Wyrok I C 132f1O

--- STRONA 1 --- Sygn,aktIC132/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy we Włocławku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Baranowska Protokolant: Katarzyna Domańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2011 r. sprawy z powództwa Ł Z przeciwko K K 0 zobowiązanie 1 sprawy z powództwa Ł\ Z' przeciwko K K o zapłatę I. 1. zobowiązuje pozwanego K: K do opublikowania na własny koszt w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku na pierwszej stronie wydania piątkowego „Tygodnika Kujawskiego" i „Pulsu Regionu", na portalach internetowych Q4.pl., Włocławek.info,pl i wlc.pl, w TV Kujawy, CW24 i TV Bydgoszcz a także w radiu PiK, GRA i HIT oświadczenia o następującej treści: „ K A; K : przeprasza Pana Ł Z < za podanie na konferencjach prasowych SLD zwołanych w dniach 26 i 31 sierpnia 201 Or w W oraz w artykule pt. „ Wilk w owczej skórze" opublikowanym w dn. 27 sierpnia 2010r na łamach Pulsu Regionu nieprawdziwej informacji o nieobecności Ł Z na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dn. 12 sierpnia 2010r, przez co dopuścił się naruszenia jego dobrego imienia. " ; l Sygn. akt I C 132f1O ¥W""fl.\' ‘T ?' J;:‘¢_» >6 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 20111 Sqd Okrggowy we ‘wloclawku Wydzial I Cywilny w skladzie nastqpuj qcym: Przewodniczqcyz SSO Barbara Barapowska Protokoiantz Katarzyna Domaflska p0 rozpoznaniu na rozprawic w dniu 19 sierpnia 20111’. sprawy z powédzlwa L Z’ przcciwko K K 0 zobowiqzanic i sprawy 2 powédztwa L1 Z? przeciwko K 0 zapiatq I . K 1. zobowiqzuje pozwanego K; K do opublikowania na wiasny koszt w tenninie 14 dni ad daty uprawomocnienia sis; wyroku na pierwszej stronie wydania piajkowego ,,Tyg0dnika Kujawskiego” i ,,Pulsu Regionu”, na portalach interneiowych Q4.pl., W10c1awek.inf0,pl i w1c.p1, w TV Kujawy, CW24 i TV Bydgoszcz a takze w radiu PiK, GRA i HIT oéwiadczenia 0 nastqpujqcej lreéci: ,, K A = K ' przeprasza Pana L Z  za podanfe na konferencjach prasowych SLD zwofianych w dniach 26 1' 3] s:'erpm'a 2010:’ 1.4 W oraz w artykule pi. ., Wifk w owczgj skdrze opubfikowanym w dn. 2? sierpnia 2010:‘ nu fanrach Puisu Regionu nieprm1»dziwej injfonnacji 0 nieobecnoicz‘ L Z na rzadzwyczajnym posfedzeniu Sejmu Rzeczypospolirej Polskiej w dn. I2 sierpnia 2010:", przez co dopuécil sig naruszenia jego dobrego inzienia. 1 --- STRONA 3 --- 2. oddala powództwo o zobowiązanie w pozostałej części; 3. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 977zł tytułem zwrotu kosztów procesu. II. l. oddala w całości powództwo o zapłatę; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2 Ali zł tytułem zwrotu kosztów procesu. 2. oddala powédztwo 0 zobowiqzanic w pozostaiej czqécig 3. zasqdza od pozwanego na rzecz powoda kwotq 97721 tytulem zwrotu kosztfm procesu. 1. oddala W caloéci powédztwo 0 zaplatg; 2. zasqdza od powoda na rzecz pozwanego kwotq 2.417z§ tytuiem zwrotu kosztéw procesu. 2 --- STRONA 5 --- Sygn.aktIC132/10 U z a s a d n i e n i e W połączonych sprawach Ł Z domagał się: 1) nakazania pozwanemu K K usunięcia skutków umyślnego naruszenia jego dóbr osobistych, spowodowanego opublikowaniem na konferencjach prasowych w dniach 26 i 31 sierpnia 2010 r. oraz w „Pulsie Regionu" w dniu 27 sierpnia 2010r. nieprawdziwej informacji o lekceważeniu przez Ł Z jako posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej parlamentarnych obowiązków poprzez nieobecność w Sejmie podczas nadzwyczajnego posiedzenia w dniu 12 sierpnia 2010r poprzez opublikowanie na koszt pozwanego w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie na pierwszej stronie wydania piątkowego „Gazety Pomorskiej", „Nowości", „Pulsu Regionu", „Tygodnika Kujawskiego" oraz na portalach internetowych Q4.pl, Włocławek.info.pl, wlc.pl w ramce o formacie oświadczenia oraz poprzez minutowe spoty emitowane przez jeden dzień po serwisach informacyjnych w TV Kujawy, CW24 i TV Bydgoszcz oraz w radiu Pik, GRA i HIT oświadczenia następującej treści: „K A K przeprasza Pana Ł Z, posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej za rozpowszechnianie za pomocą środków masowego przekazu nieprawdziwych informacji na jego temat. W dniach 27 i 31 sierpnia 2010 r. na konferencji prasowej SLD oraz w „ Pulsie Regionu" w artykule „ Wilk w owczej skórze" K 'A K lie zachowal szczególnej staranności i rzetelności, w konsekwencji czego naruszył dobra osobiste Pana Ł 2 , posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i zniesławił Go podając nieprawdziwe informacje, jakoby Ł Z poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 12 sierpnia 2010 r. zlekceważył swoje parlamentarne obowiązki przez nieobecność w Sejmie i na tej informacji budował nieprawdziwy, zły wizerunek poślą "; 2) zasądzenia od pozwanego na rzecz Caritas Diecezji Włocławskiej kwoty 20.000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; 3) zwrotu kosztów procesu. S}gn aktl C 132/10 Uzasadnienie W poiqczonych sprawach L Z domagal sir;: nakazania pozwanemu K ' K usuniegcia skutkéw umyélnego naruszcnia jego débr osobistych, spowodowanego opublikowaniem na konferencjach prasowych W dniach 26 i 31 sierpnia 2010 r. oraz w ,,Pu1sie Regionu” w dniu 27' sierpnia 20101: nieprawdziwej informacji 0 lekcewazeniu przez L Z jako p0s1a na Scjm Rzeczypospolitej Polskiej parlamentarnych obowiqzkéw poprzez nieobecnoéé W Sejmie podczas nadzwyczajnego posiedzenia w dniu 12 sierpnia 2010r poprzez opublikowanie na koszt pozwancgo w tenninie 7 dni od daty uprawomocnienia sic; wyroku w niniejszej sprawie na pierwszej stronie wydania piajtkowego ,,Gazety Pomorskiej”, ,,Now0éci”, ,,Pu1su Regionu”, ,,Tyg0dnika Kujawskiego” oraz na portalach internctowych Q4.p1, Wi0c1awek.inf0.p1, w1c.p1 w ramce 0 formacie oéwiadczenia oraz poprzez minutowe spoty emitowane przez jeden dziefi p0 serwisach informacyjnych w TV Kujawy, CW24 i TV Bydgoszcz oraz w radiu Pik, GRA i HIT oéwiadczenia nastegpujqcej treéci: ,,K' A K przeprasza Pana L Z. posla na Sejm Rzeczypospolirej Pofskiej za rozpowszechnianie za pomocq s‘r0d1'<:r5w masowego przekazu niep1'awdz1'wyc1'1 informacji na jego remar. W dniach 27 1' 31 s1'erp111'a 2010 r. na konfierencji prasowej SLD oraz w ,,P111's1'e Regionu” w a1'tyku1'e ,,W1'1’k w owczej skdrze” K ' A K 11'e zachowaf szczegdlnej starannoéci 1' rzere1'1'10.§c1', w 1'c011sekwencj1 czego naruszyf dobra 0s0b1's!e Pana £ Z , posla na Sqjm Rzeczypospofirej Polskiej 1' zniesiawif G0 podajqc nieprawdziwe 1'rf0rmacje,jak0by L Z pose! na Sejm Rzeczypospolirej P01Tsk1'ej w dniu 1' 2 s1'erp121'a 2010 r. zkzkcewaiyf swoje parlamenrarne obowiqzki przez n1'e0becn0§c' w Sejmie 1' r1a rej informacji budowaf nieprawdziwy, ziy wizerunek posia”; zasqdzenia 0d pozwancgo na rzecz Caritas Diecezji W10c1awskicj kwoly 20.000 21. 2 ustawowymi oclsctkarni od dnia wnicsienia pozwu do dnia zaplaty; zwrotu kosztéw procesu. 