Postanowienie I C 1291/11 W Y R O K W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J Dnia 2 lipca 20

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1291/11 W Y R O K W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J Dnia 2 lipca 2012r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Małgorzata Moskwa Protokolant: sekr. sądowy Elżbieta Błoniarz po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2012r. w Rzeszowie sprawy z powództwa Pelagii Szamockiej przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w Jaśle i Prokuraturze Rejonowej w Jaśle o odszkodowanie I. o d d a l a powództwo. II. odstępuje od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez pozwanego. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1291/11 U Z A S A D N I E N I E wyroku z dnia 2 lipca 2012r. Powódka Pelagia Szamocka domagała się w pozwie zasądzenia odszkodowania w kwocie 220.000zł na swoją rzecz tytułem utraconego spadku, wnioskując aby dokonano zaliczenia udziału w 1/3 w masie spadkowej po Mariannie Żurowskiej na poczet odszkodowania. Podniosła w pozwie, że roszczenie to opiera się na art. 417 do 421 kc, a szkoda została wyrządzona przez funkcjonariuszy publicznych poprzez bezczynność w ustaleniach stanu oszczędności, błędne kwalifikacje działek zamienione na gospodarstwo rolne i długotrwałe postępowanie spadkowe tj przez 5 lat i 9 miesięcy, zmiana sędziego w sprawie INs 561/95, oraz poświadczenie nieprawdy przez prokuratora w sprawie IDs 832/94, a także „kradzież bez śladu masy spadkowej” i odmowa rzetelnego procesu przez sędziego w Sądzie Rejonowym w Jaśle. W informacyjnym przesłuchaniu powódka podstawę faktyczną swego roszczenia sprecyzowała i wyjaśniła, że żąda odszkodowania za notorycznie powtarzające się błędy w sprawie spadkowej toczącej się w Sądzie Rejonowym w Jaśle. Wskazała, że chodzi o sprawy zawisłe pod sygn. INs 1290/90 i INs 561/95 oraz INs 384/10. Pozwany Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Jaśle i Prokuratura Rejonowa w Jaśle, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Strona pozwana zakwestionowała żądanie pozwu co do zasady jak i wysokości. Zarzuciła brak występowania jakichkolwiek przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa. Sąd ustalił co następuje: --- STRONA 3 --- W sprawie o sygn. INs 1290/90 i I Ns 561/95 Sąd Rejonowy w Jaśle postanowieniem z dnia 10 maja 1996r. stwierdził nabycie spadku po Mariannie Bronisławie Żurowskiej, zgodnie z ustawowym porządkiem dziedziczenia na rzecz męża i dwóch synów po 1/ 3 części, stwierdzając, że wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne dziedziczą mąż i brat zmarłej po ½ części. W kolejnej sprawie, wniesionej 6 maja 2010r. do Sądu Rejonowego w Jaśle, powódka wskazała na sygnaturę sprawy INs 1230/90 i INs 561/95. W dniu 20.05.2011r. Sąd ten wydał postanowienie w przedmiocie wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Mariannie Żurowskiej. Nie rozpoznano zatem, a w szczególności nie wydano postanowienia o dziale spadku. Od tego postanowienie odnoszącego się do wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu spadku, powódka wniosła apelację, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Mariannie Żurowskiej, jednakże z uwagi na nieuzupełnienie jej braków w terminie, postanowieniem z dnia 1 lipca 2011r. apelacja Pelagii Szamockiej została odrzucona (k- 267). W dniu 14 lipca wpłynęło zażalenie na to postanowienie, które postanowieniem Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 22.09.2011r. zostało oddalone. W dalszym postępowaniu w tej sprawie - wydaje się zmierzającym do wydania postanowienia o dziale spadku - postanowieniem z dnia 14 marca 2012r. Sąd Rejonowy w Jaśle zawiesił postępowanie z uwagi na nie przedłożenie postanowienia spadkowego po jednego ze spadkobierców. