Wyrok I C 1249/10 O D P WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Ł

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1249/10 O D P WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia Sądu Okręgowego Paweł Barański Protokolant : sekr. sąd. Monika Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa Z. G. przeciwko J. B. i M. B. o ochronę dóbr osobistych 1. nakazuje M. B. zlikwidowanie betonowych podjazdów znajdujących się przed warsztatem samochodowym prowadzonym przez pozwanego od strony ulicy (…) w Ł. i zastąpienie ich płytami ażurowymi z odwodnieniem liniowym; 2. oddala powództwo w stosunku do M.B. w pozostałej części; 3. oddala powództwo w stosunku do J. B. w całości; 4. zasądza od Z. G. na rzecz J. B. kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 5. zasądza od M. B. na rzecz Z. G. kwotę 330 zł (trzysta trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 6. nakazuje pobrać od M. B. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Ł. kwotę 2.064,72 zł (dwa tysiące sześćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od uwzględnionej części powództwa; 7. nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie pkt. 1. Sygn. akt I C 1249/10 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- W pozwie z dnia 18 maja 2010 r. powód Z. G. wniósł o zobowiązanie pozwanych J. B. i M. B. do zaniechania działalności polegającej na prowadzeniu warsztatu samochodowego zlokalizowanego przy ul. (…)w Ł. od strony ul. (…) i zlikwidowanie znajdujących się przy wejściu do warsztatu samochodowego od ul. (…) betonowych podjazdów. Powód wniósł ponadto o zasądzenie od pozwanych na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że jego córka nabyła w 2003 r. prawo użytkowania wieczystego działki położonej w Ł. przy ul. (…)i prawo własności budynku mieszkalnego znajdującego się na tej działce oraz ustanowiła na rzecz swoich rodziców – powoda oraz jego żony H. G. nieodpłatną służebność osobistą na czas nieokreślony polegającą na prawie dożywotniego zamieszkiwania w budynku mieszkalnym. W sąsiedztwie w/w nieruchomości znajduje się prowadzony przez pozwanych warsztat samochodowy, zlokalizowany pomiędzy ul. (…)a ul. (…). Zdaniem powoda działalność warsztatu pozwanych jest źródłem licznych uciążliwości dla terenów sąsiednich: przede wszystkim akustycznych (hałasy), a także zanieczyszczeń powietrza spalinami, nieprzyjemnych zapachów, blokowania i dewastacji ul. (…) przez parkujące samochody, zalewania ulicy (…) w wyniku mycia i czyszczenia warsztatu. Jako podstawę prawną swojego roszczenia powód podał art. 24 § 1 KC w zw. z art. 23 KC w zw. z art. 144 KC, wskazując iż domaga się ochrony swojego dobra osobistego w postaci zdrowia, a także ciszy domowej. (pozew –k.2-9) W piśmie z dnia 7 lipca 2010 r. pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości, wnieśli ponadto powództwo wzajemne o zasądzenie kwoty 500.000 zł. Pozwani zaprzeczyli, jakoby działalność ich warsztatu była nadmiernie uciążliwa dla otoczenia. (pismo –k.30-35) W piśmie procesowych z dnia 29 października 2010 r. pełnomocnik powoda wskazał, że powód dochodzi ochrony swych dóbr osobistych tj. zdrowia oraz miru domowego, których naruszenie pozostaje w związku z prowadzoną przez pozwanych działalnością w zakresie napraw samochodów. (pismo procesowe –k.111) Prawomocnym zarządzeniem z dnia 14 lutego 2012 r. pozew wzajemny J. B. i M. B. został zwrócony. (zarządzenie –k.180) W piśmie procesowym z dnia 23 października 2013 r. pełnomocnik powoda sprecyzował żądanie pozwu w zakresie zlikwidowania znajdującym się przed warsztatem samochodowym pozwanych od ulicy (…) podjazdów betonowych przez nakazanie pozwanym ich zastąpienia płytami