§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zarządzenia poszukiwania listem gończym ukrywającego się podejrzanego P. R.. W uzasadnieniu podał, że zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że pozwany dopuś

Postanowienie I C 1363/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowi

zarządzenia poszukiwania listem gończym ukrywającego się podejrzanego P. R.. W uzasadnieniu podał, że zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że pozwany dopuścił się zarzucanego mu czynu, lecz posta

Teza / krótkie omówienie

zarządzenia poszukiwania listem gończym ukrywającego się podejrzanego P. R.. W uzasadnieniu podał, że zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że pozwany dopuścił się zarzucanego mu czynu, lecz posta

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 1363/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Kamil Grzesik Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Sieja po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa J. R. (1), J. R. (2) przeciwko Skarbowi Państwa – Prokuraturze Rejonowej w S. (...) o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda J. R. (1) na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od powódki J. R. (2) na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 5 400 zł (pięć tysięcy czterysta złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt I C 1363/20 UZASADNIENIE wyroku z dnia 11 sierpnia 2020 r. Pozwem złożonym w dniu 20 maja 2019 r. powodowie J. R. (1) i J. R. (2) wnieśli o zasądzenie od strony pozwanej Skarbu Państwa – Prokuratury Rejonowej w S. (...) kwot po 76 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu wskazali, że 25 grudnia 2018 r., podczas obiadu świątecznego spędzanego przez powodów z rodziną, doszło do niesłusznego zatrzymania w S. ich syna P. R.. Mężczyzna przebywał w areszcie do dnia 10 stycznia 2019 r. Rodzice P. R. przypłacili wieloma bezsennymi godzinami, brakiem apetytu, utratą wagi, zdrowia psychicznego i pogorszeniem się stanu zdrowia fizycznego. Bezprawne działania Prokuratury naruszyły dobra osobiste powodów w postaci zdrowia fizycznego i psychicznego oraz prawa do życia rodzinnego, w tym do świąt Bożego Narodzenia, które stanowią szczególnie ważny czas dla rodziny. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Państwa – Prokuratura Rejonowa w S. (...) wniosła o oddalenie powództwa. Wskazała, że działania organów postępowania przygotowawczego względem P. R. były prawidłowe i zgodne z prawem. Nadto oceniając sytuację w sposób obiektywny nie sposób przyjąć, aby powodowie, którzy wiedzieli o postępowaniu przygotowawczym toczącym się z udziałem ich syna i o tym, że organy postępowania przygotowawczego usiłują się z nim kontaktować, nie mogli zostać zaskoczeni przez jego zatrzymanie i odczuwać w związku z tym dyskomfort o takim natężeniu, aby stanowił on naruszenie --- STRONA 2 --- dóbr osobistych. Zauważyła również, że relacja pomiędzy działaniem strony pozwanej a rzekomym naruszeniem dóbr osobistych powodów nie jest bezpośrednia, gdyż kwestionowane czynności procesowe nie były skierowane przeciwko powodom i ich nie dotyczyły. Zdaniem Prokuratury zdrowie psychiczne i fizyczne powodów nie uległo pogorszeniu w wyniku izolacji ich syna. Strona pozwana podniosła też, że nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia, a w sytuacji powodów żądanie takie nie znajduje żadnych podstaw. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Prokuratura Rejonowa w S. (...) prowadziła postępowanie przygotowawcze w sprawie uchylania się przez P. R. od wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec M. R., Z. R. i A. R. w okresie od 20 listopada 2014 r. do 18 czerwca 2017 r. w S., tj. o czyn z art. 209 § 1 k.k. w dniu 14 listopada 2017 r. Fakt bezsporny P. R. skontaktował się w sprawie z Komendą Powiatową Policji w S., gdyż rodzice J. i J. R. (2) poinformowali go, że zostali przesłuchani w sprawie. Oświadczył, że mieszka i pracuje na stałe w (...) i w najbliższym czasie nie planuje przyjazdu do (...). Jako drogę korespondencji podał adres e-mail (...) Dowód: notatka urzędowa z dnia 14 listopada 2017 r., k. 122 W dniu 14 grudnia 2017 r. wydane zostało postanowienie o przedstawieniu P. R. zarzutów. Jako zarzucany czyn wskazano uchylanie się przez podejrzanego w miejscowości S. od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. (...) sygn. akt III RC 51/15 z dnia 9 października 2015 r. oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie sygn. akt XI C 4005/16 z dnia 10 kwietnia 2017 r.: • w okresie od dnia 20 listopada 2014 r. do dnia 12 grudnia 2017 r. po 800 zł miesięcznie na rzecz córki Z. R. i po 600 zł miesięcznie na rzecz syna M. R.; • w okresie od dnia 20 listopada 2014 r. do dnia 3 maja 2017 r. po 600 zł miesięcznie na rzecz A. R.; wskutek czego łączna wysokość powstałych z tego tytułu zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przez co narażono uprawnionych na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Dowód: postanowienie o przedstawieniu zarzutów, k. 123 Dnia 19 grudnia 2017 r. J. R. (2) telefonicznie skontaktowała się z Komendą Powiatowej Policji w S. w sprawie P. R.. Stwierdziła, że nie rozumie, dlaczego Policja poszukuje jej syna, skoro ten nie zalega z zapłatą alimentów. Wysłała na adres poczty elektronicznej Policji dokumenty, które w jej ocenie miały wskazywać na fakt niezalegania przez podejrzanego z zapłatą alimentów. Dowód: notatka urzędowa z dnia 21 grudnia 2017 r., k. 124; W dniu 18 stycznia 2018 r. Policja skontaktowała się telefonicznie z J. R. (2) w celu ustalenia terminu przyjazdu P. R. do kraju i adresu jego zamieszkania za granicą. J. R. (2) nie posiadała powyższych informacji, lecz zobowiązała się poprosić syna, aby telefonicznie skontaktował się z osoba prowadzącą postępowanie. Dowód: notatka urzędowa z dnia 18 stycznia 2018 r., k. 125 W dniu 6 marca 2018 r. Prokuratura Rejonowa w S. (...) wystosowała do P. R. na adres (...)-(...) B., ul. (...), wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniu 6 kwietnia 2018 r. w Prokuraturze Rejonowej w S. (...) jako podejrzanego w sprawie PR Ds. 705.2017.D o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i inne. Dowód: wezwanie z dnia 6 marca 2018 r., k. 126; pismo z dnia 6 marca 2018 r., k. 127 --- STRONA 3 --- Postanowieniem z dnia 28 lutego 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w S. (...) zawiesił dochodzenie względem podejrzanego P. R. wobec wystąpienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania w postaci konieczności wykonania czynności z udziałem podejrzanego na terenie W. (...) Postanowieniem z dnia 16 lipca 2018 r., wydanym na skutek zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonej, Sąd Rejonowy w S. (...) uchylił powyższe postanowienie, wskazując na możliwość zastosowania przez prokuratora środków mających na celu przymuszenie podejrzanego do stawiennictwa bądź innych środków dyscyplinujących. Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w S. (...) z dnia 16 lipca 2018 r., II Kp 105/18, k. 128 W dniu 31 lipca 2018 r. Policja wystosowała do P. R. na adres (...)-(...) B., ul. (...), wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniu 8 sierpnia 2018 r. w Komendzie Powiatowej Policji w S. w celu przesłuchania jako podejrzanego w sprawie PR Ds. 705.2017.D o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i inne. Wezwanie zostało również wysłane na adres mailowy podejrzanego (...) Przesyłka z wezwaniem nie została doręczona podejrzanemu. Ojciec podejrzanego J. R. (1) poinformował Policję, że P. R. przebywa od ok. 5 lat w (...)i nie jest znany termin jego powrotu do kraju, podając jednocześnie numer telefonu do syna. Dowód: wezwanie z dnia 31 lipca 2018 r., k. 129; potwierdzenie wysłania wiadomości e-mail z dnia 1 sierpnia 2018 r., k. 130; pismo z dnia 2 sierpnia 20-18 r., k. 131 Dnia 5 września 2018 r. Policja ustaliła, że P. R. będzie uczestniczył w rozprawie przed Sądem Rejonowym w S. (...), która odbędzie się w dniu 26 września o godz. 9:00. Dowód: notatka urzędowa z dnia 10 września 2019 r., k. 132 W dniu 10 września 2018 r. Policja wystosowała do P. R. na adres (...)