Wyrok I C 128F10

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 128F10 % WYROK :=I'" I. ‘4 1 Z‘//1'“E’1‘ “Q "% #;:s'z<;@?m ;;£"' ,.5.1}ff? W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sqd Okrggowy we Whiuciawku Wydziak I Cywilny w SkJ[&1dZi8I Przewodniczqcy: SSO ‘Mariusz Nazdrowicz Protokolantz st. sek. sail. Halina Baszewska p0 rozpoznaniu W dniu 24 listopada 2010 r. we Wioclawku na rozprawie sprawy z powédztwa P . G1 I 1 Dnia 24 listopada 2010 r. 1 przeciwko Skarbowi Pafistwa  Z: K  We W " zastqpowanemu przez Pr . ' '1 G‘ SkarbuPa1'1stwa 0 zap%atQ 1. oddala powfadztwo; V : ;/' 2. zasqdza 0d powoda P1 Y G na rzecz Skarbu Pafistwa ~ Skarbu Pafistwa kwotq 3 600 (trzy tysiagze szcééset) zlotych tytukem zwrotu kosztéw procesu. --- STRONA 2 --- Sygnl. am: 1c 128/_10 UZASAVJDNIENIE Powéd P  G 1 wniési 0 zasqdzenie 0d pozwanego S _ . Pr  Z: K: > W W5 ,, kwoty 100 000 zl z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku tytulem zadoééuczynienia w Z nie zapewnieniem mu godnych warunlcéw ~. bytowych pociczas odbywania kazy pozbawienia wolnoéci W okresie 20 maja 2008  20 Iutego 2009 i 0d K9 listopada 2009 do 16 lutego 2010. W uzasadnieniu Wskazal, Z6 przebywa% W przeludnionych celach, ktére ponadto byiy Zagrzybione i niedostatecznie wyposazone. Nie byko W nich réwniez W1a§ciw"ych warunkéw sanitarnych. Doszio wiec do naruszenia jego débr osobistych, co uzasadnia Zqdanie przyznania zadoééuczynienia. 1 . W odpowiedzi na pozew pozwany (zastqppowany przez P G _ S] P Q wniésl 0 odcialenie powédztwa i zaésgdzenie kosztéw proccsu. Podkreélil, Zc powéd W Zaden sposéb nie udowodnil swoich 1"wierdz.eI'1. Warunki, WjE1kiCh powéd by} osadzony nie p0zWa1aja,_ na uznanic, Ze dzialanie pozwalgego bylo niezgodnc 2 prawem. Ponadto nic wykazai on bezprawnoéci dziaiania Skarfiu Pafistwa. W ogéle W przypadku oséb pozbawionych Woinoéci na podstawie prawomocnych wyrokéw sa,d0Wyc11 nie mozna méwié 0 traktowaniu naruszajqcym godnoéé ludzkq. W Polsce W 0 wiele gorszych warunkach lokalowosocj alnych i to bez Wyroku za przestc;pstW0 Zyje Wieie oséb. /_, '/ .7.’ Sad §1s1_ql.il_13astg]:;u,i_z3c§{_sjan _fajg13Iczny3 Powéd Pf G0 0d mafia 2000 r. by} osadzony W Z K 1 W W i przebywal W nim do 16 lutego 2010 r. W okresie od 21 maja 2008 r. do chwili przetransportowania do innego zakladu karnego odbywéfl karq; W kilku celach. Ich iloéé, powierzchnie oraz liczbn; wiginiéw W poszczegélnych okresach obejmuje ponizsze zestawienie: G. I’ s. E %fi%fifi%@fi§fifi@%$§fififi§& 21.p5.2008I—q2s.0s.200s  §%fi%%%%@%§fi%fi@fi% 1 --- STRONA 3 ---  20.05.2000 05.06.2000 5 4>1 1 1.00.2000 05.06.2008‘ 6 11.00.2000; 24.00.2000 GO 124002000 0 W J —> 25.06.2008 25.06.2008 ON 03.07.2000 » 02.07.2000 _ 02.07.2000 > \l 03.07.2008 —> 04.07.2008 OO 04.07.2000 > 15.07.2000 \l 15.0’/.2000 > 16.0"/.2000 O0 10.07.2000 > 24.07.2000 1" 0 W 'J 24.07.2000 ?> 07.00.20001 O\ 07.08.2008 —> 14.08.2008 3 04.00.2000 > 19 00 00 0* 9.