1 --- STRONA 7 --- Na uzasadnienie zgłoszonych roszczeń powód podniósł, że w dniu 26 sierpnia 2010 r. w siedzibie włocławskich struktur SLD odbyła się konferencja prasowa, której tematem był projekt uchwały prywatyzacji spółki „Baza" zgłoszony przez powoda jako posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, podczas której pozwany K K zaprezentował swoje zdanie na temat projektu tej uchwały, a także przedstawił list otwarty skierowany do powoda. W treści listu znalazły się m.in. słowa: cyt. „Lekceważy sobie Pan również swoje parlamentarne obowiązki, czego najlepszym przykładem jest Pańska nieobecność w Sejmie 12 sierpnia 2010r., kiedy głosowane byty niezwykle istotne dla powodzian ustawy". Konferencja prasowa i list otwarty opublikowane zostały na portalach www.q4.pl, wloclawek.info.pl, wlc.pl. Ponadto treści zawarte w liście opublikowane zostały w TV Kujawy, telewizji CW24, telewizji Bydgoszcz oraz w radiu Pik, radiu GRA i radiu HIT, a także w lokalnej prasie, tj. Gazecie Pomorskiej, Nowościach, Pulsie Regionu i Tygodniku Kujawskim. W ocenie powoda nie tylko treść wystąpień, ale i złośliwy sposób oraz forma przekazu nieprawdziwej informacji (sformułowania typu: „kompromituje osobę decydującą o prawie", „okłamał mieszkańców", „nie znalazł drogi do Warszawy", „zaniedbywał swoje obowiązki", „niszczenie to podstawowa doktryna pana posła") podważyły jego wizerunek budowany przez ostatnie lata pracy w Radzie Miasta "W . i w Sejmie. Wskazał, że następnego dnia, tj. 27 sierpnia 2010 r. w regionalnej prasie ukazały się artykuły związane z informacjami przekazanymi przez pozwanego pod jego adresem. Dodatkowo pozwany w „Pulsie Regionu" w artykule pt. „Wilk w owczej skórze" ponowił atak na powoda podając tę samą nieprawdziwą informację godzącą w jego dobre imię. Pomimo tego, że powód w tym samym dniu, w rozesłanym do wszystkich redakcji lokalnych mediów liście otwartym, stanowczo zaprzeczył rozpowszechnianym przez pozwanego informacjom, pozwany na kolejnej konferencji prasowej w dn. 31.08.2010r podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia o jego nieobecności na w/w nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu. Powód podniósł, iż pozwany poprzez ciągłe powtarzanie nieprawdy buduje obraz o jego „słabości" jako posła. Wygłaszane przez niego nieprawdziwe informacje naruszyły jego dobra osobiste w postaci czci i dobrego imienia. Pozwany nie przedstawił żadnego dowodu na potwierdzenie prawdziwości wygłaszanych twierdzeń, a rozszerzone granice dopuszczalnej krytyki osób sprawujących funkcje publiczne nie pozwalają na publikowanie nieprawdy ani na nierzetelne wykorzystywanie materiałów prasowych (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CKN 1095/99). Wysokość żądanej zapłaty na cel społeczny powód uzasadnił rozmiarem doznanej krzywdy oraz szerokim odbiorem nieprawdziwej informacji podanej na konferencjach Na uzasadnienie zgioszonych roszczefi powod podniosh 2e w dniu 26 sierpnia 2010 r. w siedzibie w1oc1awskich struktur SLD odby1a sic; konferencja prasowa, ktorej tematem by1 projekt uchwaly prywatyzacji spolki ,,Baza” zgioszony przcz powoda jako posla na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, podczas ktorej pozwany K K zaprczentowal swojc zdanie na temat projektu tej uchwa1y, a takic przedstawfl list otwarty skicrowany do powoda. W treéci listu znalaz1y sio m.in. s1owa: cyt. ,,Lekcewa2y sobie Pan rdwn1'ez' swoje pa1'lamer11ame obowiqzki, czego najlepszym przyk£ademjes1'Par1ska n1'e015ecno§é w Sejm1'e 12 sierpnia 20] Or., kiedy gfosowane byfy niezwykle 1's1o1ne a'iap0woa'z1'an usrawy". Konferencja prasowa i list otwarty opublikowane zostaly na portalach www.q4.pl, w1oclawek.info.p1, w1c.p1. Ponadto treéci zawarte w liécie opublikowane zostaiy w TV Kujawy, telewizji CW24, telewizji Bydgoszcz oraz w radiu Pik, radiu GRA i radiu HIT, a takze w lokalnej prasie, tj. Gazecie Pomorskioj, Nowoéciach, Pulsie Regionu i Tygodniku Kujawskim. W ocenie powoda nie 1}/lko treéé wystqpiefi, ale i zloéliwy sposob oraz forma przekazu nieprawdziwej informacji (sformulowania typu: ,,kompromituje osobq decydujzicq 0 prawie”, ,,ok1ama1 mieszka1'1cow”, ,,nie znalazl drogi do Warszawy”, ,,zar1iedbywa1 swoje obowiqzki”, ,,niszczenie to podstawowa doktryna pana posla”) podwaZy1y jego wizerunek budowany przez ostatnic Iata pracy w Radzie Miasta W . i w Sejmie. Wskazal, Ze nastqpnego dnia, tj. 27 sierpnia 2010 r. w regionalnej prasie ukazaly sic3 artyku1y zwiqzane z informacjami przekazanymi przez pozwanego pod jego adresem. Dodatkowo pozwany w ,,Pu1sie Regionu" w artykule pt. ,,Wilk W owczej skorze” ponowii atak na powoda podajqc to samq nieprawdziwq informacjq godzqcq w jego dobre imiq. Pomimo tego, ze powod w tym samym dniu, w rozesianym do wszystkich redakcji lokalnych mediow liécie otwartym, stanowczo zaprzeczyl rozpowszechnianym przez pozwanego inforrnacjom, pozwany na kolejncj konferencji prasowej w dn. 31.08.2010r podtrzyma1 swoje dotychczasowe twierdzcnia o jego nieobecnoéci na wfw nadzwyczajnym posieclzeniu Sejmu. Powod podniosh i2 pozwany poprzez ciqgie powtarzanie nieprawdy buduje obraz o jego ,,s1aboéci” jako posla. Wyg1aszane przez niego nieprawdziwe informacje naruszyiy jego dobra osobisto w postaci czci i dobrego imienia. Pozwany nio przedstawil Zadnego dowodu na polwierdzenie prawdziwoéci wyglaszanych twierdzefi, a rozszerzono granico dopuszczalnej krytyki osob spraw1.1jqcych funkcje publiczne nie pozwalajq na publikowanie nieprawdy ani na nierzetelne wykorzystywanie materialow prasowych (wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 5 kwietnia 2002 r., II CKN 1095f99). Wysokoéé Zqdanej zaplaty na ce1 spoleczny powod uzasadnii rozmiarem doznanej krzywdy oraz szerokim odbiorem nieprawdziwej informacji podancj na konferencjach 2 --- STRONA 9 --- prasowych i w artykule prasowym. Powód wskazał, że barierę dla dowolności korzystania z wolności słowa stanowi art. 12 prawa prasowego, zobowiązujący do zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych, zwłaszcza sprawdzenia zgodności uzyskanych wiadomości lub ich źródła. Powód argumentował także, że pozwany ( który z wykształcenia jest politologiem) nie doczytał wszystkich przepisów Regulaminu Sejmu, a szczególności art. 176 ust 5 tego aktu, w którym określony został ostateczny termin do zgłoszenia zastrzeżenia lub poprawki do sporządzonego protokołu („nie później niż do chwili rozpoczęcia następnego posiedzenia Sejmu"). Lista obecności stanowi element składowy protokołu. Skoro powód uzupełnił swój podpis niezwłocznie, to nie powinien być przez pozwanego szkalowany za działania zgodne z prawem. Jego zdaniem przeprosiny powinny ukazać się na łamach prasy, portalach internetowych, w radiu i telewizji, gdyż w takiej właśnie formie doszło do naruszenia jego dóbr. Powód dodał, że został narażony na utratę zaufania wyborców przy wykonywaniu obowiązków posła oraz jako kandydat na prezydenta W Jako podstawę prawną swoich roszczeń powód wskazał art. 24 kc w zw. z art. 23 kc i 448 kc. Pozwany K K wniósł o oddalenie powództwa z uwagi na jego bezpodstawność. Wskazał, że jego działania nie nosiły znamion działania zawinionego, gdyż miały na celu jedynie ustalenie, czy w dniu 12 sierpnia 2010 r. powód był obecny na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu RP. Tłumaczył, że uzyskał dokument w postaci listy obecności posłów na wyżej wskazanym posiedzeniu, na której nie było podpisu powoda, co uzasadniało wnioskowanie, iż w tym dniu Ł Z\ nie był na nim obecny. Powołał się na brzmienie art. 7 ust 5 uchwały Sejmu RP z dnia 30.07.1992 r. - Regulamin Sejmu RP, z którego wynika, że obecność posła na posiedzeniu Sejmu powinna być potwierdzona jego podpisem na liście obecności. W dniu 12 sierpnia 2010 r. do czasu zakończenia obrad powód nie złożył podpisu na liście