Teza / krótkie omówienie
ponownego rozpoznania Wniosku dekretowego, ktore trwato ponad ‘olisko 4 lata, tj. do dnia 23 paidziernika 2003 roku. . Z uwagi na powyzsze kluczowe znaczenie dla rozstrzygniocia niniejszej sp1'aWy ma ocena zgloszonego za
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 126113 WYROK Na podstawia uslawy z dnia 5.09.2001 r. fr ¢F0F>}§!?11e dn inlormacli publinmei Dz. H2 _puz. 119:; 2 pazn. Im przekazanoinforn1ac1¢ pubimzna, wiarn1_1e W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEI POLSKIEJ ;=_‘ dokumemu [Uh w fgfmig pyggiwgrzcnej . ' S m Dnla 25 rnarca 2014 roku ‘EF},ig,'};5fi1;;'.;m,U5kUda\,.cy I1 , i ' Said Okrggowy W Warszawie I VVydzia1Cywilny ........... ....... adres wmoskedawcy W nastegpuj agzym sk1adzie: Przewodniczakc),'1 — S:gdzia SO Joanna Piwowarun — Kolakowska Protokolant: — staiysta Monika 8pi0nek . po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014 roku W Warszawie na rozprawic sprawy z powédztwa M. L., A. L., B. R., B. S.i M. M. przeciwko Skarbowi Paflstwa reprezentowanemu przez Wojewodq (...)i Prezydenta W.0raz W. 0 zaplatr; 1. Zasqdza 0d pciwanego Skarbu Palistwa reprezentowanego przez Wojewodq (...): ~ na rzecz powoda M. L. kwotq 481 .140,00 21 (czterysta osiemdziesiqtjeden tysigcy sto czterdzieéci zkrrych) wraz 2 ustawowymi oclsetkami ed clnia 25 Inarca 2014 roku do dnia zaplaty, — na fzecz flowoda A. L. 1<w0tQ 481 .140,00 2.1 (cztcrysta 0Si6lTldZieS1fl_lj6d@I1 tysiQcy sto czterdzieéci Z101}/ch) wraz z ustawowyrni odsetkarni 0d dnia 25 marca 2014 roku do dnia zaphlty, _ — na rzccz powédki E. R.kwot@ 1500,00 Z1 (jeden tysiqc piqéset ziotych) wraz z ustawowymi 0dS£}'[kfi]‘I‘li 0d dnia 25 mama 2014 roku do dnia zap1aty, — na rzecz powédki B. S. kwoteg 1.5 00,00 21 (jeden tysiqc pigéset z10tych)Wraz z ustawowymi odsetkami 0d dnia 25 marca 2014 roku do dnia zap1aty, ' ' — na rzecz powédki M. M. kw0tQ 395.340,00 z1(trzysta dziewiqédziesiqt piqé tysiegcy trzysta czterdzie§ci z10tych) wraz z ustawowyrni oclsetkami od dnia 25 marca 2014 roku do dnia zaplaty. 2. Oddala powédztwo W stosunku do p0zwa_neg0 W.. 3. Zasatdza od p0zwaneg0.Ska1'bu Pafistwa reprezentowanego przez Wojewodq (...) ty1u1em. zwrotu kosztéw procesu: — na rzecz powcda M. L. kw0tQ 6.914,81 21 (szeéé tysifigcy dziewiqését czternaécie ziotych osiemdziesiqt jeden groszy), — na rzecz powocla A. L. kwotq 6.914,81 z1(szeéé tysiigcy dziewiqéset cztemaécie z%0tych osiemdziesiqtjeden groszy), — na rzecz powédki E. R.kw0tq 15 8,46 z1 [sto pigédziesiag osiem ziotych Czterdzieéci ézeéé groszy), na rzesz powédki B. S. kwutq 158,46 21 (sto pigédziesiag; osiern zkatych czterdzieéci szeéé groszy), — na rzecz powéclki M. M. kwotq 4.548,31 z1 (cztery tysiqce piqéset czterdzieéci osiem 210131011 trzydzieéci jeden groszy).
--- STRONA 2 ---
4. _ Zasqdza od powodow M. 1..., A. L., E. R., B. S.iM. M.na rzecz pozwanego W.kWOtQ 7200,00 z1(siedem tysiocy dwieéoie z1otyc:h) tytu1em zwrotu kosz_toW zast_Qpstwa prawnego, w l1flStQpLlj3_C)/‘C11 czQ§ciach: — od M. L. kwctr; 2.545,92 z1(dwa tysiape piqéset czterdzieéci piqé 2101}/ch dziewiqédziesiag dwa grosze), — od A. L. kwotg 2545,92 Z1 (dwa fysiqce piqéset czterdzieéci pigé ziotych dziowigédziesiqt dwa grosze), — od E. R.kwotQ 7,92 Z1 (siedern z1otych dziewiqédziesiagc dwa grosze), od B. S. kwotq 7,92 z1($iedem z10tych dziewiqédziesiqt dwa grosze), — od M. M. kwotzg 2092,32 21 (dwa tysiape dziewigédziesiatt dwa z1ote trzydzieéci dwagrosze). \ e 5. Nakazuje pobraé od pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Woj ewode; (...) na rzecz Skarbu Pafistwa Sqdu Okrogowego w Warszawie kwotg 4817,76 21 (cztery tysiqce osiemsct siedernnaécie z1otych siodelndziesiaj szeéé groszy) tytu1em nieuiszczonych Wydatkéw na poczet wynagrodzenia biegiego tymczasowo poniesionyoh przez Skarb Pafistwa — Sqcl Okrqgowy w Warszawis. _ Sygn. akt: 1C 126113 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 04 stycznia 2005 roku powodowie T. L., E. R., B. S., P. R., W. M., M. M. (1)i S. R.wnie§li o zasqdzenio od pozwanych Skarbu Pafistwa — Wojewody (...)oraz W.reprezentowa11ego przez Prezydenta W.na ich rzecz kwoty 1.650.000,00 Z1, W tym: na rzeoz T. Lkwoty 687.500,00 21, Ila rzecz E. R., B. S.i P. R.kwot po 9’7.396,00 21,1121 rzecz W. M.1<woty 292.187,00 21, na rzocz M. M. (1)1<woty 103 . 125,00 Z1 oraz na rzecz S. R.kwoty 2'?5.000,00 21 wraz Z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zap1aty, a nadto o zasqdzenie od strony pozwanej na rzecz z powodow kosztow prooesu wed1ug norm przopisanych ( pozew 4 k. 2 — 13, data slempfa poczrowego na kopercie, w ktérqj wplynqfpozew rm koricu I tomu akr sprawy). W uzasadnieniu pozwu powodowie powo1a1i sig na okolicznoéé, Ze sq nastqpoami prawnyrni przedwoj ennego wiaéoioiela _ (...)nieruohom0s§ci polozonoj przy ulicy (...)w W., ktora objota by1a dzia1aniem delcretu (...)z dnia 26 paidziernika 1945 roku. Wskazali, Ze dochodzone pozwem kwoty stanowiq odszkodowanie z tytulu sprzedaiy ozqéci lokali 0 1apznej powierzchni 550 m 2, poloionyoh w wyzej wymienionym budynku przy u1icy (...)w W.oznaczonych numerami: (...)PoWod0Wie Wywodziii swoje roszczenie odszkodowawcze z faktu wydania przez Prezydium Rady Narodowej W Wwadliwej decyzji administracyjnej z dnia 20 czerwca 1951 roku odmawiajqcej poprzednikom prawnym powodéw przyznania w1asno§.ci czasowej do przedmiotowej nieruchomoéci, ktora dop1‘owfldzi1a do przejécia w1asno§ci budynku Ila Skarb Pafistwa, po ozym na Gminq W., a nastqpnie sprzedaty czqéci Iokali po1020nych W budynku przy ulicy {...)w W.osobom trzecim ( pozew — Ia 2 — J3). Pismem procesowym z dnja 21 lutego 2005 roku powodowie E. R., B. S.0raz P. R.zmodyfik0wa.li powodztwo w ten sposéb, 2e wnieéli 0 zasqdzenie od pozwanych Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Wojewodg (...)lub Wmprezentowanego przez Prezydenta W.na rzeoz kazdego z nioh kwot po 1000,00 z1(p1'sm0pr0ces0we 4 k. 72 — 73). W odpowiedzi na pozew W.wnios}0 0 oddalenie powodztwa W stosunku do niego oraz zasgdzenie na jego rzecz ad powoclow kosztow postqpowania wed1ug norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskaza1, Ze nie jest legitymowanym biernie do Wystqpowania W cha1'akte1'ze strony w niniejszym postopowaniu ( odpowiedé na pozew — ic. 80 — 92). W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa reprezentowany przez Wojewode; (...) wnios1 0 oddalenie powédztwa w stosunku do niego w ca1os§ci oraz zasqdzenie na jego rzecz 0d powodow kosztéw procesu wed1ug norm przepisanych. Uzasadniaj qr: swoje stanowisko pozwany, podniosi w pierwszej kolejnoéci, Ze nie jest legitymowanym bicmie do wystqpowania w przedmiotowym postqpowaniu. W dalszej kolejnoéci wskazah Ze roszczenie powoclow uleg10 przedawnieniu, co zosta1o potwierdzonc decyzjq Samorzqdowego Kolegium Odwohawczcgo Z dnia 25 Iistopacla 2004 roku, w ktorej odmowiono przyznania odszkodowania z uwagi na uplyw trzyletniego terrninu przedawnienia wynikajapego z art. 160 § 6 k.p.a. (odpowiedé napozew — k. 102 — 104). Postanowieniem z dnia 14 Wrzoénia 2005 roku Sqd na poclstawié art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., zawiesi1 postqpowanie W sprawie W stosunku do E. R., B. S.i P. R.( posranowienie — k. J05). _ . W piémie procesowym z dnia 06 marca 2006 roku po_w0d0\_~'ie wskazali, 2e powo1ywanie sio przez pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Wojewodq (...) na zarzut przedawnienia nalezy uznaé za naduiyoio prawa podmiotowego na podstawie aft.
--- STRONA 3 ---
5 k.c. Podlcroélili przy tym, Ze przekroczenie przez nich rrzyletniego terminu przedawnienia W}/nika1o Z faktu, Ze postopowanie W przedmiooie przyznania im prawa uiytkowani:1 Wieozystego nie1"uchon1osIcitoczy1o siq przez o1<1‘es prawio cztorech 1at od chwili wydania przoz Salnorzqdowo Kolegium OdWo1awcze decyzji Z dnia 22 Iistopada 1999 roku, za co odpowiedzialnoéé ponosi organ administraoji publioznej prowadzacoy to posttgpowanie (pismoprobesowe — k. 1'26 — 128). Postanowieniem Z dnia 01 czerwoa 200? roku Sqd Z&W1€‘.S1'1'pOStQp0Wfll"118 W sprawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 1<.p.c. Z uwagi na émiero powodki S. R.. Z kolei postanowioniem z dnia 17 stycznia 2011 roku Said podj E11 zawieszone postopowanie na podstawie art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. oraz ZaWiesi1post@powanie W stosunkuvdo powodki W. M.i jednoczoénie podja,1zaWiosZono postopowanie Z udzia1em po stronie powodowej jej nastqpoy prawnego M. M. (1), zaWiesi1 postqpowanie W stosunku do powoda T. L.i jednoczeénie podj a_1 zawieszone postopowanie Z udziaiem po stronie powodowej jego nastopcow prawnych M. L.i A. L.oraz podjzfi Zawieszone postopowanie Z udziakem po stronie powodowej nastopcow prawnych ZInar1ej powodki S. R.— M. L. i A. I_..( postanowienfa — /1:. 22 7, 329 — 330). Pismem procesowym 2 dnia 11 lutego 2011 roku powodowie E. R., B. 8., P. R.. M. M. (1), M. L.oraz A. Lpodtrzymali swoje stanowisko W sprawie precyzujqc jednoczeénie, 2e domagajq siq zasqdzenia odsetek od»dnia Wydania wyroku do dnia zapiaty. Z ostroznoéci procesowej, na wypadek uznania przez Sad, 2e szkody nie wyrzqdzilo orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W W.z dnia 20 czerwca 1951 roku, a wydane z naruszeniem prawa decyzje 0 sprzeclazy lokali usyts.1owanych W budynku przy ulicy (...), powodowie zg1osili roszczenie ewentualne i Wnieéli o zasqdzenie na ich rzecz od pozwanego kwoty 2.040.000,00 Z1 wraz 2. odsetkami ustawowymi od dnia wyciania wyroku do dnia Zaplaty, W nastopujqcyoh czqéciachz na rzecz M. L.i A. L.kWot po 594.986,00 Z1, na rzecz M. M. (1)1<Woty 488.743,00 21, na rzecz B. S., zaé na rzecz E. R.i P. R.kwot po 120.415,00 z1(pism0 procesowrz — 1: 332 — 338). Postanowieniem Z dnia 26 styoznia 2012 roku Said ZaWie.si1postQp0wanie na podstawie art. 174 § 1 pkt1 1g.p.o. z uwagi na émieré P. R., natomiast postanowieniem Z dnia 30 stycznia 2013 roku Sqd podjqi pOStQp0W8.I1i6 W sprawie z uclZia1em nastqpczyfi prawnyoh powoda P. R.— E. R. _oraZ B. S.( postanowienia — k. 488, 514). i Pismem procosowym Z dnia 29 marca 2013 roku powodowie, popierajqc powodztwo g1oWno i ewentoalne sprecyzowali, to W Zakresie powodztwa ewentualnego Wnoszq 0 Zasqdzenie na ich rzecz kwoty 2.040.000,00 Z1 Wraz Z odsetkami ustawowyrni od dnia wydania Wyroku do dnia zap1aty, W tym: na rzecz M. L.i A. L.kwot po 594.986,00 Z1, na rZeoZ M. M. (1)1cWoty 488.'143,00 Z1, a na rzocz B. S.i E. R. kwot po 180.622,50 Z1(pismopr0cesowe — lc. 525 — 53]). W piémie procesowyrn Z dnia 30 Wrzeénia 2013 roku powodowie poparli powodztwo g1oWne oraz zmodyfikowali Zqdanie ewentualne W ten sposéb, Ze W1‘116§1i o zasqdzenie od pozwanego na ich rzecz kwoty 2.296.000,00 Z1 Wraz Z odsetkami . ustawowymi od dnia dorqozcnia pozwanemu opinii bieg1ego S. O.Z dnia 08 1ipca 2011 roku, W tym: no rzecz M. L.i A. L.1<Wotpo 669.651,36 Z1, na rzecz M. M. (1)kWoty 550'.075,68 Z1, a na rzecz B. S.i E. R. kwot po 203.310,80 Z1 (pfsmoprocesowe ic. 645 — 646). Postanowieniem Z dnia 04 grudnia 2013 roku Sa,d usta1i1, Ze obok Wojewody (...)W1a§oiwa,jod11ost1<q organigaoyjnq do podejmowania czynnoéci prooesowych W niniejszej sprawie w imieniu pozwanego Skarbu Pafistwajest Prezydent W.