Postanowienie I C 1302/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy we Wrocła

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1302/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia Marcin Śmigiel Protokolant Julianna Bigos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa K. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygnatura akt: I C 1302/18 UZASADNIENIE W dniu 10 stycznia 2017 r. powód K. M. wniósł do Sądu Okręgowego w Warszawie pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Generalnej Służby Więziennej, domagając się: 1. zobowiązania strony pozwanej do przeproszenia jego osoby za dokonane już naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć przez zamieszczenie na koszt strony pozwanej w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej (...) ( (...) w dziale ,,Ogłoszenia i komunikaty”, czcionką V., rozmiar ,,small” z pojedynczą interlinią tekstu: ,,Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się do naruszenia dóbr osobistych Pana K. M. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu K. M. szkody niematerialne szczerze przepraszam”, dostępnego na stronie przez 30 dni; 2. zasądzenia od strony pozwanej na jego rzecz kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wraz z odsetkami ustawowymi do dnia zapłaty; 3. zasądzenia kwoty 5.000 zł na cel społeczny, na rzecz Fundacji (...), Organizacji (...), wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr (...); 4. --- STRONA 2 --- zasądzenia od strony pozwanej na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w S., Areszcie Śledczym w C., Zakładzie Karnym w W., Zakładzie Karnym w Ł., Areszcie Śledczym w B., Areszcie Śledczym we W., Zakładzie Karnym w J., Areszcie Śledczym w G., Zakładzie Karnym w B., Zakładzie Karnym w N., Zakładzie Karnym w N., Zakładzie Karnym w R., Zakładzie Karnym w S., Areszcie Śledczym w T., Areszcie Śledczym w K., Zakładzie Karnym w R., Zakładzie Karnym w Z., Areszcie Śledczym w Z., Areszcie Śledczym w Ł., Zakładzie Karnym w P., Zakładzie Karnym w D., Zakładzie Karnym w W. oraz Zakładzie Karnym we W.. Powód zarzucił, że w ww. jednostki penitencjarne nie spełniały standardu 3 m 2 powierzchni mieszkalnej na osobę w myśl art. 110 § 2 k.k.w., albowiem w celach, w których przebywał powód, łącznie izolowano od 4 do nawet 78 osób. W tym kontekście powód podniósł, że w takich warunkach najprostsze czynności jak m. in. poruszanie się, czy przygotowywanie posiłków, wiązało się z poważnymi trudnościami. Według powoda przeludnienie zaburzyło jego poczucie komfortu, prawo do prywatności i intymności. Powód podkreślił przy tym, że był przetrzymywany w przeludnionych celach, których kąciki sanitarne nie były dostatecznie oddzielone od powierzchni mieszkalnych, co wiązało się z nieprzyjemnym zapachem. Ponadto powód zaznaczył, że konieczność korzystania ze wspomnianych kącików sanitarnych, nieoddzielonych od reszty pomieszczenia mieszkalnego w sposób zapewniający nieskrępowane korzystanie z urządzeń sanitarnych, konieczność rozbierania się i mycia ciała oraz załatwiania potrzeb fizjologicznych w obecności współosadzonych doprowadziła do naruszenia jego dobra osobistego w postaci jego prawa do intymności. Powód podniósł również, że w okresie zimowym i letnim cele nie były wietrzone, zaś stare, obdrapane okna stanowiły wyposażenie nie spełniające swych podstawowych zadań. Także brak odpowiedniej cyrkulacji powietrza narażał powoda i osoby z nim przebywające w celi na złe samopoczucie oraz pogorszenie się stanu zdrowia. Ponadto powód podniósł, że przebywając w ww. jednostkach penitencjarnych, borykał się z niedostatkiem środków czystości oraz całkowitym brakiem dostępu do ciepłej wody, co stanowiło poważny problem, szczególnie w okresie zimowym. Dla przykładu powód wskazał, że ciepła woda była udostępniana raz w tygodniu podczas kąpieli w łaźni, gdzie pod natryskami zrobionymi z konewek do roślin