Postanowienie I C 1389/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Warsz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1389/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: – Sędzia SO Joanna Piwowarun – Kołakowska Protokolant: – Monika Śpionek po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. G. przeciwko W. M. (1) o ochronę dóbr osobistych 1. Zobowiązuje pozwanego W. M. (1) do złożenia do akt sprawy pisemnego oświadczenia następującej treści: „Przepraszam J. G. za naruszenie jej godności osobistej poprzez to, że w dniu 20 grudnia 2010 roku będąc w miejscu publicznym stojąc przed nią pociągałem się za genitalia i łapałem się za nie, przechylając się przy tym do przodu i do tyłu oraz za to, że w dniu 24 grudnia 2010 roku przy ulicy (...) w W. dwukrotnie pokazałem jej język i wyrażam z tego powodu ubolewanie” w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 2. Zobowiązuje pozwanego W. M. (1) do złożenia do akt sprawy pisemnego, napisanego na komputerze, oświadczenia następującej treści: „Ja, W. M. (1) przepraszam J. G. za to, że w dniu 30 lipca 2010 roku pod drzwiami lokalu numer (...) przy ulicy (...) w W. uderzyłem ją swoim biodrem i ramieniem w jej lewy bok, na skutek czego J. G. uderzyła w ścianę. Wyrażam z tego powodu ubolewanie” opatrzonego czytelnym własnoręcznym podpisem w 2 egzemplarzach w terminie 30 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 3. Oddala powództwa w pozostałym zakresie. 4. Nakazuje pobrać od pozwanego W. M. (1) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.200,00 zł (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem kosztów sądowych w zakresie roszczeń niemajątkowych, od uiszczenia których powódka J. G. została zwolniona. I C 1389/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 29 grudnia 2014 roku powódka J. G. wystąpiła przeciwko pozwanemu W. M. (1), wnosząc o zobowiązanie go do złożenia do akt sprawy pisemnego przeproszenia jej za to, że naruszył jej cześć, godność i honor w ten sposób, że w dniu 20 grudnia 2010 roku, będąc w miejscu publicznym, przed jej osobą pociągał się za genitalia, łapał się za swoje genitalia przechylając się przy tym do przodu i do tyłu oraz w ten sposób, że w dniu 24 grudnia 2010 roku przy ulicy (...) --- STRONA 2 --- dwukrotnie pokazał jej język, przy czym przeprosiny powinny zawierać również oświadczenie pozwanego, że wyraża ubolewanie za wyżej wymienione zachowania. Powódka wniosła także o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 7.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za dwukrotne naruszenie jej dóbr osobistych oraz o obciążenie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazała, że dochodzi wyżej wymienionych roszczeń w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie prawomocnego wyroku w sprawie o sygn. akt XI W 4801/11. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I C 1389/11 (pozew – k. 2 – 2v). Pozwem z dnia 29 grudnia 2014 roku, sprecyzowanym w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2015 roku, powódka J. G. wystąpiła przeciwko pozwanemu W. M. (1), wnosząc o zobowiązanie pozwanego do złożenia do akt sprawy trzech napisanych komputerowo i podpisanych przez pozwanego odręcznym podpisem oświadczeń zawierających przeprosiny następującej treści: „Ja W. M. (1) ur. (...) w C. jako syn G. z domu B. i ojca M. zam. w W. oświadczam, że przepraszam J. G. zam. w W. ul. (...) za to, że w dniu 30 lipca 2010 roku pod drzwiami lokalu nr (...) ul. (...) w W. uderzyłem ją swoim biodrem i ramieniem w jej lewy bok, na skutek czego J. G. uderzyła w ścianę. Wyrażam z tego powodu ubolewanie i zobowiązuje się, że więcej J. G. nie uderzę ani jej nawet nie dotknę oraz jej nie ubliżę”. Powódka wskazała, że jeden egzemplarz oświadczenia powinien pozostać w aktach sądowych, jeden egzemplarz powinien zostać dostarczony przez Sąd powódce, a jeden powinien zostać dostarczony przez Sąd Burmistrzowi D. Ś. m.st. W.. Powódka wniosła nadto o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kwoty 10.