ażurowymi z odwodnieniem liniowym oraz poparł powództwo w zakresie żądania zobowiązania pozwanego do zaniechania prowadzenia działalności warsztatu od strony ulicy (…). (pismo procesowe –k.339, protokół rozprawy – k.346 -00:06:08) Pozwani uznali powództwo w zakresie żądania zastąpienia betonowych podjazdów płytami ażurowymi, w pozostałej części wnieśli o oddalenie powództwa. (protokół rozprawy –k.346 – 00:07:48, 00:09:18) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Aktem notarialnym z dnia 1 października 2003 r. B. J. G. nabyła prawo użytkowania wieczystego działki gruntu przy ul. (…)w Ł. wraz z prawem własności posadowionego na tej działce budynku mieszkalnego. B. G. ustanowiła na rzecz swoich rodziców – małżonków Z. G. oraz H. G. nieodpłatną służebność osobistą na czas nieokreślony polegającą na prawie dożywotniego zamieszkiwania w budynku mieszkalnym i korzystania z nieruchomości. (akt notarialny –k.11-17, odpis księgi wieczystej –k.18) Warsztat samochodowy pozwanych funkcjonuje od 1978 r. i od tego samego czasu istnieje podjazd do warsztatu od strony ul. (…). Samochody wjeżdżają do warsztatu od strony ul. (…), naprawione samochody wyjeżdżają od strony ul. (…). Od strony ul. (…) do warsztatu przyjeżdżają pracownicy pozwanych i parkują tam samochody. Maksymalnie mogą tam parkować 4 samochody oraz ewentualnie dwa samochody na podjazdach. Działka, na której znajduje się warsztat jest zbyt wąska, żeby samochody wjeżdżały i wyjeżdżały od --- STRONA 3 --- strony ul. (…). (zeznania pozwanego J. B. –k.96,346- 00:36:00, zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku –k.103, mapa sytuacyjno – wysokościowa dla celów projektowych –k.104, opinia Katedry Systemów Inżynierii Środowiska, Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska P. Ł. –k.141,144) Obecnie pozwani prowadzą zakład pod nazwą (…). Zakład jest zlokalizowany na terenie działek nr ewid. (…)i (…)położonych przy ul. (…)w Ł.. Warsztat pozwanych zatrudnia 3 pracowników i 8 uczniów. Czterech lub pięciu z nich przyjeżdża do warsztatu samochodami i parkuje od strony ulicy (…). Od strony ulicy (…) nie ma miejsca do parkowania samochodów pracowników. Warsztat pracuje od poniedziałku do piątku od 8-18 i w niektóre soboty. Poza w/w godzinami warsztat pracuje tylko, kiedy trzeba przyjąć albo wydać samochód. (zeznania pozwanego J. B. –k.346- 00:37:59- 00:38:13, 00:45:56 -00:46:37, 00:48:29, opinia Katedry Systemów Inżynierii Środowiska, Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska P. Ł.–k.140) Dnia 25 sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.wydało J. B. i M. B. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie warsztatu samochodowego w Ł. przy ul. (…). W zakresie ochrony przed hałasem ustalono, że ilość przejazdów samochodów od ul. (…) nie przekroczy 20 pojazdów na 8 godzin, w tym maksymalna ilość wyjazdów na ul. (…) wynosi 12 pojazdów na 8 godzin. W zakresie ochrony środowiska gruntowo – wodnego nakazano zastosowanie rozwiązań technicznych gwarantujących odprowadzanie wód opadowych z dachu budynku warsztatowego, spływających w kierunku ulicy (…), wykluczających spływ wody poza teren nieruchomości, do której tytuł prawny posiada inwestor. Ustalono także, iż wszystkie czynności naprawcze/ serwisowe wykonywane będą przy zamkniętych wrotach, w systemie jednozmianowym. (decyzja –k.82-85) Decyzją nr (…)z dnia 8 listopada 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. udzielił M. B. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanego budynku warsztatu samochodowego zlokalizowanego na nieruchomości położonej przy ul. (…)w Ł.. (decyzja – k.219) Działka powoda położona jest około 20-30 cm poniżej wysokości nawierzchni ul. (…). Wody opadowe z dachów posesji pozwanego są ujmowane w system rynien i rur i odprowadzane przez budynek warsztatowy w stronę ulicy (…). Niewielka część wód opadowych z dachów posesji pozwanego kierowana jest na powierzchnię zieloną, porośniętą trawą we wschodniej części posesji od strony ulicy (…). Hałas w rejonie działki powoda jest minimalny, dochodzący od strony ul. (…). Nie wyczuwa się w powietrzu spalin, substancji ropopochodnych, benzyny, ani innych podobnych zapachów związanych z funkcjonowaniem warsztatu samochodowego. (opinia Katedry Systemów Inżynierii Środowiska, Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska P. Ł.–k.141) W rejonie ul. (…)stężenie większości zanieczyszczeń jest niskie (poniżej 50% wartości dopuszczalnych) za wyjątkiem pyłu zawieszonego PM10 (75% wartości dopuszczalnych). Są to wartości typowe dla terenów zabudowy jednorodzinnej i usług położonych na obrzeżach miasta. Nie stanowią one żadnego zagrożenia dla zdrowia okolicznych mieszkańców ani środowiska. Zakład obsługi samochodów (…)nie jest zakładem uciążliwym, a przejazd kilku samochodów dziennie ulicą (…) oraz parkowanie samochodów na tyłach posesji pozwanych od strony ulicy (…) nie stanowi istotnego źródła emisji zanieczyszczeń i nie wpływa praktycznie na stan zanieczyszczenia powietrza w otoczeniu Zakładu. Zakład obsługi samochodów (…) nie jest zakładem uciążliwym akustycznie, a przejazd kilku samochodów dziennie ulicą (…) oraz parkowanie samochodów na tyłach posesji pozwanych od strony ulicy (…) nie stanowi istotnego źródła hałasu i nie wpływa praktycznie na klimat akustyczny w otoczeniu zakładu. Tło akustyczne okolicy zmierzone przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł. w czerwcu 2005 --- STRONA 4 --- r. wynosi około 40dB (A), maksymalna wartość poziomu dźwięku podczas funkcjonowania Zakładu wyliczona w raporcie wynosi 44,8 dB (A) przy dopuszczalnej wartości w porze dziennej równej 50 dB (A). Oddziaływanie warsztatu samochodowego (…) zarówno w zakresie ochrony czystości powietrza, jak i wpływu na klimat akustyczny należy uznać za niewielkie i w żadnym przypadku nie przekraczające typowych wartości dla tego typu zabudowy i rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Jest ono również zgodne z obowiązującymi w Polsce przepisami. (opinia Katedry Systemów Inżynierii Środowiska, Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska P. Ł. –k.146-147) Funkcjonowanie warsztatu samochodowego (…)nie powoduje przekroczeń standardów jakości powietrza oraz standardów klimatu akustycznego w rejonie ulicy (…) w Ł.. Oddziaływanie Zakładu na środowisko jest niewielkie i zgodne z obowiązującymi przepisami. Zakład położony jest w rejonie miasta przeznaczonym w nieobowiązującym już miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod niską zabudowę jednorodzinną i nieuciążliwe usługi. Tak więc jego funkcjonowanie jest całkowicie dopuszczalne, a skala uciążliwości jest niewielka, typowa dla tego typu zakładów. (opinia Katedry Systemów Inżynierii Środowiska, Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki Ł. –k.147) Istotnym problemem jest sprawa odprowadzania wód opadowych. Powierzchnia wybetonowanych zjazdów z budynku warsztatu na ulicę (…) oraz parkingów znajdujących się na terenie posesji od strony ulicy (…) wynosi około 120 m 2 i mniej więcej odpowiada powierzchni ulicy (…) pomiędzy działkami (…)i (…)oraz (…). Oznacza to, że w przypadku opadów atmosferycznych ilość wód opadowych na tym odcinku ulicy ulega podwojeniu. Nawierzchnia ulicy (…) jest za wysoka w stosunku do krawężników. Przy każdym większym deszczu następuje przelanie wód opadowych do ogrodów posesji położonych po południowej stronie