Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
z,==,E Sygl}. akt I c 133/07 J Y8! \ ‘ #: _. /, <i»;: ; J 1 ,WYROK % ~ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITE] POLSKIEI Dnia 15 stycznia 2009r. ‘Sand Okrggowy’ Wa;s»zaWa Pr:iga w Warszawie I Wydziai CyWilny _ f? W skladzic nastqpujapymz A _ . S Przéwodniczqcyz SSO Agnicszka Gradowska Okréj P_r0t0k01ant:Marz'ena Brzyszko _ p0 r0zpdzna'niu W dnifi 15 stycznia 2009 roku w.Warszawie Q . 5? ':i§Ez'1=IE3.=_==...,. ';>.3_. O zapm .4, ;. : €v.;T§I 3 ':.1;_=,.3... ~ = ' 5 a_ == E: I;;.1'r,|;'_'.' . . .\.,E$7;E_;3:'._== * ' H '1 ::!;1.._!+==:=:.;' u 1.2.5: ' :_.I"4L. ' . l ».= 4,=.=_.=_ . 13% ‘.f3L;=‘é:€§:jg; i , . at ‘K '\' :4 .< ~,,¢».'..,_.v .v 7i;‘.‘:_3'°";.E, ;‘1 . ._,.,i~. e, “"_".i—>E'g f; ' 1? —€:.T.;.J; 2: , v. r;<.~=,:.; 7;, ~ ZN ¢ *; . t..\._ _. r _ >. >..=.€q5;';=;f;r A |. .. . \\ "1 1' '=.==" = |; ..=.; =1.=.; = =. pi: = :.'*.a=. :5:. ' " 5' a==:_:;.==_;=1 . 1 . la.='7.1 \. ' ' ""='i!;.;+r1I?_: .. :1? ' \<'=.'.=I=>E2 'I .: 3.. 'y;..,_§ = :_';I:':I' ..w=._=,_; =.==; 1'=1;.=r E=? 'L ...=..;=. .=.>1 nfsi mlpfawie sprawy z powédztwa J. _. Z’. " .. . _ 1 pr'zéciWk_0 Skarbowi P.a1'1stWa. Dyrektorowi Arcszm Sledczego powédztwo 0ddala;j V ‘ _ ' zasadza od J, _ M Z] na 1'zgecz Skarbu Pafistwa Dyrektora Aresztu §1edczego z‘ . V f 2 ‘ kwotq 7200 ( Siedem tysiqcy dwieécie) zfotych tytuham kosztéw zastqpstwa procesowego, _ zasqdza od Skarbu Pafistwa Prezeéa Sa4;iu' Okrggowego Wa1‘szaWa Praga W Warszawie 11,3 rzecz Komendy Stolecznej P01icji Wydziai Konwojowy kwote; 80»( osiemdziésiagz‘) z%0tyc11 tytulem naleznoéci za konwojowanie. » ’ ’ , . 5 . 1 A
--- STRONA 2 ---
=.. 4».E.==.= ..=.. . :=;..v:2ma==2:';'.;.r: 1 l’ . _. 1" ‘ 4‘_;;',=. — “ :€E§;‘Ym.=._._ ' _. .¢....__=»... '.1.1‘; 5.‘ =1I=£'. 5..,;..__.;_. =.=, 1 L 1 L...==_. _._.._=.1;1. r “ 1 2 __.r. J ""2 r _ r > :1I!"‘=;ge;_'=1:';1a:=; ‘Z5FEE":?;_i=:_5J:fi!=!=1i i=:';=pI;:_. . Q; '¢:E==' "’ ' \. ' ..'==.=:j. é‘ ;.’.@.€>=_:_;;' ' _ .1 ; f.|::_ »..’ §.== ":2, :<.>=3: .2:1 .222; .1 ?';= \. .~, , .:~‘.1.'g=" , :':.¢ .. .'g:r_ ::E_!. ', ‘I [L "I \_._= . @ | 1 ‘ § 14 A #1‘ z .25") 13;? . {'31 Z éf lfi .[!_. .=' ;ia;= .53. .r $5. L’ 1 .. .