obecności. Pozwany nie mógł zweryfikować obecności powoda w oparciu o wydruki głosowań, gdyż głosowanie w tym dniu nie odbywało się na sali plenarnej i nie było możliwości elektronicznego głosowania. Ponadto pozwany powołał się na rozważania Sądu Rejonowego w W dokonane w uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II K 1799/10, w którym został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu zabronionego z art. 212 kk, tj. przestępstwa zniesławienia, z powodu braku możliwości przypisania mu winy w działaniu. prasowych i w artykule prasowym. Powod wskazal, Ze bariero dla dowolnoéci korzystania 2 wolnoéoi slowa stanowi art. 12 prawa prasowego, zobowiqzujqcy do zachowania szczegolnej starannoéci i rzetelnoéci przy zbieraniu i wykorzystywzmiu materialow prasowych, zw1aszcza sprawdzenia zgodnoéci uzyskanych wiadomoéci lub ich irodia. Powod argumontowal takz'e, Ze pozwany ( ktory z wyksztaicenia jest politologiem) nie doczytal wszystkich przepisow Regulaminu Scjmu, a szczegolnoéci art. 176 ust 5 tego aktu, w ktdrym okreélony zosta1 ostateczny termin do zg1oszcnia zastrzezenia lub poprawki do sporzqdzonego protokoiu (,,nie poiniej nii do chwili rozpoczqcia nastqpnego posiedzenia Scjmu”). Lista obecnoslci stanowi element skladowy protoko1u. Skoro powod uzupe1ni1 swoj podpis niezwlocznie, to nie powinicn byé przez pozwanego szkalowany za dziaiania zgodne 2 prawem. Jego zdaniem przcprosiny powirmy ukazaé sio na Iarnach prasy, portalach internetovvych, w radiu i telewizji, gdyz w takiej wiaénie formic doszlo do namszenia jego dobn Powdd dodai, Ze zostal narazony na utrate; zaufania wyborcow przy wykonywaniu obowiqzkow pos1a oraz jako kandydat na prezydenta W Iako podstawg prawnq swoich roszczefi powod wskazai art. 24 kc w zw. z art. 23 kc i 448 kc. Pozwany K K wniosl o oddaienie powodztwa 2 uwagi na jego bezpodstawnoéé. Wskazai, 2e jego dzia1ania nie nosily znamion dzialania zawinionego, gdyz mia1y na celu jedynie ustalenie, czy w dniu 12 sierpnia 2010 r. powod byl obecny na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu RP. T1umaczy1, 2e uzyskal dokument w postaci listy obecnoéci posiéw na wyzcj wskazanym posiedzcniu, na ktorej nie by1o podpisu powoda, co uzasadnialo wnioskowanie, i2 w tym dniu L Z. nie byl na nim obecny. Powo1a1 siq na brzmienie art. 7 ust 5 uchwaly Sejmu RP 2 dnia 30.07.1992 r. — Regulamin Sejmu RP, 2 ktorego wynika, 2e obecnoéé posla na posiedzeniu Sejmu powinna byé potwierdzona jego podpisem na liécie obecnoéci. W dniu 12 sierpnia 2010 r. do czasu zakoriczenia obrad powod nie 2102311 podpisu na liécie obecnoéci. Pozwany nie mogl zweryfikowaé obecnoéci powoda w oparciu o wydruki glosowari, gdyi giosowanie w tym dniu nie odbywa1o siq na sali plenarnej i nie bylo mozliwoéci clektronicznego glosowania. Ponadto pozwany powolai sit; na rozwaiania Sqdu Rejonowcgo w W dokonane w uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku wydanego w sprawie sygn. akt I1 K 1799110, w ktorym zostal uniewinniony od zarzutu pope1nienia czynu zabronionego 2 art. 212 kk, tj. przestqpstwa znieslawienia, 2 powodu braku moiliwoéci przypisania mu winy w dzialaniu. 3 --- STRONA 11 --- Wskazał dodatkowo, że po uzyskaniu wiedzy o obecności powoda na posiedzeniu Sejmu w dniu 12 sierpnia 2010r (co nastąpiło w toku postępowania karnego) nie kwestionował już tej okoliczności i nie rozpowszechniał o niej nieprawdy. Pozwany nie zgodził się ze stanowiskiem powoda, jakoby dopuścił się naruszenia jego dóbr osobistych, gdyż w dniach, w których doszło do inkryminowanych wypowiedzi, jego podpisu na liście obecności z posiedzenia nie było. Podpis ten został złożony wbrew Regulaminowi Sejmu RP, kilka tygodni po zakończeniu obrad, po publikacjach pozwanego. W ocenie pozwanego lista obecności parlamentarzystów ma charakter dokumentu urzędowego, wobec czego pozwany nie miał obowiązku sprawdzania obecności powoda w inny sposób. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 12 sierpnia 2010 r. odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Sejmu RP poświęcone tzw. ustawom dla powodzian. Z uwagi na remont sali plenarnej ( w której zazwyczaj odbywają się posiedzenia), posiedzenie to odbyło się w sali kolumnowej. Ł Z , poseł na Sejm RP z okręgu toruńsko - włocławskiego uczestniczył w posiedzeniu, jednak w jego dniu nie złożył podpisu na liście obecności. (bezsporne) Po powrocie do W , jeszcze tego samego dnia, powód wystosował fax do Marszałka Sejmu RP, w którym oświadczył, że był obecny na posiedzeniu, jednak z różnych przyczyn nie złożył podpisu na liście obecności i zwrócił się o uwzględnienie tej sytuacji w protokole z posiedzenia. Pismo to wpłynęło do sekretariatu Marszałka Sejmu w dniu 13 sierpnia 2010 r. Powód uzyskał zapewnienie, że może w dowolnym czasie uzupełnić podpis na liście obecności, bowiem taki istnieje obyczaj parlamentarny. ( bezsporne, pismo powoda do Marszałka Sejmu- k. 10, pismo Kancelarii Sejmu z dn. 28.02.20lir- k. 90, notatka służbowa- k. 91) Pozwany K Ki jest Wiceprzewodniczącym Kujawsko - Pomorskiej Rady Wojewódzkiej SLD i Przewodniczącym Klubu Radnych SLD Rady Miejskiej w \V ( bezsporne) Wskazal dodatkowo, Ze po uzyskaniu wiedzy o obecnoéci powoda na posiedzeniu Sojmu w dniu 12 sierpnia 2010r (co nastqpilo w toku postopowania kamego) nie kwestionowal jut tcj okolicznoéci i nie rozpowszechnial 0 niej nieprawdy. Pozwany nie zgodzi1 siq ze stanowiskiem powoda, jakoby dopuécil siq naruszenia jego dobr osobistych, gdyz w dniach, w ktorych doszio do inkryminowanych wypowiedzi, jego podpisu na liécie obecnoéci z posiedzenia nie byio. Podpis ten zostal zloiony wbrew Regulaminowi Sejmu RP, kilka tygodni po zakoficzeniu obrad, po publikacjach pozwanego. W ocenie pozwanego lista obecnoéci parlamentarzystow ma charakter dokumentu urzqdowego, wobec czego pozwany nie mial obowiqzku sprawdzania obecnoéci powoda w inny sposob. Sqd ustalil nastqpujgcy stan faktyczny; W dniu 12 sierpnia 2010 r. odbyio siq nadzwyczajne posiedzenie Sejmu RP poéwicgcone tzw. ustawom dla powodzian. Z uwagi na remont sali plenamej ( w ktorej zazwyczaj odbywajq sic; posiedzenia), posiedzenie to odbylo sic; w sali kolumnowej. Lo Z , pose} na Sejm RP z okrqgu toruftsko — wloclawskiego uczestniczyi w posiedzeniu, jednak W jego dniu nie z1oZy1 podpisu na liécie obecnoéci. ( bezsporne) Po powrocie do W , jeszcze tego samego dnia, powod wystosowal fax do Marszalka Sejmu RP, w ktorym oéwiadczyl, Ze byl obecny na posiedzeniu, jednak z roznych przyczyn nie z1oZy1 podpisu na liécie obecnoéci i zwroci1 siq 0 uwzglqdnienie tej sytuacji w protokole z posiedzenia. Pismo to wp1ynQ1o do sekretariatu Marszalka Sejmu w dniu 13 sierpnia 2010 r. Powod uzyskal zapewnienie, Ze moze w dowolnym czasie uzupe1nié podpis na liécie obecnoéci, bowiem taki istnieje obyczaj parlamentamy. ( bezsporne, pismo powoda do Marszalka Sejmu k. 10, pismo Kancelarii Sejmu z dn. 28.02.2011r k. 90, notatka slu2b0wa k. 9] ) Pozwany K K: jest Wiceprzewodniczqcym Kujawsko  Pomorskiej Rady Wojewodzkiej SLD i Przewodniczqcym Klubu Radnych SLD Rady Miejskiej w W ( bezsporne) 4 --- STRONA 13 --- Na dzień 26 sierpnia 201 Or zwołana została w siedzibie w i struktur SLD konferencja prasowa poświęcona projektowi uchwały dotyczącej prywatyzacji miejskiej spółki „Baza", którego autorem był powód. ( bezsporne) Pozwany przed zwołaniem tej