°_ . .20 19.00.2000 A> 26.00.2000 j J 20.00.2000 :‘29.00.2000 61 29.00.2000 ;>}03f00.200_0 J 03 .09.2000 1>1 0 1 . 10.2000 ON 01.10.2000 >.00.10.2000 U: 08.10.2008?> 09.10.2008 O1 109.10.2000 —> 14.10.2000 7 U1 i14.10.2<i10 —> 17.10.2000 J11 11'7.10.2000 > 29.10.2000 2" 2 (J1 29.10.2008 ~—> 12.11.2008 Ch 12.11.2008 —>1'F.11.2008 _ LII 17.11.2008 —>18.11.2008; C\ 10.11.2000 »25.11.200010 J Q 00.12.2000 .. 25 .1 1.2008 (J1 09.12.2008 —> 12.12.2008 _i= 12.12.2008 .—> 06.12.2008 LII 10.12.2000 1>1 17.12.2000 17.12.2000‘>20.212.2000 JO\ —» 04.01.2000 129.172.2000 Q0 04. 01 .2009 > 20.01.2009 V 1 1 \l 17.11.2009 >110.11.2009 3 110112009‘> 19.11.2009 1 19.11.2009 55.11.2009. 3 . 25.11.2009 > 01T12.20091 i\J 01.12.2009 —> 15.12.2009 f U.) 15.12.2009 1>.121.12.2009 J; 21.12.20091>‘22.12.2009 l\) --- STRONA 4 --- .2___.‘~i12_1“.)..__‘:1. 12.01.2010 ——>2Z.01.2010 22.12.2009 —>0"F.01.2010 07.01.2010 —> 12.01.2010 27.01.2010[:|16.02.2010 [D0wéd: wykaz ce1, ich powierzchnia i iloéé oséb osadzonych W 00121011, 11.30) ' W kazdej celi wydziclony jest kapik sanitamy odgradzajqcy go od reszty powierzchni. Znajduja, siq W nim miski ustfigpowe, spkubzki i umywalki oraz doprowadzenie bieZ0,cej wody. Ponadto sq one wypo 00.20110 W sprzrgt kwaterunkowy (1c'12ka, taborety, stoly, sz0.fl<i). iD0wéd: noiatka s1u2‘oowa z 13.10.2010 12, k. 18) ' Niektére cele  co SE}C1OVV1 wiadomo» 2 urzqdu z irinych spraw — na suficie i przy oknach ‘oyly zagrzybione. .  Sad zwvaiylpco 11as_t_Qpuj.0; ' Dokonujqc usta1e1i faktyoznych Sqd opa1'1 siq na zalqczonyoh do akt dokumentach, takich jak Wykaz eel z powierzchnia, i iloécia; osadzonych osdb oraz informacji o stanie 1l60h111CZI1yII1 i sanitarnym 001. Ponadto Sqdowi p0Wnc falcty 2110110 sa, z urzqdu 2 racji prowadzenia szeregu tego rodzaju spraw. Dotyczy to waruniidw panujqcych W cclach, W tym Wystqauj a,cych przypadlcéw ioh czqéciowego ( 11a suficie i przy oknach) zagrzybienia. Sqd nie uznal za ce1oWe doprowadzenie powoda na rozprawn; W dniu 24 listopada 2010 r. M1010 to bowiem siuzyé jedynie  co wynilga z jego pisma z 15. 11.2010 r. (14.37) ~ zlozcniu :.' I . Wnioskéw dowodowych W postaci pfzes1uchania b1i2ej nieokreélonych éwiadkéw i przeprowadzenie oglqdzin. Takie Wniosid mozna jednak 2102310 W formic pisemnej i obecnoéé W tym celu powoda na rozprawie byla zbqdna. Zapowiedzi 210201110 vmiosku dowodowego nie mozna przy tym utoisalniaé 2 takim Wnioskiem 1 juz choéby dlatego Sqd ich nie przeprowadzil pomijajqc to, Ze Zadni konkretni éwiadkowie nie zostali zg1osze11i. Gdyby nawet hipotetycznie przyjqé  do czego W ocenic Sr O1 _ "W W brak jest ja.kich_ko1wiek podstaw  20 z0'sta1 zloiony Wniosek 0 przeprowadzenie oglqzdzin cel W Z K 1 W W to dowod ten byl zb<;dny do rozstrzygniqcia sprawy. Powéd wykazal istniejqce we Wskazanym przez siebie okresie (na margifiesie trzeba zaznaczyé, Ze bqzdzie pociawzfi on, iz przebywal W pozwanym Zakladzie do 20“1utego 2009  Z informacji Wynika, Z0 bylo todo 20 stycznia 2009 r.) przeludnienie, a ogélny stan eel jest Szgdowi znany W znacznej 020001 zgodnié z jcgo enigmatycznyrrii twierdzeniami. 