osadzeni (po 4 na 1 stanowisko) odbywali prysznic. Na niewystarczający brak higieny i porządki w celi wedle twierdzeń powoda składał się także zbyt mały przydział środków higieny osobistej. Ponadto powód podniósł, że w celach legły się insekty oraz grzyb, a zaplecze sanitarne jednostek penitencjach pozostawiało wiele do życzenia. Powód podniósł, że dochodziło nawet do takich sytuacji, że w celach biegały wychodzące z kanalizacji szczury, co było szczególnie uciążliwe w nocy, gdy biegały po śpiących osadzonych. Powód jest osobą niepalącą, jednakże podczas odbywania kary stale zmuszany był do przebywania w celach z osobami palącymi. Powód i inni osadzeni zmuszani nadto byli do spania na starych materacach, a do przykrycia otrzymywali koce w bardzo zbliżonym co materace stanie. Zaniedbania te w przekonaniu powoda narażają zarówno osadzonych, jak i pracowników penitencjariach na rozpowszechnianie bakterii i grzybów, grożących epidemią choroby. Powód podniósł również zarzuty co do jakości świadczonej w jednostkach penitencjarnych opieki medycznej. Wskazał w tymże zakresie, że podczas pobytu w Areszcie Śledczym w K. uległ wypadkowi uszkodzenia obwodu nerwu łokciowego lewej ręki. Dopiero półtora roku po wypadku zdecydowano się na jego przetransportowanie do W., gdzie miał mieć przeprowadzoną operację zszycia nerwu. Ostatecznie możliwość przeprowadzenia zabiegu pojawiła się podczas zwolnienia lub przepustki 3 lata po wypadku. Powód podniósł, że do tego czasu nabył się również przykurcza palców ręki i zaniku mięśni. Z kolei podczas pobytu w Zakładzie Karnym w R., nabawił się ciężkiej kamicy nerek, z powodu intensywnie zakamienionej wody, a w Zakładzie Karnym w W. zwyrodnienia stawów, z powodu przemarznięcia oraz hemoroidów i żylaków jelita grubego. Powód twierdził również, że w czasie odbywania kary pozbawienia wolności doznał dyskopatii i przemieszczenia się kręgów lędźwiowych, grzybicy stóp, padaczki, a nadto utracił wszystkie zęby, z uwagi na zmuszanie jego osoby do jedzenia z aluminiowych naczyń. Powyższe schorzenia, w tym m. in. dyskopatię próbowano wyleczyć u powoda w jednostkach penitencjarnych kolejno w G., W., K. i B.. Niestety mimo różnych badań i szeregu konsultacji powód do dzisiaj odczuwa bóle. Z kolei, z powodu ataków, omdleń, zawrotów głowy i utraty pamięci powód był leczony ambulatoryjnie, głównie przez lekarzy psychiatrów z doraźnymi konsultacjami neurologicznymi. Reasumując powyższe okoliczności, powód podniósł, że zaniedbania ww. jednostek penitencjarnych są niczym innym jak znęcaniem się nad człowiekiem, poniżaniem jego godności osobistej oraz naruszaniem dóbr osobistych. Szczególnie uwłaczające dla powoda było prowadzenie rewizji osobistych, w trakcie których był on zmuszany do rozebrania się do naga łącznie z innymi osadzonymi. Wedle powoda takiego zachowania nie usprawiedliwiał brak środków finansowych na poprawę warunków w danej jednostce penitencjarnej. Na szczególną zaś wedle powoda dezaprobatę zasługiwała zaszłość z lat 80 ubiegłego wieku, gdzie podczas pobytu w Zakładzie karnym w W. powód uczestniczył w tzw. ,,(...)”, polegających na biciu rozebranych do naga i biegających dookoła oddziału osadzonych. Więźniowe, którzy nie byli w stanie wytrzymać bicia pałkami milicyjnymi podpisywali najróżniejsze zobowiązania w zamian za zakończenie tych tortur. W wyniku pobicia, życie powoda znalazło się w bezpośrednim --- STRONA 3 --- zagrożeniu, co dodatkowo niezgodnie z prawem nie zostało należycie udokumentowane. Ponadto powód wskazał, że do jednostek penitencjarnych trafił jako osoba zdrowa psychicznie i fizycznie, jednakże po ich opuszczeniu miał poważny problem w prawidłowym funkcjonowaniu w społeczeństwie, co wedle jego oceny stanowi o nieskuteczności założonej przez polskie więziennictwo misji resocjalizacji. Powołując się na powyższy stan rzeczy, powód podniósł, że w związku z osadzeniem jego osoby w