konferencji zwrócił się do Ł i N pełniącego w owym czasie funkcję zastępcy rzecznika klubu SLD o informację, czy na liście obecności posłów na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu w dniu 12 sierpnia 2010 r widnieje podpis posła (powoda) Ł Z >. Uzyskał od niego odpowiedź, że podpisu tego posła na liście obecności nie ma. (bezsporne, zeznania świadka l N. <-k.llOv) Pozwany na w/w konferencji prasowej w dniu 26 sierpnia 2010 r. wygłosił krytykę projektu uchwały powoda. Odczytał również list otwarty adresowany do Ł Z , w treści którego zawarł m.in. stwierdzenie „ (...) Lekceważy sobie Pan również swoje parlamentarne obowiązki, czego najlepszym przykładem jest Pańska nieobecność w Sejmie 12 sierpnia 2010r., kiedy głosowane były niezwykle istotne dla powodzian ustawy (...)". Kopie tego listu pozwany rozdał obecnym na konferencji przedstawicielom lokalnych mediów Konferencja prasowa oraz treść listu otwartego opublikowane zostały na portalach internetowych www.q4.pl, wloclawek.info.pl, wlc.pl.. Treści zawarte w liście opublikowane zostały również w TV Kujawy, telewizji CW24, telewizji Bydgoszcz oraz w radiu Pik, radiu GRA i radiu HIT oraz w lokalnej prasie, tj. Pulsie Regionu i Tygodniku Kujawskim. ( bezsporne) Następnego dnia, tj. 27 sierpnia 2010 r. w „Pulsie Regionu" nr 17/2010 ukazał się artykuł autorstwa pozwanego pt. „Wilk w owczej skórze", w którym ponownie podał informację o nieobecności posła Ł , Z na posiedzeniu Sejmu w dniu 12 sierpnia 2010 r. ( bezsporne) W tym samym dniu powód rozesłał do wszystkich redakcji lokalnych mediów własny list otwarty, w którym stanowczo zaprzeczył informacjom rozpowszechnianym przez pozwanego o jego rzekomej nieobecności w Sejmie na nadzwyczajnym posiedzeniu. Na dziefi 26 sierpnia 2010r zwo1ana zostala w siedzibic W ' 1 struktur SLD konfcroncjét prasowa poswiqcona projektowi uchwa1y dotyczqcej prywatyzacji miejskiej spo1ki ,,Baza”, ktorego autorcm byl powdd. ( bezsporne) Pozwany przed zwolaniem tej konferencji zwroci1 sit; do L" 1N pelniapogo w owym czasie funkcjo zastqpcy rzecznika klubu SLD o informacjo, czy na liscie obecnosci poslow na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu w dniu 12 sierpnia 2010 r widnieje podpis posia (powoda) L Z ' . Uzyskai od niego odpowiedi, Ze podpisu tego posla na liscie obecnosci nie ma. (bezsporne, zezriania §w1'ad1'ca1 N ' k H019 Pozwany na w/w konfcrencji prasowej w dniu 26 sierpnia 2010 r. wyg1osi1 krytyko projektu uchwa1y powoda. Odczytal rowniez list otwarty adresowany do L Z , w tresci ktorego zawarl m.in. stwierdzenie ,,(...) Lekcewazy sobie Pan rdwnieé swqfe parfarnenrarne obowiqzki, czego najkpszym przykfadem jest Pa1‘1ska m'e0bec11os'c" w Sejmie 12 sierpnfa 201011, kiedy gfosowcme byiy niezwykfe isrorne dla powodzian usrawy () Kopie tcgo listu pozwany rozdai obecnym na konferencji przedstawicielom lokainych mediow Konfcrencja prasowa oraz trcsé listu otwartcgo opublikowane zosta1y na portalach intcmetowych www.q4.pl, wloclawek.info.pl, wlc.pl.. Tresci zawarte w liscie opublikowane zostaly rowniez w TV Kujawy, telewizji CW24, telewizji Bydgoszcz oraz w radiu Pik, radiu GRA i radiu HIT oraz w lokalnej prasie, tj. Pulsie Regionu i Tygodniku Kujawskim. ( bezspomej Nastqpnego dnia, tj. 2? sierpnia 2010 r. w ,,Pulsic Regionu” nr 1712010 ukaza1 siq artykul autorstwa pozwancgo pt. ,,Wilk w owczej skorze”, w ktorym ponownie podal informacjo o nieobecnosci posia L  Z na posicdzeniu Sejmu w dniu 12 sierpnia 2010 r. ( bezspome) W tym samym dniu powod rozesiai do wszystkich redakcji lokalnych mediow wlasny list otwarty, w ktorym stanowczo zaprzeczy1 infonnacjom rozpowszechnianym przcz pozwancgo o jego rzckomej nieobecnosci w Scjmic na nadzwyczajnym posicdzcniu. 5 --- STRONA 15 --- ( bezsporne) Po dotarciu tej informacji do pozwanego, poprosił on Ł N; , aby przekazał mu odpis listy obecności posłów z w/w nadzwyczajnego posiedzenia. Kserokopię części listy obecności nie zawierającej podpisu powoda pozwany otrzymał w dn. 30 sierpnia 2010r. W dniu 31 sierpnia 2010r. zorganizował kolejną konferencję prasową, na której okazał w/w odpis listy i powiadomił obecnych dziennikarzy o braku na niej podpisu posła Ł Z (bezsporne, zapis na płycie CD- k. 12) Powód złożył swój podpis na w/w liście w dn. 31 sierpnia 2010 r. (bezsporne, kserokopia listy obecności - k. 9) Nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w W z dn. 30.03.201 Ir sygn. akt II K 1799/10 pozwany został uniewinniony od zarzutu zniesławienia powoda. (bezsporne) Ł Z kandydował na urząd Prezydenta Miasta W w wyborach samorządowych, które odbyły się w listopadzie 2010r. ( bezsporne) Przedstawione wyżej okoliczności faktyczne sprawy ostatecznie okazały się niesporne między stronami. Znalazły one potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, który Sąd w całości uwzględnił. Spór między stronami dotyczył wyłącznie oceny prawnej ustalonego niespornie stanu faktycznego. Sad zważył, co następuje: Przechodząc do oceny zasadności roszczeń powoda należy wskazać, że dochodził on ochrony dobra osobistego w postaci czci i dobrego imienia. W czci człowieka wyróżnia się dwie jej strony: wewnętrzną nazywaną godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz stronę 6 _( bezsporne) Po dotarciu tej informacji do pozwanego, poprosil on L N: , aby przekazal mu odpis listy obocnoéci pos1ow z w/w nadzwyczajnego posiedzenia. Kserokopiq czosci listy obecnosci nie zawieraj qccj podpisu powoda pozwany otrzymai w dn. 30 sierpnia 20lOr. W dniu 31 sierpnia 20lOr. zorganizowal kolejnq konferencjcg prasowq, na ktorej okazal w/w odpis listy i powiadomil obecnych dziennikarzy o braku na niej podpisu posla L Z . { bezsporne, zapis na piycie CD k. 12) Powod zlozyl swoj podpis na w/w liscie w dn. 31 sierpnia 2010 r. (bezsporne, lcserokopia listy obecnosci ~ k. 9) Nieprawomocnym wyrokiem Sqdu Rejonowego w W z dn. 30.03.2011r sygn. akt II K 1799/10 pozwany zostal uniewinniony od zarzutu znieslawienia powoda. fbezspornej L‘ Z kandydowa1 na urzqd Prezydenta Miasta W W wyborach samorzqdowych, ktére odbyky SiQ w listopadzie 20lOr. ( bezsporne) Przedstawione wyiej okolicznosci faktyczne sprawy ostatecznie okazaly sic; niesporne miqdzy stronami. Znalazly one potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, ktory Sqd w calosci uwzglqdnil. Spor miqdzy stronami dotyczyl wylqcznie oceny prawnej ustalonego niespornie stanu faktycznego. Sad zwaz§@_, co nastqpuje: Przechodzqc do oceny zasadnosci roszczefi powoda nalezy wskazaé, Ze dochodzil on ochrony dobra osobistego W postaci czci i dobrego imienia. W czci czlowieka wyroznia sic; dwie jej strony: wewnqgtrznq nazywanq godnosciq osobista, obejmujqcq wyobrazenie cz1owieka o wlasnej wartosci oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz strong 6 --- STRONA 17 --- zewnętrzną oznaczającą dobrą sławę (dobre imię) - dobrą opinię innych ludzi i szacunek, którą obdarza daną osobę otoczenie. Dobra sława obejmuje przy tym wszystkie dziedziny aktywności życiowej osoby: jej życie osobiste, zawodowe i społeczne. W orzecznictwie za utrwalone należy przyjąć pewne reguły rozstrzygania w tego typu sprawach. Zostały one zbiorczo przedstawione w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z 3 września 2009 r. I CSK 44/09 nie publ., Legalis. Sąd ten podkreślił, że naruszenie czci polega w szczególności