Wyrok I C 1307/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymst

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 1307/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR del. Piotr Kozłowski Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Owerczuk po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa J. J. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w G. o zapłatę I. Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda J. J. na rzecz Skarbu Państwa –Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3 600 złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powód J. J. wnosił o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Aresztu Śledczego w G. kwoty 175 000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od daty doręczenia pozwu do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę wynikającą z naruszenia jego dóbr osobistych przez pozwanego. Ponadto domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazał, że w okresie od 1 marca 2004 roku pozwany wielokrotnie przekroczył swoje uprawnienia poprzez poświadczenie nieprawdy co do okoliczności mających znaczenie prawne. Instrumentalne traktowanie powoda i uniemożliwienie mu godnego odbycia kary pozbawienia wolności poprzez nieuwzględnienie żądania umieszczenia w celi jedno bądź dwuosobowej i braku skierowania go do odbywania kary w systemie półotwartym. Zdaniem powoda pozwany dopuścił się ponadto poświadczenia nieprawdy w pismach dotyczących stanu zdrowia oraz uniemożliwił przesłanie pieniędzy jego rodzinie. Powyżej wskazane działania, zdaniem J. J. spowodowały naruszenie jego dóbr osobistych i wywołały cierpienia fizyczne, jak i psychiczne. Pozwany Skarb Państwa – Areszt Śledczy w G. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wnosił o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W pierwszej kolejności pozwany podniósł zarzut przedawnienia wskazując, że doszło do upływu trzyletniego okresu od kiedy powód dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Przemawia za tym pierwotna data pozwu – 13 lutego 2008. --- STRONA 2 --- Ponadto pozwany co do zasady, jak i co do wysokości zakwestionował żądania pozwu. Podniósł, że argumentacja powoda nie została poparta żadnymi dowodami. Zdaniem pozwanego powód nie wykazał nawet jakie dobro osobiste zostało naruszone i jakie konkretnie zachowania spowodowały naruszenie tych dóbr. Wysokość dochodzonego pozwem roszczenia, zdaniem pozwanego jest rażąco wygórowana i nie znajduje żadnego uzasadnienia w przedstawionym materiale dowodowym. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Okolicznością bezsporną w sprawie był fakt, że powód J. J. odbywa karę pozbawienia wolności. Obecnie przebywa w Areszcie Śledczym w W.. Zgodnie z art. 448 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone może żądać odpowiedniej sumy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, albo zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Przy rozpoznawaniu żądania ochrony naruszonych dóbr osobistych w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie i ocena, czy i jakie dobro osobiste zostało naruszone, następnie stwierdzenie bezprawności działania sprawcy. Powód był zatem zobowiązany do udowodnienia istnienia działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienia tejże krzywdy wynikającej z naruszenia dobra osobistego, związek przyczynowy między krzywdą niemajątkową, a działaniem lub zaniechaniem sprawcy krzywdy niemajątkowej, a ponadto udowodnić, w przypadku bezprawnego działania lub zaniechania sprawcy krzywdy, jego winę. W art. 24 § 1 k.c. ustanowiono domniemanie prawne, w myśl którego naruszenie (zagrożenie) dobra osobistego jest bezprawne (tzw. domniemanie bezprawności). Konsekwencją tego domniemania jest przesunięcie ciężaru udowodnienia braku bezprawności na osobę, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego (art. 6 k.c.), ale po uprzednim wykazaniu faktu naruszenia tego dobra. W tej sytuacji pozwanego obciążałby obowiązek udowodnienia, że działał zgodnie z prawem i nie naruszył dóbr osobistych powoda. Takie stanowisko zostało także wyrażone w orzecznictwie, z którego wynika, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych, sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi, ustalić czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód zaś, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne (por. wyrok SN z dnia 17 czerwca 2004 roku , sygn. akt V CK 609/03, Lex nr 109404; wyrok SN z 17 kwietnia 2008 roku, sygn. akt I CSK 492/07, Lex nr 492174). Powód odmówił wzięcia udziału w rozprawie oraz nie doprecyzował dochodzonego przez siebie roszczenia. Aczkolwiek instytucja wysłuchania uczestników procesu nie ma na celu dostarczenia dowodów, to jednak jej istota polega na wyjaśnieniu istotnych okoliczności faktycznych i określeniu żądania, którym stosownie do treści art. 187 § 1 k.p.c. rozpoznający sprawę Sąd jest związany. Samo gołosłowne domaganie się udzielenia ochrony dóbr osobistych jest zatem niewystarczające. Powód nie wyjaśnił o jakie dobra osobiste, których katalog jest szeroki, mu chodzi. Nie wskazał także jakie konkretnie działania pozwanego doprowadziły do naruszenia tychże dóbr. Zbyt ogólnikowe żądania pozwu i brak ich uściślenia, uniemożliwiły ukierunkowanie postępowania dowodowego i spowodowały, że w okolicznościach niniejszej sprawy było ono niemożliwe. Brak dostatecznych danych nie pozwalał nawet na zweryfikowanie jego roszczeń pod kątem ewentualnego przedawnienia. Konsekwencją powyższego było zaś uznanie, że J. J. nie zdołał wykazać zasadności swoich twierdzeń. Tym samym dalsze rozważania co do ewentualnej bezprawności działań pozwanego i zakresu wyrządzonej tym szkody były niecelowe. Skutkowało to oddaleniem powództwa. Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 448 k.c. oraz art. 23 k.c. i art. 24 k.c. orzeczono jak w sentencji. --- STRONA 3 --- Konsekwencją przegrania przez powoda niniejszego procesu jest zobowiązanie go do zwrotu pozwanemu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie na podstawie art. 98 k.p.c. oraz art. 99 k.p.c. Wprawdzie powód w toku postępowania korzystał z całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, to okoliczność ta nie zwalnia go od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi (art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono w oparciu o § 6 pkt. 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 z późn. zm.) w zw. z art.