Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 138/14
POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach, I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodnicząca: SSO Barbara Przybylska
po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa P. D. i
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w N.
o odszkodowanie
postanawia:
umorzyć postępowanie.
UZASADNIENIE
Postępowanie zostało zawieszone postanowieniem z dnia 8 października 2014r. na podstawie
art. 177 $ 1 pkt 6 kpc i w ciągu roku nie wpłynął wniosek o podjecie. W tym stanie rzeczy na
mocy art. 182 postępowanie podlegało umorzeniu.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 137/15
POSTANOWIENIE
Dnia 16 czerwca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach, I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodnicząca: SSO Domicela Gawlińska - Kowalczyk
po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2015 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa M. G. ,
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w G.
o zapłatę zadośćuczynienia
postanawia:
stwierdzić swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Gliwicach.
UZASADNIENIE
Powód wniósł o zasadzenie kwoty 50 000 złotych tytułem zadośćuczynienia.
W myśl art. 17 pkt 4 kpe do właściwości sądów okręgowych należą sprawy o prawa
majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy
złotych. Zgodnie z art. 16 kpc sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem
spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.
Biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sporu należało uznać, że sądem właściwym do
rozpoznania sprawy jest Sąd Rejonowy w Gliwicach.
W związku z powyższym, na mocy art. 200 $ 1 i 2 kpe w związku z art. 16 kpe
i art. 17 kpe, orzeczono jak w sentencji.
--- STRONA 3 ---
Sygn. akt I C 174/15
ZARZĄDZENIE
Dnia 22 lipca 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach, I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Tadeusz Trojanowski
po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 roku w Gliwicach
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa N. B.
przeciwko
o odszkodowanie
zarządza:
zwrócić pozew.
UZASADNIENIE
Zgodnie z treścią art. 130 $ 1 i 2 k.p.c., jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać
prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma
nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma,
do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Po bezskutecznym
upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone nie wywołuje
żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu.
Zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. (wykonanym 14 kwietnia 2015r.)
zobowiązano powoda do uzupełnienia braków formalnych pozwu poprzez uiszczenie opłaty,
podanie nr pesel, określenie strony pozwanej i jej adresu oraz złożenie odpisów pozwu — w
terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu pozwu.
Wezwanie to doręczono powodowi w dniu 20 kwietnia 2015r W ustawowym
terminie, który upłynął w dniu 27 kwietnia powód nie uzupełnił braków formalnych, a zatem
na podstawie art. 130 $ 1 i $ 2 k.p.c., zarządzono zwrot pozwu.
'W dniu 28 kwietnia 2015 roku- a zatem już po terminie- z urzędu pocztowego w
miejscowości, gdzie jest zakład karny w którym przebywa powód, wysłano pismo powoda
datowane 24.04.2015 r., do Prezesa Sądu Rejonowego dotyczące skserowania pozwu. Na
kopercie nie ma adnotacji zakładu karnego(k.15).Pisma w tym przedmiocie powód wysyłał
jeszcze dwukrotnie. Omawiane pismo powoda nie stanowiło usunięcia braków; powód poza
wnioskiem dotyczącym ksero nie odniósł się do pozostałych braków.
W tej sytuacji zarządzono jak w sentencji.
--- STRONA 4 ---
l
Sygn. akt: I C 264/13
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:
SOS Oy Me
Karolina Biala
po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015 roku w Gliwicach
sprawy z powództwa D. K.
przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w G.
o zapłatę
dr
oddala powództwo;
2.
