Postanowienie I C 1264/19 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2019r. w części obejmuj

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1264/19 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2019r. w części obejmującej rozstrzygnięcia z punktów 1 i 2 Powód M. W. domagał się zasądzenia na swoją rzecz od strony pozwanej Skarbu Państwa reprezentowanego przez jednostki organizacyjne: Komendanta Miejskiego Policji w K., Prezesa Sądu Okręgowego w K., Prezesa Sądu Rejonowego dla K. w K., Prezesa Sądu Rejonowego dla(...)w K., Prokuratura Okręgowego w K., Marszałka Sejmu i Ministra Sprawiedliwości kwoty 13.256 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania za wadliwe działania tych jednostek organizacyjnych, przy czym w stosunku do Komendanta Miejskiego Policji w K. i Prokuratora Okręgowego w K. zarzuty dotyczyły zajęcia przedmiotów należących do powoda w toku przeszukań jako dowodów na potrzeby postępowań karnych, w stosunku do prezesów sądów zarzuty opierały się na twierdzeniu o wydaniu wadliwych orzeczeń, zaś wobec Marszałka Sejmu i Ministra Sprawiedliwości – na wskazywanym przez powoda zaniechaniu legislacyjnym. Ponadto powód domagał się również zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu. Powód wskazał na uzasadnienie roszczenia wiele zdarzeń, które miały wywołać szkodę. I tak, na skutek wadliwości sprzętu komputerowego, który nabył w 1998r. od (...) sp. z o.o. w K., i niewłaściwej diagnozy serwisu sprzedał monitor i płytę główną komputera i nabył nowy sprzęt, ponosząc stratę w kwocie 3.200 zł oraz w kwocie 500 zł stanowiącej utratę dochodu w wyniku braku możliwości wykonania zlecenia. Na skutek przeszukania przeprowadzonego w mieszkaniu powoda w dniu 6 lutego 2003r. powód utracił komputer i zawarte w nim informacje, co doprowadziło do oddalenia jego powództwa w sprawie X Cupr 113/04/P. W toku innego przeszukania u powoda, które miało miejsce w dniu 22 maja 2008r., powód utracił dokumenty, które przechowywał w obudowie zatrzymanego komputera, a które potwierdzały złożenie przez niego zawezwania Skarbu Państwa do próby ugodowej. Powód twierdził również, że zatrzymanie sprzętu komputerowego w wyniku przeszukań doprowadziło do konieczności nabycia przez niego nowego sprzętu. Przeszukanie przeprowadzone u powoda w dniu 22 maja 2008r. było według niego bezprawne i niezgodnie z prawem zostało zatwierdzone. Sprzęt komputerowy zatrzymany u powoda został mu zwrócony z brakami. Podstawą powództwa było też utrzymanie w mocy postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. (...) w K. z dnia 27 maja 2015r. wydanym w sprawie IX Kp 205/15/K postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – P. w K. umarzającego śledztwo z zawiadomienia powoda. Wskazanym przez powoda zaniechaniem legislacyjnym jest brak przepisu umożliwiającego uzyskanie prejudykatu w postępowaniu karnym, który umożliwiałby dochodzenie roszczeń od Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez wydanie orzeczenia. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc jego bezzasadność i zarzucając przedawnienie roszczenia oraz domagając się zasądzenia kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Prokuratura Rejonowa K. (...)prowadziła postępowanie przygotowawcze pod sygn. akt 3 Ds 1283/04 oraz 3 Ds 124/05 w sprawie dotyczącej podejrzenia popełnienia przez powoda przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. w postaci zniszczenia szaf i łączy kablowych na szkodę (...) S.A. w K. oraz pod sygn. akt 5 Ds. 500/03 w sprawie dotyczącej podejrzenia popełnienia przez powoda przestępstwa z art. 267 § 1 k.k. w postaci włamania do serwerów firmy (...) sp. z o.o. w K. i kradzieży adresów e–mail klientów tej firmy. W toku tych postępowań dokonano przeszukania pomieszczeń mieszkalnych przy ul. (...) w K. zajmowanych przez powoda. W trakcie pierwszego przeszukania, które odbyło się w dniu 6 lutego 2003r., zatrzymano sprzęt komputerowy. Czynności te zostały zatwierdzone postanowieniem Prokuratora Rejonowego z dnia 25 lutego 2003r. Na skutek zażalenia powoda Prokuratur Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 24 marca 2003r. uchylił postanowienie w przedmiocie zatwierdzenia przeszukania i nakazał zwrot komputera powodowi, co nastąpiło w dniu 3 kwietnia 2003r. W dniu 8 kwietnia 2004r. funkcjonariusze Policji na podstawie nakazu przeszukania i zatrzymania rzeczy wydanego przez Zastępcę Komendanta III Komisariatu Policji w