1 3 --- STRONA 5 --- Przechodzqc do ooeny zasadnoéci zgioszonego roszczenia nalezy przede Wszystkim zauwaiyé, 20 aczkolwiek powéd powolywal sis; na przepisy art. 77 ust. 1 Konstytucji 1 art. 417 kc jako podstawe; swego roszczenia, to jednak Wyraénie Ws1<aZa1 na namszcnie débr osobistych. Jcgo Zqdanie podlegal/o W1Q0 rozpatrzeniu W éwietle przepiséw art. 448 kc W ZW. z art. 23 i 24 kc. ‘ _ S21d_Okrc;gov1/y stoi na stanowisku  zwlaszcza W éwiefle najnowszego orzecznictwa Europejskiego Trybunaiu Praw Czlowieka W Strasburgu (wyrok z 22 pafidziernika 2009 r. Sikorski przeciwko Polsce skarga 170599/05) _ Ze generalnie dysponowanie przez osobe; osadzong W jednostce penitencj arnej przestrzcniq Zyciowq w ce1i poniiej zagwarantowanego ,,hum0.nitamego” minimum kodeksowego (011. ll 10_kkw) tzn. 3 I11 2 na osobq jest naruszcniem dobra osobistego W postaci godnoéci (standardém rekomendowanym przez Rad:L: Europy 00 4 II1 2 ). Sam W sobie fakt ten powoduje  co nic wymaga szerszego uzasadnienia ograniczenie W moZ1iWo0oi poruszania sis; W oeli, brak ‘poczuoia intynmoéci, niekorzystne oddzialywanie na psychikl; osadzonego prowadzqoe W lcbnsekwencji do przebywania W Warunicach niézgodnych z elementarnymi zasadami tra.1§toWa.nia taldej osoby. Oczywiécie nie chodzi 111 0 jakieé. krétkie (jedno czy kilkudniowc) przemijajqcc epizody, ale 0 sytuacje, gdy stan ten cechuje sic; pewna, trWa1oéci0,. Tak byio [W przypadku powoda, ktéry podczas 11 miesi1=;ozI1ego pobytu W Zr K W1 W 2 przez 8 m_iesiq:cy (W 2008 r. 1 do 20.01.2009 r.) przebyWa1 W celaoh, gdzie powierzchnia na 1 osobe; byla mniej sza nii 3 m 2 . Do tego W niektérych znich dochodzi zagrzybienie. Tym samym 0100210 do namszeilia jego dobra osobistego W postaci godnoéci. 1' Zgodnie Z przepisem art. 24 kc pokrzywdzony moze Zetdaé zadoééuczynienia pieni¢Znego W razie naruszenia débr osobistych tylko Wéwczas, gdy jest ono bezprawne, przy czym istnieje domniemanie bezprawnoéci czynu naruszajqcego dobro osobiste. W odréznicniu od innych spraw tego rodzaju pozwany nawet nie podjql préby obalenia tego donmiemania. W ZW1E1Z1(11 z czym 00.102010 przyjqé, is \vystqpi1a .ceCha bezprawnosici jego czynu W rozumieniu powolanego wyzej przepisu. Jednakze same. W sobie okolicznoéé ta nic przesqdza automatycznie o zasadnoéci roszczenia 0 zadoééuczynieniu. Zasqdzcnie zadoééuczynienia W razie naruszenia dobra osobistego na rzecz pokrzywdzonego nie jest obligatoryjne, a jedynie fakultatywne (co wynika wprost 2 treéci wskazanego Wyzej przepisu). Oczywiéoie nie oznacza to dowolnoéci przy rozpatrywaniu tego rodzaju Zqdania ale jak Wskazal Sqd Najwyzszy W.WyI‘O1{L1 z 19 kwietnia 2006 r. I1 P K 245/05 opubl. OSNP 7 8/2007 p.101, a ktére. to stanowisko S0’ Oicreggowy w W W pelni podziela  ,,S0d nie ma obowiqzku zasqdzenia zadoééuezynicniao na podstawie art. 448 k c W kazdym 4 --- STRONA 6 --- przypadku naruszenia ddbr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu S0,d