-(...) B., ul. (...), wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniu 26 września 2018 r. o godz. 07:30 w Komendzie Powiatowej Policji w S. w celu przesłuchania jako podejrzanego w sprawie PR Ds. 705.2017.D o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i inne. Wezwanie zostało również wysłane na adres mailowy podejrzanego (...) Dowód: wezwanie z dnia 10 września 2018 r., k. 129; potwierdzenie wysłania wiadomości e-mail z dnia 10 września 2018 r., k. 130 Dnia 26 września 2018 r. w budynku Sądu Rejonowego w S. (...) doręczono osobiście P. R., znajdującego się w towarzystwie rodziców i adwokata, wezwanie do osobistego stawiennictwa w dniu 27 września 2018 r. o godz. 09:00 w Komendzie Powiatowej Policji w S. w celu przesłuchania jako podejrzanego w sprawie PR Ds. 705.2017.D o przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. i inne. Poinformowano go jednocześnie, że forma doręczenia wezwania wynika z tego, iż nie stawiał się na wcześniejsze wezwania wysyłane pocztą, doręczane za pośrednictwem policji z B. oraz w formie mailowej. Dowód: wezwanie z dnia 25 września 2018 r. wraz z potwierdzeniem osobistego odbioru, k. 135; notatka urzędowa, k. 136; zeznania powódki J. R. (2) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 177-179; zeznania powoda J. R. (1) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 179 W dniu 9 października 2018 r. Prokurator złożył do Sądu Rejonowego w S. (...) wniosek o zastosowanie wobec podejrzanego P. R. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres 30 dni. W uzasadnieniu wskazał m.in., że wniosek jest podyktowany koniecznością wszczęcia poszukiwań podejrzanego listem gończym, albowiem podejrzany nie stawia się na wezwania, co uniemożliwia wykonanie z jego udziałem czynności procesowych. Wniosek został wysłany podejrzanemu na adres ul. (...), (...)- (...) B., lecz przesyłka wróciła do nadawcy z uwagi na niepodjęcie jej w terminie przez odbiorcę. Dowód: wniosek z dnia 9 października 2018 r., k. 137-138; potwierdzenie zwrotu przesyłki, k. 139 Postanowieniem z dnia 22 października 2018 r., sygn. akt II Kp 185/18, Sąd Rejonowy w S. (...) orzekł o zastosowaniu wobec podejrzanego P. R. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres 30 dni od dnia zatrzymania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany dopuścił się zarzucanego mu czynu, a nadto że zachodzi obawa matactwa ze strony podejrzanego, gdyż nie stawia się on na wezwania, co uniemożliwia wykonanie czynności procesowych z jego udziałem. --- STRONA 4 --- Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w S. (...) z dnia 22 października 2018 r. wraz z uzasadnieniem, sygn. akt II Kp 185/18, k. 140-142 Dnia 8 listopada 2018 r. Prokurator wydał postanowienie w przedmiocie zarządzenia poszukiwania listem gończym ukrywającego się podejrzanego P. R.. W uzasadnieniu podał, że zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że pozwany dopuścił się zarzucanego mu czynu, lecz postanowienie o przedstawieniu zarzutów z dnia 31 lipca 2018 r. nie zostało mu ogłoszone, gdyż nie stawił się na wezwanie celem przeprowadzenia z jego udziałem czynności procesowych oraz nie usprawiedliwił swojej nieobecności, a nie można go doprowadzić po uprzednim zatrzymaniu, ponieważ nie przebywa w miejscu swojego zamieszkania. Miejsce pobytu pozwanego nie jest znane, z oświadczenia matki wynika, że wyjechał do (...) W ocenie Prokuratora wobec powyższych ustaleń należało uznać, że podejrzany się ukrywa, utrudniając tym samym postępowanie karne. Dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. (...) z dnia 8 listopada 2018 r., PR Ds. 788.2018.D, k. 188 W dniu 25 grudnia 2018 r. P. R. pojechał do S., aby wręczyć prezenty dzieciom. Został zatrzymany przez Policję, aresztowany i