Teza / krótkie omówienie
eksmisji nie miał na
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I C 130/14
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 maja 2015 roku
Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny
w składzie:
SO yy
Mares
po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 roku w Gliwicach
sprawy z powództwa J. B., I. Z.
przeciwko Miejskiemu Przedsiębiorstwa (..., Gminie R.
o zapłatę
1
oddala powództwo
2.
odstępuje od obciążenia powodów kosztami procesu
3.
zasądza od Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego w Gliwicach na rzecz adwokata P. M. kwotę 8856 (osiem tysięcy
osiemset pięćdziesiąt sześć) złotych brutto tytułem kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu
Sygn. akt I C 130-14
Powodowie J. B. i I. Z. w osobistym pozwie wnieśli o zasądzenie od pozwanych Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) w R.
(dalej: pozwany ad. 1) oraz Zastępcy Prezydenta Miasta R. M. P. (1) kwoty 245 000 złotych.
W uzasadnieniu podali, że pozwani chcą kosztem powodów uzyskać korzyść finansową poprzez odebranie im
mieszkania wraz z dobytkiem i sprzedaż organów do transplantacji, dlatego chcą doprowadzić do samobójczej śmierci
powoda, a następnie powódkę umieścić w Domu Opieki Społecznej. Powód wskazał, że jest chory, nie ma środków na
leczenie się, a pozwani czekają tylko na jego śmierć. Dodał, że jeśli użył w kontaktach z pozwanymi groźby, to tylko w
celu ratowania życia innych lokatorów, gdyż piec w mieszkaniu powodów był wadliwy, w związku z czym musieli kupić
nowy za pieniądze z pożyczki. Powodowie podali, że do czasu wniesienia pozwu pozwani nie wypłacili im pieniędzy za
wykonany w mieszkaniu remont, a zamiast przyznać lokal nr (...) przyznano lokal nr (.... Wskazali także, że Prezydent
Miasta R. nie zobowiązał Dyrektora MOPS-u do wypłacenia powódce odsetek od wstrzymanego do sierpnia 2012 do
31 sierpnia 2013 roku zasiłku, a powodowi pieniędzy za opiekę nad powódką jako osobą niezdolną do pracy, którą
pozwani doprowadzili do depresji. Podali, że działania Dyrektora MOPS miały na celu doprowadzenie do załamania
--- STRONA 2 ---
psychicznego i śmierci głodowej powoda, aby w ten sposób pomóc pozwanym osiągnąć korzyści finansowe, Wskazali,
że pozwani wykorzystują fakt, że powodowie leczą się psychiatrycznie, traktują ich jak głupich i analfabetów. Powód
wskazał, że jego stan zdrowia się pogarsza, do czego stale dążą pozwani, dlatego podejmuje walkę z nieuczciwymi
urzędnikami, gdyż środki pieniężne jakimi dysponują powodowe są niewystarczające na życie, o czym pozwani wiedzą,
Wskazali, że dochodzona kwota nie jest za wysoka na ratowanie ich życia, że chcą się leczyć prywatnie u specjalistów.