niehumanitarnych warunkach izolacji, odczuwa cierpienie fizyczne i psychiczne. W związku z powyższym, powód, powołując się na treść art. 23, 24 k.c., podniósł, że działania i zaniechania jednostek penitencjarnych, w których go osadzono, doprowadziły do rażącego naruszenia jego dób osobistych, takich jak cześć w znaczeniu czci wewnętrznej (godności osobistej, poczucia własnej wartości), czy prawa do prywatności i intymności. Wieloletnie zaś osadzenie w niehumanitarnych warunkach spowodowało wzrost poczucia przygnębienia i niższości powoda. Postanowieniem z dnia 26 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt III C 471/18 stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i przekazał Sądowi Rejonowemu w Wołowie sprawę o zapłatę kwoty 13.000 zł tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową, jakiej powód doznał na skutek odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W.. Powołane rozstrzygnięcie stanowiło konskwencję ustosunkowania się powoda do wezwania Sądu Okręgowego w Warszawie w przedmiocie sprecyzowania roszczenia majątkowego pozwu co do poszczególnych jednostek penitencjarnych, w których to powód odbywał karę pozbawienia wolności w okresie spornym i wiązał dochodzone roszczenie o zapłatę. W odpowiedzi na pozew (k. 58 – 68), strona pozwana reprezentowana przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wnosiła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2006 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej według norm przepisanych. W pierwszej kolejności strona powodowa podniosła zarzut przedawnienia roszczenia związanego z pobytem powoda w Zakładzie Karnym w W., powołując się na treść art. 442 1 k.c.. Argumentując tak podniesiony zarzut strona pozwana wskazała, iż powód przebywał w ww. jednostce penitencjarnej w okresie od 28 listopada 1980 r. do 5 października 1981 r., od 24 kwietnia 1982 r. do 17 grudnia 1984 r., od 23 listopada 2000 r. do 12 grudnia 2000 r. oraz od 29 grudnia 2000 r. do 31 stycznia 2001 r. Przebywając w ww. okresach w rzekomo niekomfortowych warunkach powód zdaniem strony pozwanej wiedział, iż znajduje się w dolegliwym dla niego położeniu, tj. miał świadomość rzekomego pokrzywdzenia i zdawał sobie sprawę z tego, kto je powoduje. Powołując się więc na powyższe okoliczności strona pozwana podniosła, że wedle jej oceny roszczenia powoda w związku z pobytem w ww. jednostce penitencjarnej w okresie wcześniejszym niż 3 lata przed wniesienia pozwu uległy przedawnieniu. Jednocześnie strona pozwana podniosła, że z ww. względów, na kanwie niniejszej sprawy nie sposób mówić także o 10 letnim terminie przedawnienia. Odnosząc się zaś do jakości świadczonej opieki medycznej i rzekomych dolegliwości powoda, na które zapadł w Zakładzie Karnym w W., strona pozwana zaprzeczyła swojej odpowiedzialności za ich powstanie, a ponadto podkreśliła, że na większość rzekomych chorób powód zapadł na wiele lat wcześniej przed datą wniesienia pozwu. Ponadto strona pozwana podniosła, że skoro powód w ww. jednostce penitencjarnej ostatni raz przebywał w okresie od 29 grudnia 2000 r. do 31 stycznia 2001, roszczenia te należałoby uznać za przedawnione. Wedle strony pozwanej świadczy o tym chociażby wpis w książeczce zdrowia z 1999 r. Co więcej, strona pozwana wskazała, że z dokumentacji medycznej powoda wynika, że korzystał on bardzo często z pomocy lekarzy stomatologów, którzy m. in. w ramach świadczonych usług wykonali dla niego protezę, którą powód sam uszkodził. Nie sposób zatem wedle strony pozwanej mówić o nabytej przez powoda parodontozie, abstrahując już od rzekomego związku przyczynowego pomiędzy jedzeniem z aluminiowych naczyń a zachorowaniem na parodontozę. Odnosząc się zaś do rzekomej padaczki, w ocenie strony pozwanej powód nie wykazał, aby osadzenie w jednostce penitencjarnej było przyczyną zachorowania na tą ciężką chorobę. Ponadto z wpisów w książeczce medycznej powoda nie