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jej dóbr osobistych w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie wydanym w sprawie o sygn. akt II K 712/10, a nadto o obciążenie pozwanego kosztami procesu. W uzasadnieniu powódka wskazała, że w dniu 30 lipca 2010 roku chciała wejść do mieszkania córki znajdującego się przy ulicy (...) w W.. Podała, że gdy weszła do korytarza, gdzie znajdują się drzwi wejściowe do lokalu córki pozwany, który mieszkał na tym samym piętrze, raptownie do niej doskoczył i z całej siły uderzył swoim barkiem i ramieniem w jej lewy bok, na skutek czego uderzyła się w ścianę. Uzasadniając roszczenie o skierowanie oświadczenia pozwanego zawierającego przeprosiny do Burmistrza D. Ś. m.st. W. powódka wskazała, że lokal numer (...) został przydzielony pozwanemu wbrew przepisom prawa. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I C 1390/11 (pozew – k. 2 i pismo procesowe z dnia 29 kwietnia 2015 roku – k. 30 – 31 załączonych akt sprawy o sygn. I C 1390/11). Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1390/11 Sąd Okręgowy w Warszawie, na podstawie art. 219 k.p.c. zarządził połączenie tej sprawy ze sprawą Sądu Okręgowego w Warszawie oznaczoną sygn. akt I C 1389/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. akt I C 1389/11 (postanowienie – k. 33 załączonych akt sprawy o sygn. I C 1390/11). Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2015 roku Sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. odrzucił pozew w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego W. M. (1) na rzecz powódki J. G. kwoty 7.000,00 zł z tytułu naruszenia jej dóbr osobistych w związku z dopuszczeniem się przez pozwanego W. M. (1) nieobyczajnych wybryków w stosunku do niej polegających na złapaniu się przez ubranie za genitalia i przechylaniu się do tyłu i do przodu w dniu 20 grudnia 2010 roku oraz na dwukrotnym pokazaniu jej języka w dniu 24 grudnia 2010 roku. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił zażalenie powódki na powyższe postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 sierpnia 2015 roku (postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 11 sierpnia 2015 roku – k. 65 – 67, postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 grudnia 2015 roku z uzasadnieniem – k. 127 – 130). Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 roku Sąd na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. odrzucił pozew w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego W. M. (1) na rzecz powódki J. G. kwoty 10.000,00 zł z tytułu naruszenia w dniu 30 lipca 2010 roku jej dóbr osobistych przez pozwanego W. M. (1) poprzez naruszenie jej nietykalności cielesnej, zdrowia i godności (postanowienie – k. 149 – 151). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa (protokół rozprawy – k. 60 – 62). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W. M. (1) pozostaje w związku małżeńskim. Jest emerytem. Od 2009 roku zamieszkiwał w przyznanym przez miasto mieszkaniu zastępczym – lokalu numer (...) przy ulicy (...) w W.. Jego mieszkanie sąsiadowało z mieszkaniem numer (...), zamieszkiwanym --- STRONA 3 --- przez córkę powódki K. G.. Kiedy żona W. M. (1) wychłodziła do pracy, ten przebywał w mieszkaniu przy otwartych drzwiach oraz wychodził na korytarz w samych slipach i formułował różne komentarze pod adresem wchodzących osób. K. G. często odwiedzała jej matka J. G., która jest osobą samotną. W dniu 30 lipca 2010 roku J. G. przyszła do mieszkania córki, która akurat była poza mieszkaniem. Kiedy J. G. weszła do korytarzyka i wkładała klucz do drzwi mieszkania córki, W. M. (1) podszedł do niej i popchnął ją swoim biodrem i ramieniem w lewy bok, tak że J. G. uderzyła w ścianę. Zrobiło jej się słabo, toteż weszła do mieszkania córki i zamknęła je na klucz. J. G. nie mogła skontaktować się z córką, gdyż nie miała przy sobie telefonu, a bała się wychodzić z mieszkania, aby zadzwonić z budki telefonicznej z tego powodu, że obawiała się W. M. (1), który przebywał w korytarzyku. Około godziny 23:00 wróciła córka J. G. i udała się razem z matką na Komendę Policji. W dniu 20 grudnia 2010 roku W. M. (1) na oczach J. G. pociągał się przez ubranie za genitalia i bujał się do przodu i do tyłu. Z kolei w dniu 24 grudnia 2010 roku W. M. (1) dwukrotnie pokazał J. G. język. Ponadto W. M. (1) wielokrotnie ubliżał J. G. i K. G. oraz kopał w drzwi wspólnej ubikacji znajdującej się na korytarzyku. Często uniemożliwiał korzystanie z ubikacji K. G.. Zdarzało się, że J. G. przebywając u córki bała się wyjść na zewnątrz do ubikacji. Z powodu niestosownego zachowania J. G. miała poczucie lęku, kiedy odwiedzała córkę. Obecnie J. G. ma poczucie krzywdy fizycznej i psychicznej. W. M. (1) śni jej się po nocach, nie przeprosił jej za swoje zachowania, nie okazał