(_ postanowienie — k. 675). Pismem prooesowym Z dnia 17 grudnia 2013 roku powodowie zmodyfikowali Zqdanie g1oWne wnoszap o Zasqdzenie na ich rzecz kwoty 1.360.620,00 Z1, W tym: na rZecZ M. L.i A. L.1<w0t po 48l.140,00 Z1, na rzecz M. M. (1)kWoty 395.340,00 Z1, a na rzeoz B. S.i E. R. kwot po 1.500,00 Z1. Z kolei W zakresie Zqdania ewentualnego wnieéli o Z&SQdZ€l'11E! od pozwanego na ich rzecz kwoty 2.296.000,00 Z1 Wraz Z odsetkami ustawowymi od dnia doroczenia pozwanemu opinii bieg1ego S. 0.2 dnia 08 lipca 201 1 roku, W tym: na rzeoz M. L.i A. L.1cwot po 669.651,36 Z1, na rzecz M. M. (1)kWoty 550.075,68 Z1, a na rzecz B. S.i E. R. kwot po 203.310,80 Z1(pfsm0procesowe — k. 687 — 694). W odpowieclzi na pozew Skarb Pafistwa reprczentowany przez Prezydenta W.wniés1 0 oddalenie powodztwa W stosunku do niego W ca1oéci oraz zasqdzenie na jego rzecz od powodow kosztéw procesu wedhlg norm przepisanych. Uzasadniaj a,c swoje stanowisko pozwany podnios1 W pierwszej kolejnoéci zarzut przedawnienia roszczenia powodow Z uwagi na up1yw trzyietniego terminu wynikaj qcego z art. 160 § 6 k.p.a. Wskaza1 ponadto, ze nie jest legitymowanym biernie do wystqpowania W niniejszej sprawie, zarowno W zakresie powodztwa g1oWnego,jak i ewentualnego, gdyz legitymacjq biernq W odniesieniu do obu roszczofi posiada Wojewoda (...)( odpowiedé napozew — k. 744 — 747). " Sqd Okrggowy ustalil nastgpuj sgcy stan faktyczny: W1a:ioicielem zabudowanej nieruohomoéci p1o2onej W W.przy u1icy(...)oZnacZonej numerem hipotecznym (...), przed dniom " Wejéoia W Zycie dolcrotu (...)by1a M. R. (2). Spadok po z1nar1ej W dniu (...)M. R. (2)naby1i R. R. (1), Z. R. (1), M. R. (3) iT. L., po ‘A czoéci kazde 2. nich. Spadkobierca1niR. R. (1)by1i M. R. (2)w 2/8 czqéci oraz Z. R. (2)1 W. M.W 318 czqéci kazda Z nich. Spadek po M. R. (3)odZicahiozyli Z. R. (1) i T. L.W 1/3 czegéci kazdy z nich oraZ Z. R. (3)2 domu R.i W. M.w U6 czoéci kazcla z nich. Spadek po M. R. (2)naby1a W ca1oéci M. M. (1). Z kolei spadek po Z. R. (1)naby1i S. R.W_4.*'8 czqéci, T. L.W 218 czoéci oraz W. M. i Z. R. (3)2 domu R.po 1.18 ozqéoi kaida Znich. Spadek po zmaflej W dniu (...)S. R.naby1 W calrosici T. L_.. Spadkobiercami
--- STRONA 4 ---
2mar1ego W dniu (...)T. L.sq M. L.i A. L.W 112 ozesoi 1<a2dy Z nich. Spadek po Zmarlej W dniu (...)W. M.naby1a W ca1osci jej corka M.D.— M.. Z ko1ei spadkobiercami Z. R. (3)2 domu R.sa,jej dzieci: E. R., ‘B. S.0raZ P. R.ka2de W 113 czesci. P. R.Z1nar1 W (...), a spadek po nim nab}/1y W czesciach rownych siostiy: E. R.i B. S.. Aktualnie spadkobiercami przedwoj ennej Whascicielki nieruchomosci p1o2onej W W.pr2y ulicy (...)sa,: M. L.i A. L.W 1681576 (0,(...)) czeéci ka2dy 2 nioh, M. M. (1)W 1381576 (0,(...)) czeéci oraz E. R. i B. S.W 51/576 (0,(...)) czeéoi ka2da Z nic11( okolicznoéci bezspome, a nadro odpisy posranowferé 0 slwierdzeniu nabycia spadku Ic. 4 7 50, 261 — 262, 5O4, 512, odpisy aktdw notarialnychja 318 — 323). Przedmiotowa nieruchomosé zosta1a obj eta dziahaniem dekretii Z dnia 26 paidziemika 1945 roku 0 W1asnosci i uZytkoWa.niu gruntow na obszarze W.(Dz. U. Nr 50, poz. 279), na podstawie art. 1 ktorego Wszystkio grunty lezqce W granicach miasta W.prZesZ1y na W1asnosé gminy W.Z dniem 21 1istopada 1945 roku, a po likwidacji gniin W 1950 roku na Wlasnosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 32 § 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 roku o teronowych organach jednolitej W1ad2y pafistwowej (D2.U. NI 14, poz. 130). Nastepnie przedmiotowy grunt 2 dniem 27 maja 1990 roku sta1sie w1asnoscia,Dzie1nicy Gminy W., co znaj duje potwierdzenie W decyzji Woj ewody (...)numer (...)z dnia 09 czerwca 1992 roku, a na podstawie art. 20 § 1 ustawy Z dnia 15 maroa 2002 roku o ustroju W.pr2eszed1na wiasnosé W.( okolicznoéci bezsporne, a nadto uzasadnienie decyzji — /c 34 — 35). g W ozasie c1Zia1af1 woj ennych murowany, czteropietrowy ‘oudynek usadowiony na gruncie przy ulicy (...)w W. wybudowany W 193 5 roku, Zosta1 uszkodzony W 78%. Na podstawie umowy Z clnia 10 maja 1948 roku, zmienionej nastepnie umowq 2 dnia 26 paidziemika 1948 roku, W1asoicie1e nieruchomosci pr2yu1icy(...)M. R. (3), Z. R. (1)1 T. L.odda1i po1oZony na nieruchomoéci budynek rnieszkalny Wraz Z przynaleznym do niego ca1:ym podworzem wewnet'rznym w zarzqd, uzywanie i uzytkowanie Centralnemu Zar2a,doWi Pafistwowyoh Za1<1adoW (...)W W. na okres 39 lat, liczap od 01 maja 1948 roku do 30 kwietnia 1987 roku. Strony stwierdzily, Ze przedmiotowy budynek, obejrnuj qcy cztery kondygnacje jest uszkodzony i Wymaga gruntownego rernontu. W Zwiqzku 2 tyrn ustalono, ' 2e Centralny Za.r2a,d przeprowadzi W1asnym kosztem remont buclynku, 1qcZnie 2 2ainsta1oWaniem centralnego ogrzewania i gazu oraz Lll'Za_(1Z6l'l1€I1'l1ElZ16l1€'.1(, WC i po1o2enieIn tynkow Zewnetrznych. Strony postanowfly, 2e ca1koWity koszt, Zarowno remontu, j@l< " i Wszelkich Wydatkow ZW1E:1ZEll1yC1‘1 2 odbudowa, budynlm obciqza wyhlcznie Centralny Za.r2a,d i koszt ten stanowi ca1koWite pokrycie ozynszu przez ozas obowiqzywania umowy, tj. do dnia 30 kwietnia 1987 roku. Na podstawie umowy Centrahiy Zarzqd zoboWiqza1 sie, po doprowadzeniu budynku do stanu uzywalnoéci, oddaé w1a:§cicielom na ozas trwania urnowy do ich dyspozycji osiem izb na pierwszym lub dr|.1gi_m piefrze oraz jeden lokal handlowy — sklep na parterze, co stanowi W sumie 12% ogolnej powierzchni u2ytkoWej. Ponadto, Centralny Zarzqd zoboWiqZa1siQ wyp1aoié W1aécicie1om kwote 250.000,00 Z1, jako ryc2a1"t tytu1ern ZW1'01ILl poniesionych przez nioh kosztow, zwiqzanych Z odgruzowaniem i rozbiorkarni Zabezpieczajqoytni przedmiotowego budynku. Zgodnie 2 umowa, budynek mia1byé uzytkowany przez Cenlialny Za.rza,d na cele mies2ka1ne i uzytkowe. Centralny ZarZa_d ZoboWia,Za1sie po Wygasniooiu urnowy do wydania W1aSoioie1om budynku W stanio Zdatnym do dalszego u2yWania, przyjmujqc normalne jego zuzycie W ozasie trwania umowy ( dowody : umowy k. 1 7 — 21‘ zalqczonych aka‘ postegpowanfa adminisrracyjnego). _ W dniu 30 Wrzesnia 1948 roku Zarzqd Miej ski W W.Wyda1Centralnemu Zarzqdowi Pafistwowych Zak1adoW (...}poZWo1enie na Wykonanie robot ‘oudowlanych polegaj a_cych na odbudowie czteropietrowego frontowego budynku rnieszkalnego na nieruchomoéoi przy ulicy (...). W dniu 11 maja 1949 roku Wykonawca z1oZy1Wniose1< o Zatwierdzenie zmiany proj ektu odbudowy budynku, poprzez Wybudowanie dodatkowej piajrej kondygnacji. Pismem 2 dnia 04 pa2d2iernika 1949 roku Centralny Zarzqd Wystqpi1 do Zarzqdu Miejskiego Z Wnioskiem o Wydanie zezwolenia na uzytkowanie obudowanego budynku ( dowody : pisma .1. 847' 851). W dniu 16 lutego 1949 roku M. R. (3), Z. R. (1)1 T. L.z1oZy1i do Prezydium Rady Narodowej W W.Wniose1< 0 przyznanie prawa W1as11o§oi czasowej do gruntu nieruehomoéci po1oZonej przy u1icy(...)W W.. Pismem Z dnia 17 lutego 1951 roku Centralny Za1'za_d Przemyshi (...)W W.zW1"oci1 sie do Prezydium o nieprzyznanie dotychczasowym Whscioielom prawa Wieczystej dzierzavry przedmiotowego gruntu oraz oddanie tej nieruchomosci w zarzqd ' i uzytkowanie Cenrralnego Zarzqdu Przemys1u (...). W uzasadnieniu pisma wskazano, 2e Centralny Zarzqd dokonal gruntownego remontu budynku po1o2onego na gruncie przy uiicy (...), inwestujap sume 63 .624.727,00 Z1. Podniesiono takze, iz lokale W budynku zajmowane sa, obecnie przez pracownikow Centralnego Zarzqdu, jako mieszkania pracownicze, oprocz osmiu izb oddanyoh do dyspozycji W1a§cicie1i budynku ( dowody : wniosek ipismo k. 11 E22 zalqczonych aktpostqpowania adminisfiacjfinego). . Orzeozenieni. Z dnia 20 c2erWoa 1951 roku numer (...) Prezydium Rady Narodowej W W., od1noWi1o dotychozasowym W1a§cioie1on1 M. R. (3), Z. R. (1)1 T. Lprzyznania prawa w1asn0sci czasowej do gmntu nieruchomosci (...)po1o2onej przy ulioy (...)W W., jednoczeénio stwierdzaj qc, 2e Wszystkie budynki p01oZone na powyzszym gruncie przesz1y na W1asnoéé Skarbu Pafistwa ( dowdd : orzeczenie k. 25 zafcgczonych akz posrgpowania adminisrracyjnego). " W protokole objecia W posiadanie na rzecz Skarbu Pafistwa budynkow znaj duj qoyoh sic; na gruncie przy ulicy (...) sporzagzlzonyrn driia 21 lipca 1951 roku, Wskazano, 2e na przedmiotowym gruncie znajdujq sie: mieszkalny budynek frontowy murowaiiy, pieciokondygnaoyjny, podpiwniczony o powierzchni zabudowy 306 1112, oficyiia poprzeozna murowana, jednokondygnaoyjna, niepodpiWnio2o11a o powierzchni zabudowy 118 mg _oraZ mieszkalna pieciokondygnaoyjna ofioyna prawa, murowana i podpiwniczona o powierzchni zabudowy 1 16 m2. Wskazano takze, i2 W budynkach czynne sq instalacje Wodociagowa,
--- STRONA 5 ---
kanalizacyjna, gazowa i elektryozna (dowody: protokéi wraz 2 opisem k. 29 — 32 zakgczonycfz aktpostegpowania administracyjnego). W Iatach 70 — tyoh i na poozqtku lat 80 — tyoh Wydanych zosta1o szereg deoyzji administracyjnych dotyozqcych sprzedazy 1oka1i po1o2onych W budynku przy ulicy (...)W W., W tym decyzja Z dnia 27 lutego 1981 roku orzekajqca o sprzedazy lokalu numer (...), decyzja Z dnia 03paidziernika 1989 roku orzekajqca o sprzedaiy lokalu numer (...), decyzja 2 dnia 30 grudnia 1982 roku orzekaj a_ca o sprzedazy lokalu numer (...), decyzja Z dnia 14 grudnia 1977 roku orzekaj a,ca o sprzedazy lokalu numer (...), decyzja 2 dnia 31 paédziernika 1989 roku orzekajapa o sprzedazy lokalu 11umer(...), decyzja 2 dnia 13 grudnia 1978 roku orzekaj qca o sprzedazy 1o1<a1u nurner (...), decyzja Z dnia 26 marea 1979 roku orzekajqca o sprzedazy lokalu l'l1.Ll'Il6l‘ (...), decyzja 2 dnia 06 grudnia 1977 roku orzekajqca o sprzedazy lokalu numer (...), deoyzja 2 dnia 26 czenvca 1978 roku orzekaj apa o sprzedazy 1oka1u nume1‘(...), decyzja Z dnia 12 grudnia 1979 roku orzekajqca o sprzedazy lokalu nume1*(...)oraz decyzja 2 clnia 14 stycznia 1978 roku orzekaj apa o sprzedazy lokalu numer (...). Na podstawie powyzszych decyzji zostaly zawarte notarialne umowy sprzedazy tychze 1oka1i Wraz 2 udZia1ami w uzytkowaniu Wieczystym gruntu. Lapzna powierzchnia sprzedanych 1oka.1i Wynosi 509,92 m 2 ( dowody .' decyzje k. 339 375, odpisy zwykfe ksiqg wieczyslych k. 81] — 846, decyzje i akry nozarialne zafegajqce w zalqczonych akrach postgpowafi administracyjnych Samorzqdowego Kolegium Odwoiawczego w W. jc. I93 — 199, opinia bieglego rzeczoznawcy majqrkowego k. 389 — 437). Decyzjqz dnia 22 listopada 1999 roku numer (...)Samor2Qdowe Kolegium Odwoiawcze W W., na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. stWierd2i1o niewaznoéé orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W W.Z dnia 20 czerwca 1951 roku numer (...)W czesci dotyczqcej dZia1ek numer (...)z obrobu (...), stanowiqcych wiasnoéé Gminy W. ( dowéd . decyzja 1: 27 — 31). Dawna nieruohomoéé gruntowa przy ulicy (...)