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez żadna ze stron. Nie zapadło zatem w żadnej sprawie postanowienie o dziale spadku odnoszące się do majątku spadkowego po Mariannie Żurowskiej, w szczególności odnoszące się do pieniędzy ulokowanych na rachunkach bankowych. (odpis wniosku w sprawie INs 1230/90 k - 99,odpis pisma uczetnika w tej sprawie k – 62, odpis postanowienia w sprawie INs 561/95 k - 5, wniosek w sprawie INs 384/10 k - 98 i akta tej sprawy) Powódka dokonała szeregu zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, bądź to w związku z postępowaniem spadkowym, bądź jej zdaniem, kradzieży czy przywłaszczenia pieniędzy na rachunkach bankowych. Wszystkie te postępowania zakończyły się niezgodnie z oczekiwaniami powódki, gdyż umorzono lub odmówiono wszczęcia postępowania np. postanowieniem z dnia 30.11 1994r. (Ds. 832/94) w sprawie kradzieży pieniędzy z książeczek --- STRONA 4 --- oszczędnościowych, postanowieniem z dnia 29. 11. 2010r. (Ds. 993/10 ) w sprawie wyprowadzenia i p rzywłaszczenia pieniędzy z banku k - 82 postanowieniem z dnia 12.11.2010r.(Ds. 802/10 ) w sprawie kradzieży pieniędzy z kont oraz niedopełnienia obowiązków służbowych, postanowieniem z dnia 29.12.2011r. (Ds. 590/11/D ) w sprawie kradzieży z kont, postanowieni em z dnia 12.04.2012r. w sprawie przekroczenia uprawnień (Ds. 46/12 ) k - 79, postanowieniem z dnia 22.02.2012r. (KRM - II - 210/12). Na przestrzeni kilku lat powódka wnosiła również do różnorakich organów skargi i doniesienia związane z toczącymi się sprawami sądowymi, prokuratorskimi czy też inne nie związane bezpośrednio z postępowaniem spadkowym. (kserokopie: postanowienia w sprawie 1Ds 832/94k - 6, postanowienia Prokuratury Rejonowej w Brzozowie k – 67, postanowienia z dnia 4.05.2011r. w sprawie IIKp 63/1 1 k - 97, postanowienia z 22.02.2012r. k - 106, pismo Biura Rzecznika Praw Obywatelskich k - 68, Pismo Prokuratury Okręgowej w Krośnie k - 69, pismo Prokuratury Generalnej k - 70, 100, pismo Prokuratora Apelacyjnego k - 81, 87,90 pismo Delegatury Ministra Skarbu Państwa k - 84, pismo Ministerstwa Sprawiedliwości k - 93, pismo powódki z dnia 21.03.2012r. k - 95,) Sąd Okręgowy rozważył co następuje: Wskazane przez powódkę okoliczności nie potwierdzają faktu szkody, która miałaby wynikać z toczącego się postępowania o stwierdzenie spadku po Mariannie Żurowskiej czy postępowania o zmianę wcześniejszego postanowienia o stwierdzeniu spadku. Powódka niezasadnie upatruje w postępowaniu błędów, które miałyby spowodować utratę majątku spadkowego w postaci pieniędzy na rachunku bankowym. Wynika to z niezrozumienia przez powódkę różnicy między postępowaniem o stwierdzenie praw do spadku, a postępowaniem o dział spadku. Pierwsze z tych postępowań, ma na celu po przeprowadzeniu rozprawy, zgodnie z art. 669 i następne kpc stwierdzenie nabycia spadku na rzecz spadkobierców, wymienienie ich w postanowieniu spadkowym oraz ustalenie w jakich udziałach dziedziczą. Drugie z wymienionych postępowań tj. postępowanie o dział spadku, zgodnie z art. 680 i następne kpc ma na celu ustalenie składu i wartości spadku oraz przydzielenie tych składników majątkowych spadkobiercom i ewentualne zasądzenie spłat czy dopłat. Z przeanalizowanych akt spraw sądowych wynika, że nie zapadło postanowienie o dziale spadku po Mariannie Żurawskiej. Sąd Rejonowy w Jaśle nie miał podstaw aby w postępowaniu o stwierdzenie --- STRONA 5 --- spadku ustalać czy i jakie oszczędności posiadała spadkodawczyni Marianna Żurowska . W postępowaniu o stwierdzenie spadku Sąd ten był władny ustalić jedynie kto dziedziczy po Mariannie Żurawskie j oraz w jakich częściach, a także czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne i kto oraz w jakich częściach to gospodarstwo dziedziczy. Dla oceny czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne niezbędne było zsumowanie wszystkich nieruchomości np. kilku czy kilkunastu nawet działek i suma tych nieruchomości winna być podstawą do ustalenia wymaganej wielkości powierzchni nieruchomości, które tworzą gospodarstwo rolne. Nie jest zatem konieczne, jak sugeruje to powódka w pozwie, aby każda z działek wchodząc ych w skład gospodarstwa rolnego miała obszar powyżej hektara. Badając wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu spadku, Sąd Rejonowy w Jaśle, jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia 20.05.2011r., nie znalazł podstaw do ustalenia odmiennego kręgu spadkobierców, co legło u podstaw oddalenia wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Wbrew zeznaniom powódki, w sprawie INs 384/10 , która została wszczęta przez powódkę poprzez złożenie pisma z dnia 6 maja 2010r. nie zapadło posta nowienia w przedmiocie działu spadku, lecz postanowienie w przedmiocie wniosku o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Mariannie Żurowskiej . Nie rozpoznano zatem, a w szczególności nie wydano postanowienia o dziale spadku. W tej sytuacji nieuzasadnione jest doszukiwanie się w tym postępowaniu szkody, polegającej według twierdzeń powódki na utracie spadku czy też jak to określa w pozwie powódka na „kradzieży bez śladu masy spadkowej”. Niezadowolenie powódki, że w wyniku prawomocnych orzeczeń nie otrzymała oczekiwanych składników spadkowych, nie pociąga odpowiedzialności Skarbu Państwa. Nie doszło bowiem do wydania rozstrzygnięć, co do których przesądzono o niezgodność z prawem, oraz nie doszło do zawinionego działania funkcjonariuszy publicznych w toku dotychczasowych postępowań spadkowych po Mariannie Żurawskiej. Reasumując, brak jakichkolwiek podstaw do odpowiedzialności Skarbu Państwa, według powoływanych przez powódkę reżimów z art. 117 do 121 kc. Nie zachodzą przesłanki z art. 117 § 1 kc, który stanowi o odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Przepis art.117¹ § 2 i § 3 kc określa, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji lub przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej --- STRONA 6 --- naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem. W niniejszej sprawie żadna ze wskazanych przesłanek nie zachodzi, po pierwsze powódki nie dotknęła opisywana przez nią szkoda, po drugie nie doszło do wyrządzenia szkody przez wydanie prawomocnego orzeczenia, po trzecie nie doszło do stwierdzenia we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem orzeczenia i w końcu w zakresie tej części podstawy faktycznej, która powódka odnosi do zdarzeń sprzed 2004r., powoływane regulacje mogą odnosić się wyłącznie do stanów faktycznych jakie miały miejsce po nowelizacji kodeksu cywilnego wprowadzonej ustawą z dnia 17.06.2004r.według zasady bezpośredniego działania ustawy nowej. Jeśli natomiast rozpatrywać zgłoszone przez powódkę żądanie zgodnie z brzmieniem art. 418. § 1.kc, obowiązującego przed orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego ( sygn. akt SK. 18/2000), należy mieć na uwadze, że przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy przy wydaniu orzeczenia lub zarządzenia nastąpiło naruszenie prawa ścigane w trybie postępowania karnego lub dyscyplinarnego, a wina sprawcy szkody została stwierdzona wyrokiem karnym lub orzeczeniem dyscyplinarnym albo uznana przez organ przełożony nad sprawcą szkody. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo (pkt I wyroku). O kosztach procesu orzeczono według zasady wyrażonej w art. 102 kpc, odstępując od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przez pozwanego. Sąd uznał, że zachodzą po stronie powódki szczególne okoliczności, polegające na wytoczeniu pozwu w wyniku niezrozumienia zakresu postępowania o stwierdzeniu nabycia praw do spadku (pkt II wyroku).