Precyzując powództwo powodowie - reprezentowani przez fachowego pełnomocnika - wskazali, że wnoszą o
zasądzenie solidarnie na ich rzecz od pozwanych solidarnych, tj. od (...) oraz M. P. (1) kwoty 245.000 zł za naruszenie
dóbr osobistych, w szczególności poprzez:
- wytworzenie u nich subiektywnego przekonania o zagrożeniu ich życia i o oczekiwaniu pozwanych na śmierć
powodów, co spowodowało u nich poczucie stałego zagrożenia, negatywnie skutkujące w obrębie zdrowa,
- naruszenie powodom komfortu funkcjonowania w stabilnych warunkach życiowych, w tym mieszkaniowych,
poprzez wytoczenie powództwa eksmisyjnego,
- naruszenie godności osobistej każdego z powodów poprzez wyproszenie ich z gabinetu przez pozwanego M. P. i
traktowanie jak głupców,
- naruszenie godności osobistej każdego z powodów poprzez sprowadzenie ich poziomu życia poniżej minimum
egzystencji wskutek:
- odmowy zastosowania wobec nich art. 110 ustawy o pomocy społecznej,
- odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego w początkowej fazie postępowania,
- wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego po jego przyznaniu w dalszej fazie postępowania
- odmowy uznania lokalu zajmowanego przez powodów za lokal socjalny w początkowej fazie postępowania,
- wyłudzenia wydania nakazu zapłaty przeciwko powodom,
- odmowy udzielenia powodom pożyczki w kwocie 15 000 zł lub powódee w kwocie po 150 2ł miesięcznie,
- bezprawnego wstrzymania wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego w sierpniu 2012 roku;
- naruszenie prawa do prywatności powodów poprzez śledzenie i obserwowanie ich,
- spowodowanie rozstroju zdrowia poprzez zainstalowanie w ich mieszkaniu wadliwie działającego pieca i brak
remontów kamienicy
- naruszenie prawa powodów do niezwłocznego załatwienia ich spraw przez niezałatwienie ich spraw w terminie
i opieszałe rozpoznawania ich wniosków o dodatek mieszkaniowym i pożyczkę, o pomoc socjalną, o zasiłek
pielęgnacyjny.
Podnieśli, że działania pozwanych spowodowały u nich długotrwały stres, przewlekłe napięcie nerwowe, poczucie
niepewności co do dalszej egzystencji, doznany rozstrój zdrowia spowodował, że ich życie będzie krótsze, u powódki
wywołały depresję i przyczyniły się do nasilenia objawów organicznych zaburzeń osobowości i zachowań, jakie
występują u niej w przebiegu padaczki.
W odpowiedzi na pozew pozwany ad. 1 wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym
zastępstwa procesowego. Pozwany podniósł, że powodowie nie wykazali jakichkolwiek przesłanek uzasadniających
odpowiedzialność pozwanego ad. 1, ich twierdzenia co do zamiarów pozwanego o chęci osiągnięcia korzyści
finansowej po śmierci powodów nie mają żadnego odniesienia do rzeczywistości, nie zostały udowodnione, Zaznaczył,
--- STRONA 3 ---
że powodowie nie wykazali jakichkolwiek przesłanek uzasadniających odpowiedzialność pozwanego za doznany
rzekomo rozstrój zdrowia, w szczególności nie wykazali bezprawności działania pozwanego, ani działań zawinionych
pojego stronie.
Pozwany M. P. (1) wniósł o odrzucenie powództwa w stosunku do niego jako osoby fizycznej, gdyż nie posiada
legitymacji biernej.
Powodowie cofnęli powództwo w stosunku do pozwanego M. P. (1) - wraz ze zrzeczeniem się roszczenia. Postępowanie
w stosunku do M. P. (1) zostało umorzone postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 roku.
Ostatecznie precyzując stronę pozwaną w sprawie powodowie wskazali, iż są nią (...) Spółka z 0.0. w R. (pozwany
ad. 1 ) oraz Gmina R. (dalej: pozwana ad. 2), którzy odpowiadają solidarnie. Uzasadnili, że to Gmina odpowiada za
działania M. P. (1) jako swojego organu.
Pozwana ad. 2 w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości. Pozwana podniosła, że powodowie
nie wykazali przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej, gdyż nie udowodnili, aby zaistniała po ich stronie
szkoda, a tym bardziej aby była ona związana z jakimikolwiek zawinionymi działaniami lub zaniechaniami pozwanej.
Wskazała, że powodowie nie skonkretyzowali jakie pisma/wnioski/sprawy nie zostały rozpatrzone przez pozwaną.