wynika, że choroba ta faktycznie została u powoda zdiagnozowana. W jednym z wpisów lekarz stwierdził, że powód ,,domaga się leków (…), pomimo, że nie choruje na padaczkę”. Trudno jest zatem stwierdzić, czy choroba ta była jedynie przez powoda symulowana, czy też była skutkiem innych czynników, np. uzależnienia od leków, narkotyków, czy alkoholu. Strona pozwana zastrzegła również, iż nie wie co powód ma na myśli pod pojęciem ,,innych schorzeń”. Ponadto strona pozwana, powołując się na dokumentację medyczną powoda, podniosła, że otrzymał on nad wyraz dobrą opiekę medyczną. Był wielokrotnie konsultowany m. in. (...) oraz leczony (...) na charakteropatię. Wielokrotnie zdarzało się, że powód podczas wizyt lekarskich wykazywał postawę roszczeniową, był agresywny wobec osób chcących mu pomóc. Wielokrotnie zdarzało się, że powód wręcz odmawiał pomocy lekarskiej, a nadto, że był trudnym pacjentem, co wedle strony pozwanej potwierdzają wyjaśnienia do skargi powoda z dnia 27 lutego 1998 r. Ponadto strona pozwana podniosła, ze powód nie wykazał żadnej z przesłanek warunkujących przyznanie mu dochodzonego roszczenia, ani też nie udowodnił żadnego ze swoich zarzutów. O powyższym wedle strony pozwanej nie może świadczyć ogólnikowe --- STRONA 4 --- powołanie się powoda na nieprawidłowości w funkcjonowaniu pozwanych jednostek. Tym samym wedle strony pozwanej nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że Skarb Państwa działał bezprawnie. Poza tym strona pozwana podniosła, że powód w żaden sposób nie udowodnił tak faktu naruszenia dób osobistych, jak i doświadczenia przez siebie szkody niemajątkowej (krzywdy). Niezależnie od powyższego strona pozwana podniosła zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda, wskazując, iż powód, dopuszczając się przestępstwa, winien mieć świadomość konieczności poniesienia odpowiedzialności za popełniony czyn. Powód, popełniając wiele przestępstw, osadzony był w jednostkach penitencjarnych i przebywał na utrzymaniu wszystkich podatników, od końca lat 70 do chwili obecnej, i domaga się zadośćuczynienia w związku z niezapewnieniem mu bardziej komfortowych warunków odbywania kary pozbawienia wolności niż być może zaistniałe w rzeczywistości. Pomijając kwestie nieudowodniania przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa, samo sformułowanie takiego roszczenia, przy uwzględnieniu liczby osób przebywających na wolności i żyjących na poziomie czy poniżej minimum socjalnego, a także umyślnego naruszania przez powoda zasad porządku prawnego i zasad współżycia społecznego, musi budzić sprzeciw pozwanego Skarbu Państwa na podstawie art. 5 k.c. W piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2018 r. (k. 284 – 294 verte), pełnomocnik powoda w odpowiedzi na wezwanie Sądu Rejonowego w Wołowie w sprawie sprecyzowania roszczenia pozwu, oświadczył, iż poza roszczeniem majątkowym domaga się również roszczenia niemajątkowego, przejawiającego się przeprosinami powoda za dokonane już naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć przez zamieszczenie na koszt strony pozwanej, tj. Skarbu Państwa reprezentowanego przez Dyrektora Zakładu Karnego w W. w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej (...) ( (...) w dziale ,,Ogłoszenia i komunikaty”, czcionką V., rozmiar ,,small” z pojedynczą interlinią tekstu: ,,Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się naruszenia dóbr osobistych Pana K. M. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu K. M. szkody niematerialne szczerze przepraszam”, dostępnego na stronie przez 30 dni. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 12 września 2018 r. (k. 290) Sąd Rejonowy w Wołowie stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu. W piśmie procesowym z dnia 28 października 2019 r. oraz w piśmie procesowym z dnia 6 listopada 2019 r. strona pozwana zastępowana przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na pozew, wnosiła na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. o odrzucenie pozwu w zakresie żądania przeproszenia, z uwagi na powagę rzeczy osądzonej i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie, ewentualnie o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, że w trakcie izolacji powoda w Zakładzie Karnym w W. nie doszło do naruszenia jakichkolwiek jego dóbr osobistych, zwłaszcza, że powód nie wykazał okoliczności rzekomego rozstroju zdrowia w czasie izolacji penitencjarnej, a w szczególności okoliczności, że do jego pogorszenia doszło w wyniku zaniechań służby zdrowia pozwanego. Co więcej, w ocenie strony pozwanej roszczenie to pozostaje przedawnione. Ponadto, strona pozwana, powołując się na treść rozstrzygnięcia oddalającego powództwo w sprawie III C 58/17 przed Sądem Okręgowym w Warszawie, a dotyczącej rozpoznania roszczenia o złożenie oświadczenia woli o treści jak na wstępie, wskazała, że dokładnie takie roszczenie powód zgłosił na kanwie niniejszej sprawy. W tym kontekście strona pozwana wywodziła, iż na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., co winno uzasadniać odrzucenie pozwu w tym zakresie. W niniejszej sprawie, Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód jest osadzony w jednostkach penitencjarnych, położonych na terenie całego kraju (Zakładach Karnych oraz Aresztach Śledczych), z przerwami, od 1997 r. do chwili obecnej. Powód był osadzony m. in. w Zakładzie Karnym w W. w następujących okresach: od 28 listopada 1980 r. do 5 października 1981 r., od 24 kwietnia 1982 r. do 17 grudnia 1984 r., od 23 listopada 2000 r. do 12 grudnia 2000 r. oraz od 29 grudnia 2000 r. do 31 stycznia 2001 r. Okoliczności bezsporne, a ponadto dowód: - informacja o pobytach i orzeczeniach z (...), k. 72-81; Powód przebywa pod opieką więziennej służby zdrowia od 1991 r., albowiem cierpi m. in. na uszkodzenia obwodu nerwu łokciowego lewej ręki, przykurcz palców ręki i zanik mięśni, zwyrodnienie stawów, dyskopatię i przemieszczenia kręgów lędźwiowych, grzybicę --- STRONA 5 --- stóp, problemy z uzębieniem. W trakcie odbywania kary w ww. okresach w powyższej jednostce penitencjarnej powód miał zapewnioną odpowiednią opiekę medyczną, wobec zdiagnozowania u niego powyższych schorzeń. W związku z powyższym, powód był konsultowany przez lekarzy odpowiednich specjalności medycznych, w tym m. in. ortopedycznie, dermatologicznie, neurologicznie oraz stomatologicznie. W trakcie jednej z konsultacji, tj. w dniu 22 lipca 1998 r. powód zachowywał się agresywnie, negował leki zaordynowane przez lekarza prowadzącego i żądał innych leków. Okoliczności bezsporne, a ponadto dowód: - zaświadczenie o stanie zdrowia powoda, k. 119; - wyjaśnienie do skargi powoda, k. 251-251 verte; - dokumentacja medyczna powoda, k.119 – 122, 240-250, 253-256; Wyrokiem z dnia 5 września 2019 r. Sąd Okręgowy w Warszawie III Wydział Cywilny w sprawie z powództwa K. M. przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej oddalił powództwo w sprawie o ochronę dóbr osobistych, tj. w zakresie roszczenia niemajątkowego o nakazanie złożenia oświadczenia. Okoliczność bezsporna, a ponadto dowód: - kserokopia wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie II Wydział Cywilny z dnia 5 września 2019 r., k. 323; W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu w całości. W niniejszej sprawie powód K. M., precyzując ostatecznie żądanie pozwu przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Zakładu Karnego we W., domagał się złożenia przez stronę pozwaną przeprosin imieniem Skarbu Państwa – Centralnego Zarządu Służby Więziennej o treści przywołanej na wstępie oraz zapłaty kwoty 13.000 zł tytułem zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową (krzywdę), jakiej powód doznał na skutek naruszenia jego dóbr osobistych w postaci czci oraz prawa do prywatności i intymności na skutek niezapewnienia mu