bicrzc pod uwageg caloksztah okolicznoéci faktycznych, W tym Win:; sprawcy naruszenia ddbr osobistych 1 jej stopiefi oraz rodzaj naruszonego dobra”. W przywolanym orzeczeniu Sa,d Najwyzszy odWo1a1 sic; do sWoich Wczeéniej szych Wyrokéw z 12 grudnia 2002 1'. V CKN 1581100 opubl. OSNC 4/2004, p.53 i z 16 kwietnia 2002 1'. V CKN .1010/00 opubl. OSN 412003 p.56 . Nalezy tutaj Wskazaé, Ze to na powodzie spoczywa oboudqzck Wykazania  W przypadku Zqdania zadoééuczynienia  2e naruszenie mialo charakter zawiniony. W rozpatrywanej sprawie za przyznaniem powodowi zadoééuczynienia przemawia niewqtpliwie rodzaj naruszonego dobra, to jest jcgo godnoéé. Nie Wszystkie bowiem dobra majg jednakowy charakter gatunliowy i zaslugujq na jcdnakowy poziom oohrony za pomocq érodkéw o charakterze majqtkowym. Takie dobra jak Zycie, zdrowie, Wolnoéé, godnoéé 1 czeéé podlegaja, Wzmoionej ochronie. Jednakze decydujqc o ewentualnym przyznaniu zadosiéuczynienia Sqd musi zbadaé nasilenie zlej W011 oreiz ce1oWoéé zastosowania tego érodka. oraz ca1okszta1t sytuacji zaistnialej w konkretnym przypadku. W przytoczonym Wyroku II PK 245/05 S011 Najvqrzszy podkrr:s'.1i1 10020, Z0 pozostawienie uznaniu segdziowskiemu zasqdzenia odpowiedniej _sumy picnic;2nej ma zapohiegac’: naduzywaniu art. 448 k c. N10‘ ulega zatem W0tp1iWoéci, Z0 rodzaj 1 stopiefi Winy ma Wpiyw na zakres odpowiedzialnoéci przewidzianej W tym przepisie. Oznacza to, 20 na gruncie polskiego praWa cywfinego 1J1'8.1(""Vv‘111}’ sprawcy naruszenia dobra osobistego Wy1a1cza moZ1iWo0é zasqdzenia od niego z tego tytulu zadoééuczynienia. _ W éwietle zgromadzonego materiaiu dowodowego nie sposéb przyjgé, by do naruszenia dobra osobistego powoda dosz1o z Winy umyélnej pozwanego. Pomijajqc juz to, Ze powdd W Zaden sposéb Winy tej nie udowodnil to nie bardzo Wiadomo na czym mialaby ona polegaé. Wina umyélna (polegajqca na tym, Ze sprawca chce Wyrzqdzié szkodc; lub co najnmiej éwiadomie na to sic; godzi) nie Wchodzi W grg. Pafistwo ma przecicz obowizgzek osadzania sprawcéw przestqpstw, W stosunku do ktérych zostaly orzeczone kary pozbawienia Wolnoéci. Absolutnie nie do przyjqcia jest sytuacja, by osoby talde pozostawaly 110 Wolnoéci do czasu (nie Wiadomo jak d1ugiego) a2 zaistniejq Warunki umozliwiajqce zapewnienie wszystkim skazanym odpowiedniego standardu odbywania kary. W skrajnych przeciez‘ Wypadkach mogloby sic; okazaé, Ze sprawcy nigdy nic trafiliby do jednostek prmitencjarnych i W istocie pozostali bezkami Qpoczattki tego zjawiska mozna aktualnie zaobserwowaé, gdyz Z doniesiefi prasowych Wynika, Ze szacunkowo co iiajmniej 30 000 skazanych, ktdrzy powinni rozpoczz1,0 1 5 --- STRONA 7 --- odbywanie kary pozbawienia Wolnoéci nie trafia do jeclnostek penitencjarnych wménie Z uwagi 1121 przeludnienie; sytuacja ta okreélanajest nawet jako ,, cicha amnestia”). Z kolei wina nieumysihm polega na nie dolozeniu Wymagancj starannoéci tj. gdy zachowanic sprawcy odbicga od jakiegoé abstrakcyjqie ustalonego modelu