Wyrok I C 139/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 139/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Grażyna Sowińska Protokolant: st. sek. sądowy Gabriela Wolny po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2013 r. w Katowicach sprawy z powództwa K. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Z. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w W. tytułem kosztów zastępstwa procesowego kwotę 3,600zł (trzy tysiące sześćset złotych); 3. przyznaje adwokatowi J. Z. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Katowicach kwotę 3.600zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu oraz kwotę 828zł (osiemset dwadzieścia osiem złotych) tytułem podatku VAT. Sygn. akt IC 139/12 UZASADNIENIE Powód domagał się od pozwanego zapłaty kwoty 89.000 zł z odsetkami od daty wyroku oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu żądania podał, że przebywał w Areszcie Śledczym u pozwanego w okresie od 20 lutego 2009 roku do 29 października 2009r. W związku z warunkami, w jakich tam przebywał pozwany dopuścił się naruszenia jego dóbr osobistych, w związku z czym żądanie uważał za uzasadnione. --- STRONA 2 --- Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz pozwanego Skarbu Państwa Dyrektora Aresztu Śledczego w Z. kosztów postępowania, przy czym w zakresie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, że zarzuty powoda dotyczące warunków przebywania u pozwanego, które spowodowałyby naruszenie jego dóbr osobistych, nie zostały przez powoda wykazane, a poza tym naruszenie tych dóbr nie miało miejsca. Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności na podstawie złożonych przez stronę pozwana dokumentów oraz zeznań świadka R. K., ustalił następujący stan faktyczny. Powód osadzony był w Areszcie Śledczym w Z. jako tymczasowo aresztowany w okresie od 21 lutego 2009r. do 30 września 2009r. W czasie pobytu u pozwanego osadzony był w 5 celach. Były to cele o numerach 106, 121, 81, 109, 79, które po dniu 18.10.2010r. nosiły odpowiednio numery: 230, 303, 206, 233 i 204. Cele o numerze 106, 121, 109 i 79 były celami 3- osobowymi, ich powierzchnia mieszkalna wynosiła odpowiednio 9m2, 9,40 m2, 10,60m2 i 9,70 m2, natomiast cela numer 81 była celą 2- osobową o powierzchni mieszkalnej (...) m2. W czasie pobytu powoda u pozwanego w celi 106 nie było faktycznie większej ilości osadzonych jak zezwalał na to metraż, tj. 3 osoby. W pozostałych celach, w okresie od 28 maja 2009r. do 31 sierpnia 2009r. w celi nr 121 osadzonych było 5 osób zamiast 3, a w celi nr 79, 4 osoby zamiast 3. W okresie od 31 sierpnia 2009r. do 30 listopada 2009r. w celi 121 były 4 osoby zamiast 3, w celi 81 były 3 osoby zamiast 2. Wszystkie wyżej wymienione cele w okresie od 27.2.-31.05.2009r. były wykorzystane w granicach dopuszczalnej normy, tzn. było w nich tylu osadzonych, na ile zezwalały normy. (dowód: k. 47-56). W tym czasie, gdy u pozwanego osadzony był powód, przebywał tam również jego brat R. K., będący świadkiem w niniejszej sprawie, lecz nie zdarzyło się, aby bracia w jakimkolwiek okresie czasu przybywali wspólnie w jednej celi. Świadek przebywał w celi o numerze 109 i w tym czasie pozostawały tam 4 osoby, podczas gdy cela przewidziana była dla 3 osób. Świadek zgłaszał skargi na warunki panujące w zakładzie pozwanego i głównie dotyczyły one występowania robactwa. Przyznał, że po zgłoszeniu i wykazaniu przeprowadzana była dezynsekcja, przy czym czasami wystarczyło samo zgłoszenie, bez potrzeby wykazywania. Zgłaszał również wnioski o przeniesienie go do innych cel w związku z przeludnieniem tych, w których przebywał i skargi jego w tym zakresie były prędzej bądź później uwzględniane. Z tytułu zgłaszanych skarg nie stosowano wobec niego żadnych kar ani restrykcji. Zazwyczaj były one załatwiane z wychowawcą w wyniku prowadzenia rozmów, a fakt ewentualnego opóźnienia w uwzględnieniu wniosku o przeniesienie z celi przeludnionej, był czasami rekompensowany przez nagrody w postaci przedłużenia widzenia, dodatkowe widzenia bądź możliwość otrzymania dodatkowej paczki. Z dostępem do lekarzy nie miał problemu. Korzystał również z pomocy psychologa. Areszt pozwanego mieści się w centrum miasta, w związku z czym na oknach wychodzących na budynek sądu i na parking założone są blindy, które w okresie lata utrudniają wymianę powietrza. Wówczas w celi panuje zaduch. B. ograniczają również dostęp światła. Sprzęt w postaci materaców i koców jest mocno zużyty. Przebywający u pozwanego więźniowie otrzymują środki czystości. (dowód: zeznania świadka R. K.). --- STRONA 3 --- Powód, ze względu na uzależnienie od środków psychotropowych, będąc u pozwanego, pozostawał pod stałą opieką psychologa i wychowawcy. Powodował jednak liczne problemy, włącznie z tym, że 23 maja 2009r. dokonał samouszkodzenia poprzez tzw. „połyk ciała obcego”. W następstwie tego został obciążony całością kosztów leczenia. Powód nigdy nie składał skarg ani wniosków dotyczących sposobu osadzenia, warunków socjalno-bytowych, przeludnienia w celi, złej opieki zdrowotnej, niewłaściwego traktowania przez funkcjonariuszy, czy też pracowników pozwanego. (dowód: oświadczenia stron, częściowo zeznania świadka R. K. w zakresie dotyczącym używania przez powoda, przed jego zatrzymaniem, środków psychoaktywnych). Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie przytoczonych wyżej dowodów. Zeznania świadka R. K. Sąd zasadniczo uznał za wiarygodne i w świetle złożonych przez stronę pozwaną dokumentów przekonywujące. Natomiast dokumenty złożone przez stronę pozwaną, mimo kwestionowania ich przez powoda, zostały uznane za właściwe, aby w oparciu o nie dokonać ustaleń. Powód zakwestionował je, ale w żadnym zakresie, oprócz swoich gołosłownych twierdzeń, nie wykazał ich nieprawdziwości. Nie zostało to również potwierdzone zeznaniami wnioskowanego przez powoda świadka R. K. z wyłączeniem potwierdzenia stanu koców i materacy znajdujących się w celach oraz robactwa. Na podstawie tak poczynionych ustaleń Sąd zważył co następuje. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar dowodu spoczywa na powodzie, ponieważ to on wywodzi skutki prawne z faktów, które przedstawił Sądowi. Jego obowiązkiem, zatem było udowodnienie prawdziwości tych faktów. Powód w toku niniejszego postępowania zarzucił pozwanemu, iż u pozwanego występowało nadmierne przeludnienie, brak było odpowiedniego wyposażenia, było złe oświetlenie, talerze i sztućce były bez atestów, koce, materace i odzież były stare i brudne, brakowało ciepłej, bieżącej wody, w oknach znajdowały się blindy i zbyt gęsta siatka, w celach były robaki, złe było wyżywienie, zła była opieka lekarska, cele były brudne, brak było odpowiednich kącików sanitarnych i odpowiedniej wentylacji, brak było środków czystości, ściany i sufity były zagrzybione. Aby można było przyjąć, iż te wszystkie zarzuty faktycznie są prawdziwe i dotyczyły we wszystkich wypadkach osoby powoda, powód winien je wykazać. Samo stwierdzenie, że tego rodzaju zaniedbania występowały, nie jest wystarczające. Poza tym powód musiałby wykazać, że jeśli takie zaniedbania występowały, to istniał bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy nimi a doznaną przez niego krzywdą w postaci naruszenia jego dóbr osobistych. W ocenie Sądu powód tych okoliczności nie wykazał. Na podstawie materiału dowodowego, który został zebrany w sprawie nie można jednoznacznie ustalić czy, a jeśli tak, to przez jakie okresy powód faktycznie przebywał w celach przeludnionych. Okres jego pobytu u pozwanego to zaledwie 7 miesięcy, a w tym czasie 5-krotnie zmieniał cele. Skoro nie było okresu, w jakim przebywał wspólnie z bratem w celi 109, to nie mógł w niej przebywać, gdy była przeludniona. Co do pozostałych cel jego pobyt w nich, nawet w przypadku przeludnienia, na pewno był krótki, a poza tym nawet jeśli miał miejsce to był spowodowany przyczynami obiektywnymi, którym strona pozwana starała się zaradzić w sposób jak najmniej uciążliwy dla przebywających u niej więźniów. Powód w niniejszym postępowaniu nawet nie wskazał numerów cel, w których przebywał w warunkach przeludnienia. Nie podał również w jakich celach miał złe oświetlenie, blindy, niewłaściwą wentylację, czy brak odpowiedniego wyposażenia i jakiego. --- STRONA 4 --- W listopadzie 2012 roku dla powoda został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, o czym powód został powiadomiony. Zakład karny opuścił na początku 2013 roku. Pierwszy termin rozprawy, po opuszczeniu zakładu karnego, miał miejsce 13 lutego 2013 roku. Na rozprawę nie stawił się. Wprawdzie nie był wezwany na ten termin, jednak wiedząc o tym, że ma pełnomocnika z urzędu, winien był skontaktować się z nim, a wówczas zostałby poinformowany o rozprawie i możliwości uczestniczenia w przesłuchaniu świadka. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika powoda na rozprawie w dniu 13 lutego 2013r., pełnomocnikowi nie było znane miejsce zamieszkania powoda. Sąd, chcąc przesłuchać powoda, dwukrotnie wyznaczył w tym celu rozprawę, lecz powód nie stawił się, mimo że wezwania były wysyłane pod adres wskazany przez jego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia żądania powoda z wyżej podanych przyczyn i dlatego orzeczono jak w pkt. 1 sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz par. 19 i 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.