\V.oZnacZona numerem hipotecznyrn (...), sk1ada sie obeonie 2 zabudowanej d2ia1ki numer (...)o powierzehni 423 m 2, ureguiowanej W ksiqdze wieczystej KW (...), dzia11<i ewidencyjnej numor (...)o powierzchni 4.874 m 2, d2ia1k1 ewiclencyjnej numer (...)o powierzchni 123 mg, ktore stanowiq whasnoéé W.ora2 czeéoi d2ia1e1< ewidencyjnych numer (...)beda,cyoh W1asno:"§cia, Skarbu Pafistwa. DZia11<a numer (...)zabudowanajest frontowym, pieciokondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym, murowanym tradycyjnie, tynkowanym, podpiwniczonym. Powierzchnia uzytkowa budynku wynosi 1.524,82 m 2 ( dowody 1 uzasadnienie decyzji — k. 34 — 35, odpisy zwykle ksiqg wieczystych 1:. 811 — 846, opinia biegfego rzeczoznawcy majqtkowego 11. 389 ~ 43 7). Deoy2ja_ 2 dnia 23 paidziernika 2003 roku numer (...)PreZydent W.po rozpoznaniu wniosku M. R. (3), Z. R. (1)1 T. L.Z dnia 16 lutego 1949 roku o przyznanie prawa W1asno§ci czasowej (uzytkowania wieczystego) do gruntu po1o2onego przy ulicy (...)W W., ustanoWi1praWo uzytkowania Wieczystego do ud2ia1u wynoszqcego 0,6381 czeéoi gruntu o powierzchni 423 m 3, oznaczonego jako dZia1ka ewidenoyjna numer (...)W obrebie (...), uregulowanego W ksiedze wieczystej KW (...), po1o2onego W W.prZy ulicy (...)na rzecz T. L.W 0,2659 ozoéoi, na rZec2 Z. R. (3)W 0,1130 ozrgéci, na Izecz W. M.W 0,1130 czeéoi, na Izecz M. M. (1)W 0,0399 czeéci oraz na 1'Zec2 S. R.W 0,1063 czoéci. .1ednoezesnie organ odm6Wi1 ustanowienia prawa uZyfkoWania Wieczystego do udZia1u Wynoszqoego 0,3619 ozesci gruntu, oddanego W uzytkowanie Wieczyste wlascicielom lokali mieszkalnyoh numer (...)2najdujz1cych sie W buclynku przy ulicy (...), Wykupionych na podstawie aktow notarialnych ( dawdd : decyzja k. 32 39). D6C)’ZjQ 2 dnia 25 listopada 2004 roku numer KOCf671fGo.*'04 Samotzqdowe Kolegium OdWo1aWc2e W W., po rozpatrzeniu Wniosku T. L., Z. R. (3), W. M., M. M. (1)1 S. R.2 dnia 25 Iutego 2004 roku o przyznanie odszkodowania od Wojewody (...)w wysokoéci 1.377.200,00 21 2 tytulu sprzedanych lokali numer (...)2|1ajdujqcych sie W buclynkuprzy ulicy (...)W W., na podstawie art. 160 § 1 k.p.a. odmoWi1o przyznania odszkodowania, Z uwagi na jogo przedawnienie ( dowéd : decyzja k. 40 — 46). Decyzjami Z dnia 13 lutego 2008 roku numer (...), numer (...)i numer (...), Z dnia 31 marca 2008 roku numer (...), numer (...), numer (...)i numer (...)ora2 Z dnia 18 czerwca 2008 roku numer (...), numer(...), numer (...)i nun1er(...) Satnorzqdowe Kolegium Odwolraweze W W.stWierdZi1o, na podstawie art. 158 § 1 i2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a., i2 clecyzje o sprzedazy lokali mieszkalnych numer (...)Znaj dujqcych sie W budynku przy u1icy(...)w W.zosta1y wydane Z naruszeniem prawa, nie stwierdzaj qo jednak ich niewaznoéci z powodu vvywolania nieodwracalnych skutkow prawnych ( dowody : decyzje k. 339 — 3 75). Aktualna. Wartosé rynkowa sprzedanych lokali numer (...)po1o2onych w buclynku przy ulicy (...)w W., 2 uwzgleclnieniem obciqzenia ich szczegolnym trybem najmu, wed1ug poziomu cen aktualnych, a stanu na dziefi Q 20 czerwca 1951 roku wynosi 2.341 . 1 00,00 21, natomiast wed1ug stanu na dziefi wydania poszczegolnych decyzji o sprzedazy lokali wynosi 2.279.000,00 21. Po dacie sporzqdzenia opinii na rynku nieruchomoéci nie dosz1o do wyrainiej szych ruchow oenowycli, ktére mog1y1Jy mieé w]J1'yW na oszacowanq wartosé 1okali(d0w0dy .' opinia bieglego rzeczozncrwcy majqtkowego 1:. 389 — 43 7, opinia uzupefniajqcaz dnia 1'4 sierpnia 2013 roku k. 571' §_~ 615, opinia uzupelniajqca z dnia 01 paédziernika 2013 roku k. 647 — 650, ustne opfnie uzupefniajqca 11. 220 222, 563 — 564, 651 »— 654, protokél sporzqdzony za pomocq urzqdzenia rejesrrujqcego obraz 1' <z'z'wisgk Fr. 655, zaiqcznik do p?‘0{Ok0lu — translojgpcja l:. 715 — 743). Powy2s@ stan faktyozny Sqd ustali1na podstawie poWo1anych wyzej dokumentow, lctorych autentycznoéci 1 Zgodnosci 2 rzeozywistym stanern rzeozy nie kwestionowala Zadna 2e stron procesu — iiznajag: je za spojny, Wiaiygodny i nie budzqcy Wqtpliwoéci materia1 dowodowy. Zas1uguje na podlcreélenie, Ze Zadna ze stron nie poclwazala Wiarygodnoéci Wymienionych Wyzej dokumentow 2102onyoh do akt niniejszej sprawy, ani dokumentow W 2a1qczonych aktach postepowania adininistraeyjnego, a Zatem Wy11i1<aj ape 2 nioh okolicznosci na1e2a1o uznari Za bezsporne. Powyisze dowody Wzaj emnie sic; uzupehiiaja, 1 potwierdzaja, stqd te2 brak jest zdaniem Sqdu, pr2es1anek do odmowienia im mocy dowodowej i Wiarygodnoéci W zakresie, W jakim stanowily
--- STRONA 6 ---
one podstawq ustalefi fal<tycz"r1ych W niniejszej sprawie. Wobcc nickwastionowania ztozonych do akt kserukopii dokuinentéw brak byte poclstaw do Zaclania ztozenia Wyzej Wymicnionych dokumentéw W oryginale. Sad uznai, Ze sporzadzona W sprawie opinia biegtego rzeczoznawcy majagkowego S. O.(1<. 389 — 43 7) oraz jego opinie uzupetniaj ace (k. 571 — 615, 64'? — 650, 651 — 654) zastugujqna przypisanie im pehiej mocy clowodowej, p0nieWaZ zostaty sporzadzone przez osobq posiadaj aca fachowa Wiedzq i cloéwiaclczenie. Wyksztatcanie biegtego oraz jago empiria stanowia dla Sadu gwarancjq rzatelnoéci i dlatcgo Wnioski Wypiywajape 2 treéci sporzadzonych przez niego opinii przyjate zostaly jako Wiarygodliy cl0W6d mogapy stanowié podstawq ustaleli faktycznych W zakresie Wartoéci Iynkowqi sprzedanych lokali mieszkalnych ziiajdujapycli sir; W budynku na nieruchomoéci poioionej pray ulicy (...)W W. 2. uwzglqdriieniem ustawowych cgraniczsfi W zakresie m021iW0éci dysponowania nimi i pobierania czynszu. O rzetelnoéci biegtego S. O.éWiadczy, W ocenie Sqdu, tahe fakt zwiazany z tym, 2e popehiiwszy W opinii blacl rachunkowy, przyznat on powyzsza okolicznoéé i przcdstawit odpowiednia korekt;_:, nic badac do tego zobowiazywanym przez Sad. Warto takze podkreélié, Ze W zasadzie Zaclna ze stron postqpowania nie dowodéw, ktére pozwolityby zanegowaé dokonana przez biegtego VVYCBUQ 10ka1i. Wprawdzie pozwany Skarb Pafistwa Wyrazat zastrzezenia, co do wartoéci odtworzeniowej bqdacych przedmiotem opinii lokaii oraz co do ich stanclardu, jednak biegly pudczas skladania usmych wyj aéniefi rozwiat pojawiajace siQ W tym zaktesie wagcpliwoéci. Biegty wyjaénit W pierwszej koiejnoéci, Ze nie mégl w sprawie zastosowaé metody poréwnawczej z uwagi na ‘orak podobnych transakcji. Stad tea przyj aj d0chud0wa_ metodg szacowania, ktéra zakiada uwzglqdnienie wszelkich czynnikéw rynkowych, jakie Wystapuja W ‘danym momencie, W tym ryzyko zwiakszenia Wysokoéci czynszu. Ponadto biegly szacuj ac wartoéé odtworzeniowa lokali stusznie przyjat Waltoéci okreélone aktuahiie obowiazuj acymi przepisarni, gdyzjego zadanieln byte ustalenie wafloéci lokali wedhlg can clzisiejszych, a nie cen, jakie osiagaty lokale W latach 50 tych. Dodatkowo biegiy wbrew sugestiom pozwancgo nie miat 0b0W*iag1<u ustalania ile pomieszczefi znaj duje siq W poszczcgélnych wycenianych lokalach. Paktem re1eWantnym W niniej szej sprawie jest bowiem tapzna Wielkoéé powierzchni mieszkalncj budynku przy ulicy (...)d0 ktérej prawo utTaci1i powodowie Wskutek Wadliwej decyzji organu, a ktéra to powierzchnia nie byta kwestionowana przez pozwanego. Sad Okrggowy zwaiyl, co uastgpuje: W pierwszej kolejnoéci stwierdzié nalezy, Ze W niniejszej sprawie zastosowanie znaj duje przepis art. 160 § 1 i 2 k.p.a. Zgoclnie bowiem z art. 5 ustawy z dnia 2004 roku 0 zmianie ustavvy Kodeks cywilny oraz niektérych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) Wprowadzajacej n0We regulacje dot}/czacce oclpowiedziainozici za szkody Wyrzadzone W zwiazku Z Wykonywaniem W'i&CiZ)/ pubficznej, zrniany nia Wprowaclzone nie maja zastosowania do zdarzefi i stan6W prawnych powstaiych przed Wejéciem W Zycie ustawy. Iak Wypowieclziat sis; zaé Sad Najwyzszy W uchwale pelnego skladu Izby Cywilnej z clnia 31 marca 201 1 roku (HI CZP I 1'2/I O, LEX meme?‘ 751460) do roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzadzonej ostateczna clecyzja administracyjna Wydana przed clniem 01 Wrzeénia 2004 roku, ktérej niewaznoéé lub wydanie z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. stwierdzono zaréwno przed, jak i po tym dniu, ma zastosowanie art. 160 § 1, 2, 3 i 6 1<.p.a. Iezeli ostateczna Wad1iWa decyzja aclministracyjna zostata Wydana przecl dniem Wejécia W Zycie Konstytucj i, odszkoclowanie przystugujace na podstawie art. 160 § 1' k.p.a. nie obejmuje 1<0rz}xéci utraconych Wskutek jej Wydania, choéby ich utrata nastapita p0 wejéciu W Zycie Konstytucji. W konsekwencji Wskazaé trzeba, Ze W myél powotanej uchwaty W omawianych przypadkach nie zachoclzi koniacznoéé Wyczerpania aclministracyjnego trybu dochodzenia odszkodowania przewidzianego W art. 160 § 4 k.p.a. Przepis art. 160 k.p.a. W brzmianiu obotviqzujacym na dziefi poprzedzajacy Wejécie W Zycie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 roku stan0Wi1 W § 1, Ze stronie, ktéra poniosta szkodtg na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu alt. 156 § 1 albo stwierdzenia niewaznoéci takiej decyzji, shlzy roszczenie 0 oclszkodowanie za poniesionq rzeczywista szkodq, chyba 26 ponosi ona W1l"t§ za powstanie okolicznoéci wymienionych W tym przepisie. Z kolei § 2 tego przepisu stanowit, Ze do oclszkudowania stosuje sia przepisy kodaksu cywilnego z Wylagczeniem art. 418 tego kodeksu. Wedle § 3 art. 160 k.p.a. odszkodowania przystuguje ad organu, ktéry Wydat decyzjq z naruszenicln przepisu art. 156 § 1 k.p.a., chyba Ze WiI1Q za powstania okolicznoéci Wymicnionych W tym przepisie ponosi inna strona postagpowania dotyczapego tej decyzji; W tym ostatnim przypadku roszczenie 0 odszkudowanie sluzy W stosunku do strony Wimlej powstania tych okolicznoéci. Zgodnie natomiast z § 6 art. 160 k.p.a. roszczenie 0 odszkodowanie przedawnia siq z uptywem trzech lat od dnia, W ktérym stala siq ostateczna clecyzja stwierdzaj aca niewaznoéé decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. albo decyzja, w ktérej organ stwierdzit, W myél art. 158 § 2 k.p.a., ze zaskariona decyzja zostata wyclana z naruszcniem pfzepisu art. 156 § 1 k.p.a. Na WSfQp16 i'0zWaZyé nalezato podniesiony przez» pozwanego i podtrzymywany w toku catego postqpowania zarzut przedawnienia roszczsnia 0 zasadzenie odszkodowania za utratg lokali oparty 13a art. 160 § 6 k.p.a. Powolany przepis stanowii, Ze roszczenie 0 oclszkodowanis przedawnia siq z uptywem trzech lat od dnia, W ktérym stata siqtostateczna decyzja stwierdzajaca niewaznoéé decyzji wydanej 2 naruszeniem przepisu alt. 156 § 1 alba decyzja, wktérej organ stwierclzit, W myél art. 158 § 2, Ze zaskarzona decyzja zostata wydana z naruszeniem przepisu alt. 156 § 1. W stanie faktycznym niniejszaj sprawy decyzja naclzorcza z dnia 22 listopacla 1999 roku uzyskala przymiot ostatecznoéci zi chwilqjcj dorqczenia powodom, tj. jeszcze W listopadzie 1999 roku, zaé . roszczenie 0 oclszkodowanie skierowane zostato przez nich do organu administracji W lutym 2004 roku. Bez Wapienia zatam ' pomiadzy Wyrnienionymi datami uptynat trzyletni okres przcdawnienia, czego strolla p0W0d0Wa zreszta nie kWesti0110Wa1a. W celu obrony swego stanowiska p0W0d0Wie podnieéii jednak zarzut naduzycia prawa podmiotowego przez strona pozwama. (art. 5 k.c.). W myél art. 5 k.c. nie moina czynié ze swego prawa uzytku, ktézy by byt sprzeczny ze speteczno ~ gospodarczym przeznaczeniem tego praWa tub z zasaclami Wspétzycia spoteczncgo. Takie dziatanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uWaZane ga Wykonywanie praWa i nie korzysta z ochrony. W tym kontekécie p0W0cl0Wie p0W01yWa1i sit; przede Wszystkim na