ulicy (…) tj. przede wszystkim na teren działki (…). Uwzględniając, że teren działki położony jest około 20-30 cm poniżej ulicy (…) przy każdym większym opadzie atmosferycznym musi następować podtopienie tej posesji. Może dojść do podmywania domu powoda, zagrzybienia i korozji fundamentów na skutek spływu wody deszczowej z ulicy. Zjawisko to potęguje duża powierzchnia wybetonowana znajdująca się na przeciwległej działce, co skutkuje podwojeniem ilości wody opadowej na tym odcinku ulicy (…). Problemu nie rozwiązuje niewielki kwadrat zieleni w południowo – wschodniej części działek (…)i (…)gdyż jego powierzchnia chłonna wynosi jedynie około 24 m 2 i nie jest w stanie przyjąć nadmiaru wód opadowych. Jest to ewidentna uciążliwość występująca na terenie działki powoda, wynikająca z wadliwej budowy ulicy (…) oraz obecności dużych powierzchni wybetonowanych na terenie przeciwległych działek należących do pozwanych. (opinia Katedry Systemów Inżynierii Środowiska, Wydziału Inżynierii Procesowej i Ochrony Środowiska Politechniki Ł. –k.147-148, 223-224) Z uwagi na pełne uszczelnienie nachylonej powierzchni podjazdów w obrębie działki pozwanych wody opadowe tworzą poważne zagrożenie podtopieniami dla działki powoda. Żeby rozwiązać ten problem należałoby przede wszystkim rozszczelnić powierzchnię podjazdów. Efektywnym rozwiązaniem mogłaby być tzw. płyta ażurowa, która pozwoliłaby na zwiększenie infiltracji wód opadowych. Dodatkowym rozwiązaniem powinno być skierowanie nadmiaru wody opadowej do tzw. odwodnienia liniowego, które dodatkowo mogłoby uwolnić od wody nieprzepuszczalną część posesji. (opinia biegłego z zakresu hydrologii –k.298-299) Powód mieszka przy ul. (…)razem z żoną H. G. od 1 października 2003 r. W dacie, kiedy córka powoda nabyła prawo użytkowania wieczystego tej nieruchomości warsztat pozwanych już funkcjonował. Powód od 2005 r. bezskutecznie próbuje znaleźć kupca na nieruchomość. (zeznania powoda Z. G. –k.94-95,346- 00:14:25, 00:30:04, 00:51:33) --- STRONA 5 --- Obecnie wyłącznym właścicielem nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. (…), na której znajduje się warsztat samochodowy (…)jest M. B.. (odpis zupełny księgi wieczystej – k.212-215, akt notarialny – umowa darowizny –k.216-218) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda Z. G. w zakresie twierdzenia, że ulicą (…) przejeżdżają ciągle pracownicy warsztatu pozwanych i natężenie ruchu samochodów jest bardzo duże, dokuczliwe. Jest to sprzeczne z wnioskami opinii Politechniki Ł.. Ponadto należy zauważyć, że ilość samochodów wyjeżdżających z warsztatu pozwanych została administracyjnie ograniczona do 12 na 8 godzin, a więc z pewnością nie można stwierdzić, że natężenie ruchu samochodów jest bardzo duże. Sąd zważył co następuje: Podstawę prawną roszczenia uwzględnionego w pkt. 1 wyroku stanowi art. 144 KC. Zgodnie z tym przepisem właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swojego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Roszczenie o zlikwidowanie znajdujących się przed warsztatem samochodowym pozwanych od ulicy (…) podjazdów betonowych przez nakazanie pozwanym ich zastąpienia płytami ażurowymi z odwodnieniem liniowym zostało uznane przez pozwanych. Zgodnie z art. 213 § 2 KPC Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Niezależnie od uznania powództwa w w/w zakresie, powyższe roszczenie było zasadne w świetle wydanych w niniejszej sprawie opinii biegłych, z których wynika, że zastąpienie obecnej nawierzchni na podjazdach ażurowymi płytami, przy których woda opadowa będzie wsiąkać w ziemię powinno rozwiązać problem zalewania ul. (…) i działki powoda. Legitymację bierną w zakresie tego roszczenia posiadał