Krakowie przeprowadzili kolejne przeszukanie pomieszczeń mieszkalnych i gospodarczych zajmowanych przez powoda przy ul. (...) w K. ze względu na wysokie prawdopodobieństwo ujawnienia rzeczy pochodzących z przestępstwa. W trakcie przeszukania zatrzymano ponownie sprzęt komputerowy, telefony komórkowe i ręczne miotacze gazu. --- STRONA 2 --- Postanowieniem prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – Ś. (...) z dnia 15 kwietnia 2004r. zatwierdzono przeszukanie dokonane w mieszkaniu powoda. Następnie wskutek zażalenia powoda postanowieniem prokuratora z dnia 20 grudnia 2004r. nakazano zwrot zatrzymanych rzeczy. Kolejne przeszukanie u powoda odbyło się w dniu 22 maja 2008r. W toku tego przeszukania zatrzymano komputer i dwa telefony komórkowe. dowód: protokół przeszukania z dnia 6 lutego 2003r. (k. 461 – 462), nakaz przeszukania z dnia 8 kwietnia 2004r. (k. 95 akt I C 1061/14), wniosek o zatwierdzenie przeszukania z dnia 9 kwietnia 2004r. (k. 101 akt I C 1061/14), postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – Ś. (...) z dnia 15 kwietnia 2004r. (k. 148), zażalenie powoda z dnia 11 maja 2004r. wraz z jego uzupełnieniem (k.149-150), postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – Ś. (...) z dnia 20 grudnia 2004r. (k. 151), protokół przeszukania z dnia 22 maja 2008 r. (k. 160 – 164) Powód, odbierając komputer w kwietniu 2003r., uznał, że brakuje w nim jednego dysku twardego. dowód: zeznania powoda, rozprawa z dnia 20 marca 2019r., k. 586v-587 Pozwem złożonym w dniu 21 listopada 2003r. w Sądzie Rejonowym dla K. (...) w K. powód domagał się zasądzenia od (...) sp. z o.o. w K. kwoty 3.700 zł z tytułu szkody spowodowanej niewłaściwą diagnozą serwisu, w wyniku której sprzedał monitor i płytę główną komputera i nabył nowy sprzęt, ponosząc stratę w kwocie 3.200 zł oraz w kwocie 500 zł stanowiącej utratę dochodu w wyniku braku możliwości wykonania zlecenia. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2004r. wydanym pod sygn. akt X Cupr 113/04/P Sąd oddalił powództwo. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2005r., sygn. akt II Ca 570/05, oddalił apelację powoda od ww. wyroku. Ani w pozwie, ani w apelacji powód nie powoływał się na utratę jakichkolwiek dowodów na skutek przeszukania, które miało u niego miejsce. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 12 lipca 2007r., sygn. akt II Ca 56/07, oddalono skargę powoda o wznowienie postępowania apelacyjnego w tej sprawie. dowód: pozew (k. 12 akt X Cupr 113/04/P), wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 12 lipca 2004r. (k. 24 akt X Cupr 113/04/P), apelacja (k. 25 akt X Cupr 113/04/P), uzasadnienie wyroku (k. 51-53 akt X Cupr 113/04/P), wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2005r. (k. 58 akt X Cupr 113/04/P), wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 lipca 2007r. (k. 107 akt X Cupr 113/04/P) W dniu 9 marca 2009r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w K. umorzył postępowanie karne prowadzone przeciwko powodowi pod sygn. akt II K 1488/08/N z uwagi na niepoczytalność powoda w chwili czynu (art. 31 § 1 k.k.). W dniu 24 kwietnia 2013r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w K. wydał postanowienie w przedmiocie rozstrzygnięcia o dowodach rzeczowych w sprawie o sygn. akt II K 1488/08/N. W punkcie I tego postanowienia orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodów rzeczowych w postaci dwóch sztuk ręcznych miotaczy gazu, w punkcie II orzeczono o zwrocie powodowi dowodów rzeczowych w postaci komputera i telefonów komórkowych, w punkcie III orzeczono o zwrocie M. S. (1) płyty CD z zapisem nagrania, w punkcie IV orzeczono o zwrocie M. S. (2) płyty CD z zapisem nagrania. W dniu 27 maja 2013r. powód wniósł zażalenie na to postanowienie, zaskarżając je w części obejmującej punkty I, III i IV. Jednocześnie powód wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II K 1488/08/N, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Nowej Huty w K. przywrócił powodowi termin do wniesienia zażalenia. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt IV Kz 744/13, po rozpoznaniu zażalenia powoda na postanowienie z dnia 24 kwietnia 2013r., sygn. akt II K 1488/08/N, orzekł o utrzymaniu w mocy tego postanowienia w zaskarżonym zakresie. dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2013r., sygn. akt II K 1488/08/ N (k. 166-167), postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z dnia 13 listopada 2013r., sygn. akt II K 1488/08/N (k. 122-125), postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt IV Kz 744/13 (k. 169-174) --- STRONA 3 --- Przed Sądem Rejonowym dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie pod sygn. akt I C 1824/05/S toczyło się postępowanie w sprawie z powództwa M. W. przeciwko stronie pozwanej Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez jednostki organizacyjne: Komendanta Miejskiego Policji w K. i Prokuraturę Okręgową w K. o zapłatę kwoty 720 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8 kwietnia 2004 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek bezprawnego w ocenie powoda przeszukania jego mieszkania w dniu 8 kwietnia 2004r. Wskazana kwota stanowić miała równowartość modemu, tj. punktu dostępowego (...) 195 firmy (...), który został zajęty w toku czynności procesowej przeszukania. Wyrokiem z dnia 29 maja 2008r. Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie oddalił powództwo w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono, iż czynności podejmowane wobec powoda przez stronę pozwaną nie były bezprawne, a jednocześnie powód nie wykazał, aby w następstwie przeszukania z dnia 8 kwietnia 2004r. wyrządzono mu jakąkolwiek szkodę. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 19 maja 2009r., sygn. akt II Ca 461/09, oddalił apelację powoda od ww. wyroku. dowód: wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 29 maja 2008r. (k. 166 akt I C 1824/05/S ), uzasadnienie wyroku (k. 169-182 akt I C 1824/05/S ), wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 19 maja 2009r. (k. 293 akt I C 1824/05/S ), uzasadnienie wyroku (k. 330-335 akt I C 1824/05/S ) Pod sygnaturą akt I C 1061/14 była rozpoznawana przed Sądem Okręgowym w Krakowie sprawa z powództwa M. W., w której domagał się on zasądzenia od Skarbu Państwa reprezentowanego przez: Prokuratora Okręgowego w Krakowie, Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie i Komendanta Miejskiego Policji w Krakowie kwoty 4.500 zł tytułem odszkodowania za zniszczenie dywanów w trakcie przeszukania przeprowadzonego w kwietniu 2004r. oraz kwoty 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych w postaci nietykalności mieszkania, następnie żądał złożenia oświadczenia o przeproszeniu powoda za przeprowadzenie przeszukania, odszkodowania za kradzież dokumentów, za zwłokę przy zwrocie zatrzymanych rzeczy, Wyrokiem z dnia 25 września 2015r., sygn. akt I C 1061/14, Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny oddalił powództwo, wskazując na przedawnienie roszczenia oraz brak wykazania przez powoda szkody. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016r., sygn. akt I ACa 71/16 Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny oddalił apelację powoda. dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 września 2015r. (k. 403 akt I C 1061/14), uzasadnienie wyroku (k. 405-414 akt I C 1061/14), wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2016r. (k. 481 akt I C 1061/14), uzasadnienie wyroku (k. 490–506 akt I C 1061/14) Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2010r. wydanym w sprawie III Ko 337/09 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił żądanie powoda o przyznanie odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie w dniu 22 maja 2009r. i za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie do sprawy 5 Ds. 278/08/N (II K 1488/08/N). dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 2 czerwca 2010r. (k. 466-475) Postanowieniem z dnia 27 maja 2015r. wydanym w sprawie IX Kp 205/15/K Sąd Rejonowy dla K. (...) w K. utrzymał w mocy postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. – P. w K. umarzające śledztwo z zawiadomienia powoda. dowód: postanowienie Sądu Rejonowego dla K. (...) w K. z dnia 27 maja 2015r., k. 28-30 akt IX Kp 205/15/K Ustalając stan faktyczny, Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda, iż w obudowie komputera przechowywał dokumenty. Powód wskazywał bowiem na zwykłe dokumenty dotyczące jego bieżących czynności. Nie jest możliwe, by były one umieszczane w obudowie komputera, gdyż nie jest to miejsce przeznaczone na składowanie dokumentów papierowych, a poza tym dostęp do niego jest utrudniony, jako że wymaga rozkręcenia obudowy. Za niewiarygodne uznał też Sąd twierdzenia powoda, że przegrał sprawę przeciwko (...) sp. z o.o. w K., prowadzoną przed Sądem Rejonowym dla K. (...) w K., sygn. akt X Cupr 113/04/P, na