--- STRONA 7 ---
dhigotrwatoéé postqpowania aclministracyjnego W przedmiocie ponownego rozpoznania Wniosku dekretowego, ktore trwato ponad ‘olisko 4 lata, tj. do dnia 23 paidziernika 2003 roku. . Z uwagi na powyzsze kluczowe znaczenie dla rozstrzygniocia niniejszej sp1'aWy ma ocena zgloszonego zarzutu przvedawiiienia W swietle: alt. 5 11. o. W orzeoznictwie jednolicie przyj muje sir; dopuszczalnoéé stosowania art. 5 1<.o. jako obrony przeciwko zarzutowi przedawnienia jednoczeénie podkreslajac, ze takie dzialanie jest z zasady Wyjatkowe i pozostaje uzaleérnione od Wykazania okolicznosci maj apych taki charakter (talc SqdNqjwy:%szy min. w uchwale z dnia J0 mama I993 roku, sygmakl H1 CZP 8/93, OSP z 1993 roku, Nr I2, poz. 244 oraz w wyroku z dnia 18 mqja 2006 roku, IV CK 367/05, LEXmmzer 37150.7). Z kolei W Wyroku z dnia 24 maja 2013 ro1<u(] ACa 157/13, LEXnumer I32 7520) Sad Apolacyjny W Katowicaoh Wskazat, Zozarzut przedawnienia stanowi prawo podmiotowe dtuznika, dlategojedynie W wyj ajkowych sytuacj ach moze nie zostaé uwzglqdniony przez sad i potraktowany jako naduzycie prawa na podstawie art. 5 k.c. Do nacluzycia prawa podmiotowogo dochoclzi Wowczas, gdy W konkretnych okolicznosciach podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia pozostaje W sprzacznosci z zasadami Wspotiycia spotecznego. W szczegolnosci znaczenie ma charakter uszczerbku, jakiego doznat poszkoclowany, przyczyna opoinienia W dochodzeniu roszczsnia i czas 1.rwania tego opoznienia, a takie zachowanie obydwu stron stosunku zobowiaganiowego. _ . Zclaniem Sadu, przenoszac powyzsze rozwazania na grunt przedmiotowej sprawy, nalezy uznaé, it istnieja poclstawy do pdzyj ocia, iz pozwany podnoszac zarzut przedawnienia dopuécit sit; naduzycia prawa podmiotowego. Za udzieleniem ochrony prawnej powodom przemawia W piemszej kolcjnoéci charakter doznanej przez nich szkody. PoWod0Wie (ich spadkoclawcy) zostali pozbawieni Wtasnoéci budynku i tytuhi prawnego do nieruchomosici, na ktorej budynek ten jest posadowiony, na skutek Wad1iWej decyzji adminisoacyjnej. Wtadza publiczna dopuscila sis; zatem deliktu. W konsckwenoji powodowie przez Wiele lat byli pozbawieni mozliwoéci dysponowania nieruchomoscia, korzystania z njejji pobierania pozytkow. Wadliwa docyzja dekretowa umoiliwita nastqpnio zbycie stanowiacych przedmiot sprawy 101:a1i naj emoorn, W ofekcie czego ich odzyskanie stato siq nien1oZliW_e. ‘ Powodowie podj Q11 starania o odzyskanic bezprawnie odebranego im majatku ' i doprowadzili do Wydania W roku 1999 korzystnej dla nich decyzji nadzorczej. Niezwtocznie po jej Wydaniu podjqli dalsze lcroki wystqpujap do Prezydenta W.o ponowne rozpoznanie Wniosku dckretowego. Z okolicznosci sprawy Wynikajednak, ie W postqpowaniu dotyczacym ponownego rozpoznania Wniosku dekretowego, terminy zatatwiania spraw administracyjnych okreélona W art. 35 § 3 k.p.a., zostaty Wielokromie przekroczone. Przypomnieé trzeba, to Prezydent W.p1owadzit to postqpowanie przez. blisko 4 lata. Z koloi powodowio nie Wystojaowali W tym czasie ze stosownym Wnioskiem o odszkodowanic za sprzedane lokale do Wtaéciwego organu, gdyz byli przekonani, it W pierwszej kolejnoéci musi byé rozstrzygnioty Wniosek dekretowy zgodnie z obowiazlijacym Wowczas orzecznictwem. W konsekwencji sluszna Wydaje sio konstatacja, 2e gdyby organ administraoji samorzadowej rozpoznat sprawq W rozsaclnym terrninie, to nie dosztoby do przedawnienia roszczenia. Powodom nie mozna bowiem postawié zarzutu biernoéci czy opieszatoéci W dochoclzeniu swoich praw. Niezwtocznie po uzyskaniu decyzji nadzorczej zwrocili sit; oni o ponowne rozpoznanie Wniosku dekretowego, a nastopnie po otrzymaniu decyzji Prezydenta W.boz zbadnej zwtoki Wystapili o odszkodowanie do Samorzadowego Kolegium Odwotawczego, a W niewiele ponad miesiac po uzyskaniu odmownej clecyzji wystapili na drogq sadowa, ' Zdaniem Sadu pozwany Skarb Pafistwa niozaprzeczalnie nie ponosi odpowiedzialnosci za nieterminowe zatatwianie spraw przez organy administracji sarnorzadowej, jednakze W orzecznictwie Wskazywano Wielokrotnie, ze o sprzccznosci zarzutu przedawnienia z art. 5 k.c. stanowié moga_ takze okolicznoéci, za ktore dtuinik nie odpowiada ( talc Sqa’Najwyz'szy w wyrokach: z dnia 17 Izpca 2009 roku, IVCSK I63/09, LEXnumer 527197 iz dnia 20 maja 2009 rokzx, ICSK 386/08, LEXm1mer 509001). Jak juz podkreslono, powodowie dochodza odszkodowania za szkodq powstala W Wyniku czynu niedozwoionego wydania bezprawnej dacyzji administracyjnej. Zwazywszy na oméwiona wyiej aktywnosé poW0doW W dochodzeniu swoich praw, uprawniona jest konstataoja, 2e nie dosztoby do przedawnienia, gdyby postegpowanie administracyjnego przed Prezydentem W.zakor'1czyto siq W rozsadnym terminie. Pozwany poprzez podniesienie zarzutu przedawnienia probuje zatem uchylié sig od zaspokoj enia uzasadnionych roszczefi ociszkoclowawczych, korzystajac z nie znaj dujacej usprawiedliwienia opieszatosci organu administracji samorzadowej przy ponownym rozpoznawaniu wniosku dekretoWego. Za szczegélnym traktowaniem niniejszej sprawy przemawia takie okolicznoéé niezwykle zawitego prawnie charakteru roszczefi dotyczapych gruntow {...), ktoly zaowocowat ‘oardzo chwiejnym, a czqsto wregcz sprzecznym ze soba orzecznictwem dotyczacym r62nych aspektow tych“spraW. Rowniez kwestia zwiazku przyozynowego pomizgdzy decyzja o odmowie przyznania W'i3SIl0§Ci czasowej a szkoda W postaci Wartoéci sprzedanych lokali budzita iiczne kontrowersje. Kres im potozyt ostatecznie dopiero wyrok Sadu Najwyzszego 2 dnia 27 listopada 2002 roku (I CKN I215/00, OSP 2 2004 roku, Nr 1, poz. 3). Ponadto, kontynuujac kwestiq rozbieznoéci W orzecznictwie dotyczapym spraw zwiaganych z delcretem (...)wa1to wskazaé takio na Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 19 styoznia 2000 roku ( I CKN 1038/98, LEX riumer 50827), na ktory powotywali sig powodowie. W Wyroloi tym Sad Najwyzszy Wskazat, Ze nie ma podstaw do przyj qcia, it W razie stwierdzcnia niewaznoéci decyzji Wytaczona jest rnozliwoéé Wyboru odszkodowania przez Zadanie restytucji naturalnej. Podkreélit nadto, Ze jezeli poszkodowany Wybrat restytucjo naturalna, a nastegpnie zrnienia zadanie na swiadczenie pieniqzne, to pierwsza czynnosé przeiywa biog przedawnienia, gdyz domaganie siq restytuoji naturalnej jest tym samym odszkodowaniem, dochodzonym jedynie W innej formic ( par. tez Scgd Apelacjvjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 1'2 kwietnia 2006 roku, wydanym w sprawie 0 sygnaturze akr I AC2 358/06). Jakkolwiek Wyrazono W przywotanych orzeczeniach stanowisko Sadu Najwyzszego i Apelacyjnego zostato W poiniejszych orzeczeniach odrzucono jako nietrafne, to jednak mogio Wywolaé u powodow uzasadnione przekonanie Ze ztozony przez nich vmiosek o
--- STRONA 8 ---
ponowne rozpoznanie Wniosku dekretowego i W konsekwencji domaganie sie restytucji naturalnej doprowadzito do przerwania ‘oiegu przedawnienia okreslonego W art. 160 § 6 k.p.k. Powodowie byli Wprawdzie reprezentowani przez profesjonalnego peh1o1nocnika,jednak faktern jest, 2e kierujac sie trescia przywotanego vvyroku, dziatali W zaufaniu do Wymiaru sprawiediiwoéci i nie moga z tego tytulu ponosié uj emnych konsekwencji. Dodatkowo nie mozna tu pominagf. znanego Sadowi z urzedu faktu, Ze W okresie, gdy poWodoWie Wnosiii niniej sze powodztwo, poWszechnap1'aktyka sqdéW bylo oddalanie powodztw nastepcow prawnych przedwoj ennych Wtaécicieli nieruohomoéci (...), W sytuaeji, gdy byiy Wytaczane przed ponownyrn rozpoznaniem Wniosku dekretowego jako przedwczesne i Wobec niewykazania, Ze faktyoznie doszto do szkody ( talc, m. in. Sqd Najwyzszy w uzasadnieniu uchwafy z dnia 21 mama 2003 roku, Hf CZP 6/03, OSNC z 2004 rokze, Nr J, poz. 4 1' Sqd Apelacyjny w Warszawie w wjyroku z dnia 14 paédziernika 2005 roku, 1ACa 238/05, nie publ). Powyzsze okolicznoéci Wskazuja zatem, 2e powodowie nie Wykazali sie opieszatoécia W dochodzeniu sWoich roszczeri, a ich postawa W tym zakresie, W swietle owczesnej praktyki sadowej, Wydaje sie zrozumiata i uzasadniona owczesnym obowiqzujacym orzeoznictwem, przy czyrn opoinienie W dochodzeniu przedawnionego roszczenia, nicWa_tp1iWie nie jest nadmieme. Okolicznoéoi niniejszej sprawy uktadaja sie bowiem W ciag zdarzefl Wskazujacy, Ze bezzW1oc2"nio po rozpoznaniu Wniosku dekretowego decyzja z dnia 23 paidziernika 2003 roku powodowie W dniu 24 lutego 2004 roku Wystapili do Samorzadowego Kolegium Odwolawczego z wnioskiem 0 odszkodowanie za sprzedanp lokate, dzialaj ac W przekonaniu uzasadnionym stanowiskiem Sadu Najwyzszego przedstawionym w powolanym vtyzej Wyroku z dnia 19 stycznia 2000 roku ( I CKN 1038/98, LEX numer 50827), ze toczqce sie od 1999 roku postqpowanie 0 rozpoznanie Wniosku 0 przyznanie W']'8.SI10§Ci czasowej, ktore byio faktycznie naprawieniem Wyrzadzonej im szkody przez restytucje naturahia przerwaio bieg przedawnienia. Wskazaé przy tym nalezy, Ze ornawiany zakres Wiedzy nasycony zawitosciami i rozbieznoéciami orzeezniczymi nawet Wérod adwokatow iradcow prawnych stanowi domene ich Wa_skiej grupy, co SadoWi jest znane z urzedu. Ponadto na korzysé poWodoW W tym zakresie dziata zestawienie ich opoinienia W dochodzeniu roszczenia z czasern trwania Wszystkich zainicj owanych przez nich postepowafi administracyjnych zmierzajacych do odzyskania praw do nieruchomoéei, W tym przede Wszystkim W zakresie ponownego rozpoznania wniosku dekretowego, ktére to postepowanie trwato 4 lata od chWili Wydariia przez Samorzadowe Kolegium Odwoiawcze clecyzji stwierdzajagzej niewaznoéé orzeczenia. odmawiaj acego przyz.na.nia poW0j ennym \>\~’1Ei§CiCi8lOm nieruchomoéci prawa wtasnosci ezasowej. Stad tez z uwagi na Wskazane powyiej okolicznoéci, W tym dokonywanq od 1999 Ioku zmiane linii orzecznictwa sadow odnoénie mo21iWoéci dochodzenia odszkodowafi przed ponownym