skruchy. Od 2015 roku pozwany nie zamieszkuje przy ulicy (...) w W. i nie ma tytułu prawnego do położonego tam lokalu ( dowody : przesłuchanie stron ograniczone do przesłuchania powódki J. G. – k. 191 – 193, postanowienie z dnia 16 kwietnia 2012 roku – k. 189). Wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2011 roku wydanym w sprawie o sygn. II K 712/10 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie uznał W. M. (2) za winnego tego, że w dniu 30 lipca 2010 roku w W., przy ulicy (...) naruszył nietykalność cielesną J. G. w ten sposób, że pchnął ją swoim biodrem i ramieniem w lewy bok, na skutek czego pokrzywdzona uderzyła w ścianę, tj. przestępstwa z art. 217 § 1 k.k. i za to skazał go oraz wymierzył mu karę 30 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10,00 zł oraz orzekł o kosztach procesu ( dowód : wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia z dnia 30 sierpnia 2011 roku – k. 229 – 230 załączonych akt sprawy karnej o sygn. II K 712/10). Wyrokiem z dnia 21 października 2011 roku wydanym w sprawie o sygn. XI W 4801/11 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie uznał W. M. (2) za winnego tego, że w dniu 20 grudnia 2010 roku około godziny 06:10 w W. przy ulicy (...) publicznie dopuścił się nieobyczajnego wybryku w stosunku do J. G. polegającego na złapaniu się przez ubranie za genitalia i przechylaniu się do tyłu i do przodu oraz tego, że w dniu 24 grudnia 2010 roku około godziny 09:20 w W. przy ulicy (...) publicznie dopuścił się nieobyczajnego wybryku w stosunku do J. G. polegającego na dwukrotnym pokazaniu języka, tj. czynów opisanych w art. 140 k.w. i za to skazał go oraz wymierzył mu łączną karę grzywny w wysokości 300,00 zł. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 roku wydanym w sprawie o sygn. akt X Ka 25/12 Sąd Okręgowy w Warszawie uznał apelację obwinionego od powyższego wyroku za niezasadną i utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 21 października 2011 roku ( dowody : wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia z dnia 21 października 2011 roku z uzasadnieniem – k. 3 – 3v, 89 – 98, wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 roku – k. 99). Wyrokiem z dnia 06 maja 2014 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1326/12 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie zasądził od W. M. (1) na rzecz J. G. kwotę 1.000,00 zł, a w pozostałej części powództwo dotyczące żądania zasądzenia na rzecz powódki kwoty 20.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych powódki zachowaniem pozwanego polegającym na tym, że w dniu 30 lipca 2010 roku uderzył powódkę swoim biodrem i ramieniem w lewy bok na skutek czego powódka uderzyła w ścianę oddalił, w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazując, że w jego ocenie kwota 1.000,00 zł rekompensuje krzywdę doznaną przez powódkę na skutek naruszenia przez pozwanego jej nietykalności cielesnej w dniu 30 lipca 2010 roku, stwierdzonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2011 roku w sprawie II K 712/10 ( dowody: wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia z dnia 06 maja 2014 roku wraz z uzasadnieniem – k. 171, 174 – 177, kserokopia pozwu – k. 155). Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I C 2695/13 Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie zasądził od W. M. (1) na rzecz J. G. kwotę 100,00 zł, a w pozostałej części powództwo dotyczące żądania zasądzenia na rzecz powódki kwoty 7.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia w związku naruszeniem dóbr osobistych powódki nieobyczajnymi wybrykami pozwanego objętymi wyrokiem wydanym w sprawie XI W 4801/11 Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie oddalił, --- STRONA 4 --- w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazując, że zachowania pozwanego z dnia 20 grudnia 2010 roku polegające na tym, iż złapał się przed nią za genitalia i przechylał się do przodu i do tyłu kilka razy oraz z dnia 24 grudnia 2010 roku polegające na tym, że dwukrotnie pokazywał jej język stanowiły bezprawne naruszenie dóbr osobistych J. G.. Powódka od powyższego wyroku wniosła apelację ( dowody : wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia z dnia 18 grudnia 2014 roku z uzasadnieniem – k. 81 – 85, apelacja – k. 86 – 87). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy oraz załączonych aktach sprawy Sądu Okręgowego o sygn. I C 1390/14 i aktach sprawy Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie o sygn. II K 712/10, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności i których autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy nie zakwestionowała skutecznie żadna ze stron niniejszego postępowania. Wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowił również dowód z przesłuchania stron ograniczony do przesłuchania powódki J. G. (k. 191 – 193), który Sąd uznał za w pełni wiarygodny. Zeznania powódki dotyczące sposobu zachowania się W. M. (1) względem niej są bowiem spójne i logiczne, a nadto znajdują potwierdzenie w załączonych do sprawy wyroku karnym i wyroku wydanym w sprawie o wykroczenie. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek przeciwdowodów, które podważałyby wiarygodność przesłuchania powódki w charakterze strony. Wskazane dowody wzajemnie się uzupełniają i potwierdzają, w zestawieniu ze sobą tworzą spójny stan faktyczny i brak jest zdaniem Sądu Okręgowego przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okazały się natomiast odpisy wyroków z dnia 08 marca 2012 roku w sprawie XI W 2492/11, z dnia 04 lutego 2016 roku w sprawie XI W 2326/15 i z dnia 11 lutego 2016 roku w sprawie XI W 10953/15 Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie (k. 186 – 188), albowiem odnosiły się one do zdarzeń dotyczących pozwanego i córki powódki, a nie powódki. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Wobec prawomocnego odrzucenia na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. pozwu w zakresie roszczeń majątkowych powódki zgłoszonych przez nią w połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt I C 1389/14 tutejszego Sądu sprawach, przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie były wyłącznie zgłoszone przez powódkę roszczenia o charakterze niemajątkowym. Powództwa w zakresie roszczeń niemajątkowych zgłoszone w połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą akt I C 1389/14 tutejszego Sądu sprawach zasługiwały w przeważającej części na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie powódka J. G. wystąpiła przeciwko W. M. (1), wnosząc o zobowiązanie go do złożenia do akt sprawy pisemnych oświadczeń zawierających skierowane do powódki przeprosiny za nieobyczajne wybryki, których dopuścił się względem niej w dniach 20 grudnia 2010 roku i 24 grudnia 2010 roku, naruszając w ten sposób jej dobra osobiste w postaci czci, godności i honoru oraz przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej, którego dopuścił się względem niej w dniu 30 lipca 2010 roku. Przez dobra osobiste rozumie się wartości należące do indywidualnej sfery świata uczuć i przeżyć psychicznych człowieka. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Do najważniejszych dóbr osobistych, które wymienia przepis art. 23 k.c. należy cześć, jako wartość właściwa każdemu człowiekowi. Dotyczy ona wszystkich dziedzin jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Nie może zatem ulegać wątpliwości, że cześć jest jednym z dóbr osobistych człowieka, co wynika już z samej treści art. 23 k.c. W doktrynie i judykaturze przyjmuje się przy tym, że cześć człowieka obejmuje dwa aspekty: cześć zewnętrzną i cześć wewnętrzną. Cześć wewnętrzna definiowana jest jako godność osobista, stanowiąca wyobrażenie jednostki o własnej wartości, z czym łączy się oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi. Zgodnie z art. 30 Konstytucji RP, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka --- STRONA 5 --- stanowi źródło wolności i praw człowieka. Natomiast cześć zewnętrzna rozumiana jako dobre imię, dobra sława, honor, reputacja, opinia, to inaczej wyobrażenie i obraz jednostki w oczach innych (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 października 2001 roku, V CKN 195/01, Legalis nr 52691). Naruszenie dobrego imienia oznacza pomówienie danej osoby o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej, lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego zawodu, stanowiska (por. m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08 października 1987 roku, II CR 269/87, LexisNexis nr (...), OSNCP 1989, nr 4, poz. 66). Przy ocenie naruszenia godności osobistej (cześć wewnętrzna) należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję społeczeństwa. Do dóbr osobistych należy także nietykalność cielesna, o czym art. 23 k.c. wprawdzie nie wspomina, ale stanowią o jej