na przypisaniu osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (por. wyroki Sądu Najwyższego z 29 października 1971 r. II CR 455/71, OSNC z 1972 r. nr 4, póz. 77 oraz z 13 czerwca 1980 r. IV CR 182/90, OSNC z 1981 r., Nr 203, poz.30). Kryterium oceny czy nastąpiło naruszenie ma charakter obiektywny, chodzi o reakcję, jaką wywołuje w społeczeństwie zdarzenie stanowiące podstawę żądania ochrony (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 17 września 2004 r. V CK 69/04, 19 maja 2004 r. I CK 636/03, 26 października 2001 r. V CKN 195/01). Zgodnie podkreśla się, że wprawdzie ochrona czci człowieka znajduje normatywną podstawę w art. 47 Konstytucji RP, art. 23 KC, jak też w odpowiednich normach prawa karnego, jednak nie stanowi wartości absolutnej. Jednym z determinantów granic ochrony będzie wolność wypowiedzi, mająca umocowanie w art. 45 Konstytucji RP, jak taż art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wartości. Podkreśla się, że prawo do ochrony czci i wolności słowa są równorzędne, żadnemu nie przysługuje pierwszeństwo. Jest to szczególnie istotne w ramach debaty publicznej. Tutaj przyjmuje się możliwość kierowania bardziej intensywnej krytyki pod adresem osób publicznych (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 18 lutego 2005 r. III CZP 53/04, opubl. OSNC z 2005 r. Nr 7-8, póz.114). Ocenie podlega całość wypowiedzi, a nie tylko wybrane fragmenty (wyroki Sądu Najwyższego z 7 lipca 2005 r. V CK 868/04, 12 stycznia 2005 r. I CK 346/04), przy ocenie należy uwzględnić również kontekst sytuacyjny, w którym zostały wypowiedziane słowa (por. wyrok Sądu Najwyższego z 23 maja 2002 r. IV CKN 1076/00, OSNC z 2003 r., Nr 9, póz. 121). Ochrona przysługuje niezależnie od formy wypowiedzi, choć jej zakres zależy od tego, czy wypowiedź dotyczy faktów czy też stanowi opinię. Przeprowadzenie tego rozróżnienia wywołuje jednak duże trudności praktyczne. Naruszenie czci może dotyczyć każdej dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 9 października 2002 r. IV CKN 1401/00). Dodać do tego trzeba, że ocena zniesławiającego charakteru wypowiedzi nie może być dokonywana według indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się nią dotknięta, lecz według kryterium obiektywnego, zcwnqtrzna oznaczajaca dobra s1awq; (dobre imiq)  dobra opiniq innych ludzi i szacunek, ktora obdarza dana osobo otoczenie. Dobra s1awa obcjmuje przy tym wszystkic dziedziny aktywnosci Zyciowcj osoby: jcj Zycie osobiste, zawodowe i spo1cczne. W orzocznictwie za utrwalone nalezy przyjaé pcwne reguly rozstrzygania w tego typu sprawach. Zosta1y one zbiorczo przedstawione w uzasadnioniu wyroku Sadu Najwyzszego z 3 wrzesnia 2009 r. I CSK 44109 nie publ., Legalis. Sad ten podkreslil, Ze naruszenie czci polega W szczegolnosci na przypisaniu osobie cech iub wiasciwoslci, ktorc mogaja ponizyd w opinii publicznej lub narazié na utrato zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju dzia1alnosci (por. wyroki Sadu Najwyzszego z 29 paidziernika 1971 r. ll CR 455/71, OSNC z 1972 r. nr 4, poz. 77 oraz z 13 czorwca 1980 r. IV CR 182190, OSNC z 1981 r., Nr 203, poz.30). Kryterium oceny czy nastqpilo naruszenic ma charakter obiektywny, chodzi o reakcjq, jaka wywo1ujc W spoleczefistwie zdarzenie stanowiace podstawo Zadania ochrony (por. wyroki Sadu Najwyiszego z dnia 17 wrzeénia 2004 1". V CK 69104, 19 maja 2004 r. I CK 636103, 26 paidziernika 2001 r. V CKN 195101). Zgodnie podkresla sio, 2e wprawdzie ochrona czci cz1owieka znajduje normatywna podstawq w art. 47 Konstytucji RP, art. 23 KC, jak tez w odpowiednich normach prawa karnego, jednak nie stanowi wartosci absolutnej. Jednym z determinantow granic ochrony bqdzie wolnosé wypowiedzi, majaca umocowanie w art. 45 Konstytucji RP, jak taz art. 10 Konwencji o Ochronie Praw Cz1owieka i Podstawowych Wartosci. Podkresla sitg, Ze prawo do ochrony czci i wolnosci s1owa sa rownorzodne, Zadnemu nie przys1uguje pierwszcfistwo. Jest to szczegolnie istotne w ramach debaty publicznej. Tutaj przyjmuje sit; mozliwosé kierowania bardziej intensywnej krytyki pod adresem osob publicznych (por. uchwa1a sk1adu siedmiu sodziow SN z dnia 18 lutego 2005 r. III CZP 53104, opubl. OSNC 2 2005 r. Nr 78, poz.114). Ocenie podlega calosé wypowiedzi, a nie tylko wybrane fragmenty (wyroki Sadu Najwyzszego 2 7 lipca 2005 r. V CK 868104, 12 stycznia 2005 r. I CK 346104), przy ocenie nalezy uwzglcgdnié rowniez kontekst sytuacyjny, w ktorym zostaly wypowiedzianc s1owa (por. wyrok Sadu Najwyzszego 2 23 maja 2002 r. IV CKN 1076/00, OSNC z 2003 r., Nr 9, poz. 121). Ochrona prz}/s1ugujc niezaleznie od formy wypowicdzi, choé jej zakres zalczy od tego, czy wypowicdi dotyczy faktow czy tez stanowi opiniq. Przeprowadzenie tego rozroznienia w'ywo1uje jednak duze trudnosci praktyczne. Naruszenie czci moze dotyczyé kaidej dziedziny Zycia osobistego, zawodowego i spohecznego (por. wyrok Sadu Najwyzszego 2 9 paidziernika 2002 r. IV CKN 1401100). Dodaé do tcgo trzeba, 2e ocena znicslawiajacego charakteru wypowiedzi nie moze byc’: dokonywana wedlug indywidualncj wrazliwosci osoby, ktora czuje sio nia dotkniota, lecz wedlug kryteriurn obiektywnego, 7 --- STRONA 19 --- uwzględniającego reakcje przeciętnego, rozsądnego człowieka (por. np. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 listopada 1971 r., II CR 455/71, OSNC 1972, nr 4, poz.77, z dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, OSP 1990, nr 9, poz.330, z dnia 11 września 1997 r. III CKN 164/97, omówiony przez J. Wiercińskiego, Niemajątkowa ochrona czci, Warszawa 2002, s. 124 i 125 i z dnia 21 września 2006 r. I CSK 118/06, OSNC 2007, nr 5, poz.77, z dnia 18 czerwca 2009 r. II CSK 58/09 nie publ., Legalis). Należy więc każdorazowo badać, czy określona wypowiedź nie tylko u jej adresata, ale i u przeciętnego, rozsądnie zachowującego się człowieka może wywołać negatywne oceny i odczucia. I wreszcie dobro osobiste może zostać naruszone całą treścią publikacji i jej sensem, a nie tylko konkretnymi sformułowaniami. Możliwe jest przy tym jego naruszenie treścią publikacji prasowej, z której wynikają jednoznacznie sugestie co do nagannego moralnie postępowania osoby wskazanej w tej publikacji z imienia i nazwiska (wyroki Sądu Najwyższego: z 7 lipca 2005 r. VCK 868/04 nie publ., LEX nr 196405, z 8 sierpnia 2007 r. I CSK 165/07 OSNC-ZD 2008/3/66, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 3 września 2009 r. ICSK 44/09 nie publ., Legalis). Przenosząc te rozważania na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należało ocenić czy inkryminowana wypowiedź pozwanego naruszyła dobre imię powoda. W ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie musi być twierdząca, gdyż w ocenie każdego racjonalnie myślącego odbiorcy postawienie komuś zarzutu niewłaściwego zachowania i niewykonywania obowiązków służbowych, w tym również obowiązków parlamentarnych (tak jak i zawodowych czy choćby rodzinnych) stanowi naruszenie dobrego imienia tej osoby, tym bardziej gdy stawiany zarzut jest nieprawdziwy. Kwestia ta w ocenie Sądu nie powinna budzić żadnych wątpliwości. Dodać tylko należy, że postawiony powodowi zarzut był poważny i został wykorzystany do walki politycznej przed zbliżającymi się wyborami samorządowymi, w których powód kandydował na stanowisko prezydenta miasta, zatem nie można go traktować jako