rozpoznaniem Wniosku dekretowego W razie stwierdzenia niewaznoéci orzeczezi odinawiajacych przyznania Wtasnoéci czasowej, uwzglednienie W niniej szej sprawie zarzutu przedawnienia roszczenia poWodoW W3/Wodzonego z bezprawnej decyzji z dnia 20 czerwca 1951 roku i objetego Zqdanieln pozWu ktocitoby sie z zasada slusznosci. Z tego Wzgledu Wtaéciwe byto, zdaniem Sada, nieuwzglednienie tego zarzutu W oparciu o art. 5 k.c. Przeohodzap do oceny zaistnienia przestanek odpowiedzialnoslci strony pozwanej Wywodzonej z faktu Wydania decyzji 0 odmoWie'LtstanoWienia uzytkowania Wieczystego, stwierdzié Wobec poWy2szego naleiy, Zeirzecza strony powodowej byto Wykazanie bezpoéredniego, norrnalnego zWiaz1<u przyczynowego pomiedzy powstata szkoda a Wydana deoyzja adrninistracyjna, dotknieta Wada. Jalc wynika 2 utrwalonego orzecznictwa Sada Najwyiszego Wyclanego na gruneie art. 160 k.p.a.., stwierdzenie Wydania decyzji 2 razacym naruszeniem prawa przesadzajedynie 0 bezprawnoéci i Winie fimkcjonariusza pafistwowego przy wykonywaniu powierzonej mu ezynnosci (Zak Sqd Najwyfiszy w wyroku z dniu 03 maja 1985 roku, H CR 121/85, OSNC I986, nr 4, poz. 53). Analizuj a_c i oceniaj ac catoksztalt okolicznosci sprawy Sad doszedt do przekonania, Ze pomiedzy niewainyrn orzeezeniern administraoyjnym 0 odmowie ustanowienia Wtasnosci czasowej a szkoda istnieje norma1ny zWia_zek przyczynowy W rozumieniu art. 361 § 1 k.o. Szkoda, ktorej naprawienia domagaja sie powodowie, jest bowiem uszczerbek rnaj agkowy, jaki poWsta1 na slcutek decyzji odmawiajacej przyznania wlasnoéci tzzasowej do przedmiotowej nieruchomosci orzeczeniem z 20 ozerwca 1951 roku, W konsekwencji ktorego doszto do bezprawnego tozporzqdzenia Iokalami i W efekcie doprowadzil do ostateoznego odj ecia im prawa ich Wtasnoéci 0 konkretnej Wartoéci majatkowej. W niniej szej sprawie niezaprzeczalnie ma miejsce sytuacja taficucha zdarzefl prowadzapych do szkody, a Wiec zachodzi Wielocztonowy zwiazek przyozynowy, gdy kazdy z elementow taflcucha przyczynowego moze byé przypisany irmemu zdarzeniu o innych cechach podmiotowych i czasowyeh. Ustalenie odpowiedzialnoéci za kazde ze zdarzefi tworzacych 6W taricuch przyozynowoéci Wyznaga dokonania oceny normalnosei relacji pomiegdzy poszczegolnymi ogniwami taflcucha, gdyz kazde kolejne ogniwo Winno byé norrnalnym nastepstwem poprzedniego. Jak juz kilkakrotnie Wypowiadat sie W tym zakresie Sad Apelacyjny W Warszawie ( tak m. in. W wyrokach z dnia 30 lzpca 2008 rokzr, IACQ I 71/08, m'e}9ubl., z dnia 16 stycznia 2009 roku, IACa 693/08, m'epubf., z dnia 28 lgoca 2011 roku, I/ICa I159/09, niepubl, __ z dnia 27 czerwca 201'2 roku, I ACa I346/J1, nie pubij, a takze przedstawiciele doktryny ( min. Maciej Kalifiski W." Odszkodowanie za utratq lokati W buajmkach no grzmtach warszczwskich, Rejenr, numer 3 z 2006 roku) odmowa przyznania ' Wtasnoéci czasowej kazdorazowo zwiekszala prawdopodobieflstwo decyzji 0 zbyciu lokali, zas Wydanie tych decyzji kazdorazowo zwiekszato prawdopodobiefistwo utraty prawa uzytkowania wieczystego do grunnl i praWa Wtasnosci do czeéei budynku. Przypisanie deoyzj om o sprzedazy charakteru ogniw posrednich nie podwaza adekwatnoéci z.Wiaz1q1 czynnika sprawozego W postaci deoyzji dekretowej W sytuaoji relacji kauzatnyeh Wieloczionowych, gdzie ocenie z punktu Widzenia normalnojéei podlega koineydencja Wielu czynnikow kauzalnych —‘ W ich Wzaj emnyin powiazaniu { tak Leszek Bosek W gfosie do wyroku Sqdze Najwyiszego z dnia 27 Iisropada 2002 roku I CKN I215/00, OSP z 2004 ro.‘cu, numer 7 —8, poz. 99 z'Andrzej Koch
--- STRONA 9 ---
w giosfe do rego wyroku, OSP z 2004 roku, mmter I 1, poz. I39). Przyjecie, Ze szkoda'poWodoW jest normalnym nastepstwem bezprawnej decyzji dekretowej nie Wyklucza zatem istnienia adekwatnego zwiazku przyczynowego polniedzy szkoda a kolejnym ogniwem W tym iafiouchu zdarzefi — deoyzjami o sprzedaiy lokali, co miatoby znaczenie W razie uwzglednienia podniesionego przez strong pozwana zarzutu przedawnienia dla oceny zgloszonego W niniej szej sprawie poWodztWa ewentuaixiego. Zauwazyé naleiy, i2 W Wystepuj acym W okolicznoéoiach niniejszej sprawy iaflcuehu zdarzefi, ktore doprowadziiy do pozbawienia poWodoW prawa Wiasnosci spornych iokali, podwaione zostaly zarowno decyzja 0 odmowie ustariowienia WiI:l51‘l0§C1 ozasowej, jak i deeyzje sprzedazowe, ktorych Wydanie umozliwilo zawarcie uméw sprzeclazy W forrnie aktow notarialnych. Podkreslié przy tyrn trzeba, Ze pierwotna Wadliwa decyzja o odmowie przyznania Wiasnosci czasowej byia przyczyna poiniejszyoh, takze Wadtiwych decyzji o sprzedazy lokali i obie staiy sie przyczynq utraty prawa Wiasnoéci do sprzedanych skutecznie lokali oraz prawa uzytkowania Wieczystego do zwiqzanej z nimi czesci gruntu. Ten pogiad opiera sit; na obiektywnym rozumowaniu, ze gdyby nie doszio do sprzedazy lokali na podstawie vvydanych decyzji aclrninistracyjnych, powodowie nie utraciiiby prawa maj atkowego, obejmuj acego ich Wartoéé. Z kolei, gdyby nie wydano odmownej decyzji dekretowej z.dnia ‘z dnia 20 czerwca 1951 roku, Pafistwo nie uzyskaioby praw wiaécicieiskich do budynkow przy ulicy (...), a tym samym nie mogtoby Wydaé decyzji sprzedaiowych i zawrzeé umow sprzedazy czaéci lokali w tych budynlcach. Skutkiembowiem decyzji 0 odmowie ustanowienia na rzecz 5* poprzedniliow prawn)/ch powodow prawa Wtasnosci czasowej nieruchomoéci przy uiicy (...)by1o, stosownie do art. 8 dekretu z dnia 26 paidziemika 1945 roku owlasnosci i uzytkowaniu gruntow na obszarze W., odjecie poprzednikom prawnyrn powodow prawa Wiasnosci usadowionych tam budynkow, a stwierdzenie jej niewaznosci niweczyio ten skutek ( tak Naczelny Sod Adminisrraeyjny w uchwale z dnia 09 listopada Z998 roku, OPK 4/98 ONSA 1999/1/1'3). Gdyby natorniast nie zostaiy Wydane deoyzje sprzedafzowe to spome lokale nie zostaiyby zbyte na rzecz osob trzecich. Wydanie decyzji sprzedaiowej byio bowiem konieczne dla zawarcia umowy cywilnoprawnej, gdyi decyzja okresiaia Warunki zawarcia tej umowy ‘ i stanowila zezwolenie na jej zawaroie. Stad tez naleiy przyj qé, Ze normalnq konsekwencja takiej deoyzji byio jej Wykonanie przez zawareie umowy przenoszapej prawo Wtasnosci na osobe trzecia, co doprowadziio do utraty Wiasnoéci lokalu po stronie dotychczasowego Wtasciciela gruntu. Powyiszej oceny nie zmienia poglad Wyraiony W uchwale Naczeinego Sadu Administraeyjnego z dnia O9 listopada 1998 roku ( OPK 4/98, ONSA z 1999 roim, Nr 1, poz. 13) i zaaprobowany przez Sad Najwyiszy W Wyroku z dnia 27 listopada 2002 roku ( I CKN I215/00, LEX mime? 78330), Ze decyzja 0 sprzedazy najemcy lokalu rnieszkalnego jako przedmiotu odrebnej Wiasnosci z ustanowieniem uzytkowania Wieczystego utamkowej czesci gruntu pod budynkiem naleiy do kategorii aktow administracyjnych powodujaoych posrednie skutki cyWilnop1"aWne. Zwiagek przyczynowy, 0 jakirn mowa W art. 361 § 1 k.e., nie Wyklucza boWie1n sytuacji, W ktoryeh szereg zdarzeri moze bye przyczymi szkody i zdarzenia te pozostaja ze szkoda W blizszej lub dalszej korelacji, ale jest ona adekwatnym nastepstwern kazclego z nich. Przeprowadzone rozumowanie sine qua non potegaj ace na zadaniu pytania, ozy szkoda poWodoW nastapilaby takze Wtedy, gdyby nie wydano Wadliwych deoyzji o sprzedaizy lokali, prowadzi bowiem do jednoznaeznej iqonkluzji, Ze nie mogioby dojsé do zbycia lokalu bez wydania tego aktu administracyjnego. Na skutek Wadiiwej decyzji dekretowej doszio do zbycia W trybie Wtaéciwych przepisow lokali na rzecz osob trzecich, co przesadziio o przyj tgciu braku rnoZ1iWosci odwrocenia skutkow prawnyoh Wydanej decyzji W drodze postepowania adrninistracyjnego ( wk min. Sqd Najuyzltzy w uchwale 7 sgdzidw z dnia 28 maja I992 roku, HI AZP 4X92, ONNC z I992 roku, Nr 1'2, poz. 211). W konsekwencji powodowie, przedstawiajac trefié decyzji W przedmiocie ponownego rozpoznania Wniosku dekretowego z dnia 23 paidziemika 2003 roku oraz decyzji nadzorczych San1o1'zqdoWego Kolegium Odwotawczego z 2008 roku, shvierdzajacych Wydanie decyzji sprzeclazowyeh z naruszeniem prawa, lecz nie stwierdzaj apych ich niewaznosci z powodu wywotania nieodwracalnych skutkow prawnych, uozynili zadosé obowiazkowi Wykazania nieodwracalnego skutku decyzji dekretowej W tym zakresie, przy jednoczesnym Wykazaniu zdolnosci dekretowej pozostaiej ozeéci nieruchomoéci, co do ktérej ustanowiono ostatecznie praWo uzytkowania Wieczystego. Tym samym dokonana powyzej zgodnie z zaleceniami Sadu Najv»yiszego zawartymi W uchwale z dnia 21 marca 2003 roku ( III CZP 6/03, OSNC z 2004 roku, Nr 1, poz. 4), W ramach dowodow przedstawionych przez strony zgodnie z zasada kontradyktoryjnosci ocena catoksztaltu okolicznosci sprawy prowaclzi do Wniosku, Ze uszczerbek majqtkowy po stronie powodow jest normalnym nastepstwem Wydania decyzji o odmowie ustanowienia wlasnoéci czasowej gruntu przy ulicy (...)W W., co skutkowaio odj eciem owczesnym Wlaécicielom prawa Wiasnosci usadowionych na gruncie budynkow ( Zak tez Sqa’ Najvvyzszy w przywofanym wyzej wyroku 2 dnia 2 7 Zisropada 2002 roku iw wyroku z dnia 15 Zutego 2013 r0/cu, I CSK 332/12). W konsekwencji Sad przyj at, Ze sformuiowane przez powodow powodztwo glownejest usprawiedliwione co do zasady. Sad nie podzieiii przy tym zarzutu strony pozwanej, Ze szkoda po stronie powodowi nie powstaia, gdyi przedmiotowy budynek usadowiony na gruncie przy ulicy (...)W W.zostat zniszczony W skutek dziaiafi wojennych, a tyin samym nie istniai W ohWi1i Wejscia W Zycie dekretu z dnia 26 paidziernika 1945 roku o Wiasnoéci i uiytkowaniu gruntow na obszarze W., W zwiazku z czym jego przedwojenna Wtascicielka nie mogia utracié prawa Wiasnosci budynku. AZ taldmpogladem nie mozna sie jednak zgodzié. Zauwaiyé bowiem nalezy, Ze sposob postepowania W przypadku budynkow, ktore ulegiy uszkodzeniu W ozasie Wojny reguiowai dekret Z dnia 26 paidziernika 1945 roku o rozbiorce _ i naprawie budynkow zniszczonyeh i uszkodzonych Wskutek Wojny (Dz.U. z 1947 roku, Nr 37, poz. 181), ktory Wszedt W Zyeie W tym samym dniu, co pI‘Z},’W0i&1'lyj11Z dekret o Wiasnosci i uzytkowaniu gruntéw na obszarze W.. Zgodnie z art. 1 § 3 dekretu o rozbiorce; budynkiem zniszczonym jest budynek, znajdujacy sie Wskutek dziaiafi Wojennych aibo niszozycielskiej dziatalnosei
--- STRONA 10 ---