Podała, że od 2011 roku Z-ca Prezydenta Miasta R. spotkał się osobiście z powodami kilkukrotnie, w tym dnia 9
stycznia i 4 czerwca 2012 roku. Natomiast w dniu 25 września 2013 roku zorganizowano spotkanie dla powodów,
podczas którego poinformowano ich o stanie ich spraw załatwionych przez poszczególne instytucje gminne w
zakresie ich kompetencji, w szczególności wyjaśniono konsekwencje zbiegu zasiłku okresowego ze świadczeniem
ZUS, przypomniano, że po wyroku eksmisyjnym zajmowane przez powodów mieszkanie zostało przekwalifikowane
na mieszkanie socjalne oraz że jednocześnie przydzielono im dodatek mieszkaniowy oraz że dochody powodów
przekraczają próg kwalifikujący do pomocy na podstawie ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśniono sytuację
wyproszenia ich z biura przez Z-cę Prezydenta Miasta ograniczonym czasem na spotkania z petentami. Wytłumaczono
powodom, że brak jest podstaw prawnych, aby spółka (...) udzielała im pożyczek czy też wypłacała środki finansowe
na ich żądanie.
Pozwana podkreśliła, że jej działania względem powodów i podejmowane kroki oraz decyzje były zgodne z prawem,
zaprzeczyła jakoby kiedykolwiek powodowie byli traktowani jak głupcy czy analfabeci, a w czasie wyproszenia
powodów z gabinetu Z-cy Prezydenta nie doszło do naruszenia ich dóbr osobistych. Podniosła, że odmowa udzielenia
poszczególnych świadczeń z powodu braku podstaw prawnych czy też udzielenie pomocy niezgodnie z intencjami
powodów nie świadczy o naruszeniu godności osobistej czy prywatności powodów, za co nie mogą być uznane także
wizyty pracowników socjalnych.
Sąd ustalił:
Powodowie byli najemcami lokalu przy ul. (...) w R., należącego do zasobów pozwanej Gminy R.. Zarząd lokalami w
imieniu Gminy sprawuje pozwany (...) w R..
Powodowie mieli narastające zaległości w płaceniu czynszu. Zarządca lokalu - pozwany ad. 1 wytoczył przeciwko nim
powództwo o zapłatę kwoty 9 251,95 zł z tego tytułu. Sąd Rejonowy w Rudzie Śląskiej wydał dnia 9.10.2012r. nakaz
zapłaty (w sprawie I Ne 4820/12), na podstawie którego pozwany ad. 1 wszczął postępowanie egzekucyjne (sygn. KM
1719/13).
Powodowie wystosowywali pisma do pozwanej, opisując swoją trudną sytuację zdrowotną i finansową, z której
wynikają trudności w płaceniu czynszu. Pismem z dnia 22.02.2013r. Z-ca Prezydenta Miasta M. P. (1) zwrócił się do
spółki (...), że w związku z licznymi pismami powodów oraz ich trudną sytuacją bytową, prosi o rozważenie, czy istnieje
możliwość zawieszenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do powodów oraz o poinformowanie Wydziału Spraw
Lokalowych o podjętych krokach. W sierpnia 2013r. pozwany (..) złożył do Komornika wniosek o uchylenie zajęcia
świadczeń emerytalno-rentowych otrzymywanych przez powodów na okres trzech miesięcy. Pozwany poinformował
--- STRONA 4 ---
o tym powodów pismem z dnia 20.08.2013r., zaznaczając że po upływie okresu 3 miesięcy w przypadku braku spłaty
zadłużenia lub niepodjęcia przez powodów działań zmierzających do ugodowej spłaty długu, komornik ponownie
dokona zajęcia otrzymywanych świadczeń.