~ g g * 4% F f *1 K ~\ *1 3 UZASADNIENIE Powéd, I ; Z pozwcrn Z dnia 2? listopada 2006 IE Wniés; 0 zasqdzenie kwoty 380 O00 zf, tytuiem Zadoééuczynicnia za krzywdq spowodowanq naruszcnicm jego débr osobistychw w postaci poszanowania Zycia 1'OdZi1'111cg0, W szczegélnoéci, powéd przebywajqcy wAres~zcie filedczyrn = ~ F = twierdzi, iz uniemozliwienie mu W dn»iu,24 listopa<fIa_~20(_)6 r. przez funkcjonariilszy axesztu widzenia z synem oraz cérkao épowodowalo u niego dotkiiwecierpienia fizyczne i psychiczne, ogélny rozstréj nerwowy oraz stres. Wediug jego oéwiadczenia, najblizsiej nocy z tego powodu nie spa} i mial pogorszone samopoczucie. O rzeczywistych przyczynach braku widzenia w dniu 24 listopada 2006 r., miai sis‘; dowicdzieé dopiero 7 dni péiniej podczas rozmowy telefonicznej z cérkeg. na skutek bczprawnego ' W tej sytuacji p0w6d,1A_argumentujqc, i2 1.. nicd0pu$zczenia do widzenfa._z dzieémi przez filnkcjonariuszy Aresztu Sledczego .0,..: _' , doznzfl _szl_<0dy,. oszacowanej przez siebie na kwotq 380 000 2%, Zqda jej zafitdzcnia od Skarbu Pafistwa, na poclstawie regulacji zawartych w przépisach art. 41'7'§ 1 Kodeksu cywi_lneg0. ' . _ W odpowiedzi na. pqzew, pelnomocnilc procesqwy pozwancgo — S___ka.rbu Pafistwa '—' Dyrektorz; Aresztu §ledczeg 0 .r..:"_<; _f ' . " ""w1j_iés1 0 oddalenie powédztwa, jako bezzasadnego i zasqdzenie kosztéw postegpowania wedlug _norm przepisanych. W uzasaclnieniu swojego stanowiska pehlomocnik pozwanego podniési, i2 nie zgadza sic; z zarzutem naruszenia porzzgdku prawnego W zalqesie Qchrqny Zycia '_/ prywatnego i rodzinhego powoda. Wskaza% ponadto, ifz powéd W istocie nie s1§recyz0wa% rodzajuv naruszonych débr oraz sposobu ich narusienia. Argumfintowal réwniez, i2 powéd, ‘L, ajapy w istocie, naprawienia. szkocly, w gruncie rzeczy nie potrafil jejv Wskaznék jak tez n_i_e'~'wykazat zwiqzku przyciynowego . pomiegdzy bezprawnym, W ocenie powoda, zachowaniem funkcjonariusza Shlzby Wiqziennej _a doznimq szkodq. P0dd’a% réwniez WA waitpliwoiéé kwestii 'bczprawnq§ci dzizflania, wyjaéniajqc, iz kwegtis: Zwiatzane z ‘odwiedzinami aresztantéw prze; cisoby bliskie zostalry precyzyjnie mregulowane W przcpisabhl Kodeksu karncgo Wykonawczego OFEIZ wydanych na jégo paid stawie a1<ta_ch wykohawpzych, W tym zarzqdzeniach Dyrektora ‘Q ‘U £1. .