okupanta W takim stanie, Ze Wediug orzeczenia Wiadzy budowlanej poWinien ulec rozbiorce. Z kolei W mysl art. 1 § 4 dekretu 0 rozbiorce, budynkiem uszkodzonym jest budynek, ktory Wskutek przyczyn, o ktoiych mowa W ustepie poprzedzajacyrn, znajduje sit; W stanie niezdatnyrn W catosoi Iub ezeéci do uzytkowania, moie byé jednak Wediug orzeozenia Wiadzy budowlanej doprowadzony do stanu uzywalnosoi. Stosownie zas do art. 2 i 3 rzeczonego dekretu, Wtasciciel budynku zniszczonego obowiazany jest na Wezwanie Wiadzy budowlanej przystapié bezzwtocznie do rozbiorki budynku, a material}! 2 rozbiorki powinny byé usuniete z terenu, chyba Ze sq potrzebne do odbudowy budynku. W prz}»pad1<u gdyby Wiasciciei nie Wykonat powyzszych obowiazkow, do ich wykonania uprawniona byta Wiadza budowlana. Z usta1onych.W sprawie okolieznoéci Wynika, 2e jakkolwiek budynek mieszkalny potoiony przy ulicy (...)zosta1 zniszczony Wskutek dziaiafi Wojennyoh W 78%, to jednak Wiadza budowlana nie Wydaia orzeczenia nakazujacego jego rozbiorke. Co Wieeej, na podstawie urnowy z dnia 10 maja 1948 roku, zmienionej nastepnie umowa z dnia 26 paidziemika 1948 roku, W1a§cioiele oddali przedmiotowy budynek W zarzad, uzywanie i uZ}/tkowanie Centralnemu Zarzadowi Pafistwowych Zakiadow (...)W W.. W umowie strony stwierdziiy, it: budynek, obejmujqey oztery kondygnacje jest uszkodzony i Wymaga gruntownego remontu, ktory zobowiazai sie przeprowadzici Centrainy Za1'za_d. Ponadto, W dniu 30 wrzesnia 1948 roku Zarzqd Miejski W W .W§/diii Centralnemu Zarzadowi Pafistwowych Zakiadow (...)p0Z\V0iBI1i63'13. wykonanie robot budowlanych polegajqcych na odbudowie czteropietrowego frontowego budynku mieszkalnego na nieruchomosci przy ulicy (...). Z kolei w piémie z dnia 17 lutego 195 1_ roku Centratny Zarza_d Przemysiu (...)W W.Wskazat, ze dokonal gruntownego remontu budynku poioionego na gruncie przy ulicy (...), inwestujac sumo 63 .624.727,00 zt. Z powyiszyoh okolicznosci jednoznacznie Wynika, Ze wprawclzie uszkodzenia przedmiotowego bud)/n.1<u byly znaczne, to jednak nie na tyle, aby nakazywaé jego rozbiorke. Prowadzi to do wniosku, ze budynek ten nie byi budynkiem zniszczonym W rozumieniu dekrenl o rozbiorce, a jedynie budynkiem uszkodzonym, ktory nastepnie zostai Wyremontowany. ?onadto, Wbrew twierdzeniom pozwanego Skarbu Pafistwa po zakoficzeniu dziaiafl Wojennych, zachowata sie przynajmniej W oz:géoi strukmra budynku, co jednoznacznie wynika 2 przywotanej Wyzej umovt3', gdzie strony wyrainie wskazaiy, Ze jej przedmiotem jest ezterokondygnacyj ny ‘oudynek. Nie ma zatem racji pozwany Wskazujac, ze na przedmiotowym gruneie przy ulicy (...)2:najdoWa1y sie jed}/nie gruzy budynku. Stad tez, W ocenie Sadu, uprawnione jest twierdzenic, Ze W dniu 21 iistopada 1945 roku, tj. W dniu Wej scia W Zyoie dekretu o Wiasnosci i uiytkowaniu gruntow na obszarze W., na nieruchomosci przy ulicy {...)W W.ZT1ajd0Wfii sie budynek W rozumieniu art. 5 tego delqetu. Pogiad taki przyjely takie niewqtpliwie organy adrninistraoyjne przy ponownyrn rozpoznawaniu Wniosku dekretowego. Konstatuj ac ten Wagek rozwazazi, stwierdzié naleiy, Ze fakt ZIliSZCZCfi budynku nadajacego sie do odbudowy, ktorej dokonano, jest irrelewantny praW11ie i miatby znaozenie jedynie Wowczas, gdyby strona pozwana zgtosiia W ramach pozwu Wzajemuego, badi zarzutu potragzenia swoje roszozenia z tytuiu naktadow na niemchomoso. Takiej alccji zas nie podjela, gdyz nie sforrnuiowata W tyrn zakresie Zadnego Zadania ani Wnioskow doWodoWych najego poparcie, poprzestajac na stanowisku, Ze fakt zniszczefi i poiiniejszej odbudowy budynku zWa111ia ja_ z odpowiedzialnosci odszkodowawczej. Podkreslio przy tym naiezy, Ze 2. tresei przywotanej juz umowy 2 dnia 10 maja 1948 roku, zmienionej nastepnie umowa z dnia 26 paidziemika 1948 roku, Wynilca i2 Wtasoiciele przedmiotowego budynku mieszkalnego oddali go Wraz. z przynaieinym do niego caiyrn podworzem Wewnetrznyrn W zarzad, uzywanie i uzytkowanie Centrainemu Zarzadowi Paristwowych Zakiadow (...)W W. na okres 39 lat, liozac od 01 maja 1948 roku do 30 kwietnia 198'? roku. Jednoczesnie strony postanowiiy, Ze catkowity koszt, zarowno remontu, jak i Wszelkich Wydatkow zwiazanych 2 odbudowa budynku obciaia Wytacznie Centratny Zarzad i koszt ten stanowi oatkowite pokrycie czynszu przez czas oboWiazy\vania umowy, tj. do dnia 30 kwietnia 198? roku. Z powyzszych postanowieri umownych Wynika, Ze strony uzuaiy ze ekwiwalentne sWoje Wzaj ernne swiadczenia W postaci 2 jednej strony dokonania naktadow na odbudowe budynku, a Z drugiej umozliwienia odbudowujacemu nieodptamego zajmowania budynku do dnia 30 kwietnia 1987 roku. Faktem jest zatem, Ze czyniacy naktady Centralriy Zarzad Pafistwowyoh Zaktadow (...)uzyska1ju;t poizytek W postaoi Wartosci czerpanej z korzystania z naprawionego budynlcu przez okres 39 lat, co stanowito ekwiwalent kosztow odbudowy. ‘ W tyrn miejsou Wskazaé trzeba na wyrok Sadu Najvsyzszego z dnia. 22 grudnia 1977 roku (H CR 4 74/77, OSNC 1978/9/I 65), zgodnie z ktorym osobie, ktora dokonaia na nieruchomosci pafi stWoWej nakiadow W nadziei, Ze uzyska prawo jej uiytkowania na podstawie przopisow o naprawie budynkow zniszczonych Wskutek Wojny, lecz prawa tego Z jakiejkolwiek przyczyny nie uzyskata, mole przyslugiwaé roszczonie o zwrot bezpodstawnego Wzbogaeenia. Przy ocenie, czy roszczenie to istnieje i jaki jestjego zakres, nalezy min. brad pod uwage, czy Wymieniona osoba faktycznie z Wyremontowanej nieruchomosci korzystaia, czy oplacaia z tego tytuiu czynsz oraz czy przez czas, W ciagu ktérego byte. W posiadaniu nieruchomosci, czerpaia z niej dochody. Jezeli wiqc Centralny Zarzad Pafistwowych Zaktadow (...) osiagnat jut korzysé W postaci mozliwosci uzytkowania wyremontowanego budynku, to korzyéé ta niewatpliwie skompensowala naklady poezynione na remont, co oznacza, Ze powodowie po przywroceniu im wtasnoéci czeéci nieruchomosci nie sa_ bezpodstawnie Wzbogaceni, a zadanie uwzglednienia nakiadow na remont przy szacowaniu naieinego im odszkodowania jest W tych okolicznoéeiach bezprzedmiotowe. . Uzupelniajac powyzsze rozwazania Wskazaé trzeba, i2 Sad nie Widzi mozliwoéci zastosowania W niniejszej sprawie zasady Wyrownania korzysei z uszozerbkiem (compensatio Zucri cum damno). Jak Wskazuje sic; W nauoe prawa zasada kompensacji szkody z uzyskanymi przez poszkodowanego korzyéciami Wynika z ogoinego zaiozenia, ze poszkodowany W koficowym . rezultaeie naprawienia szkody nie powinien otrzymaé Wiocej niz Wynosi sama szkoda._ Problem kompensaoji poWstaje Wowczas, gdy zdarzenie Wywohlj ape szkode jestjednoczesnie Jlrodtem korzysci dla poszkodowanego. Normatywna podstawa zastosowania compensario lucri cum danmo, stanowiacego czeso ustalania prawnie relewantnego uszczerbku, jest art. 361 § 2 k.c. Celem tej konstrukcji jest zapewnienie funkoji kompensacyjnej odszkodowania i unikniocie Wzbogacenia poszkodowanego. Wyrownanie korzysci 2 uszczerbkiem nie oznaoza zatem znmiej szenia odszkodowania ani jego lniarkowania tylko stanowi element ustalania zakresu prawnie relewantnego uszozerbku W mieniu poszkodowanego (wk Sqd Najwyzszy W wyroku z dnia 21‘ sierpnia 2013 roku, H CSK 681'/2, LEX memer 1365638). W orzeczniotwie jednoznacznie podkresia siq, Ze zasada compensario fucri cum damno moze
--- STRONA 11 ---
bye zastosowana tylko Wobee nastepstw zdarzenia zobowiazujacego do wynagrodzenia szkody, a Wiee tylko Wtedy, gdy uszezerbek i korzyée Wynikiy ze zdarzenia zoboWia_zuj aoego do Wynagrodzenia szkody, sa Wiec Wynikiern tego sarnego zdarzenia. Ta tozsamose zdarzeniajest Warunkiem zastosowania zasady Wyrownania korzysei z uszezerbkiem. Jezeii Warunek ten nie zaehodzi, tj. jezeli korzyse i uszczerbek Wynikty z roznyeh zdarzezi, zastosowanie omawianej zasadyj est nieclopuszczaine, gdyz byioby to sprzeczne z celem odszkodowania (raft Sad Najwyzszy w achwafach z dnia 27 mama 196] roku, I CO 2 7/60, OSPiKA I962 roka, ar 4, poz. 105, z dnia 23 kwiernia 1965 roka, HI PO 3/65, OSPiKA 1966 roku, nr J, poz. 1). W konsekweneji zdarzenie szkodzaee, za ktore ponosi odpowiedzialnose okreslony podmiot, musi stanowie koniecznaprzestanke uzyskania przez poszkodowanego korzysci, a korzyse uzyskana podlega zaiiczeniu na poezet odszkodowania ryiko Wowczas, gdy zaspokaja ten sam interes poszkodowanego powstaiy Wskutek danego zdarzenia, czyli gdy Wskazane odszkodowanie zmierza do restytucji W tyrn samym zakresie (wk Sad Najwyzszy w wyroiza z dnia 02 sierpnia I 963 roku, OSPiKA I 964 r0/cu, poz. 220). Nie budzi rowniez Watpiiwosci, ze zasada Wyrownania korzysei z uszezerbkiem moze mice zastosowanie zarowno W przypadku uzyskania korzyéci bezpoérednio od sprawcy, jak i osoby trzeciej, przy ezyrn W tym ostatnim przypadku dominuje stanowisko, ze nie uwzglednia sie swiadczefi otrzymanyeh od osoby trzeciej jezeii wywodza_ sie one z innych tytutow prawnych i siuzqodmiennym celom jak oclszkodowanie (tak Sqd Najwyzszy w wyrokuz dnia 2] sierpnia 2013 roku, H CSK 68]/2, LEX numer 1365638)’. Zauwazye naiezy, iz W przedmiotowej sprawie strata po stronie powodowej powstata na skutek wydania Wadliwej clecyzji administracyjnej. Natorniast okolicznose W postaei dokonania przez Centrainy Zarzqd Pafistwovvych Zakiadow (...)w Wnaktadow na nieruchomosé budynkowa nie miaia zadnego zwiazku z rzeczona decyzj a. Wynika to z faktu, ze nakiady na odbudowe budynku zostaty poczynione W kofieu lat czterdziestych, czyli przed Wydaniem decyzji szkodzapej i W okresie, gdy Wtasnoée budynkow przysiugiwala jeszcze poprzednikom prawnym powodow, a czyniacy naktady miai Wiedze, iz nie jest wiaseieielem nieruehomosei. W rezultacie uzasadniona jest teza, ze W okolicznosciach sprawy, odszkodowanie i uzyskane korzysei nie sq skutkiem tego samego zdarzenia prawnsgo, co Wyklucza mozliwose zastosowania zasady Wyrownania korzysci z uszczerbkiem. Korzysei jakie przypadty poprzednikom prawnym powodow na skutek czesciowej odbudowy i remontu btldynkow, Wynikaiy z poniesienia nakiadew na rzeoz, ktore W swietie art. 4 dekretu z dnia 11 pazdziernika 1946 roku — PraWo rzeozowe (Dz.U. z 1946 roku, Nr 57', poz. 319 ze zm.) staly sie jej czeéoiami skiadowymi. Nie mozna zatem traktowae tyeh nakiadow W sposob abstrakcyj ny, W octerwaniu od utraoonej rzeczy. Sad podzielii przy tym przedstawione W uzasadnieniu Wyroku Sada Apelaeyjnego W Warszawie z dnia 16 kwietnia 2013 roku W sprawie I ACa 1195/'12 rozwazania na tle anaiogicznego stanu faktyeznego, ze ewentualne roszezenia roziiezeniowe zwiazane z tymi nakladami rnajaprzy tym eharakter obiigaeyjny, a Wiec nie podazaja za rzeeza( tak rowniez Sad Najwyzszy w wyrakach z dnia O7 marca I997 roku, H CKN 5 7/96 i z dnia 05 grudnia 1997 roku, I CKLN 558/9 7). Oznacza to, ze przejscie Wiasnosci na inny podmiot nie powoduje zmiany diuznika. O ile zatem nakiady dokonane ‘oyty W okresie gdy poprzednicy prawni powodow byii Wiascicielami budynku, to nie ulega WE1l'piiW0§C1, iz moga bye pod pewnymi Warunkarni _ i W pewnym zalcresie, skierowane przeeiwko nim roszczenia rozliczeniowe. Sytuacji tej nie zmieniio pozbawienie poWodoW budynkew decyzja dekretowa, gdyz formalnie nadal byli dtuznikami. Roszczenia dotyezaee naldadow nie pozostaja W ZWifl_Z.kl.l prawnyrn z treseia owej decyzji. Wynika z tego, Ze kwestia istnienia irealizaeji uprawniefi Wynikaj aoyeh z dekrem (...)1ezy W innej piaszczyznie niz rozliczenie nakiadow na budynek dekretowy. Rozstrzygnieeie