skutek pozbawienia go komputera w wyniku przeszukania. Na całkowitą --- STRONA 4 --- nieprawdziwość tych twierdzeń wskazuje to, że w tamtej sprawie powód ani w pozwie, ani w apelacji od wyroku Sądu Rejonowego lub w innym piśmie nie podnosił takiej okoliczności. Sąd nie odmówił wiary ani mocy dowodowej pozostałym przeprowadzonym dowodom, w związku z czym pominięto w pisemnym uzasadnieniu ich ocenę (art. 327 1 § 1 pkt 1 k.p.c.). Sąd pominął dowód z zeznań świadka T. B.. Wniosek o przeprowadzenie tego dowodu powód zgłosił dopiero po prawie 5 latach trwania postępowania (k. 452), w związku z czym był on spóźniony. Ponadto okoliczność, która miała być wykazana tym dowodem – że powód spłacił pożyczkę udzieloną mu przez rodziców nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd pominął także dowód z zeznań świadka, którego danych personalnych powód nie wskazał, informując, że nie ma możliwości ustalenia tej osoby. Niezależnie od braku możliwości przeprowadzenia takiego dowodu, wniosek zgłoszony dopiero na ostatniej rozprawie zmierzał jedynie do przewlekania postępowania. Sąd zważył, co następuje. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez działania przy wykonywaniu władzy publicznej przewiduje przepis art. 417 § 1 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przepis art. 417 1 § 2 k.c. stanowi natomiast, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Wszystkie wskazywane przez powoda na uzasadnienie zgłoszonych żądań działania Policji, prokuratorów i sądów mieściły się w zakresie ich kompetencji i nie były bezprawne. Powód nie wykazał też sprzeczności z prawem żadnego z powołanych przez niego orzeczeń – nie wskazał na żaden prejudykat, którego istnienie stanowi przesłankę odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Tymczasem sąd rozpoznający roszczenie odszkodowawcze nie jest uprawniony samodzielnie ustalać niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Pozbawione podstaw jest roszczenie powoda z tytułu tzw. zaniechania legislacyjnego. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną tzw. zaniechaniem legislacyjnym powstaje tylko wtedy, gdy prawa jednostek - przyznane przez prawodawcę w sposób oczywisty i bezwarunkowy - nie mogą być zrealizowane na skutek niewydania odpowiedniego aktu normatywnego, przy czym treść niewydanego aktu normatywnego powinna być możliwa do zrekonstruowania bez wkraczania w kompetencje legislacyjne innych organów Państwa (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2014r., sygn. akt I ACa 1377/13). Powód nie wykazał również powstania po jego stronie szkody, wysokości tej szkody oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy orzeczeniem a ewentualną szkodą. Nadmienić także należy, że trafny był zarzut przedawnienia roszczenia odnośnie tych szkód, o których powód dowiedział się przed więcej, niż trzema laty przed dniem złożenia pozwu, co miało miejsce w dniu 5 lutego 2013r. Zgodnie bowiem z przepisami art. 117, art. 118 i art. 120 k.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 lipca 2018r., roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu, a po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia; bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Stosownie do przepisu art. 442 1 § 1 k.c., roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia; jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Powództwo było zatem bezzasadne i podlegało oddaleniu. --- STRONA 5 --- Na marginesie dodać należy, że z uwagi na treść przepisu art. 15 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, nie miał w niniejszej sprawie zastosowania przepis art. 44 2 pkt 1 k.p.c., który wszedł w życie z dniem 7 listopada 2019r. O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Koszty zastępstwa Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zostały ustalone zgodnie z przepisem art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. poz. 2261), stanowiącym, że koszty zastępstwa zasądzone lub przyznane Skarbowi Państwa w sprawie, w której zastępstwo Skarbu Państwa wykonuje Prokuratoria Generalna, przysługują Skarbowi Państwa – Prokuratorii Generalnej oraz przepisem art. 99 k.p.c., zgodnie z którym stronom reprezentowanym przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata. Wysokość tych kosztów została określona na podstawie § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 461 z późn. zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).