--- STRONA 3 ---
. A» . .. K 1 ' M . =%'?'*'‘}':1&‘7 ‘ I > 0.2.3....... . H; ,, 4 ,§ :1; '=1;| .1. .=:=. r. .;;._.__ ;_1:2...‘ ,=. I1 1 1..5. 1" E '\'.1::'flm‘ ' . . . “$'9IL‘1:i'".'.i=E?=‘ P u ., "L. ,~>=::= = ,: ;;@.$+§‘ = T '4' k:. 5:1 i’ J — s r __\ . |a ‘F ‘. »\ I \.. ...W_,‘ t 3', . 17:": 111% ' ii ii __ 1% Z. ‘ in s \ > ?' L =1 \ 5 W Q :5 Iii ._ 1,; I ,T¢. . ;‘*5 ._». \ I 5.; 6 5 '| R ! i F La i_.‘._. f.;l : JI e ~< U . _ Arcsztu filedczcgo " ( '" ~’ ~ ) . .___., w zwiqzku z czym zasto.sowanie sic; do . '\_ _ wskazanych tam rcgui wylclucza dziahmic nie oparte na prawie. Sqd ustalii I1&1S‘L'@pUj.'¢1_Cy stan faktyczny; Do powoda, przebywa_jqcego W Areszcio §ledozym (J <1 .. ) . . 0 W dniu 24 listopada 2006 r. przybyii, celem odwiedzin jego syn oraz corka. Stosownie do unormowali, obowi;;;r.1=}a._ce.g0 w fym dniu zarzqdzenia wewnotrznego nr 32f2(iO6 Dyrektora Aresztu Fiimiéczego W W'~ ~ ~ ” ' ‘ i z 16 lisitopada 2006 13, lqére okreélaioi szczegc'>4’ov:o dni, godziny, miejsce i porzqdek odbywania odwiedzin osadzonych, widzemr z nimi mozliwe byly w oznaczonym dniu tygodnia, przy czym o jego wyborze deo§=':io‘.\.Y:11’a litera, na jakq rozpoczynaio sir; nazwisko osadzonego. Ponadto, widzenia mo mieé miejsoe w godzinach 8.45 — 15.45, przy czym zgioszenia osob odv'=.'ie.dza_ia;:ych byly przyjmowanc od godziny 8.15 do 13.00. z kolei, rezilizacja widzori pr'.'./.cliioigala w koIejno§ci zgioszefi, W m_iare; wolnych miejsc na Saii widzer'1. ' Syn oraz ¢<'>1_~i:~ _owoda, ktorzy w areszcie zjawiIi sir; ok. godz. 9.00, zostaii poinformowani, ii: 5£'.‘_?O rinia do godz. 11.00 zbierane bodq zgioszenia osob zainteresowanych *e.'%="."E.z=.?nie.:i1, przy czym w ich przypadku samo widzenie z ojcem nastqpi o godz. 13. "9/' sytuacji, zainteresowani, z uwagi na stosunkowo poina pore; widzenia oraz konir; itrr‘'.\;~§é stawienid siq w pracy, zrezygnowali z widzenia z ojcem i oddalili sio z aresztzi. _ _ ' Powyzszy st":=:= "f’;"'..?~::."j.oraiiy, ‘satd ustalil na podstawie zarzqdzonia wewnotrzncgo nf 44/2006 i 32/20.‘ L i'..“=éo."ei:‘,'<»>ra Aresztu §ledczego W W . ' ' (f1<.3762) oraz zeznafi s'wiadi=" V Z. .~ 1 J (k.73), litorym Sad oaikowicie dai wiarcg, jak rowniez ioh treéé mi; byja pi'Z6Z Zadnq ze stron kwestionowana. Sad ZWflZ'y£ Y**“»'°1'"1..%*I; . . Zgodnie z 1' K 1 . 1% 17 § 1' K.c., za szigodo wyrzqdzonq przez niezgocine zi prawem dziaianie lo, ::as1i::cE1an»ie przy wykonywaniu wiadzy publicznej ponosi lodpowiedzialnoéié .f’El~:'::;"l> Paiistwa lub jednostka samorzqdu terytorialnego Iub inna osoba prawna Wykrv ~ :§ I‘I"€i fr: w»1'ad»zQ z mocy pr_aWa. _ IIipotezaW: * =.Y;»'?.ej normy prawnej odnosi sir; do szkod wyrzaidzooych przy'WykonyWani.=. . » .m1.ili'c5j.nej, W ragnach kompetenoji przyznanej z mooy