odpowiednich warunków bytowo – socjalnych oraz odpowiedniej opieki medycznej przez stronę pozwaną w czasie stosowania wobec niego kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W.. W tym miejscu krótko przypomnieć jednakże należy, że powód pierwotnie wystąpił z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Generalnej Służby Więziennej przed Sądem Okręgowym w Warszawie, domagając się wspomnianego przeproszenia, zapłaty kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz zapłaty kwoty 5.000 zł na cel społeczny w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych przez szereg jednostek penitencjarnych w zakresie stosowania kary pozbawienia wolności, w których powód był osadzony od 1977 r. do dnia złożenia pozwu. W związku z tak sprecyzowanym roszczeniem, Sąd Okręgowy w Warszawie wyłączył do odrębnego rozpoznania roszczenia majątkowe powoda kierowane wobec poszczególnych jednostek penitencjarnych, w tym i także kierowane wobec Dyrektora Zakładu Karnego w W. roszczenie o zapłatę 13.000 zł tytułem zadośćuczynienia, pozostawiając sobie do rozstrzygnięcia roszczenia niemajątkowe oraz roszczenie majątkowe o zapłatę kwoty 5.000 zł na cel społeczny. W takim stanie rzeczy sprawa o zapłatę kwoty 13.000 zł została przekazana do Sądu Rejonowego w Wołowie. Ponieważ pełnomocnik powoda w piśmie procesowym z dnia 24 sierpnia 2018 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, wskazał, że powód podtrzymuje także i w niniejszej sprawie roszczenie w zakresie złożenia oświadczenia (przeprosin) o treści tożsamej jak w pierwotnie złożonym pozwie, niniejsza sprawa została przekazana do tut. Sądu jako rzeczowo i miejscowo właściwemu. Z kolei strona pozwana domagała się odrzucenia pozwu w zakresie roszczenia niemajątkowego i oddalenia powództwa w pozostałym zakresie, ewentualnie oddalenia powództwa w całości. W pierwszej kolejności strona pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczenia o zapłatę kwoty 13.000 zł tytułem zadośćuczynienia, twierdząc iż rzekoma szkoda niemajątkowa, jakiej doznał powód, powstała w okresie osadzenia jego osoby w Zakładzie Karnym w W. w okresie poprzedzającym trzy lata przed złożeniem pozwu. Ustosunkowując się zaś do roszczenia niemajątkowego, tj. żądania złożenia przez stronę pozwaną przeprosin, strona pozwana, powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 5 września 2019 r., wydanego w sprawie z powództwa K. M. --- STRONA 6 --- przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej o ochronę dóbr osobistych, podniosła zarzut powagi rzeczy osądzonej na podstawie art. 199 § 1 pkt 2) k.p.c. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Wskazany w treści art. 23 k.c. katalog ma charakter otwarty, stąd też do dóbr osobistych podlegających ochronie zaliczyć można także uprawnienie do godnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może ona żądać także, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 k.c.). W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przy czym krzywda polega na ujemnych przeżyciach poszkodowanego, cierpieniach fizycznych (ból i inne dolegliwości) i psychicznych (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Zadośćuczynienie pieniężne ma zaś na celu złagodzenie tych cierpień i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Zasadniczym zaś kryterium decydującym o wysokości należnego zadośćuczynienia jest przede wszystkim rozmiar doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy. Odpowiedzialność Skarbu Państwa unormowana została w treści art. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Do katalogu przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie zalicza się bezprawność działania związanego z wykonywaniem władzy publicznej, powstałą szkodę oraz związek przyczynowy pomiędzy zaistniałą szkodą a bezprawnym działaniem. Mając na względzie powyższe rozważania, w pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu przedawnienia roszczenia majątkowego. W ocenie Sądu, w świetle poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, zarzut ten zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 117 § 1 i 2 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 118 k.c., jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat sześć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Przy czym na kanwie niniejszej sprawy przywołać należy treść przepisu szczególnego w rozumieniu przywołanego art. 118 k.c., a to art. 442 1 § 1 k.c., regulujący przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Zgodnie z jego treścią naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Nie ulega wątpliwości, iż dochodzone w sprawie roszczenie o zapłatę kwoty 13.000 zł jest roszczeniem majątkowym, a tym samym, podlega ono przedawnieniu. Powołana norma stanowi o dwóch terminach przedawnienia, a to o 3 – letnim terminie przedawnienia, który biegnie od dnia powzięcia przez poszkodowanego wiadomości o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia oraz o 10 – letnim terminie przedawnienia, który rozpoczyna bieg od dnia zdarzenia wyrządzającego szkodę. Oba te terminy są od siebie niezależne w tym znaczeniu, że do przedawnienia roszczenia wystarczający jest upływ jednego z nich. Pomiędzy stronami nie było sporne, iż powód na kanwie niniejszej sprawy domagał się zapłaty zadośćuczynienia za czas pobytu w Zakładzie Karnym w W., który bezspornie przypadał w okresach od 28 listopada 1980 r. do 5 października 1981 r., od 24 kwietnia 1982 r. do 17 grudnia 1984 r., od 23 listopada 2000 r. do 12 grudnia 2000 r. oraz od 29 grudnia 2000 r. do 31 stycznia 2001 r. Z powyższego --- STRONA 7 --- wynika zatem jednoznacznie, że zdarzenia, z którymi powód wiązał naruszenie dóbr osobistych w związku z niezapewnienieniem mu odpowiedników warunków odbywania kary pozbawienia wolności, miały miejsce najpóźniej na 17 lat przed złożeniem pozwu w sprawie. Nie ulega zaś wątpliwości, że osoba poszukująca ochrony w związku z naruszeniem dóbr osobistych w postaci czci i prawa do prywatności oraz intymności, już z chwilą naruszenia tych dóbr ma świadomość doznanej krzywdy. Z twierdzeń pozwu wynika, iż taka sytuacja miała miejsce także i w okolicznościach niniejszej sprawy. Wynika z nich bowiem jasno, że powód twierdził, że za rzekomym niezapewnieniem mu odpowiednich warunków i odpowiedniej opieki medycznej w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności w powyższej jednostce penitencjarnej, odpowiada Skarb Państwa. Niezależnie zaś od powyższego, trudni przyjąć, aby powód nie miał wiedzy, jaki w danym okresie zakład penitencjarny jest odpowiedziany za stosowanie wobec jego osoby kary pozbawienia wolności. Z tego też względu uznać należy ponad wszelką wątpliwość, iż na kanwie niniejszej sprawy, trzyletni termin przedawnienia najpóźniej rozpoczął swój bieg w ostatnim dniu odbywania przez pozwanego kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W., co nastąpiło w dniu 31 stycznia 2001 r., a co oznacza, iż w chwili złożenia pozwu w sprawie w dniu 10 stycznia 2017 r., roszczenie pozwu o zapłatę kwoty 13.000 zł było przedawnione. Ponadto, w świetle przywołanych okoliczności, nie ulegało żadnej wątpliwości, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu także przy uwzględnieniu 10 – letniego terminu przedawnienia. Powód zakończył bowiem odbywanie kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W. w dniu 31 stycznia 2001 r. Z tych zatem względów, w przekonaniu Sądu roszczenia majątkowe powoda ulegało przedawnieniu. Marginalnie nadto wskazać należy, że powód, poza ogólnymi twierdzeniami pozwu, nie zaoferował żadnego dowodu na potwierdzenie podnoszonych przezeń zarzutów co do nieprawidłowych warunków bytowo – socjalnych. W ocenie Sądu na kanwie niniejszej sprawy nie sposób jednakże mówić o powadze rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 