłaszczania na majątku państwowym. W takiej sytuacji interes publiczny sprzeciwiałby się żądanemu usuwaniu wpisu, gdyż byłaby to forma cenzurowania wypowiedzi. Gwarantowana przez art. 54 Konstytucji RP oraz art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. wolność wyrażania opinii nabiera szczególnie istotnego znaczenia w odniesieniu do wypowiedzi odnoszących się do spraw publicznych. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w pkt. I sentencji wyroku, w oparciu o powołane przepisy. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt. II sentencji wyroku, na zasadzie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. w zw. z art. § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018, poz. 2265 t.j.) Na kwotę zasądzonych kosztów złożyły się: koszt zastępstwa procesowego strony pozwanej – 720,00 zł oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa – 17,00 zł.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację spółki (...) S.A. Sąd najwyższy postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. od#I C 1393/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 5 lipca 2018 r. Powód R. M. w ostatecznie sprecyzowanym żądani#art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.#art. 14 ust. 1 ustawy#art. 365 § 1 k.p.c.#art. 24 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 1 pkt 2 ustawy#art. 14 ustawy.#art. 2 pkt 4 ustawy.#art. 15 ustawy#art. 14 ustawy#art. 54 Konstytucji#art. 10 Konwencji