W przedmioeie Wniosku dekretowego nie Wpiywa na sytuacje dotyehczasowych Wtascicieli budynku W aspekeie ich odpowiedzialnoéci za naktady na te 11iel‘I1oh0n'10SC i nie zmniej sza zalcresu pasywow W ich rnajatku. Prawidlowe rozstrzygriiecie dekretowe W 1951 roku nie zalezato od rozliezenia nakiadow. Gdyby hipotetyeznie poprzednicy powodow takie orzeezenie uzyskali mogiiby sprzedae praWo Wiasnosei ezasowej z Wlasnoéeia budynkow, a nabywca nie bylby obciazony obowiazkiem zW"rotu Wartosci naktadow. Ewentualnose zatem Wystapienia z roszczeniami rozliczeniowymi nie mogia 2. istoty rzeczy rzutowae na cone nieruchomosci. W konsekweneji obecnie nie maze obnizae rozmiaru szkody. Natomiast dazenie do zmniejszenie Wymiarti szkody o Wartoée naktadow, jak Wskazal Sad Apelacyjny W Warszawie w powotanym orzeczeniu, wydaje sie zmierzae do obej éeia zakazu potraeania 2; Wierzytdnoécia. Wynikajac21 z ozynu niedozwolonego statuowanego art. 505 pkt 3 k.e. Kwestia Wtornajest przy tym zagadnienie komu mogioby obecnie siuzyé roszczenie z tytuhl dokonanych przez Centralny Zarzad Pafistwowych Zakiadow {.. .)nakiadoW. Podlcreslie takze trzeba, ze odmowa ustanowienia Wtasnosci czasowej 3 i jednoczesnie przejsoie budynkow przy uiicy (...)na Skarb Pafistwa w 1951 roku dokonato sie wobec budynkow juz odbudowanych i wyremontowanych, stanowiapych Wtasnosé poprzednikéw prawnych powodow. Okreslenie Wysokosei szkody winno ten fakt uwzgledniae, co oznacza, ze badaniu powinna podlegae wartose budynku 2 poniesionymi nafi nakiadami na odbudowe iremont ( talc Sad Apelaqtjny W Warszawie W wyroku 2 dnia 16 lcwietnia 2013 r0/cu, IA Ca 1195/12, niepubl). Rozmiar szkody maj atkowej podlegajacej naprawieniu zgodnie z art. 361 § 2 k.c. ustala sie przy tym przez porownanie dwoeh stanow maj agkowyeh: tego W jakim poszkodowany rzeezywiécie sic; znajduje Wskutek zdarzenia szkodzqcego, z tym, W jakim by sie znaj doWa1, gdyby zdarzenie szkodzace nie nastapiio ( par. postanowienie Sqdu Najwyzszego z dnia I2 marca 2010 rofm, HI CZP 7/I 0, wyrok Sada Najwyzszego z dnia U Eipca 1957 rku, H CR 304;/55, OSNCK I958, nr HI, poz. 76 i z dnia 14 stycznia 2005 roka, HI CK 193/04, OSP 2006, z. 7 8, poz. 89, postanowienie z dnia 12 marca 2010 roku, HI CZP 7/J 0). Naiezne powodom odszkodowanie W zakresie dammmz emergens zostatoiobiiczone W oparoiu o orriowione powyzej dowody z opinii biegiego. Sad uznai, ze miarodajna dla ustaienia Wysokosci odszkodowania bedzie Wartose sprzedanyeh lokali okreslona Wediug ich stanu na dziefi Wydania tej decyzji, ktora spowodowaia szkode, a cen aktualnych, a to zgodnie z treseia art. 363 § 2 k.e. Wysokose odszkodowania Winna zatem Wyrownae roznioe pomiedzy obeenyrn stanem maj a_t1<oWym poszkodowanego, a tym stanem, jaki by istniai gdyby nie nastapiio zdarzenie \vyWoiujaee szkode. Przywoiana teoria rozniey pozwala okreslie szkode jako
--- STRONA 12 ---
roznice dwooh stanow W sferze maj atkowej: hipotetyeznego i obecnego' W chWi1i orzekania, bedaeego nastepstwern zdarzenia, ktore szkode Wywotaio (tak Sad Nafwyzsz)» w wyroku z dnia 08 czerwca 2004 roku, I CK 644/03, LEX mmzer 424269). W tym zakresie Sad podziela jednoozesnie ut;rWa1ona_juz1inie orzecznictwa ZEipOCZEt_T.i<.OW8.Il£1 orzeozeniem Sadu Najwyzszego z dnia 27 listopada 2002 roku (1 CKN 1215/00, LEX mtmer 78330), iz zachodzi W takirn przypadku konieoznose brania poduwage Wszystkioh ograniezeri prawnych, ktorym podlegataby przedmiotowa nieruehornose, gdyby nie doszto do jej bezprawnego przej eoia przez Pafistwo. Ten Wymeg Wziai zas pod uwage biegty S. O. w swojej opinii uwzgledniajao przy szacowaniu Wartosei spornych lokali fakt oboiazenia ich szczegolnyrn trybern najmu. Takie ograniczenie Wynikato z Wprowadzenia publieznej gospodarki lokalami na podstawie dekretu z dnia 21 grudnia 1945 roku (Dz.U. z 1950 roku, Nr 34, poz. 434). W éwietie powyzszego, gdyby nie doszio do utraty przez owczesnego Wiaéciciela prawa Wtasnosoi budynkow i znajduj aoyeh sie W nich lokaii, to dysponowaiby on lokalarni obciagonymi przymusowym prawern I18j11‘1Ll, co obnizatoby ich Wartose, bowiem Wiascieiel rnusiaiby Wyiozye okreslonakwote na zapewnienie mieszkania dotyohezasowemu najemcy, choac uzyskae 1oka1 Wolny od obciazenia takim prawem. Ostateeznie zatem naiezato przyjao, ze powodom nalezy siq odszkodowanie W Wysokosci dochodzonej przez niech z powodztwa gtownego, ktora jest nizsza od ustalonej przez biegtego, ktéry wskazal, ze Wartoéé sprzedanych lokali numer (...)po1o2onyqh W budynku przy ulicy (...)w W., z uwzglednieniem oboiazenia ich szczegélnyrn trybem najmu, Wediug poziornu cen aktuainych, a stanu na dzieri 20 ezerwca 1951 roku Wynosi 2.341.100,00 21. W tym miejscu Wskazaé nalezy, ze W pisrnie prooesowym z dnia 17 grudnia 2013 roku modyfikuj ac zadanie gtowne, poWodoWie Wniesli o zasadzenie na ich rzecz jedynie kwoty 1.360.620,00 Zi. Nastepcami prawnymi przedwojennej Wlascioieiki budynku przy ulicy (...)sa aktualnie M. L.i A. L.W 168/5 76 (0,2916) ozesoi kazdyz nioh, E. R.i B. S.W 517576 (0,0886) czesci kazda z nich oraz M. M. (1)W 138,/576 (0,2396) czesoi. W konsekwenoji z zadanej W rarnach powodztwa gtownego kwoty 1.3 60.620,00 z1stanoWia,cej czesé W3I"[0§C1 sprzedanych lokali W budynku przy uliey (...)W Wfiad zasadzii na rzecz M. L.i A. L.kWoty po 481.140,00 z1,na rzecz B. S.i E. R.kwoty po 1.500,00 21, a na rzeoz M. M. (1)kWote 395.340,00 Z1, zgodnie z zadaniein, spreeyzowanym W piémie proeesowyrn z dnia 17 grudnia 2013 roku. Podkreslie przy tym nalezy, ze jakkolwiek ustaionaprzez biegtego Wartose sprzedanych loloali byia wyzsza niz kwota Zadana przez poWodoW W rarnaeh poWodztWa gtoW"neg'o, to Sad kieluj ac sie dyspozycja_ art. 321 k.p.c. mogt orzekae tylko W raniaeh sformulowanego przez nieh zadania. . Odsetki ustaWoWe z uwagi na odszkodowawozy oharakter roszozenia (art. 363 § 2 k.c.) zostaty zasadzone od daty Wydania wyroku, zgodnie z Zadaniem poWod6W odnoszacym sie do powodztwa gtownego W tyrn zakresie. Skoro bowiem zgodnie z art. 363 § 2 k.c. Wysokose odszkodowania zostala W przedrniotowej sprawie ustaiona Wedtug een z daty Wyrokowania, to odszkodowanie W takiej Wysokosei staje sie Wymagalne dopiero z data wyroku, a zasadzenie odsetek od daty Wczesniej szej skutkowatoby naruszeniem art. 481 § 1 k.c. ( rak SqdApe1ac.j/jay w Warszawie W wyroku z dnia 15 Zipca 2011 raka, 1ACa 233/11, LEX numer 11.20094) i art. 321 § 1 k.p.c. stanowiae orzeczenie ponad zadanie, a ponadto prowadzitoby do kompensaty uszezerbku pokrytego juz przez kwote odszkodowania ustalonego zgodnie z zasada przewidziana, W art. 363 § 2 k.c. ( tak Sad Najwgzzszy w Wyroka z dnia 16 kwiemia 2009 roku, I CSK 524/08, LE/Ynumer 511024). Jak Wykazano Wyzej prawriie Wadliwa, byia Wydana W dniu 20 ozerwca 1951 roku deoyzja Prezydium Rady Narodowej W W.1noca ktorej, odrnowiono poprzednikom prawnyrn pow0d6W przyznania prawa Wtasnosci czasowej do nieruchornosci gruntowej potozonej W W.przy ulicy (...). Zgodnie zaé z treesia, art. 160 § 3 k.p.a. odszkodowanie przysiuguje od organu, may Wydal zaskarzona decyqe z naruszeniern art. 156 § 1 k.p.a. Poniewaz organ, ktory te decyzje wydat juz nie istniej e, Wobee tego odpowiedzialnose odsfltodowawcza obciqza inastepee; prawnego organu, ktely te Wadliwa decyzje Wydai. Prezydium (...)Rady Narodowej byto organem Wykonawczym i zarzaflzajaeymwtadzy pafistwowej stopnia Wojewodzkiego (art. 12 i 38 ustawy z dnia 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej wladzy pafistwowej Dz. U. z 1950 roku, Nr 14, poz. 130). Kompetencje tego organu przesziy, zgodnie z ustawa dnia 22 listopada 1973 roku o zmianie ustawy o radach narodowych, na terenowe organy administracji pafistwowej szozebla Woj ewodzkiego (Dz. U. 2: 1973 roku, Nr 43, poz. 276), przy czym W miejsce Prezydium Rady Narodowej W W.terenowym organem stopnia wojewodzkiego zostatP1'ezydent W.. Stan ten ulegt zmianie z dniem 2'? maja 1990 roku, kiedy do wiasoiwosci woj ewodéw przeszly, miqdzy inn}/mi, kompetencje nalezace uprzednio do terenowych organow administracji pafistwowej stopnia Wojewodzkiego (art. 53 ustawy z dnia 22 marca 1990 terenowych organach administracji rzadowej ogolnej Dz. U. z 1990 roku, Nr 21, poz.123). Przedstawiony stan prawny prowadzi do Wniosku, iz biernie legitymowany w sprawie jest Skarb Pafistwa reprezentowany przez Wojewode (...). Wtasciwose Wojewody (...)jako sratiofisci Skarbu Pa1'1stWa W niniej szym procesie Wynilta takze 2 domniemania kompetencji zawartego W art. 24 ustawy Z dnia 05 czenvca 1998 roku o administraeji rzadowej W Woj eWodztWie (tj. Dz. U. z 2001 roku, Nr 80, poz. 872 ze zm.). W tym zakresie Sad podziela takze W catosoi teze i uzasadnienie uchwaly 7 sedziow Sa_du Najwyzszego z dnia 07 grudnia 2006 roku ( 111 CZP 99/06, OSNC z 2007 roku, Nr 8, poz. 79), Ze Skarb Paflstwa jest biernie iegitymowany W sprawach o naprawienie" szkody Wyniktej z ostateoznej decyzji administraeyjnej, o ktorej mowa W art. 36 ust. 3pkt 3 ustawy z dnia 10 rrtaja 1990 roku ~ Przepisy Wprowadzajaee ustawe o samorzadzie terytorialnym i ustawe o pracownikach samorzadovvych (Dz. U. N1‘ 32, poz. 191 z p6in_ zm.) takze Wtedy, gdy stwierdzenie jej niewaznosei nasta_pi1o po dniu 26 maja 1990 roku. W tej sytuacji Sad oddalit powodztwo W stosunku do W., z uWagi na brak legitymaoji biernej tego podmiotu. _ ’ l
--- STRONA 13 ---