199 § 1 pkt 2) k.p.c., zgodnie z którego treścią Sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Zważyć jednakże należy, że zgodnie z wypracowanym stanowiskiem doktryny, spełnienie omawianej przesłanki procesowej wymaga stwierdzenia tożsamości zarówno stron, jak i przedmiotu sprawy (tak m. in. O. P., (...), Lex”). Bezsporne pomiędzy stronami jest to, że pełnomocnik powoda w pierwotnie złożonym przed Sądem Okręgowym w Warszawie pozwie przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Generalnej Służby Więziennictwa żądał przeprosin o treści wskazanej na wstępie. Nie ma wątpliwości co do tego, iż pełnomocnik powoda podtrzymał to żądanie, nota bene o tożsamej treści, także w niniejszej sprawie. Zarówno bowiem w tamtej sprawie, jak j w sprawie niniejszej, powód domagał się złożenia przeproszenia o tej samej treści, przez Centralny Zarząd Służby Więziennej w imieniu Skarbu Państwa. Nie ma również wątpliwości, bo jest to bezsporne pomiędzy stronami, że Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił roszczenie powoda. Nie ulega wątpliwości, iż powództwo w tamtej sprawie, jak i w sprawie niniejszej w zakresie roszczenia niemajątkowego zostało skierowane przeciwko Skarbowi Państwa. Mimo, iż co do zasady Skarb Państwa należy oczywiście traktować jako tą samą osobę prawną w każdej z tych spraw, to jednak należy mieć na względzie, że powód w każdej z tych spraw żądanie przeproszenia wiąże z różnymi statio fisci, w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie z Dyrektorem Generalnej Służby Więziennej, zaś w niniejszej z Dyrektorem Zakładu Karnego w W.. Specyficzny charakter Skarbu Państwa jako osoby prawnej, która działa w wielu obszarach życia przez wyspecjalizowane jednostki organizacyjne, w ocenie Sądu, nie pozwala w tym wypadku na przyjęcie, że w sprawach tych mamy do czynienia z tożsamością stron. Stąd też Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia pozwu w niniejszym zakresie. Niezależnie jednak od powyższego, przedmiotowe roszczenie należało oddalić jako nieuzasadnione i niewykazane. Zważyć bowiem należy, iż powód na kanwie niniejszej sprawy domagał się złożenia przez Dyrektora Zakładu Karnego w W. przeproszenia przez wyrażenie ubolewania za to, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się wobec jego osoby naruszenia dóbr osobistych w związku z umieszczeniem go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów. Najprościej rzecz ujmując, powód domagał się złożenia oświadczenia – przeprosin przez Dyrektora Zakładu Karnego (jako statio fisci SP) w W. o tej treści, że powoda przeprasza Centralny Zarząd Służby Więziennej. Tak sformułowane roszczenie nie może zasługiwać na uwzględnienie. Powód nie może domagać się tego aby Skarb Państwa reprezentowany przez określoną jednostkę organizacyjną przepraszał powoda za działania, które powód przypisuje innej jednostce organizacyjnej. W tych więc okolicznościach przedmiotowe roszczenie powoda nie mogło zasługiwać na aprobatę Sądu. W związku z powyższym, Sąd, mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, oddalił powództwo w całości, jak w punkcie I. sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach, jak w punkcie II. sentencji wyroku Sąd zostało wydane na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Ponieważ, strona pozwana wygrała sprawę --- STRONA 8 --- w całości, zaś udzielone powodowi zwolnienie od kosztów nie zwalnia go od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi, Sąd zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej reprezentowanej przez Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej Polskiej kwotę 960 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, uznając, że przedmiotowa sprawa jest sprawę o ochronę dóbr osobistych oraz o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania w myśl § 8 ust. 1 pkt 2 i 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.