ochronie w szczególności przepisy art. 40 i 41 Konstytucji RP i przepisy prawa karnego (art. 217 k.k.). Działanie naruszające nietykalność cielesną może w niektórych przypadkach odnosić się zarazem do innych dóbr osobistych, gdy np. powoduje obrażenia cielesne czy stanowi ujmę dla godności człowieka. W myśl art. 24 § 1 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Stosownie natomiast do treści art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych, sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu statuowanej przepisem art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Analizując i oceniając całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, iż powódka wykazała, że pozwany w dniu 30 lipca 2010 roku naruszył jej nietykalność cielesną, a w dniach 20 i 24 grudnia 2010 roku dopuścił się względem niej zachowań nieobyczajnych. Potwierdzeniem zaistnienia opisywanego przez powódkę zdarzenia z dnia 30 lipca 2010 roku jest, obok jej zeznań, skazujący wyrok karny Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2011 roku, który z mocy art. 11 k.p.c. wiąże Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. W przedmiotowym wyroku pozwany został uznany winnym tego, że w dniu 30 lipca 2010 roku w W., przy ulicy (...) naruszył nietykalność cielesną J. G. w ten sposób, że pchnął ją swoim biodrem i ramieniem w lewy bok, na skutek czego pokrzywdzona uderzyła w ścianę. Z kolei zaistnienie zdarzeń z dnia 20 i 24 grudnia 2010 roku potwierdza, obok zeznań powódki, wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 21 października 2011 roku, w którym pozwany został uznany winnym popełnienia wykroczenia polegającego na tym, że w dniu 20 grudnia 2010 roku około godziny 06:10 w W. przy ulicy (...) publicznie dopuścił się nieobyczajnego wybryku w stosunku do J. G. polegającego na złapaniu się przez ubranie za genitalia i przechylaniu się do tyłu i do przodu oraz na tym, że w dniu 24 grudnia 2010 roku około godziny 09:20 w W. przy ulicy (...) publicznie dopuścił się nieobyczajnego wybryku w stosunku do J. G. w ten sposób, że dwukrotnie pokazał jej język. Sąd miał przy tym na uwadze, że przywołany wyrok z dnia 21 października 2011 roku nie jest dla Sądu wiążący, gdyż pozwany został skazany za wykroczenie, a nie za przestępstwo (art. 11 k.p.c. a contrario). Nie oznacza to jednak, że wyrok wydany w sprawie o wykroczenie nie ma żadnego waloru dowodowego. Wręcz przeciwnie, gdyż taki wyrok należy traktować, jako dokument urzędowy stanowiący dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (art. 244 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 252 k.p.c. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. W orzecznictwie przyjmuje się, że samo kwestionowane przez stronę zgodności z prawdą treści zawartej w dokumencie urzędowym, nie stanowi zaprzeczenia jego prawdziwości i nie podważa jego --- STRONA 6 --- mocy dowodowej. Strona powinna bowiem udowodnić, że zawarte w nim oświadczenie jest niezgodne z prawdą (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 08 stycznia 2003 roku, II CKN 247/01, LEX nr 75250). Jednocześnie podkreśla się, że możliwość zwalczania domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w trybie art. 252 k.p.c., nie dotyczy orzeczeń sądowych, gdyż one mogą być podważane jedynie w ramach środków zaskarżenia (tak Sąd Najwyższy w wyr. z dnia 15 września 1999 roku, III CKN 606/99, LEX nr 518139). Z powyższego wynika, że pozwany nie może w niniejszym postępowaniu podważać okoliczności stwierdzonych w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 21 października 2011 roku, gdyż taką możliwość miał jedynie w toku postępowania, w sprawie w której wyrok wydano, jednak jak wynika z ustalonych okoliczności jego apelacja od powyższego wyroku okazała się bezzasadna. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić trzeba, że w trakcie zdarzenia z dnia 30 lipca 2010 roku pozwany naruszył dobra osobiste powódki w postaci jej nietykalności cielesnej oraz godności osobistej. Z kolei dopuszczając się względem niej nieobyczajnych wybryków z dnia 20 i 24 grudnia 2010 roku naruszył jej dobro osobiste w postaci godności osobistej (cześć wewnętrzna). Niewątpliwie nieobyczajne zachowanie pozwanego wywołało u powódki niesmak i zażenowanie, tym bardziej, że pozwany jest osobą dorosłą, od której wymaga się kontrolowania swoich emocji i szanowania innych osób. Pozwany podejmując względem powódki zachowania nieobyczajne oraz naruszając jej nietykalność cielesną okazał wobec niej lekceważenie i pogardę. Tego rodzaju zachowanie względem kobiety nie przystoi mężczyźnie, a zwłaszcza mężczyźnie w podeszłym już wieku, którego powinien cechować duży poziom ogłady i kultury osobistej. Zdaniem Sądu, rzeczone nieobyczajne wybryki pozwanego nie naruszyły natomiast czci zewnętrznej powódki rozumianej jako dobre imię czy honor. Pozwany bowiem nie dopuścił się pomówienia powódki o postępowanie lub właściwości, które mogłyby poniżyć ją w opinii publicznej, a swoje działania skierował bezpośrednio w stosunku do jej osoby. Powódka domagała się zobowiązania pozwanego do złożenia do akt sprawy oświadczeń zawierających przeprosiny za naruszenie jej dóbr osobistych i roszczenie to, w ocenie Sądu, należało uznać za usprawiedliwione co do zasady. Podkreślić trzeba, że katalog środków służących usunięciu skutków naruszenia dobra osobistego nie jest zamknięty. Muszą to być środki celowe, nadające się do spełnienia przypadających im funkcji i wymuszenia w drodze egzekucji, nie mogą pozostawać w sprzeczności z ustawą ani zasadami współżycia społecznego. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 30 grudnia 1971 roku (III CZP 87/71, OSNCP 1972/6/104), chodzi o czynności, które według powszechnie przyjętych poglądów lub pojęć danego środowiska stanowią ekwiwalent wyrządzonej krzywdy w tym znaczeniu, że niejako niwelują jej skutki. Zastosowany środek musi być adekwatny do każdego wypadku. W wyroku z dnia 17 lipca 2002 roku (I ACa 544/02, (...)) Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał, że w sporze o ochronę dóbr osobistych powód powinien oznaczyć w pozwie dostatecznie skonkretyzowane zachowanie pozwanego, które wedle pokrzywdzonego potrzebne jest do usunięcia skutków dokonanego naruszenia dobra osobistego. Nie oznacza to jednak, aby wybór czynności skierowanej na usunięcie skutków takiego naruszenia był pozostawiony arbitralnemu uznaniu pokrzywdzonego. Czynność ta powinna być dobrana stosownie do rodzaju, intensywności i zasięgu dokonanego naruszenia, sądowi orzekającemu zaś przysługuje kompetencja do kontroli, czy wskazana przez powoda czynność pozwanego stanowi odpowiedni środek usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz uznając, że pozwany swoimi nieobyczajnymi wybrykami z dnia 20 i 24 grudnia 2010 roku naruszył niewątpliwie godność osobistą powódki, Sąd zobowiązał pozwanego do złożenia do akt sprawy pisemnego oświadczenia następującej treści: „Przepraszam J. G. za naruszenie jej godności osobistej poprzez to, że w dniu 20 grudnia 2010 roku będąc w miejscu publicznym stojąc przed nią pociągałem się za genitalia i łapałem się za nie, przechylając się przy tym do przodu i do tyłu oraz za to, że w dniu 24 grudnia 2010 roku przy ulicy (...) w W. dwukrotnie pokazałem jej język i wyrażam z tego powodu ubolewanie”, jednocześnie ustalając termin wykonania przez pozwanego wyżej wymienionego obowiązku na 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Z kolei z uwagi na naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powódki w postaci nietykalności cielesnej w dniu 30 lipca 2010 roku, Sąd zobowiązał go do złożenia do akt sprawy, napisanego na komputerze i opatrzonego czytelnym własnoręcznym podpisem, w 2 egzemplarzach, oświadczenia następującej treści: „Ja, W. M. (1) przepraszam J. G. za to, że w dniu 30 lipca 2010 roku pod drzwiami lokalu numer (...) przy ulicy (...) w W. uderzyłem ją swoim biodrem i ramieniem w jej lewy bok, na skutek czego J. G. uderzyła w ścianę. Wyrażam z tego powodu ubolewanie” w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie. --- STRONA 7 --- Wyjaśnić przy tym trzeba, że Sąd działając w ramach art. 321 § 1 k.p.c. dokonał nieznacznej częściowej modyfikacji treści zaproponowanego przez powódkę oświadczenia zawierającego przeprosiny za naruszenie jej dóbr osobistych w dniu 30 lipca 2010 roku. Po pierwsze, Sąd uznał bowiem za niezasadne zamieszczanie w treści oświadczenia elementów identyfikujących pozwanego w postaci imion jego rodziców, nazwiska panieńskiego matki oraz miejsca jego urodzenia i zamieszkania, gdyż są one zbędne i dlatego dokonał korekty oświadczenia, do złożenia którego został zobowiązany pozwany poprzez usunięcie powyższych elementów. Nie ulega bowiem wątpliwości, że treść oświadczenia w przyjęta w wyroku umożliwia identyfikację osoby składającej to