tylko pozwany M. B., który jest obecnie wyłącznym właścicielem nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy warsztat. W stosunku do J. B. roszczenie to podlegało więc oddaleniu, pomimo uznania przez niego powództwa w tym zakresie. W pozostałym zakresie – roszczenia o zakazania pozwanym prowadzenia warsztatu samochodowego od strony ul. (…) – powództwo podlegało oddaleniu. Strona powodowa nie udowodniła, że działalność przedmiotowego warsztatu zakłóca korzystanie z nieruchomości powoda ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Na pojęcie stosunków miejscowych składa się szereg elementów, takich jak położenie nieruchomości sąsiednich, czas trwania oddziaływań, ich intensywność, pora w jakiej występują. Ocena „przeciętnej miary” w rozumieniu art.144 KC musi być dokonana na podstawie obiektywnych warunków panujących w środowisku osób zamieszkującym na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć osoby dochodzącej roszczeń z art. 144 KC. Dla oceny społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych istotne jest, że zakład pozwanych zlokalizowany jest w rejonie miasta przeznaczonym na zabudowę jednorodzinną i nieuciążliwe usługi. Wprawdzie plan zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu utracił moc, nie oznacza to jednak, że objęte nim tereny zmieniły automatycznie swoje dotychczasowe przeznaczenie. Zakład pozwanych rozpoczął swoją działalność w 1978 r., czyli na wiele lat przed zamieszkaniem powoda w sąsiedztwie. Zakład pozwanych pracuje tylko w godzinach dziennych, poza wyjątkowymi sytuacjami nie pracuje w weekendy. Jak wynika z opinii Politechniki Ł., w stosunku do której strona powodowa nie sformułowała żadnych zarzutów, zakład pozwanych nie jest uciążliwy, nie stanowi istotnego źródła emisji zanieczyszczeń i nie wpływa na stan zanieczyszczenia powietrza w otoczeniu, --- STRONA 6 --- nie jest również uciążliwy akustycznie – pochodzące z niego hałasy nie przekraczają dopuszczalnych norm. Strona powodowa nie udowodniła również, że funkcjonowanie zakładu pozwanych stanowi naruszenie dóbr osobistych powoda: miru domowego i zdrowia. Powód w żaden sposób nie udowodnił, że immisja dźwięków i zanieczyszczeń powietrza wywoływanych pracą zakładu pozwanych uniemożliwia mu spokojny odpoczynek lub wpływa negatywnie na jego stan zdrowia. Całkowicie gołosłowne są twierdzenia powoda, że wytwarzany przez zakład pozwanych hałas doprowadził do rozstroju zdrowia powoda. O kosztach procesu należnych pozwanemu J. B. Sąd orzekł na podstawie art. 98 KPC. Pozwany wygrał sprawę w całości, zatem przysługuje mu zwrot całości poniesionych kosztów procesu – kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. O kosztach procesu pomiędzy powodem a pozwanym M. B. Sąd orzekł na podstawie art. 100 KPC. Sąd przyjął, iż wobec uwzględnienia jednego z roszczeń powoda i oddalenia drugiego, każda ze stron wygrała sprawę w 50%. Powód poniósł koszty procesu w wysokości 660 zł (300 zł opłata od pozwu i 360 zł koszty zastępstwa procesowego). Pozwany M. B. nie poniósł żadnych kosztów postępowania (nie korzystał z zastępstwa procesowego). Zatem należało zasądzić na rzecz powoda połowę poniesionych przez niego kosztów procesu. Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z art. 100 KPC Sąd nakazał ściągnąć od pozwanego M.B. na rzecz Skarbu Państwa wymienioną w pkt. 6 wyroku kwotę, stanowiącą nieuiszczone koszty sądowe od uwzględnionej części powództwa – tj. koszty opinii biegłego ds. hydrologii, wydanej w związku z roszczeniem powoda, które zostało uznane przez pozwanego. Na podstawie art. 333 § 1 pkt. 2 KPC Sąd nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie roszczenia uznanego przez pozwanego.