zasądza od powoda D. K. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (sto
dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 264/13
Powód D. K. złożył do Sądu Okręgowego w Gliwicach w dniu 16 września 2013roku (data złożenia pisma w
administracji Aresztu Śledczego w C. ) pozew przeciwko Skarbowi Państwa -Dyrektorowi Aresztu Śledczego w G. o
zasądzenie na jego rzecz pozwanego kwoty 100.000,00zł tytułem odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami od
dnia orzeczenia do dnia zapłaty oraz zasadzenie od pozwanego kosztów procesu. Uzasadniając wskazał, iż pozwany
nie zapewnił mu odpowiednich warunków bytowych podczas jego pobytu w pozwanej jednostce . Wskazał, iż był
izolowany w celach, które nie spełniały standardu 3m* powierzchni mieszkalnej na osobę, brak było warunków do
utrzymania higieny osobistej, pomieszczenia sanitarne były niezabudowane, nie było dostępu do ciepłej wody, w
celach była słaba wentylacja. Podał, iż cele były brudne i zagrzybione, materace były brudne i śmierdzące, oświetlenie
celi było słabe i nie było dojścia do okna. Podniósł, iż poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków bytowych, w
jego ocenie, doszło do wyrządzenia mu poważnej szkody.
W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa — Dyrektor Aresztu Śledczego w G. reprezentowany przez Prokuratorię
Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów
procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko
pozwany podniósł przede wszystkim na podstawie art. 442' $ 1 kc zarzut przedawnienia roszczenia powoda w zakresie
--- STRONA 5 ---
w jakim wiąże się ono z warunkami osadzenia powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej w okresie powyżej 3
lat wstecz daty wniesienia pozwu. . Odnośnie okresu nieprzedawnionego pozwany zakwestionował powództwo co
do zasady, jak i co do wysokości. Wskazał, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa,
gdyż powód nie wykazał, że rzeczywiście doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, w związku z czym, nie istnieje
możliwość badania, że działanie pozwanego jako naruszyciela było bezprawne. Wskazał, że także ciężar dowodu
winy w naruszeniu dobra osobistego spoczywa zgodnie z art. 448 kc i 6 kc na powodzie, a powód nie wykazał także
przesłanki w postaci winy pozwanego. Pozwany podał, iż w okresie nieprzedawnionym powód nie przebywał w celach
przeludnionych. Nadto wskazał, iż warunki bytowe, sanitarne i higieniczne były zgodne z obowiązującymi przepisami
i był on objęty prawidłową opieką medyczną.
Sąd ustalił:
Powód D. K. przebywał w pozwanym Areszcie Śledczym w G. w okresie od 5 czerwca 2008r. do 12 lutego 2009r. oraz
od 26 sierpnia 2009r do 9 marca 2011r.
W okresie od 16 września 2010 roku do 9 marca 2011 roku powód nie przebywał w celach niespełniających wymaganej
normy 3 m? na osobę. W okresie wcześniejszym okresowo mogło wystąpić przeludnienie w pozwanej jednostce.
Sytuacje te uznawane były jako szczególnie uzasadniony wypadek do umieszczenia osadzonych na czas określony w
warunkach, w których powierzchnia celi przypadająca na jedną osobę wynosi mniej niż m, stosownie do art.248
kk.w. i o takim umieszczeniu osadzonych informowali sędziego penitencjarnego, który nie kwestionował podjętych
w tym zakresie decyzji.
W celach mieszkalnych w Areszcie Śledczym w G. , w których przebywał powód były zapewnione odpowiednie
warunki bytowe i sprzęt kwaterunkowy zgodnie z wymogami wskazanymi w tym zakresie w Rozporządzeniu Ministra
Sprawiedliwości z dnia 17.10.2003 roku. W celach znajdowały się okna, które zapewniają dostęp światła dziennego i
dostęp świeżego powietrza. W celach znajdowały się kanały wentylacyjne, które zapewniały obieg powietrza pomiędzy
korytarzem a celą. W okresie letnim za zgodą dyrektora można było posiadać wentylator. Cele wyposażone były w
prawidłowe oświetlenie jarzeniowe, a powód mógł zwrócić się do dyrekcji Aresztu o wyrażenie zgody na posiadanie
w celi lampki nocnej. Cele wyposażone były w nadający się do użytku oraz odpowiedni do liczby osadzonych sprzęt
kwaterunkowy. W każdej celi jest łóżko dla jednego osadzonego, stolik więzienny mały na dwóch osadzonych lub
duży na czterech, szafka więzienna mała na dwóch osadzonych lun duża na czterech, jeden taboret na osadzonego,
półka na tv wg potrzeb, jedno lusterko na celę, miska plastikowa, szufelka, zmiotka, szczotka do WC i kosz na śmieci,
Wyposażenie cel jest zgodne z przepisami, a ewentualne zniszczenia są z reguły wynikiem działania osadzonych.