--- STRONA 4 ---
".51? h r .='1.‘ ';._=='11|.=1. ., 2' \ I 4;: 5, » I51 \'. ' '=<T,. ‘ia‘~;e.i.==;<t =1=';= H ii n > :1 ..¢=. A P _< I 5;§§. Z 1% 1 .n r if‘ : |. In ._{ ._r Z ,1». | ~ s 2 I1; ;= ;.$ J 2 ..'i ' _ i 1. ‘I3? :55 . ' 1 . > < = 5:‘_ ' H'1 \4_. 1: ET 3;‘ W r _ ,7 $9»:|—;E.. .=.my ._ ,._ ‘ ~. ' '\ . 1 =';;=,1 .;:=2;".5E=$:!P: _ .' :1. =. I2‘:5;=.211;:5,mt. . .~F'¥ ;;\,|,Q‘?;:1!5;;r:Je.,=:.1=3. 31"‘ . $. ». .,,.i.=.,= = ._..;=;. . , §g\;;':;.:\_' ;E=,=§~¢5..:_.:r prawa. Odpowiedzialnosc odszkodowawoza W n1eJ okreslona, opzera V 13/zyka a przesiankami powstania obowiiatzku odszkodowawczego sq “;ykG.fi§i;. 9 ' funkcji Wiadzy publicznoj, wystqpienie szkody, zaistnienie zwiqzku przyczyflo pomiqdzy dziaianiem organu wiadzy publicznej a powstaiq szkodq oraz stWierd'zenii%:= i2 dziaianie organu wladzy publicznej wyfzqdzajape szkodq jest niczgodne 2 prawom. ' _ Nalezy wyjaénié, i2 pojfgcie ,,wykonywania wladzy publicznej” okreélone W omawianych przepisach, obejmuje tylko takie dziaiania, ktorc ze swej istoty, a wiqc Z3 wzglqdu na charakter i rodzaj funkcji przynaleznej‘ wiadzy publicznej. wynikajq z kompetencji okreélonych w samej Konstytucji oraz innych przepisow prawa. Zatem, ich wykonywanie z reguiy iqczy sig 2 mozliwoéciq wiadczego ksztaltowania sytuacji jednostki, czyli obejmuje dzialania W takim oljszapze, w ktorym moze dojéé do naruszenia prawa i Wolnoéci jednostki ze strony wladzy publicznej. W tym éwietle, zadania wskazane W art. 1 ust. 3 ustawy z diiia" 26 kwietnia 1996 r. 0 .Siu;'zbic Wiqzienncj (tekst jcdnolity: Dz. U. 2002 r. Nr 207 poz. 1761), Ifiewqtpliwie Stanowiq, Ze mgmy do czynienia 2 wykonywaniem wiadzy publicznej. I _ . Przesiarilcq. odpowiedzialnoéci odszkodowawczcj z art. 41'? § 1 K.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 K..c., czyli obbjmujqca straty oraz utiracone korzyéci, ktére poszkodowany mogl osiqgnqé, gdyby mu szkody nie W)/1‘Z8£dZOHO. Przy czym, poszkodowany mote takze zqdaé zadoééuczynienia pieniqznego za doznanq krzywdq W przypadkach wskazanych W art. 444 i445 W odniesicniu do przcsianki dzialania niezgodnego z prawem, nalezy odnieéé sit; do tezy wyraionej jeszcze W Wyroku Z 4 grudnia 2001 r. Trybunahl Kon_stytucyjnego (SK 1812000), 'stos0.wn_ie. do ktérej, pojqcie ,,niezgodne 2: prawem” uzyte W art. "77 ust. 1 Konstytucji RP, nalezy rozumie5]j_ak0 zaprzeczenie zachmfvania uwzgiodiiiajqcogo nakazy i zakazy Wynikajqce z normy prawnej. . _ _ Z knolei, zwiatzekv przyczynowy nalezy rozumieé, jako istnienie normalnego nastgpstwa W ciqgu zdarzefi od sprawstwa do szkody. . i < » Odnoszqc powyzsze rozwazania na gnmt stanu faktycznego niniejszej s'pra.wy, nalezy stwierdzié, i2 jakkolwiek bezsporne jest, i2 funkcjonariusze Aresztu §1édczego K" . . wykonywaii funkcjo Z zakresu wladzy publiczncj, to nie zachodzq pozostaie przesianki zastosowania przepisow art. 417 § 1 K.c'. _ ' 0 u I v &__;_ :1,.|:;=;.;=1;=_::r;!_',,:,:..5.; ==.:' “Au? it'J'=1'!'|E4=iiE§¢5ri?:I‘.!'21“ *