Powodowie byli wielokrotnie przyjmowani jako petenci w różnych działach Urzędu Miasta R.. Ich wszystkie wnioski
był rozpatrywane zgodnie z. procedurą obowiązującą w urzędach oraz z przepisami prawa. O sposobie rozpatrywania
wniosków i spraw oraz: podejmowanych decyzjach powodowie byli prawidłowo informowani. Urzędnicy odnosili się
do powodów rzeczowo, profesjonalnie, bez emocji. Nie byli niegrzeczni dla powodów, nie obrażali ich, nie traktowali
lekceważąco. Starali się pomagać powodom w ramach swoich kompetencji i tłumaczyć kwestie formalno-prawne,
Wyjaśniali tryb postępowań. Powodowie okazywali urzędnikom swoje niezadowolenie, Reagowali emocjonalnie,
nerwowo, impulsywnie. Z-ca Prezydenta Miasta R. spotkał się osobiście z powodami kilkukrotnie, w tym dnia 9
stycznia i 4 czerwca 2012 roku. Spotkania te trwały zazwyczaj dłużej niż czas, jaki Z-ca Prezydenta miał przeznaczony
na osobiste spotkania z petentami. Podczas jednego ze spotkań Z-ca Prezydenta wyprosił powodów ze swojego biura,
kiedy po raz kolejny powodowie nie chcieli uwzględnić, że minął czas przeznaczony na spotkanie, W czasie tego
zdarzenia nie zostały użyte wobec powodów słowa obraźliwe.
Z powodu trudności w płaceniu czynszu i rosnących zaległości, pozwana Gmina zaproponowała powodom rozwiązanie
tej sytuacji poprzez wystąpienie przez nich z wnioskiem o przekształcenie ich lokalu w socjalny, aby mogli płacić
niższy czynsz. Powodowie wystąpili z takim wnioskiem. Okazało się wówczas, że nie została spełniona przesłanka
przekształcenia w lokal socjalny, gdyż wysokość dochodów powodów przekroczyła próg. Drugą możliwością
przekształcenia było wydanie wyroku nakazującego eksmisję lokatorów wraz z ustaleniem uprawnienia do otrzymania
lokalu socjalnego. Pozwana Gmina wytoczyła więc powództwo w tym celu. W sprawie o sygn. I C 2105/12 Sąd
Rejonowy w Rudzie Śląskiej wydał w dniu 1.02.2013r- wyrok, nakazując powodom opuszczenie lokalu położonego
przy ul. (...) oraz ustalając, że przysługuje im uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego od gminy R.; w treści
wyroku wykonanie eksmisji wstrzymano do czasu złożenia przez Gminę powodom oferty zawarcia umowy najmu
lokalu socjalnego. W związku z wyrokiem, w maju 2013 roku pozwana przekwalifikowała lokal zajmowany przez
powodów na lokal socjalny i zaczęto naliczać powodom czynsz w kwocie 1,15 zł za m *, zamiast wcześniejszej stawki
5,25 zł/m * . Przyznano także powodom dodatek mieszkaniowy, co należało do kompetencji Miejskiego Ośrodka
Pomocy Społecznej. Lokal zajmowany przez powodów przedi po wyroku eksmisyjnym był to ten sam lokal, wewidencji
pozwanej oznaczony numerem 12. Spełniał on warunki zakwalifikowania jako lokal socjalny, gdyż w budynku nie
działała wspólnota mieszkaniowa i nie było ogrzewania centralnego. Za bieżące naprawy w lokalu, także konserwację
pieca, odpowiadają najemcy mieszkania, Powodowie przeprowadzili remont w zajmowanym lokalu. Powodowie
zwracali się z pismami do pozwanej (..) o wypłatę kwoty 17 083 złotych za nakłady poniesione przez nich na lokal
oraz o wyjaśnienie, jaka jest prawidłowa numeracja ich lokalu. W piśmie z dnia 28.03.2013r. pozwany (...) wyjaśnił,
że brak jest podstaw prawnych do wypłacenia żądanej kwoty. Wyjaśniono także, że lokal zajmowany przez powodów
posiada prawidłową numerację, tj. (..a Jokal numer (C...) został w 1997 roku połączony z lokalem numer (...) w jedno
mieszkanie. Pismem z dnia 12.07.2013r. ponownie wyjaśniono powodom, że brak jest podstaw prawnych do tego, by
C...) wypłaciło powodom środki finansowe, czy udzielała im pożyczek.