Możliwe zawilgocenia ścian były wynikiem suszenia przez osadzonych prania w celi, Cele są regularnie remontowane
— mniej więcej raz na trzy Jata. Środki czystości przydzielane są z miesięczną normą: jedno mydło na osobę, jeden
papier toaletowy, jeden krem do golenia, jeden nożyk do golenia, jedna pasta do zębów, 200gram proszku do prania
oraz szczoteczka do zębów jedna na 3 miesiące. Za zgodą dyrektora można posiadać własne czajniki, grzałki. W razie
jakichkolwiek zastrzeżeń co do czystości i jakości wydawanych materacy lub kocy osadzeni mogą zwrócić się o ich
wymianę.
W celach kąciki sanitarne były zabudowane do wysokości 1,85m, oddzielone od reszty sali, parawanem, drzwiami
przesuwanym albo otwieranymi. Powód miał zapewniane miejsce do spania i spożywania posiłków. W jednostce
były przeprowadzane kontrole sanitarne wykonywane przez sanepid. Za utrzymanie czystości i porządku w celach na
co dzień odpowiedzialni byli osadzeni przebywający w danej celi. W celach jest zimna bieżąca woda. Skazani mogą
korzystać raz w tygodniu z ciepłej kąpieli pod prysznicem. Osadzony może posiadać grzałkę lub czajnik i zagrzać
wodę. W jednostce do dyspozycji osadzonych była świetlica oraz biblioteka i kaplica. Osadzeni mają zapewnioną
odpowiednią opiekę medyczną.
Podczas pobytu powoda w Areszcie Śledczym w G. powodowi zapewniane było wyżywienie zgodnie z obowiązującymi
przepisami, trzy posiłki dziennie o odpowiedniej wartości odżywczej. Jadłospisy podlegają codziennej kontroli, są
--- STRONA 6 ---
zróżnicowane. Posiłki wydawane są osadzonym zgodnie z obowiązującymi normami, po uprzednim sprawdzeniu ich
walorów smakowych.
Powód w trakcie przesłuchania nie potrafił dokładnie wskazać na czym miałaby polegać szkoda, której w jego ocenie,
doznał, Wskazał na przeludnienie oraz brak intymności i dyskomfort podczas wykonywania czynności fizjologicznych.
/ dowód: zeznania świadków: M. G., I. T., A. O, M.J., O. FP, H.Jy Ł.M., M. T.- zapis z rozprawy w systemie audio-
video k. 67,128, 183,249, 319, zeznania świadka G. P. k. 177-179, zeznania świadka Z. S. k. 218-219, przesłuchanie
powoda- zapis z dysku w systemie audio-video k. 363 /
Ustalając powyższy stan faktyczny, Sąd za wiarygodne zeznania świadków M. G., A. O. i O. F., bowiem przedstawiają
one spójne, stanowcze i przekonujące zobrazowanie warunków sanitarno-bytowych podczas przebywania powoda w
pozwanej jednostce penitencjarnej. Odnośnie zeznań świadków zawnioskowanych przez stronę powodową Sąd dał im
wiarę w zakresie, w jakim zeznania te były zgodne z ustalonym powyżej stanem faktycznym.