wzorcowcgo. W tym przypadku chodzfloby 0 wybudowanie odpowiedniej iloéci wiqziefi mogqcych pomieécié Wszystkich skazanych. Odrzucié trzeba konccpcjfg  bo jest to p0 prostu niewykonfilne  by pafistwo mialo zapevmié obywatelom zaspokojenie wszystkich ich potrzeb. W rarnach posiadanych érodkéw i mozliwo éci musi ono__ dokonywaé pewnych wyboréw, co maze budzié niezadowolenie okreélonych grup spolecznych. O Winie pozwanego moina by méwié tyiko wéwczas, gdyby 0kaza%0 siq, Ze éwiadomicg i.celowo  w celu ponizenia skazanych  zaniechano rozbudowy czy modernizacji jedribstck penitencjamych. Nie wynika to z dokonanych ustalefl, a wprost przeciwnie  W_ styczniu 2009 r. oddano do uzytku W Z. K 1 W W . (co fiqdowi wiadomo Z urzegdu) nowy pawilon dla 258 oséb. Naklady na Wigziennictwo  co jest faktem pbwszechnie znanym  systematycznie r0_sna,. Nic sposéb przypisaé winy Pafastwu, 2e nie sq jeszcze Wiqksze kosztern zaspokojenia innych potrzeb spolecznych. Powéd nie udowodnfi, aby nadmiernc zagqszczenie wiqzalo siq z jakimié innymi dolegliwoéciami niz przyjaj to Sgd. Nie mozna tez tracié z pola widzenia, Ze P G , na1'uszaja1,c_ porzqdek prawny musial mieé éwiadomoéé, Ze zostanie wymierzona mu kara, a z uwagi na. powszechnic znany fakt przqludnienia W jednostkach penitencjarnych .~_ 'Iv begdzie jq odbywefi Wt&1CiC1f1, a nie innych wzjrunkach. Ponadto sytuacja lokalowa wielu ludzi W Polsce zajmujqcych np. 10ka1e komunalne czy socjalne albo przebywajqcy np. W szpitalach czy innych tego typu jednostkach jest gorsza pod Wzglqdem zaréwno mctrazowo jak i stanu technicznego bud}/nl<c'>w. Przyznanie zadoééuczynienia W éwietie caloksztaltu oméwionych okolicznoéci pozostawaloby W sprzecznoéci Z powszechnym poczuciem sprawiedliwoéci. Majqc powyzsze na uwadze Sqd na podstawie art.448 kc w zw. z art. 23 i 24 kc ,,a contrario” powédztwo oddalil. Zgodnie 2 treéciq przepisu art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. 0 kosztach sqdowych W sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, p.1398 ze zm.) zwolnienie od kosztéw sqdowych nie zwalnia strcny 0d obc>wia(zku zwrotu kosztéw przeciwnikowi. Lnnymi <s10wy osoba korzystajqca 2 dobrodziejstwa zwolnienia od kosztéw musi zapiacié koszty, jalde poniosla druga strona. P1 . G1 S0. PA 01 naiezy siq zwrot wystqpujqcego W jej imieniu radcy (art. 11 ust.3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. 0 Prokuratorii Generalnej Skarbu 6 --- STRONA 8 --- Palistwa  Dz. U. N1‘ 169, p. 1417 ze zm.). Wysokoéé tcgo Wynagrodzenia jest uzalezniona 0d Wartoéci przedmiotu sporu. Przy kwocie 100 000 2% Wynosi 0110 3 600 zl: (§ 6 ust.6 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 Wrzeénia 2002 r. W sprawie opiat za czynnoéci radc6W prawnych. ..  D2. U. Nr 163, p.1349 ze 2111.). Take} tei kwoteg zasqdzono na rzecz Prokuratorii W punkcie 3 Wyroku. Podstawq tego rozstrzygnisgcia by% przepis art. 98 § 1 kpc zobowiqzujqcy stroneg przegrywaj 210:; spraweg do zwrotu kosztéw poniesionych przez przeciwnika. 7"