W dniu 25 września 2013 roku odbyło się spotkanie zorganizowane przez pozwaną - Z udziałem powodów, Prezydenta
Miasta R. G. D., Z-cy Prezydenta M. P. (a), Dyrektora MOPS, Z-cy Dyrektora MOPS, trzech Kierowników D. w MOPS,
starszego pracownika socjalnego MOPS, psychologa oraz Kierownika Kancelarii Prezydenta Miasta, W protokole
ze spotkania zapisano, że na początku Pani Prezydent poinformowała o celu spotkania, zwróciła uwagę powodom
na konieczność zaniechania bezpodstawnego zniesławiania pracowników MOPS oraz UM. Następnie przedstawiono
argumenty przemawiające za tym, że sprawy powodów są załatwiane na bieżąco w miarę możliwości jednostek
samorządowych. W czasie spotkania powodowie przedstawili swoje zarzuty, m.in. że MOPS nie stosuje art. 110
ustawy o pomocy społecznej (który dotyczy struktury organizacyjnej pomocy społecznej) po czym przytoczono
im treść przepisu oraz wyjaśniono, w jakich przypadkach sprawy są przekazywane do sądu i że nie dotyczy to
spraw wszczynanych przez powoda. Wyjaśniono także kwestię przyznania dodatku mieszkaniowego oraz że mógł
być on przyznany dopiero po zakończeniu postępowania sądowego i uprawomocnienia się wyroku eksmisyjnego.
--- STRONA 5 ---
Odpowiedziano następnie na zarzut, że MOPS ukradł powódce przyznane wcześniej pieniądze, wyjaśniając treść
art. 99 ustawy o pomocy społecznej i że nastąpił zbieg świadczeń ZUS oraz zasiłku okresowego, w konsekwencji
czego świadczenie ZUS zostało pomniejszone o kwotę wypłaconych zasiłków i kwota ta — 206,24 zł — została
przekazana na konto MOPS. Omówiono także kwestię innych form pomocy rzeczowej dla powodów - np. w formie
posiłków, a odnośnie do zgłaszanych problemów zdrowotnych że powód był kierowany do Miejskiego Zespołu ds.
Orzekania o Niepełnosprawności i uzyskał już umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wyjaśniono powodom
zakres kompetencji Urzędu Miasta i MOPS, oraz że sprawy ZUS i usług medycznych do nich nie należą. Odniesiono się
także do zarzutów powoda, że komornik zabiera pieniądze z renty, wyjaśniając iż egzekucja jest skutkiem niezawarcia
przez powoda ugody z (...) w sprawie spłaty zalęgłości mieszkaniowych oraz przypomniano, że w sprawie mieszkania
doprowadzono już do przekwalifikowania go na lokal socjalny i przyznano dodatek mieszkaniowy. Wyjaśniając
sytuację wyproszenia powodów z biura, Z-ca Prezydenta Miasta wskazał, że przyjmuje wielu mieszkańców R. i
ma ograniczone możliwości czasowe, a powodowie nagminnie i w znacznym stopniu przekraczają ustalony czas
spotkań. Poinformowano także powodów, że MOPS pomaga im poprzez wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku
mieszkaniowego, a ponieważ powodowie łącznie posiadają dochód przekraczający kryterium z ustawy o pomocy
społecznej , to nie kwalifikują się do innych świadczeń. Powodowie złożyli oświadczenie, że pomocy oczekują, ale
nie wyrażają zgody na wizytę pracownika socjalnego i wywiad środowiskowy. Prezydent Miasta zwróciła uwagę, że
powodowie nie mogą bezpodstawnie oskarżać i ubliżać prawnikom MOPS oraz UM, co zwykle ma miejsce w sytuacji,
gdy zgodnie z przepisami nie mogą oni otrzymać jakiejś pomocy, że takie zachowanie jest niedopuszczalne i może
doprowadzić do reakcji obrażonych pracowników i podjęcia kroków prawnych przeciwko powodom.
Aktualnie powodowie dysponują dochodami w postaci renty powoda 765 zł miesięcznie, po potrąceniach
komorniczych pozostaje do wypłaty 322,51 zł, renty socjalnej powódki 643 zł, zasiłku pielęgnacyjnego powódki 153
złote. W okresie od sierpnia 2012 do sierpnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymał wypłatę renty
powódce. W tym czasie otrzymywała zasiłek 50 zł miesięcznie. Renta została przywrócona. Na koniec 2014 roku
zadłużenie powodów z tytułu zaległego czynszu wynosiło około 15 898 złotych.