Zeznania powoda nie wniosły do sprawy nowych okoliczności - powód w trakcie przesłuchania w dużej części
potwierdza zeznania świadków M. G., A. O. i O. F. co do panujących w Areszcie warunków. Będąc słuchany w trakcie
rozprawy nie potrafił dokładnie sprecyzować na czym polega szkoda jakiej doznał w trakcie pobytu w pozwanej
jednostee. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków M. J. i Ł. M. w części, w jakiej dotyczyły one warunków pobytu
w pozwanej jednostce penitencjarnej. W ocenie Sądu są one wynikiem subiektywnego, bezkrytycznego traktowania
ograniczeń wynikających z odbywania kary pozbawienia wolności jak naruszenia dóbr osobistych. Świadczą o tym
nie tylko zeznania świadków będących funkcjonariuszami jednostek penitencjarnych ale także świadków Z. S. i G. P.,
którzy tak jak powód byli osadzeni, a ich odczucia co do warunków odbywania kary były odmienne.
Sąd zważył:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż zasadnym był zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną
co do okresu pozbawienia wolności w okresie wcześniejszym niż 3 lata przez dniem wniesienia pozwu. Skoro
powód upatrywał źródła swego roszczenia w czynie niedozwolonym, jakiego miała się dopuścić strona pozwana,
to do określenia terminu przedawnienia zastosowanie miał art. 442 1 $ 1 zd. 1 k.c., zgodnie z którym roszczenie
o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w
którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Biorąc pod uwagę, że
warunki osadzenia, jak i możliwość dochodzenia roszczeń z tym związanych, nie były w żaden sposób ograniczone,
a jednocześnie były znane powodowi, nie ma podstaw do odstąpienia od obciążenia powoda negatywnymi skutkami
niedochowania terminu dla dochodzenia roszczeń, Skoro pozew w niniejszej sprawie został wniesiony przez powoda
w dniu 16 września 2013 roku, to jego roszczenia związane z pobytem w pozwanej jednostce w okresie od 6 czerwca
2008 roku do 15 września 2010 roku należało uznać za przedawnione i podlegały oddaleniu.
Nieprzedawnione roszczenia dotyczą pobytu powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej okresie od 16 września
2010 roku do 9 marca 2011roku. Co do okresu nieprzedawnionego Sąd ustalił, że roszczenie powoda okazało się
również bezpodstawne.
Podstawą roszczeń powoda są przepisy art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 448 k.c., a przesłankami odpowiedzialności
pozwanego na gruncie w/w przepisów jest: a) wystąpienie szkody, przez którą należy rozumieć zarówno uszczerbek
o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym (krzywda), b) bezprawność rozumiana jako niezgodne z prawem
działanie bądź zaniechanie oraz e) istnienie związku przyczynowego między określonym zachowanie a szkodą.
Powód w uzasadnieniu pozwu podniósł, iż poprzez niezapewnienie odpowiednich warunków bytowych, w jego ocenie,
doszło do wyrządzenia mu poważnej szkody materialnej. Nie potrafił jednak wskazać na czym konkretnie ta szkoda
miałaby polegać, a tym samym nie wykazał krzywdy, jakiej miał doznać w wyniku zapewnionych mu warunków
--- STRONA 7 ---
,
;
osadzenia w pozwanych jednostkach. Powód dochodzone roszczenie argumentuje jedynie własnym subiektywnym
odczuciem krzywdy, jednak nie wykazał, iż została mu wyrządzona przez pozwanego jakakolwiek krzywda lub szkoda,
Brak także przesłanki uzasadniającej roszczenie w postaci bezprawności rozumianej jako niezgodne z prawem
działanie bądź zaniechanie po stronie pozwanego. Jak ustalono warunki bytowe w jakich powód odbywał karę były
zgodne z obowiązującymi przepisami i same w sobie nie prowadziły do naruszenia godności czy zdrowia powoda.
Bezprawne działanie pozwanego, jak wynikało z twierdzeń powoda, miało polegać między innymi na umieszczaniu
go w celach, które nie spełniały wymogu dotyczącego minimalnej powierzchni przypadającej na jednego osadzonego
(3 m*). Artykuł 110 $ 1 kkw stanowi, że skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej.
Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m* . Jak wynika z materiału
dowodowego zgromadzonego w sprawie, w okresie nieprzedawnionym powód nie przebywał w przeludnionych celach.
Cele, w których powód był osadzony spełniały wymogi określone w art. 110 $ 2 kkw, zgodnie z którym cele wyposaża
się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki
higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla
pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Pozwany wykazał, że
wyposażenie cel było prawidłowe — zgodne z obowiązującym wówczas Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z
dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach
śledczych.
W żadnej mierze nie potwierdziły się zarzuty powoda dotyczące niezapewnienia warunków bytowych podczas
osadzenia w pozwanej jednostce. Zarzuty dotyczące braku zapewnienia intymności przy wykonywaniu czynności
fizjologicznych okazały się nieuzasadnione, bowiem, jak wynika z materiału dowodowego, każda cela, w której
przebywał powód miała zabudowany kącik sanitarny, który zapewniał zachowanie podstawowych wymogów
intymności. Sąd nie kwestionuje faktu, iż powód mógł odczuwać dyskomfort, jednak sam fakt, że powód jakąś
dolegliwość odczuwał nie prowadzi automatycznie do naruszenia jego dóbr osobistych i wyrządzenia mu szkody. Fakt,
iż w celach mogło pojawiać się zawilgocenie ścian wynikał tylko i wyłącznie z niewłaściwego użytkowania tych cel przez
osadzonych, którzy pomimo zakazu rozwieszali w celach mokre pranie. Powód zarzucił brak dostępu do cieplej wody.
Obowiązujące przepisy nie wymagają, aby w celach znajdował się dostęp do ciepłej wody, a osadzeni mają możliwość
podgrzania wody celem utrzymania higieny osobistej. Odnośnie stanu łóżek, materaców i koców, należy wskazać,
iż to osadzeni je użytkują i odpowiadają za ich stan. W przeważającej mierze ich zniszczenia są wynikiem działania
osadzonych. Nadto w razie jakichkolwiek zastrzeżeń co do czystości i jakości wydawanych materacy lub kocy osadzeni
mogą zwrócić się o ich wymianę.
Osoba odbywająca karę pozbawienia wolności musi się liczyć z ograniczeniami swobód i praw, mieszczących się w
granicach prawnych regulujących odbywanie kary pozbawienia wolności. Ochronę z art.24 k.e. przysługuje tylko w
przypadkach działań bezprawnych, a bezprawność tę wyłącza działanie mające uzasadnienie w przepisach prawa (por.
wyrok Sądu Najwyższego z. dnia 4 czerwca 2003r. wydany w sprawie I CKN 480/01, LEX nr 137619). O naruszeniu
godności skazanego można mówić wtedy, gdy cierpienia i upokorzenie przekraczają konieczny element cierpienia
wpisanego w odbywanie kary pozbawienia wolności, zwłaszcza przy bierności zakładu karnego, który nie dba o
poprawę warunków obywania kary i godzi się na przepełnienie cel, nie dba o zwiększenie ich ilości, o remonty, o
polepszenie warunków racjonalnych, żywieniowych, czy wreszcie kulturalnych. Takiego zaś zachowania nie można
było przypisać pozwanej jednostce.
W ustalonym stanie faktycznym Sąd nie dopatrzył się bezprawności zachowania pozwanego, a powód nie wykazał
naruszenia jego dóbr osobistych ani doznanej krzywdy. W tej sytuacji Sąd oddalił powództwo, o kosztach procesu
orzekając na podstawie art.98 k.p.c.
SSO Łucja Oleksy-Miszczyk
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Gliwicach#I C 138/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach#art. 182 post#art. 17 pkt 4 kpe#art. 16 kpc#art. 16 kpe#art. 17 kpe#art. 448 kc#art.248 kk.w.#art. 448 k.c.#art.24 k.e.#art.98 k.p.c.