oświadczenie, powódka osobiście przy tym zna pozwanego i potrafi go zidentyfikować nawet bez konieczności podania wyżej wymienionych danych. W razie zatem wykonania przez pozwanego nałożonego nań obowiązku złożenia oświadczenia o treści ustalonej przez Sąd, powódka będzie wiedziała od kogo to oświadczenie pochodzi i celem usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powódki w powyższym zakresie nie było potrzeby zamieszczania w treści oświadczenia powyższych danych. Z tych samych powodów Sąd uznał za niezasadne umieszczanie w treści oświadczenia adresu powódki. Po drugie, Sąd usunął z treści zaproponowanego przez powódkę oświadczenia słowa: „i zobowiązuje się, że więcej J. G. nie uderzę ani jej nawet nie dotknę oraz jej nie ubliżę”. Należy bowiem pamiętać, że zgodnie z art. 24 k.c. złożenie oświadczenia ma na celu usunięcie skutków dokonanego naruszenia, natomiast roszczeniem zapobiegającym dalszym naruszeniom jest odrębne roszczenie o zakazanie. Wobec tego, skoro pozwany naruszył dobra osobiste powódki, to powinien ją za to przeprosić. Natomiast składanie deklaracji określonego zachowania w przyszłości wykracza – w ocenie Sądu Okręgowego – poza cel, jakiemu służą oświadczenia mające podstawę prawną w art. 24 k.c. Taka deklaracja nie służy bowiem usunięciu skutków dokonanego naruszenia, ani też nie chroni powoda przed przyszłymi naruszeniami (tak również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 października 2015 roku, I ACa 87/15, Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych, www.orzeczenia. ms.gov.pl). Jak już wyżej wskazano, w tym zakresie właściwe byłoby roszczenie o zakazanie na podstawie art. 24 § 1 zd. 1 k.c. (według którego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne) pozwanemu naruszenia nietykalności cielesnej powódki oraz ubliżania jej w przyszłości, jednak tego rodzaju roszczenie nie zostało zgłoszone, a powódka domagała się jedynie ujęcia deklaracji pozwanego w tym zakresie w treści jego oświadczenia, do czego jak wyżej wskazano brak podstaw prawnych. Należy bowiem podkreślić, że art. 24 k.c. zapewnia osobie, której dobro osobiste zostało naruszone lub też tylko zagrożone, dwa odrębne roszczenia o charakterze niemajątkowym, a mianowicie o zaniechanie działania oraz o dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia zasługującego na ochronę dobra osobistego, w tym przez złożenie oświadczenia w przedmiocie przeprosin, a tylko to drugie było dochodzone przez powódkę w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu powódka zbyt szeroko zakreśliła także krąg odbiorców tego oświadczenia, zaliczając do nich Burmistrza D. Ś. m.st. W., który przecież nie uczestniczył w zdarzeniach jakie miały miejsce między stronami niniejszego procesu, wobec czego zobowiązywanie pozwanego do złożenia dodatkowego oświadczenia celem przekazania go Burmistrzowi jest niecelowe. Wobec tego Sąd oddalił żądanie powódki dotyczące skierowania oświadczenia pozwanego o przeproszeniu powódki za naruszenie jej nietykalności cielesnej w dniu 30 lipca 2010 roku także do Burmistrza D. Ś. m.st. W.. W świetle okoliczności sprawy nie było to potrzebne dla usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powódki w powyższym zakresie i wystarczające było zobowiązanie pozwanego do złożenia określonego w punkcie 2. wyroku oświadczenia w 2 egzemplarzach – jednego dla powódki, a drugiego do akt sprawy. Uzasadniając roszczenie o skierowanie oświadczenia pozwanego zawierającego przeprosiny do Burmistrza D. Ś. m.st. W. powódka wskazała, że lokal numer (...) został przydzielony pozwanemu wbrew przepisom prawa. Jak wynika jednak z poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń pozwany nie zamieszkuje już w lokalu przy ulicy (...) i nie ma podstaw do stwierdzenia, aby Burmistrz był świadkiem wyżej wymienionych zachowań pozwanego jakich ten dopuszczał się względem powódki, toteż kierowanie do niego przedmiotowego oświadczenia jest niecelowe i pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Należy przy tym podkreślić, iż odpowiednia treść i forma oświadczenia z art. 24 § 1 k.c. powinna odpowiadać racjonalnie pojmowanym kryteriom celowości. Oświadczenie, które ma polegać na przeproszeniu może być zakomunikowane niektórym tylko osobom trzecim w razie istnienia ku temu usprawiedliwionych podstaw. Wybór sposobu złożenia i formy tego oświadczenia powinien uwzględniać cel tej czynności w postaci usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, który realizuje się przez uzyskanie przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji zarówno prawnej, jak i moralnej. W okolicznościach niniejszej sprawy dla jego spełnienia wystarczające jest skierowanie oświadczenia (przeproszenia) jedynie do akt sprawy i powódki, co pozwoli zatrzeć doznane przez nią ujemne przeżycie i nie ma w niniejszej sprawie podstaw do uznania, że złożenie przez pozwanego dodatkowego oświadczenia celem wysłania go do Burmistrza D. Ś., miałoby stanowić czynność potrzebną do usunięcia skutków tych naruszeń. --- STRONA 8 --- Natomiast z treści oświadczenia dotyczącego przeprosin powódki za zdarzenia jakie miały miejsce w dniach 20 i 24 grudnia 2010 roku należało wyeliminować słowa: „cześć” i „honor”., albowiem jak wyżej wyjaśniono poprzez swoje zachowanie w tych dniach pozwany naruszył dobro osobistego w postaci godności osobistej powódki (cześć wewnętrzna), natomiast nie naruszył czci zewnętrznej powódki rozumianej jako dobre imię czy honor, albowiem nie dopuścił się pomówienia powódki o postepowanie lub właściwości, które mogłyby poniżyć ją w opinii publicznej, a swoje zachowania skierował bezpośrednio do jej osoby, nie było zatem podstaw do zawierania w treści oświadczenia, jakie ma obowiązek złożyć pozwany przeprosin za naruszenie jej honoru i czci, a wystarczające jest przeproszenie jej za naruszenie jej godności osobistej. W świetle żądania pozwu jest niewątpliwe, iż powódce w niniejszej sprawie w związku ze zdarzeniami jakie miały mieście w dniu 20 i 24 grudnia 2010 roku chodziło o ochronę jej godności osobistej, która jak wyżej wskazano stanowi jeden z dwóch aspektów czci jako dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c. Twierdzenia powódki nie wskazywały natomiast na naruszenie jej czci zewnętrznej (rozumianej jako dobre imię, reputacja, wyobrażenie i obraz jednostki w oczach innych) i honoru. Z tego względu wymienienie „czci” i „honoru” w treści oświadczenia należało ocenić jako nieścisłe i zbędne. W pozostałym zakresie, zdaniem Sądu, zobowiązanie pozwanego do wykonania wskazanych czynności jest adekwatne do rodzaju, intensywności i zasięgu dokonanych przez niego naruszeń oraz winno przynajmniej częściowo zrekompensować ujemne przeżycia powódki związane z dokonanymi naruszeniami i dać jej satysfakcję. O kosztach procesu w zakresie roszczeń niemajątkowych Sąd orzekł na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. obciążając nimi przegrywającego sprawę pozwanego, gdyż powódka uległa tylko co do nieznacznej części swoich żądań o charakterze niemajątkowym. Powódka została zwolniona od kosztów sądowych w całości zarówno w sprawnie niniejszej (sygn. akt I C 1389/14), jak i w sprawie pierwotnie toczącej się pod sygn. akt I C 1390/14. W tej sytuacji, na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2014 roku, poz. 1025 ze zm.) Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 1.200,00 zł (2 x 600,00 zł) tytułem kosztów sądowych w zakresie roszczeń niemajątkowych, od uiszczenia których powódka J. G. została zwolniona. Z kolei w zakresie wywiedzionych roszczeń majątkowych, co do których pozew został odrzucony, przyjąć należy, że powódka sprawę przegrała. Podkreślić przy tym trzeba, że o tym, czy strona przegrała sprawę, decydują kryteria obiektywne. Bez znaczenia jest zatem to, czy o negatywnym dla strony wyniku sprawy przesądziły przesłanki formalne lub merytoryczne albo też wina w prowadzeniu procesu (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 09 października 1967 roku, I CZ 81/67, LEX nr 6221). Orzeczenie o odrzuceniu pozwu skutkuje uznaniem, że strona powodowa przegrała proces w całości (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 08 sierpnia 2003 roku, V CK 486/02, LEX nr 172836). Sąd, kierując się dyspozycją art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uznał jednak za stosowne nieobciążanie powódki nieuiszczonymi kosztami sądowymi, tj. opłatą sądową od roszczeń majątkowych, co do których nastąpiło odrzucenie pozwów. W ocenie Sądu za takim rozstrzygnięciem przemawia przede wszystkim trudna sytuacja materialna powódki, która zdecydowała o zwolnieniu jej od kosztów sądowych w całości postanowieniami z dnia 25 marca 2015 roku. W tym stanie rzeczy, mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne oraz przedstawione rozważania prawne, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.