(dow ody: wyrok Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej z 1.02.2013 w sprawie I C 2105/12, nakaz zapłaty w sprawie
I Ne 4820/12 k. 61 ; pisma k. 55, 59, 60, zajęcie k. 57, postanowienie k. 58; korespondencja k. 81-82, 85-89, 91-106,
protokoły k. 83 i 84, 77-79; zeznania świadków A. S., J. M., A. K. — protokół oraz e-protokół z. rozprawy w dniu
20.05.2015 roku k. 324-327 )
Stan faktyczny ustalono na podstawie ww. dowodów. Prawdziwość dowodów z dokumentów nie była podważana.
Zeznania świadków były spójne, wyważone, logiczne, korespondowały ze sobą oraz z pozostałym materiałem
dowodowym, a przez to zostały uznane za wiarygodne. Zeznania powodów były niespójne i nie wniosły istotnych dla
rozstrzygnięcia okoliczności, nie podważyły też pozostałych dowodów,
Sąd oddalił dalej idące wnioski dowodowe jako bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia, albowiem przeprowadzone
dowody były wystarczające dla merytorycznego rozpoznania sprawy. Wyrok zapadły w sprawie I C 2105/12
został załączony, okoliczności zapadnięcia wyroku eksmisyjnego oraz przekwalifikowania lokalu zajmowanego przez
powodów na socjalny zostały wyjaśnione w postępowaniu przez zeznających świadków, nakaz zapłaty oraz pisma
dotyczące egzekucji komorniczej także zostały załączone do sprawy i stanowiły wystarczające dowody. Zapadłe
orzeczenia — wyrok oraz nakaz zapłaty nie były zaskarżane, sprawy te zakończyły się prawomocnie. Co więcej,
powodowie nie skonkretyzowali, jakie dokumenty z akt jakich spraw lub postępowań miałyby zostać dopuszczone jako
dowody w niniejszej sprawie. Obowiązkiem powodów - w świetle art. 6 k.c. - było wskazanie, na jakie konkretnie
zdarzenia się powołują, jakie dokumenty, postępowania administracyjne powołują jako podstawę żądań, obowiązkiem
stron jest nie tylko powołać konkretne akta , ale także wskazać konkretne dokumenty, na jakie się powołuje, gdyż
postępowanie nie służy poszukiwaniu dowodów. Dowód z dokumentacji medycznej oraz opinii biegłych lekarzy
jak i wizji lokalnej na okoliczność warunków bytowych powodów stał się zbędny wobec niewykazania przesłanki
bezprawności działania lub zaniechania pozwanych.
Sąd zw ażył:
--- STRONA 6 ---
Powodowie dochodzili ochrony dóbr osobistych takich jak godność i zdrowie, które — ich zdaniem — zostały
naruszone działaniami pozwanej gminy R. oraz pozwanego Miejskiego Przedsiębiorstwa (...) w R. głównie w wyniku
zawyżania czynszu, trudne warunki mieszkaniowe w lokalu ogrzewanym piecem, usiłowanie pozbawienia życia
poprzez doprowadzania do złych warunków bytowych i w związku z tym do pogarszania się zdrowia powodów, nie
przyznawanie zasiłków zgodnie z wnioskami powodów, wydanie nakazu zapłaty i nakazu eksmisji, złe traktowanie
przez pozwanych, wyproszenie z gabinetu. Wskazali, że żądane środki pieniężne są im potrzebne na leczenie się i
zabezpieczenie godnej egzystencji.
Przepis art. 23 kodeksu cywilnego wśród dóbr osobistych pozostających pod ochroną prawa cywilnego wymienia:
zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji,
nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Jest to katalog otwarty.
Artykuł 24 $ 1 i 2 kodeksu cywilnego stanowi, że ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem,
może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może
on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego
skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach
przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy
pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda
majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.