Z kolei iegitymacja czynna poWocloW M. L., A. L., M. (1), E. R. i B. S.WyW0dzona jest Z faktu nastqpstwa prawnego po przedwojennej W1aécicic1ce spornej njeruchomoéci nabytego Wskutek spadkobrania i vq/kazanego W sprawie dokumentami W postaci postanowiefi 0 stwierdzeniu nabycia spaclku oraz aktow poéwiadczenia dziedziczenia. Maj QC powyzsze na uwadze 11a uwadze Sqd orzeki jak w punktach 1. i 2. sentencji wyroku, uwzglqclniajqc powodztwo giowne W caioéci W stosunku do pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Wojewodg (...)i oddalaj QC je W stosunku do W.. Wobec uwzglqdnienia W caknéci W stosunku do pozwanego Skarbu Pafistwa powédztwa glownego, Sqd nie Wypowiedziak sir; W Wyroku odnoénie zgioszonego przcz strong Zqdania ewentualnego. Zgodnie bowiem z powszechnie przyj cgtym orzecznictwem o zqdaniu ewentualnym mozna mowié Wowczas, gcly obok Zqdania g1ownego Wysuniqto W pozwie Zqdaliie drugie jako ewentualnc na Wypadek nieuwzghgdnicenia Zqdania sformuiowanego jako podstawowe i usytuowane na pierwszym micjscu, 0 ktorym sagl moze orzec tylko wtedy, gdy nie przyjmuje za uzasadnione Za_dania pierwszego ( talc, ma in, orzeczenie Sqdu Najwyzszego z dnia 07 wrze.§m'a 1960 r0/cu, 2 CR 366/59, PUG I961, nr 12, s. 424 in). Jeieli zatem W chwili orzekania (art. 316 W zwiqzku z art. 187 § 1 pkt 1) Zqdanie pierwotne pozostaje akrualne, sqd orzeka 0 tym Zqdaniu, bez rozstrzygania w sentencji wyroku co do Zqdania ewentualnego. W myél powoianego orzeczenia z dnia 07 wrzeénia 1960 roku, 2 CR 360/59, zgloszenie Zqdania ewentualnego jest szczegolnym przypaclkiem kumulacji roszczefi procesowych, 0 ktorych sad jednak nie orzeka jednoczeéqie, ale kolej no i to zaletnie od tego, jak orzeknie 0 roszczcniu zgloszonym w pozwie na pierwszym miej scu (tak tezz A. Tyryluk, ‘ Jnsxyzucja zqdania ewenmamego, M.Praw. 1995, nr 1 s. 7 i n.). Ubocznie jedynie wskazaé nalezy, Ze W ocenie Sqdu roszczenie powodow Wywodzone z drugiej podstawy faktycznej zgioszonej W niniejszym postqpowaniu zwiqzanej z decyzjami 0 Sp1'Z€daZ}/' lokali, ktore zosta}y uznane za wydane z razqcyzn naruszeniem prawa takze nalezaioby co do zasady uznaé za usprawiedliwione, albowiem pomiqdzy bezprawnymi orzeczeniami administracyjnymi 0 sprzedazy lokali, a szkoclq istniej normalny zwiqzek przyozynowy W rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Wobec Wystapienia laficucha zdarzefi prowadzqcych do szkody, ktérego elementami by1y powyzsze orzeczenia, jak zostaio przedstawione W wyiej zaprezcntowanych rozwazaniach. W tym zakresie postanowieniem z dnia 04 grudnia 2013 roku Sqd ustaiii, 2e obok Wojewody (...)w1aéciwqje<:lnostka, organizacyjnq do podéjmowania czynnoéci procesowych W niniej szej sprawie W imieniu pozwanego Skarbu Pafistwa jest Prezydent W.(k. 675), albowiem decyzje sprzedazowe byiy Wydawane pfzez Naczehiika Dzielnicy W.lub Kierownika Wydziahl W tej dzielnicy. W myél zaé a.rt.123 ust. 1 pkt 3 ustawy Z dnia 20 lipca 1983 roku o systemie rad narodowych i samorzqclu terytorialnego (Dz. U. N1" 88 poz. 26)1\1aozeh1ik Dzielnicy, 2 upowainienia ktorego dziaiai takze Kierovmik Wyclzialu, stai siq terenowym organern administracji pafistwowej o Wiaéciwoéci ogolnej W miastach podzielonych na dzieinice. Stan ten ulegi zmianie z dniem 27 rnaja 1990 roku, kiedy do Wlaéciwoéci kierownikow urzqdow rejonowych przeszly, migdzy innymi, kompetencje nalezape uprzednio do terenowych organow administracji pafistwowej o Wlaéciwoéci szozegélnej i ogolnej stopnia podstawowego (a1't.53 ust. 2 ustawy z dnia 22 mama 1990 terenowych organach administracji I‘ZE1_d0W@j ogolncj Dz. U. nr 2 U90, poz. 123). Nastfgpnie zaé W zwiqzku z kolejna, reforms, administracji publicznej (art. 94 ustawy 2 dnia 13 paidziernika 1998 roku przepisy wprowadzajsgze ustawq reformujqca, adniinistracjq publicznac Dz. U. Nr 133, poz. 872 z poin. zm.) do Wiaéciwoéci starosty przesziy jako zadania z zakresu administracji rzqdowej okreélone W przepisach zadania urzgdow rejonowych administracji ogolnej oraz zaclania i kompetencje kierownikow tych organow. Po likwidacji Powiatu (...), a tym samym i urzqdu Starosty (ustawa z dnia 15 marca 2002 roku 0 ustroju W., Dz. U. NI 41, poz. 361) kompetencje i upravmienia Starosty przesziy do Prezydenta W., a zatem W zalcresie roszczenia ewentualnego powodow wywodzonego 2. drugiej podstawy faktycznej zgioszonej W niniejszym postqpowaniu zwiqzanej z decyzj ami 0 sprzedazy iokali, ktors zostaiy uznane za Wydane z razqcym naruszeniem prawa biernie legitymowanym W sprawie jest Skarb Pafistwa reprezentowany przez Prezydenta W.. Poglqd, is reprezentantem Skarbu Pafistwa W sprawach nalezapych do kompetencji byiego kierownika urzgdu raj onowego jest starosta dominuje takze W orzecznictwie ( rak Sqa’ Najw;vz‘szy w postanowieniu z dnia 2] grudnia 1999 roku, _ H CKN 683/99 nie publ.) i dOiCl'I'§/I116 ( ta}: Gerard Bieniek W: Reprezentaqa Skarbu Parislwa . 1'jednostek samorzqdu Ierfytorialnego w postqpowaniu cywilnym. Wydawnictwo Prawmlzze Lexis Nexis Warszawa 2002 rok, s. 5). Tej oceny prawnej nie zrnienia treéé art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 roku 0 zmianie niektorych ustaw zwiqzanych z filnkcj onowaniern administracji publicznej (Dz. U. Nr 12, poz. 136, z poin. zm.), gdyz dotyczy on Wylqcznie begdqcych W toku spraw WSZCZQI}/Ci‘! przed dniem 01 stycznia 1999 roku ( tak Gerard Bieniek W: Reprezenracja S!zarbu Parlnmva ijednostek samorzqdu terytorialnego w postgpowaniu cywilnym. Wydawnictwo Prmvnicze Lewis Nexis Warszawa 2002 rok, s. 45,1. O kosztach procesu Sqd orzeki na podstawie art. 98 § 1 i3 k.p.c. w zwiqzku z art. 99 k.p.c. i § 6 punk’: 7 rozporzqdzenia Ministra Sprawiediiwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 roku W sprawie oplat za czynnoéci radcéw prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw pornocy prawnej udzielonej przez raclceg prawnego ustanowionego z urzqdu (Dz. U. 2013.490), £1 nadto § 6 punkt 7' rozporzqdzcnia Ministra Sprawiedliwoéci Z dnia 28 WI'Z6§11i€1 2002 roku W sprawie opiat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieopiaconej pomocy prawncj udzielonej z urzcgdu (Dz. U. 2013.461) obciqzajqc nimi przegrywajqcy sprawq Skarb Pafistwa reprezentowany przez Wojewodcg (...), natomiast w zakresie kosztow ZE1STQpStW3 prawnego pozwanego W.0bcia;aj qr: nimi przegrywaj qcyoh sprawo powodow. Zauwazyé przy tym nalezy, Ze Ze udziai poszczegolnych powodow W zasaglzonej na ich rzecz 1a_cznie kwocie 1.360.620,00 zi jest nastgpujqcy: M. L.i A. L.po 35,36% kazdy _ z nich, E. R.i B. S.po 0,1 1% kazda 2. nich oraz M. M. {1)29,06%. Powodowie p0nie§1i_Wspc'>1nie koszty procesu W laccznej Wysokoéci 14.515,88 z1,11a ktorc 21025/1y siqz kwota 1200,00 21 wynagrodzenie peinomocnika oraz kwota 1315,88 zi Wynagrodzenie biegiego (k. 149, 200, 444). A Z tej kwoty na poszczegohlych powodéw, biorap pod uwagq powyzej wyraione procentowo proporcj e, przypadajq nastzgpujatce kwoty: na M. L.i A. L.kWoty po 5.131,81 z1(14.515,88 zi x 35,36%), na E. R.i B. Skwoty po 15,96 z1(14.515,88 Z1 x 0,11%), a na M. M. (1)kWota 4218,31 z1(14.515,88 21 X 29,06%). Poniesione przez powodéw M. L. i A. L.koszty nalezaio powiokszyé jeszczé o kwotq 3 .500,00 21, bqdqcq suma_ opiat od pozWu uiszczonych przez ich poprzednikow
--- STRONA 14 ---
prawnych: T. L., ktory 2ap1aoi1z tego tytuhl 2.500,00 21 (k. 74) oraz S. R., ktora zapiaciia 1000,00 21 (k. 74), 2 czego na ka2dego 2 nich p1‘Zyp&Ci€i kwota 1.75 0,00 21. Ponadto powodom M. L.i A. L.11a1e2y sis zWrot uiszczonych opiat od pehiomocnictw dla Wskazanych Wyiej ich poprzednikow prawnych W iqcznej kwocie 30,00 21 (k. 16 — 17), 2 czego na rzecz kazdego 2 nich przypada kwota 15,00 21, a nadto zWr01; op1at skarbowych od peinomocnictw udzielonych przez nich samyoh W kwotach po 11,00 21 (1<. 327). Lapznie. zatem powodom M. L. i A. L.na1_e2y sis od pozwanego Skarbu Pafisfwa zwrot kwot po . 6.914,81 21(5.131,81 21+ 1.750,00 21+ 15,00 21+ 17,00 21). Z kolei poniesione przez powodki E. R. i B. S.wy2sj wymienione koszty W Wysokosci 15,96 z1na1e2y powiqkszyé 0 kwoty po 80,00 z1uis2c2one przez kazdq 2 nich jako oplaty 0d pozwu (k. '74) oraz kwoto 80,00 21, ktora stanowi opiatfg 0d pozwu uiszczona, przez ich poprzednika prawnego P. R.(1<. '14), 2 czego na kazdq 2 nich przypada kwota 40,00 21. Ponadto, ka2dej 2 tych powodek na1e2y siQ zwrot uiszczonych opiat skarbowych od p6i"I10l'I1OC111C1IW W Wysokosci po 15,00 21 (k. 21 — 26) oraz kwota 7,50 21 stanowiqca przypadajqcq na kazdzi 2 nich czegéé op1aty skarbowej uiszczonej przez ich poprzednika prawnego (k. 18 — 20). Lqcznie ka2dej 2 tych powodek nalezy sifig 0d pozwanego Skarbu Pafistwa zwrot kwoty 158,46 21(15,96 21+ 80 21+ 40 21+ 15,00 21+ 7,50 21). Natorniast powédce M. M. (1)0pr6cz kwoty 4218,31 21 na1e2y sit; zwrot 300,00 21jako oplaty od pozwu uiszczonej przez jej pOpl‘Z_6d.l1iCZi<Q prawnq W. M.(1<. 74) oraz kwot oplat skarbowych w Wysokosci 15,00 21 uiszczonych przez tag powédkq i jej poprzedniczlcq prawna, (k. 14 — 15). Lapznie tej powédce na1e2y siq; zatem od pozwanego Skarbu Paflstwa zwrot kwoty 4548,31 21 (4.218,31 21+ 300,00 + 15,00 + 15,00 21). Z kolei pozwanemu W., W siosunku do ktorego powodztwo zostaio oddalone nalezy siq od powodow zwrot kwoty zastqpstwa procesowego W Wysokoéci 1200,00 21, 2 czego na powodéw M. L.i A. L. przypaclaja, kwoty p0 2545,92 21{7.200,00 21x 35,3 6%), na poW6dkiE. R. i B. S.pr2y"padajq kwoty po 2,92 21(?.200,00 21 X 0,11%), a na powédkq M. M. (1)przypada kwota 2092,32 21(7.200,00 21x 29,06%) Wedlug stosunku, W jakim Wysokosé Zqdafl kazdego 2 nich pozostaje do surny tych iaglali. ‘ Sad mia1przy Pym na uWad2e, 2c W sytuacji, gdy Wspohlczestnikéw procesu reprezentuje jeden pohlomocnik, mimo, 2e Wystawiono odrqbne p€'h10IIl0CI11C1ZWEl, p6iTl0m0Cnik0Wi nalezy siq jedno wynagrodzenie. Zgoclnie bowiem 2 powszoohnie przyj Qtym W orzecznictwie i doktrynie pogiqdeln Wspéhlczestnikom procesu reprezentowanym przez tego samego pehwmocnika, W razie Wygrania przez nich sprawy, sqd przyznaje zWTOt kosztéw W wysokosci odpowiadajqcej Wyl"1figI‘€lCiZ€I11Ll jednego pehiomocnika (rak Sqd Nagfwyésga w uciwale skfadu siedmiu sqdzidw Sqdu N.:y‘wy2szeg0 2 dnia 20 grudnia 1963 roku, H1’ PO 17/63, OSNCP 1964, m" 6, poz. 10.7 1' uchwale 2 dnia 30 stycznia 2007 roku, 111 CZP 130/06, OSNC 2008, nr 1, poz. .1, z glosq A. Ziefirfskiego, OSP 200 7, 2. 11, poz. 140 oraz postanowieniach 2 dnia I2 Iipca I980 roFm, H CZ 79/80, OSNCP 1981, rzr 2 — 3, poz. 37 1' z dnia I J maja 1966 roku, I CZ 36/66, LEX mmzer .5984). W takiej samej Wysokoéci zwraoa siq koszty zastqpstwa procesowego stronie rsprezentowanej przez 1<i11<u adwokatow (radcow prawnych, rzecznikéw patentowych). Stosownie do tresci art. 113 ust. 1 W zwiz1L2ku 2 art. 94 ustawy 2 dnia 28 lipca 2005 roku 0 kosztach sqdowych W sprawach cywilnych (D2.U.2010.90.594j.t.) Sqd orzokl 0 obciajeniu pozwanego Skarbu Pafistwa reprezentowanego przez Woj ewodq (...)Wyclatkami na koszfy opinii bieghego W kwocie 4.817,’1’6 21p0krytymi tymczasowo ze Skarbu Pafistwa Sagdu Okrqgowego W Warszawie (k. 623). Od obowiqzlql zwrotu Wydatkéw Skarb Pzuistwa nie jest bowiem zwolniony, a 2 mocy ustawy korzysta jedynie z czgsoiowogo zwolnienia od kosztéw sqdowych, W zakresie dotyczqcym oplat ( rak: Katarzyna Genera w: Komentarz do usrawy 0 koszrach sqdowych W sprawach (,3/wilnych, llfimfawnicrwo Prawmkzze Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 424, A. Gérski, L. Walenlynowicz, Koszty sqdowe w sprawach cywilnych. Usrawa 1' orzekanie. Komentarz pmktyczny, Oficyna, 2008).
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny W Warszawie ( tak m. in. W wyrokach z dnia 30 lzpca 2008 rokzr#I C 126113 WYROK Na podstawia uslawy z dnia 5.09.2001 r. fr#art. 160 § 6 k.p.a.#art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c#art. 124 § 1 pkt#art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c.#art. 174 § 1 pkt#art. 1 ktorego#art. 32 § 2 ustawy#art. 20 § 1 ustawy#art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.#art. 160 § 1 k.p.a.#art. 156 § 1 pkt#art. 5 ustawy#art. 156 § 1 k.p.a.#art. 160 § 4 k.p.a.#art. 160 k.p.a.#art. 418 tego#art. 158 § 2 k.p.a.#art. 5 k.c.#art. 35 § 3 k.p.a.#art. 160 § 6 k.p.k.#art. 160 k.p.a..#art. 361 § 1 k.o.#art. 8 dekretu#art. 361 § 1 k.e.#art. 1 § 3 dekretu#art. 1 § 4 dekretu