umieszczony w Zakładzie Karnym w W.. Rodzice podejrzanego przebywali w tym czasie na spotkaniu rodzinnym z okazji świąt Bożego Narodzenia. W trakcie spotkania J. R. (1) otrzymał telefon z wiadomością o aresztowaniu i przekazał tą wiadomość rodzinie. Wiadomość o aresztowaniu syna bardzo zestresowała powodów, wywołała u nich płacz i wzburzenie. Spotkanie rodzinne zostało przerwane. Dowód: zeznania świadka K. M. z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 176; zeznania powódki J. R. (2) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 177-179 W dniu 27 grudnia 2019 r. do Prokuratury zgłosiła się obrońca P. R. adw. D. T.. Zostało jej udzielone zezwolenie na jednorazowe widzenie z podejrzanym. Adwokat poprosiła o wyznaczenie terminu doprowadzenia podejrzanego na którykolwiek czwartek, oświadczając przy tym, że na dzień 3 stycznia 2019 r. nie uda się zorganizować doprowadzenia. Dowód: notatka urzędowa z dnia 27 grudnia 2019 r., k. 144 W dniu 10 stycznia 2020 r. podejrzany został doprowadzony do Prokuratury Rejonowej w S. (...), gdzie przesłuchano go w charakterze podejrzanego. P. R. wskazał miejsce pobytu na terenie (...) oraz miejsce doręczeń na terenie Polski i razem z obrońcą zapoznał się z aktami sprawy. Tego samego dnia Prokurator wydał postanowienie o uchyleniu środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego aresztowania na okres 30 dni zastosowanego w stosunku do P. R. i podejrzanego zwolniono z Zakładu Karnego. Dowód: postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w S. (...) z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt PR Ds 7.2019.D; zawiadomienie o zwolnieniu ze sprawy z dnia 10 stycznia 2019 r., k. 147 Przez okres aresztowania P. R. powódka J. R. (2) była w stanie histerii i paniki. Bardzo obawiała się o syna i wyczekiwała informacji o sytuacji, w jakiej się znalazł. Potrzebowała wsparcia ze strony męża i znajomych. Zdenerwowanie J. R. (2) udzieliło się J. R. (1), który musiał wziąć urlop wypoczynkowy, aby wspierać żonę. Dowód: zeznania powódki J. R. (2) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 177-179; zeznania powoda J. R. (1) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 179 Po zdarzeniu powodowie przez ok. trzy tygodnie uczęszczali na terapię psychoterapeutyczną nakierowaną na przepracowanie negatywnych doświadczeń i przeżyć związanych z zatrzymaniem P. R. w areszcie. Dowód: zaświadczenie psychoterapeuty z dnia 28 lutego 2019 r. – J. R. (2), k. 14; zaświadczenie psychoterapeuty z dnia 28 lutego 2019 r. – J. R. (1), k. 15; zeznania powódki J. R. (2) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 177-179 J. R. (2) leczy nadciśnienie. J. R. (1) nigdy nie pozostawał w leczeniu dolegliwości (...) Dowód: zalecenia lekarskie dla J. R. (2) z dnia 16 maja 2019 r., k. 19; zeznania powódki J. R. (2) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 177-179; zeznania powoda J. R. (1) z dnia 6 sierpnia 2020 r., protokół k. 179 --- STRONA 5 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, których autentyczność i wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu. Powodowie nie przedstawili żadnych dowodów, które mogłyby podważyć treść tych dokumentów. Sąd oparł się również na zeznaniach świadka K. M.. Zeznania powodów Sąd uwzględnił jedynie w części. Niewiarygodne są ich twierdzenia, jakoby nie wiedzieli, że przeciwko ich synowi toczy się postępowanie karne. Z dokumentów postępowania przygotowawczego wynika, że policja i prokuratura kontaktowała się wielokrotnie z powodami celem doręczania wezwań P. R. bądź uzyskania jego danych kontaktowych, co przyznają zresztą sami powodowie w swoich zeznaniach. Byli również świadkami doręczenia P. R. wezwania do stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze podejrzanego, do którego doszło przed rozprawą w sprawie cywilnej w dniu 26 września 2018 r. Powodowie wiedzieli również o tym, czego dotyczy postępowanie przygotowawcze toczące się z udziałem ich