Zgodnie z art. 448 k.e. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało
naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie
zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków
potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 8 3 stosuje się.
Po myśli art. 6 k.e. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W
świetle powyższego to na powodzie spoczywa obowiązek wykazania, iż rzeczywiście doszło do naruszenia jego dóbr
osobistych, których ochrony się domaga.
W kaźdej sprawie z art. 23 i 24 k.e. niezbędne jest sprecyzowanie stanowiącego przedmiot ochrony dobra osobistego
oraz. sposobu jego naruszenia, ponieważ wyznacza to kierunek oceny całokształtu okoliczności sprawy, Chodzi
przy tym nie tylko o elementy stanu faktycznego i podstawę jurydyczną zaistniałego sporu, ale także o system
wartości powszechnie uznanych w danym społeczeństwie. W przypadku ochrony dóbr osobistych odpowiedzialność
ma charakter deliktowy, co wynika przede wszystkim ze znaczenia bezprawności w ujęciu przepisu art. 24 k.c.
Jest to bezprawność obiektywna związana z naruszeniem dóbr osobistych innego podmiotu, gdzie zakaz ingerencji
dotyczy wszystkich, albowiem prawa podmiotowe są prawami bezwzględnym, skutecznymi erga omnes, niezależnymi
od indywidualnie ukształtowanej umownie sfery prawnej. Bezprawność zaś przy odpowiedzialności kontraktowej
jest bezprawnością relatywną, polegającą na sprzeczności działania lub zaniechania z postanowieniami umowy. W
zakresie zadośćuczynienia wynika to także z samego umieszczenia przepisu 448 w Księdze trzeciej Tytuł VI kodeksu
cywilnego zatytułowanego Czyny niedozwolone.
Podstawą odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych może być zatem tylko czyn niedozwolony, a nie
niewykonane umowy (por. wyrok SN z 15.04.1996 r., II PR 102/66, wyrok SA w Warszawie z 8.09.2009r., VI
ACa 201/09; Komentarz do kodeksu cywilnego, G. Bieniek, tom 1, LexisNexis, str, 503). Ewentualne zaniechania
pozwanych wynikające z niewywiązania się z umowy najmu z powodami - jeśliby rzeczywiście doszło do nienależytego
wykonania zobowiązania umownego - mogłoby być co najwyżej podstawą do dochodzenia ochrony praw wynikających
z umowy, podlegających regułom określonym w art. 471 i nast. k.c.
Powodowie nie wykazali, aby pozwani dopuścili się jakichkolwiek z zarzucanych w treści pozwu i kolejnych pismach
procesowych czynów. Nie udowodnili, aby doszło do naruszenia ich dóbr osobistych przez pozwanych. Przesłanki
domagania się zadośćuczynienia pieniężnego nie zostały wykazane. Samo subiektywne odczucie niezadowolenia czy
--- STRONA 7 ---
skrzywdzenia, jakie mają powodowie, a wynikające z ich sytuacji zdrowotnej i niskich dochodów, nie jest podstawą do
wymagania od pozwanych, że problemy te rozwiążą zgodnie z oczekiwaniami powodów ani wystarczającą przesłanką
do obarczenia odpowiedzialnością pozwanych w kontekście ochrony dóbr osobistych i zasądzenia zadośćuczynienia.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - zarówno w postaci dokumentów, jak i zeznań świadków -
nie wynika, aby w jakichkolwiek relacjach pomiędzy powodami a pozwanymi doszło do naruszania dóbr osobistych
powodów. Materiał ten wskazuje wręcz na oczywistą bezzasadność powództwa. Postępowanie pozwanych względem
powodów, podejmowane czynności oraz wydawane decyzje były zgodne z prawem, a ich wadliwości powodowie
nie wykazali. Czynności pozwanych podejmowane w związku z zaległościami powodów w płaceniu czynszu, i w