błahostki powodującej nieznaczne naruszenie dobrego imienia nie uzasadniającego jeszcze przyznania poszkodowanemu ochrony. Rację ma powód twierdząc, iż zarzut lekceważenia obowiązków poselskich poprzez nie uczestniczenie w nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu stawiał go w bardzo niekorzystnym świetle przede wszystkim jako posła RP ale także przyszłego kandydata na prezydenta Miasta \V i mógł narazić go na utratę zaufania wyborców. W tej sytuacji pierwszą z przesłanek odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych należało uznać za wykazaną. uwzgledniajacego reakcje przecietnego, rozsadnego cziowieka (por. np. wyroki Sadu Najwyzszegoz 2 dnia 29 listopada 1971 r., II CR 455171, OSNC 1972, nr 4, po2.77, 2 dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143189, OSP 1990, nr 9, po2.330, z dnia 11 wrzesnia 1997 r. III CKN 164197, omowiony przez J. Wierciiiskiego, Niemajatkowa ochrona czci, Warszawa 2002, s. 124 i 125 i 2 dnia 21 wrzesnia 2006 r. I CSK 118106, OSNC 2007, nr 5, po2.77, 2 dnia 18 czerwca 2009 r. II CSK 58109 nie pub1., Legalis). Nalezy wiec kazdorazowo badaé, czy okreslona wypowiedi nie tylko u jej adresata, ale i u przecietnego, rozsadnie zachowujacego sie czlowieka mo2e wywoiaé negatywne oceny i odczucia. I Wreszcie dobro osobiste mo2e zostaé naruszone ca1a trescia publikaeji i jej sensem, a nie tylko konkretnymi sformulowaniami. Mozliwejest przy tym jego naruszenie trescia publikacji prasowej, 2 ktorej wynikaja jednoznacznie sugestie co do nagannego moralnie postepowania osoby wskazanej W tej publikacji 2 irnienia i nazwiska (Wyroki Sadu Najwyzszego: 2 7 lipca 2005 r. VCK 868104 nie publ., LEX nr 196 405, 2 8 sierpnia 2007 r. I CSK 165107 OSNCZD 200813/66, uzasadnienie wyroku Sadu Najwyzszego 2 3 wrzesnia 2009 r. ICSK 44109 nie publ., Legalis). Przenoszac te rozwazania na grunt przedmiotowej sprawy W pierwszej kolejnosci naleZa1o ocenié czy inkryminowana wypowiedi pozwanego naruszyia dobre imie powoda. W ocenie Sadu odpowiedi na to pytanie musi byé twierdzaea, gdy2 W ocenie ka2dego racjonalnie myélacego odbiorcy postawienie komus zarzutu niewiasciwego zachowania i niewykonywania obowiazkow s1u2'bowych, W tym rowniez obowiazkow pariamentarnych (tak jak i zawodowych czy choéby rodzinnych) stanowi nanlszenie dobrego imienia tej osoby, tym bardziej gdy stawiany zarzut jest nieprawdziwy. Kwestia ta w ocenie Sadu nie powinna budzié Zadnych watpliwoéci. Dodaé tylko nalezy, 2e postawiony powodowi zarzut by1 powazny i zosta1 wykorzystany do Walki politycznej przed zblizajacymi sie wyborami san1or2a,dovq*mi, W ktorych powod kandydowal na stanowisko prezydenta miasta, zatem nie mozna go traktowaé jako blahostki powodujacej nieznaczne naruszenie dobrego imienia nie uzasadniajacego jeszcze przyznania poszkodowanemu ochrony. Racje ma powod twierdzac, i2 zarzut lekcewazenia obowiazkow poselskich poprzez nie uczestniczenie w nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu stawial go W bardzo niekorzystnym éwietle przode Wszystkim jako posla RP ale takze przyszlego kandydata na prezydenta Miasta W i mog1 narazié go na utrate zaufania wyboreow. W tej sytuacji pierwsza 2 przeslanek odpowiedzialnoéci 2 tytulu naruszenia dobr osobistych na1e2a1o uznaé 2a wykazana. 8 --- STRONA 21 --- Ustawodawca w przepisie art. 24 kc wprowadził domniemanie bezprawności działania sprawcy naruszenia dobra osobistego, co oznacza że na pozwanym spoczywał ciężar wykazania braku bezprawności tego naruszenia. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż postawiony powodowi zarzut był nieprawdziwy, a postawienie komuś nieprawdziwego zarzutu niewłaściwego zachowania w życiu społecznym, zawodowym lub osobistym jest działaniem bezprawnym. Pozwany w przedmiotowym procesie bronił się twierdzeniem, iż w dacie wygłaszania inkryminowanych wypowiedzi był przeświadczony o jego prawdziwości. Jednak samo przekonanie sprawcy naruszenia o prawdziwości stawianych zarzutów nie wyłącza bezprawności naruszenia i nie uchyla odpowiedzialności z art. 24 kc. ( v. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniuz dn. 18.10.2007r I ACa 731/07 opubl. Lex 370879). Sprawca powinien dodatkowo wykazać, iż dołożył należytej staranności przy weryfikowaniu uzyskanej informacji i że poczynione w tym celu działania jej nie zaprzeczyły lub wręcz ją potwierdziły. K Ki •. wykazywał w przedmiotowej sprawie, iż dołożył należytej staranności przy sprawdzaniu informacji o braku podpisu powoda na liście obecności, gdy tymczasem stawiane powodowi zarzuty nie dotyczyły tej kwestii a wyłącznie kwestii nieobecności powoda na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu. Nie są to kwestie jednoznaczne, choć przyznać należy, że są z sobą powiązane. Rzecz jednak w tym, że w celu sprawdzenia tej drugiej informacji (będącej przedmiotem inkryminowanej wypowiedzi), pozwany nie podjął należytych działań, a oparcie się wyłącznie na informacji uzyskanej od Ł> N dotyczącej li tylko braku podpisu na liście obecności należy uznać za dalece niewystarczające. Wbrew twierdzeniom pozwanego, sprawdzenie obecności powoda na w/w posiedzeniu było możliwe innymi sposobami, w tym np. poprzez zwrócenie się do Biura Obsługi Posłów o stosowną informację czy choćby wypytanie innych posłów o tę okoliczność. Dodać należy, że o ile na pierwszej konferencji można by jeszcze próbować usprawiedliwiać przekonanie pozwanego o słuszności wypowiedzi, to jednak już do drugiej konferencji powinien się lepiej przygotować i dołożyć większych starań w celu uzyskania potwierdzenia prawdziwości wygłaszanych twierdzeń, gdyż w tym czasie posiadał już wiedzę co do tego, że powód stanowczo jego twierdzeniom zaprzeczył. Rzecz jasna, gdyby inkryminowana wypowiedź dotyczyła wyłącznie kwestii braku podpisu powoda na w/w liście obecności sprawa byłaby całkowicie odmienna jakościowo i wtedy w/w zarzuty pozwanego miałyby istotne znaczenie w sprawie. Nie można się również zgodzić z argumentacją pozwanego, iż wyłącznie lista obecności z daty posiedzenia potwierdza udział posła w posiedzeniu Sejmu. Oczywiście, Ustawodawca W przepisie art. 24 kc Wprowadzii domniemanic bezprawnosci dzialania sprawcy naruszenia dobra osobistego, co oznacza 2e na pozwanym spocz)/wa1 ciezar Wykazania braku bezprawnosci tego naruszcnia. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, i2 postawiony powodowi zarzut by1 nieprawdziwy, a postawienie komus nieprawdziwego zarzutu niewlasciwego zachowania W zyciu spoiecznym, zawodowym lub osobistym jest d2ia1aniem bezprawnym. Pozwany W przedmiotowym procesie broni1 sic twierdzeniem, i2 W dacie w"yg1as2ania inklyminowanych W3/powiedzi byl przeswiadczony o jego prawdziwosci. Jcdnak samo przekonanie sprawcy naruszenia o prawdziwosci stawianych zarzutow nie W)/1a,cza bezprawnosci naruszenia i nie uchyla odpowiedzialnosci 2 art. 24 kc. ( v. Wyrok Sadu Apelacyjnego W Poznaniuz dn. 18.10.2007r I ACa 731107 opubl. Lex 370879). Sprawca powinien dodatkowo Wykazaé, i2 dolozyl nalezytej starannosci przy weryfikowaniu uzyskanej informacji i 2e poczynione W tym celu dzialania jej nie zaprzecz}/1y lub Wrecz ja potwierdzily. K K1 . Wyka2ywa1 W przedmiotowej sprawie, i2 do1o2y1 naleiytej starannosci przy sprawdzaniu informacji o braku podpisu powoda na liscie obecnosci, gdy tymczasem stawiane powodowi zarzuty nie dotyczyly tej kwestii a wylacznie kwestii nieobecnosci powoda na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu. Nie sa to kwestie jednoznaczne, choc przyznaé nalezy, 2e sa 2 soba powiazane. Rzecz jednak W tym, 2e W celu sprawdzenia tej drugiej informacji (bedacej przedmiotem inkryminowanej wypowiedzi), pozwany nie podjal nalezytych dzialan, a oparcie sie wy1a,cznie na infonnacji uzyskanej od L N dotyczacej 1i tylko braku podpisu na liscie obecnosci na1e2y uznaé za dalece niewystarczajace. Wbrew twierdzeniom pozwanego, sprawdzenie obecnosci powoda na W/W posiedzeniu bylo mo2liWe innymi sposobami, W tym np. poprzez zwrocenie sic do Biura Obslugi Posiow o stosowna informacje czy choéby wypytanie innych pos16W o to okolicznosé. Dodac naiezy, 2e o ile na pierwszej konferencji mozna by jeszcze probowaé usprawiedliwiaé przekonanie pozwanego o s1us2nosci wypowiedzi, to jednak ju2 do drugiej konferencji powinien sie lepiej przygotowaé i do1oZy<': Wiekszych starati W celu uzyskania potwierdzenia prawdziwosci W3/g1as2anych twierdzefi, gd)/2 W tym czasie posiadal ju2 Wiedze co do tego, 2e powod stanowczo jego twierdzeniom zaprzeczyl. Rzecz jasna, gdyby inkryminowana Wypowiedi dotyczyla wy1a_cznie kwestii braku podpisu powoda na W1w1iscie obecnosci sprawa bylaby ca1koWicie odmienna jakosciowo i Wtedy w1w zarzuty pozwanego mia1yby istotne znaczenie W sprawie. Nie mo2na sie r6Wnie2 zgodzic 2 argumentacja pozwanego, i2 wy1ac2nie lista obecnosci 2 dag posiedzenia potwierdza ud2ia1 pos1a W posiedzeniu Sejmu. Oczywiscie, 9 --- STRONA 23 --- standardowo jest ona odpowiednim dokumentem na potwierdzenie tej okoliczności, rzecz jednak w tym, iż zdarzają się sytuacje wyjątkowe ( co wynika z pisma Kancelarii Sejmu - Sekretariatu Posiedzeń Sejmu z dn. 10.09.2010r - k. 67), iż obecni na posiedzeniu posłowie z różnych powodów nie składają podpisów na tej liście w regulaminowym czasie ( a więc w ciągu 2 godz. od rozpoczęcia obrad) i wtedy mogą uzupełnić go po jego upływie i jest to zgodne z przyjętym obyczajem parlamentarnym. Na niekorzyść pozwanego taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Pozwany bronił się również zarzutem braku zawinienia. Zarzut ten jest bezprzedmiotowy, gdyż przepis art. 24 kc chroni tylko przed bezprawnym naruszeniem dóbr osobistych, natomiast nie wymaga, aby naruszenie było zawinione (zob. wyr. SN z 19.7.1982 r., I CR 225/82 niepubl.; wyr. SN z 25.10.1982 r., I CR 239/82, niepubl.). Wina sprawcy naruszenia może mieć co najwyżej znaczenie przy orzekaniu o rekompensacie z tego tytułu, jednak brak winy nie uwalnia od odpowiedzialności z art. 24 kc, co nie powinno budzić wątpliwości. Z tego względu bez znaczenia w sprawie pozostaje fakt nieprawomocnego uniewinnienia pozwanego w sprawie II K 1799/10 Sądu Rejonowego wi W od zarzutu zniesławienia powoda, które to przestępstwa można popełnić wyłącznie z winy umyślnej. Oznacza to, iż w prawie karnym kwalifikacja tego czynu jest odmienna niż w prawie cywilnym. Reasumując tą część rozważań - dobra osobiste powoda w postaci czci i dobrego imienia zostały przez pozwanego naruszone, a nie wskazano okoliczności uchylających bezprawność naruszenia. Uzasadniało to udzielenie powodowi ochrony prawnej na podstawie art. 24 § l kc. Zasadne okazało się żądanie usunięcia skutków naruszenia poprzez złożenie przez pozwanego oświadczenia w odpowiedniej formie i treści. Dlatego też Sąd nakazał zamieszczenie przeprosin o odpowiedniej treści i w stosownej formie oraz terminie. Jeżeli chodzi o treść oświadczenia (przeprosin), to wprawdzie obowiązek skonkretyzowania żądania dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych przez złożenie oświadczenia obciąża powoda, ale Sąd może ingerować w żądaną treść oświadczenia przez ograniczenie jej zakresu bądź jej uściślenie, wyeliminowanie konkretnych sformułowań albo nadanie przejrzystości lub poprawności (uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 20.01.2011 r. ICSK 409/10 nie publ., LEX nr 738 082, wyroki tego Sadu z 28.06.2007 r. IV CSK 115/07 nie publ., LEX nr 358 817 oraz z 11.02.2010 r. I CSK 286/09 nie publ., LEX 10 standardowo jest ona odpowicdnim dokumentem na potwierdzenic tej okolicznosci, rzecz jednak W tym, i2 zdarzaja sie sytuacje Wyjatkowe ( co wynika 2 pisma Kancelarii Sejmu — Sekretariatu Posiedzefi Sejmu z dn. 10.09.2010r — k. 67), i2 obecni na posiedzeniu pos1oWie 2 roznych powodow nie sk1adaja podpisow na tej liscie W regulaminowym czasie ( a Wiec W ciagu 2 godz. od rozpoczecia obrad) i Wtedy moga uzupeinic go po jego uplywie i jest to zgodne 2 przyjetyrn obyczajem parlamentarnym. Na niekorzysé pozwanego taka w1asnie sytuacja miala miejsce W przedmiotowej sprawie. Pozwany bronil sie r6Wnie2 zarzutem braku zawinienia. Zarzut ten jest bezprzedmiotowy, gdyz przepis art. 24 kc chroni tylko przed bezprawnym naruszeniem dobr osobistych, natomiast nie Wymaga, aby naruszenie bylo zawinione (zob. Wyr. SN 2 19.7.1982 r., 1 CR 225182 niepubl.; wyr. SN 2 25.10.1982 r., I CR 239182, niepu‘ol.). Wina sprawcy naruszenia moze mieé co najWy2ej znaczenie przy orzekartiu 0 rekompensacie 2 tego tytu1u, jednak brak Winy nie uwalnia od odpowiedzialnosci 2 art. 24 kc, co nie powinno budzic Watpliwosci. Z tego Wzgledu be2 znaczenia W sprawie pozostaje fakt nieprawomocnego uniewinrtienia pozwanego W sprawie II K 1799110 Sadu Rejonowego W1 W od zarzutu znieslawienia powoda, ktore to przestepstwa rnozna pope1ni€: wylacznie 2 winy umyslnej. Oznacza to, i2 W prawie karnym kwalifikacja tego czynu jest odmienna ni2 W prawie cywilnym. Reasumujag: ta czesé rozwazan  dobra osobiste powoda W postaci czci i dobrego imienia zosta1y przez pozwanego naruszone, a nie Wskazano okolicznosci uchylajacych bezprawnosé naruszenia. Uzasadnia1o to udzielenie powodowi ochrony prawnej na podstawie an. 24 § 1 kc. Zasadne okazalo sit; Zadanic usuniecia skutkow naruszenia poprzez z1o2enie przez pozwanego oswiadczenia W odpowiedniej formic i tresci. Dlatego te2 Sad naka2a1 zamieszczenie przeprosin o odpowiedniej tresci i W stosownej formic oraz terminie. Jezeli chodzi o tresé oswiadczenia (przeprosin), to wprawdzie obowiazek skonkretyzowania Zadania dopelnienia czynnosci potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia dobr osobistych przez 21o2enic oswiadczenia obciaza powoda, ale Sad mo2e ingerowaé W Zadana tresé oswiadczenia przez ograniczeniejej zakresu badi jej uscislenie, Wyeliminowanie konkretnych sformulowafi albo nadanie przejrzystosci lub poprawnosci (uzasadnienie Wyroku Sadu Najwyzszego 2 20.01.2011 r. ICSK 409110 nie publ., LEX nr 738 082, wyroki tego Sadu 2 28.06.2007 r. IV CSK 115107 nie publ., LEX nr 358 817 oraz 2 11.02.2010 r. I CSK 286109 nie publ., LEX 10 --- STRONA 25 --- 630 167). W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że niezbędna jest stosowna korekta treści żądanego oświadczenia i wyeliminowanie zbędnych elementów, które pozostają poza nurtem sprawy i nie są konieczne do satysfakcjonujących powoda przeprosin. Oświadczenie przepraszające powinno mieć taki sam potencjalny zasięg oddziaływania, jak inkryminowana wypowiedź. Inaczej mówiąc forma przeprosin musi być adekwatna do naruszenia. Zasadę tą można uznać za utrwaloną w orzecznictwie Sądu Najwyższego (przykładowo: uzasadnienie przywołanego wyroku z 20.01.2011 r. I CSK 409/10, wyroki tego Sądu z 10.09.2009 r. V CSK 64/09 nie publ. Legalis i z 8.02.2008 r. I CSK 345/07 nie pubł., LEX nr 448 024). Co prawda inkryminowana wypowiedź ukazała się w większości lokalnych mediów, jednak brak podstaw do przyjęcia, iż ukazała się w Gazecie Pomorskiej i Nowościach. Dlatego Sąd uznał za bezzasadne żądanie opublikowania tekstu przeprosin w w/w regionalnych pismach. W pozostałym zakresie powództwo o zobowiązanie uznał za zasadne. W przypadku naruszenia dóbr osobistych pokrzywdzonemu przysługują przede wszystkim środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art. 24 kc, a gdy działanie naruszyciela jest zawinione środki o charakterze majątkowym, o których mowa w art. 448 kc. Obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru, ale Sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia podstawowym kryterium oceny jest rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzone go, gdyż zadośćuczynienie ma zrekompensować i złagodzić doznaną moralną krzywdę. Nie bez znaczenia są rodzaj i stopień winy sprawcy, a także okoliczności naruszenia i stan majątkowy naruszyciela. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie zadośćuczynienia spoczywa na stronie dochodzącej rekompensaty. Powód w przedmiotowej sprawie w tym zakresie zaprezentował całkowicie bierną postawą, a Sąd nie miał obowiązku udzielać mu stosownych pouczeń, gdyż korzystał on w sprawie z usług profesjonalnego pełnomocnika. Tak więc w przedmiotowej sprawie brak jakiegokolwiek materiału na ustalenie skutków dokonanego naruszenia po stronie powoda, w tym ich zakresu, intensywności i czasu trwania. Uniemożliwiło to Sądowi dokonanie jakiejkolwiek oceny zgłoszonego roszczenia pieniężnego pod kątem adekwatności do stopnia naruszenia. Stanowiło to podstawę oddalenia zgłoszonego żądania pieniężnego. Dodać należy, że podstawą zasądzenia zadośćuczynienia ( tak jak też zapłaty na wskazany przez 11 630 167). W przedmiotowcj sprawie Sad uznal, 2e niezbcdna jest stosowna korekta tresci zadanego oswiadczcnia i wyeliminowanie zbcdnych elementow, ktorc pozostaja poza nurtem sprawy i nie sa konieczne do satysfakcj onujacych powoda przeprosin. Oswiadczenie przepraszajace powinno mice’ taki sam potencjalny zasicg oddziaiywania, jak inkryminowana wypowiedé. Inaczej mowiac forma przeprosin musi byé adckwatna do naruszenia. Zasadc ta mozna uznaé za utrwalona W orzecznictwie Sadu Najwyzszcgo (przykiadowoz uzasadnienic przywolanego wyroku 2 20.01.2011 r. I CSK 409110, Wyroki tego Sadu 2 10.09.2009 r. V CSK 64109 nie publ. Legalis i 2 8.02.2008 r. I CSK 345107 nie pub1., LEX nr 448 024). Co prawda inkryminowana WypoWicd2 ukazaia sic W Wickszosci lokalnych mediow, jednak brak podstaw do przyjccia, i2 ukazala sic W Gazecic Pomorskiej i Nowosciach. Diatcgo Sad u2na1 2a bezzasadnc Zadanic opublikowania tekstu przeprosin W w1W regionalnych pismach. W pozosta1ym zakresie powodztwo 0 zobowiazanie u2na1 za zasadnc. W przypadku namszenia dobr osobistych pokrzywdzonemu przysluguja przcdc wszystkim srodki o charakterze niemajatkowym przcwidziane W art. 24 kc, a gdy d2ia1anie naruszyciela jest zawinione srodki o charakterze majatkowym, o ktorych mowa W art. 448 kc. Obydwa roszczcnia maja charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przyshzgujc prawo ich wyboru, ale Sadowi pozostawiona jest ocena celowosci przyznania ochrony W Zadanej formic, jego adekwatnosci do rodzaju naruszonego dobra, a przede Wszystkim rozmiaru doznanej hzywdy. Przy Zadaniu przyznania odpowiednicj sumy tytulem zadoséuczynienia podstawowym kryterium oceny jest rozmiar ujemnych nastcpstw W sfcrze psyehiczncj pokrzywdzonego, gdy2 zadoséuczynicnic ma zrekompensowaé i 21agod2ié doznana moralna krzywdc. Nie bez znaczenia sa rodzaj i stopieri Winy sprawcy, a tak2e okolicznosci naruszenia i stan majajkowy naruszyciela. Cic2ar udowodnienia okolicznosci uzasadniajacych przyznanic zadoscuczynienia spoczywa na stronie dochodzacej rekompensaty. Powod W przcdmiotowej sprawie W tym zakresie zaprezcntowai ca1koWicie bierna postawa, a Sad nie miai obowiazku udziclaé mu stosownych pouczcfi, gdyi korzystal on W sprawic 2 us1ug profesjonalnego p6i110I'I10CI111(£i. Tak Wicc W przedmiotowcj sprawic brak jakiegokolwiek ITl£116I'1£1iU na ustalenie skutkow dokonanego namszcnia po stronie powoda, W tym ich zakresu, intcnsywnosci i czasu trwania. Unicmo2liWi1o to Sadowi dokonanic jakiejkolwiek oceny zgloszoncgo roszczenia Pienic2ncgo pod katem adekwatnosci do stopnia naruszenia. Stanowiio to podstawc oddalenia 2g1os2onego Zadania pienic2nego. Dodaé nalezy, 2e podstawa zasadzenia zadoscuczynienia ( tak jak tc2 zap1aty na Wskazany przez 11 --- STRONA 27 --- poszkodowanego cel społeczny) są rzeczywiste skutki naruszenia dobra osobistego, które należy w sprawie wskazać i udowodnić i których Sąd nie powinien się domyślać lub domniemywać. O kosztach procesu w zakresie żądania niemajątkowego Sąd orzekł w oparciu o art. 98 kpc, a więc zgodnie z wynikiem sprawy. Dlatego od pozwanego na rzecz powoda została zasądzona kwota 977 zł, na którą złożyły się: opłata od pozwu w wysokości 600 zł. oraz wynagrodzenie reprezentującego powoda fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 360zł obliczonego w oparciu o §10 ust. l pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. 2002 r., Nr 163, póz. 1349) wraz z opłatą skarbową w wysokości 17zł. Koszty procesu w części dotyczącej żądania pieniężnego obciążają powoda jako przegrywającego sprawę w całości. Wobec powyższego Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2417 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu, na które złożyły się jedynie koszty zastępstwa procesowego jego profesjonalnego pełnomocnika, które ustalono na podstawie §6 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. 2002 r., Nr 163, póz. 1348) wraz z należną opłatą skarbową od pełnomocnictwa procesowego. 12 poszkodowanego cel spolcczny) sa rzeczywiste skutki naruszcnia dobra osobistego, ktore na1c2y W sprawie Wskazaé i udowodnié i ktorych Sad nie powinien sic domyslaé lub domnicmywac. O kosztach procesu W zakresie Zadania niemajatkowego Sad orzeki W oparciu o art. 98 kpc, a Wicc zgodnic 2 Wynikiem sprawy. Dlatego od pozwanego na rzecz powoda zosta1a zasadzona kwota 977 21, na ktora 21o2y1y sic: oplata od pozwu W wysokosci 600 21. oraz Wynagrodzcnic rcprezentujacego powoda fachowcgo pc1nomocnika W osobie radcy prawnego W kwocie 36021 obliczonego W oparciu 0 §10 ust. 1 pkt. 2 rozporzadzenia Ministra Sprawicdliwosci 2 dnia 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie op1at 2a czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzieloncj pr2c2 radcc prawnego ustanowionego 2 urzcdu (D2.U. 2002 r., Nr 163, poz. 1349) Wraz 2 op1ata skarbowa W Wysokosci 1721. Koszty procesu W czcsci dotyczacej Zadania pienicznego obciazaja powoda jako przegrywajacego sprawc W ca1osci. Wobec powyzszego Sad 2asad2i1 od powoda na rzecz pozwancgo kwotc 2417 21. tytuicm zwrotu kosztow procesu, na ktore 21o2y1y sic jcdynie koszty zastcpstwa procesowego jcgo profesjonalnego pc1nomocnika, ktore ustalono na podstawie §6 pkt. 5 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci 2 dnia 28 Wrzcsnia 2002 r. W sprawie op1at za czynnosci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej 2 urzcdu (D2.U. 2002 r., Nr 163, poz. 1348) Wraz 2 na1e2na oplata skarbowa od pc1nomocnictWa proccsowego. 12