syna. J. R. (2) dostarczała nawet policji dokumenty, które miały świadczyć o tym, że P. R. nie posiada zaległości w płatności alimentów na rzecz byłej żony i dzieci. Sąd pominął dowód z przesłuchania świadków B. R., W. P. oraz M. i U. F., gdyż materiał dowodowy zgromadzony dotychczas w sprawie był wystarczający do ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków prowadziłoby jedynie do niepotrzebnego przedłużenia postępowania. Z podobnych względów Sąd pominął również wniosek o przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych. Sąd zważył, co następuje: Powodowie wystąpili z roszczeniami majątkowymi i niemajątkowymi wywodzonymi z ochrony dóbr osobistych, które w ich ocenie strona pozwana naruszyła swoimi bezprawnymi działaniami, polegającymi na bezzasadnym zatrzymaniu i tymczasowym aresztowaniu ich syna P. R. w okresie świąt Bożego Narodzenia, przez co zostały naruszone ich dobra osobiste w postaci prawa do życia rodzinnego oraz zdrowia fizycznego i psychicznego. Zgodnie z art. 23 k.p.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda, sumienie, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Środki ochrony dóbr osobistych zostały określone w art. 24 k.c. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W orzecznictwie i doktrynie zaznacza się, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 r., V CSK 609/03, LEX nr 109404). Kwalifikowanie określonego zachowania jako naruszenie dóbr osobistych nie może się przy tym odbywać się według miary indywidualnej wrażliwości (oceny subiektywnej) żądającego ochrony, który czuje się dotknięty zachowaniem innej osoby, ale powinno uwzględniać elementy obiektywne, a więc mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2017 r., I CSK 272/16). Jak wskazuje treść art. 24 k.c., obowiązek udowodnienia, że doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa przy tym na stronie powodowej. W przedmiotowej sprawie należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na fakt, że działania strony pozwanej, które w ocenie powodów miały doprowadzić do naruszenia ich dóbr osobistych, nie były skierowane do powodów, lecz do ich syna P. R.. To syn powodów został tymczasowo aresztowany w dniu 25 grudnia 2019 r. i był przetrzymywany w zakładzie karnym do dnia 10 stycznia 2020 r. O bezpośrednim naruszeniu dóbr osobistych można więc ewentualnie mówić wyłącznie w stosunku do P. R., a naruszenie dóbr osobistych powodów można zakwalifikować jedynie jako pośrednie, pochodne do naruszenia dóbr osobistych ich syna. W ocenie tut. Sądu nie ma przesłanek do stwierdzenia, aby w wyniku działań strony pozwanej doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów. W zakresie dobra osobistego w postaci prawa do życia w rodzinie w pierwszej kolejności wskazania wymaga, że syn powodów P. R. jest osobą dorosłą, mieszka w (...)i rzadko przebywa na terenie Polski. Powodowie nie znają nawet miejsca stałego pobytu ich syna za granicą. Powyższe wskazuje na to, że więzi rodzinne pomiędzy powodami a ich synem nie są bardzo intensywne --- STRONA 6 --- i że są oni nawykli do jego nieobecności w ich życiu codziennym. Podkreślenia wymaga również, że powodowie mieli świadomość, że przeciwko P. R. toczy się postępowanie przygotowawcze w sprawie dotyczącej uchylania się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec byłej żony i dzieci. Byli również świadkami doręczenia synowi wezwania do stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze podejrzanego i wiedzieli o tym, że nie zastosował się on do tego wezwania. Powinni więc mieć świadomość, że postawa ich syna wobec organów ścigania może doprowadzić do zastosowania wobec niego środków, które miałyby go przymusić do stawiennictwa na przesłuchanie. Oceniając sytuację powodów z obiektywnego punktu widzenia, przy wzięciu pod uwagę intensywności ich relacji z synem oraz wiedzy w przedmiocie toczącego się z jego udziałem postępowania przygotowawczego oraz niestawiania się przez niego na wezwania organów