--- STRONA 5 ---
.1.=...',~=:‘;::=q;;?3.='4.¥= 1:. ' 1‘ .' . ».¢_. . §I.. " . I .w:<as .' . = _ _‘§‘§ :.;' 5 . .., ‘ \ l ‘j ' :L'=r‘§‘¢ J ‘v 4. =;=.af 2 .....1..~ 1; ' 4 " ...‘F .1‘. ' .v.T 11 ' 5,5;;; 3 1 _. 1 :':'._$1 1, 4‘ . \ i. ,. \ a 1 . ‘‘ri ' F5" r='I.1 1' . 5.. __. . _> E; '51" ' 3% I 1. = 3 E‘ .' si" :j i II 3,. =.'¢.~y.l r 75 . if 1 I f :in .;.'=. :'=' .'1:4*4 .3EF’fiI'¢“=»'='="‘ rT} ‘ '4.» . cw :fie;>"? 5. = :1?‘ : ‘Z.1351 _ i.~ 4. Przedc wszystkim, nalezy otwierdzié, ii W occnie Sqdu powod nie udowodnii , aby na skutck dziziiania funkcjonarjuszy Aresztu Sledczego doszio do naruszenia jego dobr osobistych. Nalezy przy tym nadmienié, i2 Z postanowiefi art. 23 K.c. wynika, if; wymienione W nim dobra osobiste pozostajd pod ochronq prawa cywilnego, niczaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach, przy czym prawu polskiemu nie jest znany Wyczerpujapy katalog dobr osobistych. Sod Najwyzszy W wyroku z 29 pa_2dziernika I971 r., (II CR' 455/'71, OSNCP 4/'72, poz. '77), wyjaénihiz czeéé, dobre imie; i dobra siawa cziowicka sq pojzgciami obcjmujapynii wszystkie dziedziny zycia osohistego, a wiqc rowniez rodzinnego. Jednak, _ia!<1<olwie.k sfera Zycia rodzinnego powoda pozostajc pod ochronq prawa, _to samo jej {e\.veni"u:1.111e) H&filSZCHi6 nie mozé stanowié podstawy roszczefi odszkodowawczych, prtrewidzianych W przepisach art. 417 § I K.c'., a co najwyzej powodowaé mote 1"1=owsta.n.ie obowiqzku zadoééuczynienia za doznanq krzywdq, o co WSZakZ€ powod 1_1i{;‘ wnofiii. . _ W niniojss"/cj spmu*ie nie mozna rowniez mowié o bezprawnym dziaianiu funkcjonariusza publicznego. l Jak juZ' by4a 0 tym Wyzoj mowa, bezprawno dzialania. na gruncie Uh ©\ omawianych 1e_+j:i1!ac_ii. nalezy rozumieé, jako zaprzeczenie zachowania uwzglqdniajapego :.a1razjv i zakazy wynikajqce z normy prawnej. _ W tym 1n.io?5c11 nalezy Wskazaé, iz jak wspomniano wczeéniej, szczegoiowq organizacjo i p.orz:1dcl< wow/notrznyiw Areszoie filcdczym ~= in "' ' ' fl . okreélaio W tamtwr; ct/asie zarzqdzenie wewnv:gtrzne inr 32/2006 Dyrektora Aresztu 1’ ‘ ' 1'; V 2 16 listopada 2006 r.. ktére W Postanowieniach §Iedczego W Vi rozdziaiu IX, ws1<a.2ywa%o m. in. szczegétowo dni, godziny, miejsce iiporzacdek odbywania 0dWi6d7i11 osadzonych. _ h ulowafi widzenia osadzonych odbywaiy sic; zgodnie Stosownie do iiyc . ureg , porzqdkiem oI<ré§ion*_vm przez dni tygodnia oraz podziai literovqy (dccydowaia I ioszeiiia osob odwiedzajqcyoh przyjmowane pierwsza litera nazwislca). Przy ozym, zg byly W okreélonc wyzzoj dni od godz. 8.15 do 13.00, a sama realizacja Widzefi nastqpowaia W !<'oi@;_;:1os§ci zg£"<'.>sze1i, W miaro woinych miejsc na sali Widzefi. '