konsekwencji wystąpienie przez pozwanego z pozwem o zapłatę, doprowadzenie do wydania nakazu zapłaty i
skierowanie wniosku o egzekucję, a także działania zmierzające do wydania wyroku o eksmisji powodów, były
działaniami zgodnymi z prawem, orzeczenia zapadły w postępowaniach sądowych i nie zostały zaskarżone, zatem
nie sposób dopatrywać się bezprawności działań pozwanych. Natomiast wyrok w przedmiocie eksmisji nie miał na
celu doprowadzenia do faktycznego opuszczenia przez powodów zajmowanego lokalu i nie podjęto żadnych działań w
takim celu, lecz w rzeczywistości był konieczny, aby można było przekwalifikować lokal na socjalny i naliczać powodom
niższy czynsz — co też pozwana uczyniła. Zachowania urzędników nie prowadziły do naruszenia godności osobistej
powodów. Poczucia pokrzywdzenia odczuwanego przez powodów, ich frustracji związanej z trudną sytuacją bytową i
zdrowotną, nie można wiązać z działaniami lub zaniechaniami pozwanych. Reprezentujący pozwaną Gminę urzędnicy
dokonywali wszelkich starań, aby pomagać powodom w ich trudnej sytuacji i w miarę możliwości oraz przysługujących
kompetencji starali się poprawić ich sytuację, także poprzez doradzanie, udzielanie wszelkich informacji i wyjaśnień.
To dzięki inicjatywie pozwanej doszło finalnie do zakwalifikowania lokalu zajmowanego przez powodów jako lokal
socjalny, dzięki czemu mają znacznie niższy czynsz. Natomiast działania pozwanego jako zarządcy lokalu związane
z niepłaceniem przez powodów czynszu i rosnącym zadłużeniem z tego tytuły były zgodne z prawem, nie naruszały
w żaden sposób dóbr osobistych powodów, a pozwany — biorąc pod uwagę trudną sytuację bytową powodów —
także podejmował kroki w celu ugodowego załatwiania kwestii spłaty długu i wniósł o zawieszenie postępowania
egzekucyjnego z powodu trudnej sytuacji materialnej dłużników. Powodowie byli traktowani przez urzędników i
pracowników pozwanych w sposób właściwy i profesjonalny. Nie odnoszono się do nich lekceważąco ani niegrzecznie.
Pozwana Gmina zorganizowała specjalnie do powodów spotkanie, w którym uczestniczył Prezydenta Miasta R., Z-cy
Prezydenta, Dyrektora MOPS, Z-cy Dyrektora MOPS, trzech Kierowników D. w MOPS, starszy pracownik socjalny
MOPS, psycholog oraz Kierownik Kancelarii Prezydenta Miasta, i podczas którego omawiano sprawy powodów,
wyjaśniano im przepisy prawne oraz podstawy wydawanych decyzji i podejmowanych działań. Pozwana zatem nie
tylko załatwiała w sposób urzędowo — formalny wnioski powodów, ale także zapewniła im indywidualne traktowanie
i pomoc, dostosowane do potrzeb powodów.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując przesłanek określonych w art. 23 $ 1 k.c., Sąd powództwo oddalił.
Pomimo dezaprobaty dla wytaczania przez powodów w zasadzie oczywiście bezzasadnych roszczeń w stosunku do
strony pozwanej, z uwagi na trudną sytuację życiową powodów - finansową, a zwłaszcza ze względu na ich stan
zdrowia, Sąd uznał iż zachodzi wypadek szczególny i odstąpił — na zasadzie art. 102 kpc — od obciążenia kosztami
procesu powodów będących stroną przegrywającą.
Sąd - na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ($ 6 pkt 7 oraz $ 2
pkt 3 ) - zasądził na rzecz adwokata P. M. kwotę 8 856 zł wraz z należnym podatkiem VAT tytułem kosztów pomocy
świadczonej dla powodów z urzędu.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Gliwicach#I C 130/14 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wyd#art. 110 ustawy#art. 99 ustawy#art. 6 k.c.#art. 23 kodeksu#art. 448 k.e.#art. 6 k.e.#art. 24 k.c.#art. 102 kpc