ścigania, brak możliwości spędzenia przez powodów świąt Bożego Narodzenia oraz okresu okołoświątecznego z synem z uwagi na jego tymczasowe aresztowanie nie powinien być dla nich zaskakujący i stanowić dolegliwości tak głębokiej, żeby stanowiła ona naruszenie ich dobra osobistego do prawa do życia w rodzinie. Naruszenie dóbr osobistych powodów w postaci zdrowia psychicznego i fizycznego wypływać miało z naruszenia ich dobra osobistego w postaci prawa do życia w rodzinie. Przyjęcie, że rzeczywiście doszło do naruszenia tych dóbr jest więc warunkowane stwierdzeniem, że doszło do naruszenia dobra osobistego powodów w postaci do prawa do życia w rodzinie. Jak wskazano zaś już wyżej, nie ma podstaw do przyjęcia, aby do takiego naruszenia doszło i z tego względu nie sposób również przyjąć, żeby doszło do naruszenia dóbr osobistych powodów w postaci zdrowia psychicznego i fizycznego. Dodatkowego podkreślenia wymaga przy tym, że powodowie nie przedstawili żadnego dowodu na to, że w wyniku sytuacji z przełomu lat 2019 i 2020 doszło u nich do pogorszenia stanu zdrowia fizycznego. W szczególności w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji medycznej wskazującej na pogorszenie się stanu zdrowia powodów w tym czasie, nie wskazują na to również zeznania samych powodów. Co prawda powodowie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych w tym przedmiocie, lecz wobec braku jakichkolwiek przesłanek mogących wskazywać na ich problemy zdrowotne, Sąd uznał przeprowadzenie tego dowodu za niepotrzebne. Dodatkowo należy wskazać, że nawet w przypadku przyjęcia, że działania strony pozwanej doprowadziły do naruszenia dóbr osobistych powodów, to odpowiedzialność strony pozwanej będzie wyłączona z uwagi na brak bezprawności. Organy postępowania przygotowawczego zebrały materiał dowodowy wskazujący na wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez P. R. zarzucanego mu czynu w postaci uchylania się od wykonania obowiązku alimentacyjnego na rzecz byłej żony i dzieci. W dniu 14 grudnia 2017 r. zostało wydane postanowienie o przedstawieniu mu zarzutów. Następnie organy postępowania przygotowawczego wielokrotnie podejmowały próby doręczenia P. R. wezwania do przesłuchania w charakterze podejrzanego, tak by mogły mu zostać postawione zarzuty. Nie znały zagranicznego adresu podejrzanego, lecz dysponowały podanym przez niego adresem mailowym, na który wysyłały wezwania. Podjęły również kontakt z jego rodzicami (powodami), którzy obiecali, że poinformują podejrzanego o konieczności skontaktowania się z organami ścigania. W dniu 26 września 2018 r. doszło nawet do osobistego wręczenia P. R. wezwania do stawiennictwa na przesłuchanie, jednakże mężczyzna się do niego nie zastosował. Z uwagi na powyższe uznać należy, że zaistniały przesłanki warunkujące możliwość złożenia przez Prokuratora wniosku o zastosowanie wobec P. R. środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego aresztowania. Wydano postanowienie o przedstawieniu podejrzanemu zarzutów (art. 249 § 2 k.p.k.). Zebrane dowody wskazywały na duże prawdopodobieństwo, że podejrzany popełnił przestępstwo (art. 249 § 1 k.p.k.). Ze względu na brak stawiania się przez podejrzanego na wezwania organów ścigania, zachodziła uzasadniona obawa, że podejrzany będzie w bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne (art. 249 § 1 oraz art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.). Jednocześnie nie wystąpiły żadne okoliczności, które w świetle przepisów kodeksu postępowania karnego wykluczałyby bądź uzasadniały odstąpienie od zastosowanie tego środka zabezpieczającego. Tymczasowego aresztowania nie stosuje się, gdy na podstawie okoliczności sprawy można przewidywać, że sąd orzeknie w stosunku do oskarżonego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub karę łagodniejszą albo że okres tymczasowego aresztowania przekroczy przewidywany wymiar kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia (art. 259 § 2 k.p.k.), lecz