--- STRONA 6 ---
1 1 .. r|;1._;...5=:==::= .2: I 1 ‘I'r_i::=2§_.;.._.=..., ~.. .._.__.._ . .,. , = » * ‘ ~ »:‘ 1 1 < ‘L , < qi“$1‘.2Q52?.:.:IP1'5‘§1.i: =.=. ' ; .;_4 . . .§.;:‘f¢4<_"._.'1;;;‘:_'_\.';{a§.;:;11.=,.;..#:“ < \'. !"'¢'~'=\'.ifn“":H‘'P in I_|I.;'.. .—..»>'»=='. ..i.*.L..=.. =<.. .= ' ~ 4*“ '1; '»:._I*';,. 151.£=;_ _.' ' =.1;=. . ,<§l I.r) n ,1. .= .;..__1 A ._ 11 I ".*r§;r¢";'"*.;¥1 ' I r..~" r:" ..'. . ' 17:27"7" J Ii '_ . 1. | 1 :_ _'?_ . ._g__1=\ . ( . .1 . € a' ,.. L Y 5.. 1.. I‘! iii'. l ii? ‘ . A2»n=aw<n—— —A;.:uannur:';|n::_jnnat 44——'4—TJJ1 ‘ W ~. = | “ .... |. J ~* ‘ J r I 1 Z .'.".=.a=ii'~3!;§':Eii‘ (P 1 1 1: = ~, Zatcm skcaro s '11 5 oorka owoda W o isan ’ W Ze' s ’ £5 > } P . P 3 Y J P0sob dokonali gkutccznego zz1;i.=i;;.=. .."id;<:srde oraz mioli Wyznaczona. godzino jego lgdbycia," nie ' mozna przyjap, .~".:u. .:: icéa nniygnaoja,powodowana W}’iEiLCZIl16 czasom oczekiwanja _na widzenie, Sillliilwf 3:;_>dst.iwcg do przyjgcia, iz funkcjonariusze aresztu postqpili wbrcw okreélon}..r:1 ;"c;.g1s?<>1i:. 111%: wynika z zeznafl éwiadka S'_ . Z. 3 ' decyzja o rezy;.>:.1;:.. Z ojcem byia jego i siostry samodzielnq docyzjq podyktowana .~~ ~ '.".f".w'()C!0Wymi. Z21 decyzjq to nie mogq odpowiadaé funkcjonariusze ;*.£?:='.‘‘»':m*rjr'v. _ » Na uwagr: f»'.vr"§'11'3;>.:_5<> rowni:2, iz powod nie wykazal zxviqzku przyczynowego, pomiqdzy dolrio’].§.*."os}a"{:*»~1E ?§’i1‘OWOiI1}/I111, jakic wcdiug wlasncgo oéwiadczenia odczuwai W (§?‘=i‘$ 7.." IiP,to§~.ada 2006 r., a dzialaniami bqdi zaniechaniami funkcjonariuszy r:=.'osr<i"1r. W éwietle zeziiafi éwiiadka, S_ Z. oraz Wyjaénie1'1 poWo15:2. 1":?=»:*d:<ie§ orzekonyumjqcq przyczyno jego rozczarowania nie d9j§0i6m WidZ€‘*“d>= ‘Mufti/iuwazaé diugoletniq roziackfii brak kontaktow Z najblizszymi sp<*§.w<1r~:\~"an+.= v.{@101otnimprzebywaniem W zakiadaoh zamkniotych. l W tej syt'.:.:".r~._?€ W ooeziie Sqdu, W'ninicjszej sprawie nie ma _podstaW do zasqdzenia na z"":02 oowoda odszkodowania Iub zadoééuozynicnia W oparciu o przepisy art. 417 E‘_ E 5 Eco . _ ' ' ' I _ ‘ d 1 B101do poW\'/;<.°"’P pod. xiwagq, Sq orzcki jak W scntengi. O 1~_<oszta_c1i Sad rozstrzygxlqi W oj.1:1r~c‘".1 0 tresié art. 98 kpc \,,;_. ._ 1 . ' :‘sw;~,'= _ .._ . < __..__......_.m,; .3; '~;_+~ :11:J 0 F‘== . __._...._iW4‘.__._ ' . 1 ' ""“'f I 1 I . i 2 | ' . . ,.__._._........ ' ' ' ' ' ' ' ' ' ' " .. 'u.'\==*" ..,_._.;..._.,T._,... _ _: ;. ,5,_i_._ ._ ' . .. . . .~..___1__“m _ ' ""' _I531yr?_; ' . .'.~.E.1.':.1\2i?é
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa Praga#I c 133/07#art. 1 ust. 3 ustawy#art. 361 § 2 K..c.#art. 417 § 1 K.c#art. 23 K.c.#art. 98 kpc