ograniczenie to nie znajduje zastosowania gdy oskarżony ukrywa się, uporczywie nie stawia się na wezwania lub w inny bezprawny sposób utrudnia postępowanie albo nie można ustalić jego tożsamości (art. 259 § 3 k.p.k.). Tymczasowe aresztowanie nie może być również stosowane, jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą roku (art. 259 § 3 k.p.k.), lecz P. R. był podejrzany o popełnienie przestępstwa z art. 209 § 1 k.k. i art. 209 § 1a k.k., czyli przestępstwo, za które mogła mu być wymierzona kara pozbawienia wolności w wymiarze wyższym niż rok; nadto powyższe ograniczenie, tak samo jak ograniczenie wynikające z art. 259 § 2 k.p.k., nie znajduje zastosowania gdy oskarżony ukrywa się, uporczywie nie stawia się na wezwania lub w inny --- STRONA 7 --- bezprawny sposób utrudnia postępowanie albo nie można ustalić jego tożsamości (art. 259 § 3 k.p.k.). Od tymczasowego aresztowania należy odstąpić, gdy spowodowałoby to dla życia lub zdrowia podejrzanego poważne niebezpieczeństwo lub pociągałoby za sobą wyjątkowo ciężkie skutki dla podejrzanego lub jego najbliższej rodziny (art. 259 § 1 k.p.k.), lecz w odniesieniu do P. R. żadna z powyższych przesłanek nie miała miejsca. Nadto wniosek o zastosowanie tymczasowego aresztowania, złożony przez prokuratora do Sądu Rejonowego w S. (...) przez prokuratora, został należycie umotywowany (art. 250 § 1-2a k.p.k.). Prokurator dokonał również czynności mających na celu pouczenie podejrzanego o uprawnieniach o przysługujących mu w wypadku zastosowania tymczasowego aresztowania (art. 250 § 3 k.p.k.). Również postępowanie organów postępowania przygotowawczego po wydaniu przez Sąd postanowienia o tymczasowym aresztowaniu było prawidłowe. Miejsce stałego pobytu P. R. nie było znane, nie stawiał się on na wezwania organów postępowania przygotowawczego, nawet te doręczane mu osobiście. Uzasadnione było więc stwierdzenie, że podejrzany się ukrywa i zarządzenie na tej podstawie poszukiwania go listem gończym (art. 279 § 1 k.p.k.). Po zatrzymaniu podejrzanego nie było podstaw, aby przekazywać go w ciągu 48 godzin do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania (art. 248 § 1 k.p.k.), gdyż takie postanowienie zostało już wydane i leżało u podstaw zarządzenia poszukiwania podejrzanego listem gończym. Nie było również podstaw do doprowadzenia podejrzanego do sądu, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, w celu rozstrzygnięcia przez sąd o utrzymaniu, zmianie lub uchyleniu tego środka, gdyż niezwłocznie po przesłuchaniu podejrzanego Prokurator wydał postanowienie o uchyleniu tymczasowego aresztowania i P. R. zwolniono z zakładu karnego (art. 279 § 3 k.p.k.). Podejrzany był przetrzymywany w zakładzie karnym przez 17 dni, a więc nie został przekroczony czas trwania tymczasowego aresztowania określony w postanowieniu Sądu. Z uwagi na brak naruszenia dóbr osobistych powodów przez stronę pozwaną, jak również brak bezprawności działań strony pozwanej, które to działania w ocenie powodów miały prowadzić do naruszenia ich dóbr osobistych, powództwo jako bezzasadne musiało ulec oddaleniu w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Jako że każdy z powodów przegrał sprawę w całości, to każdy z nich był zobowiązany do zwrotu stronie pozwanej wszelkich poniesionych przez nią kosztów niezbędnych do celowej obrony. Na koszty te w wysokości 5 400 zł od każdego z powodów złożyło się wynagrodzenie dla Radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej, ustalone na podstawie art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Krakowie#I C 1363/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowi#art. 209 § 1 k.k.#art. 209 § 1a k.k.#art. 11 § 2 k.k.#art. 23 k.p.c.#art. 24 k.c.#art. 249 § 2 k.p.k.#art. 249 § 1 k.p.k.#art. 249 § 1 oraz#art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k.#art. 259 § 2 k.p.k.#art. 259 § 3 k.p.k.#art. 259 § 1 k.p.k.#art. 250 § 3 k.p.k.#art. 279 § 1 k.p.k.#art. 248 § 1 k.p.k.#art. 279 § 3 k.p.k.#art. 99 k.p.c.