Postanowienie I C 1241/11

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 1241/11 ~ iii J rfaå ' .f_ęY?Š': M I ` 'wł _"'\-'Ê'ą¿\3¶.¿, „'-" .. 4%' .‹Ej p-.' .' ""`| . Ŝş f' »Å- ›.-~‹.-i.~5= WYROK W lMlENlU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 marca 2013 r. Sąd Okręgowyw0strołęce, Wydział l Cywilny - w składzie: Przewodnicząca: SSO Lucyna Bąk Protokolant: Ewelina Nadolna ~ i|0O"ŸTi0ZiipOZl'1àniiU}íW"drliUŠ"11 "m"a"l*Câr20i13 I". had r0iZpir8WÍeiiSpil*aWyiif 1 przeciwko T.G. o zapłatę 90.000 złotych 1 .i zasądzaiiod pozwianrego T. G. narrzecziprowódki B.G. kwotę 90.000 (dziewięćdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 8 lutego 2012 roku do dnia zapłaty; 2. oddala żądanie do odsetkifrodfzasądzonej W pkt 1 wyroku kwoty za okres od dnia 12 grudnia 2011 roku dodnia 7lutego 2012 roku; 3.izasądzarod pozwanegoT. na rzecz powódkiB.iG. kwotę 4.176 (cztery tysiące sto rsierdemdziesiąti sześć)`zrłotyichi tytułem' częściowego zwrotu kosztów procesu; 4. rnakazuje pobrać od pozwanego T. 1G. :na rzecz SkarbuPaństwa - kasa Sądu Okręgowego* w Ostrołęce kwotę 4.500 (cztery tysiące pięćset) złotych tytułem opłaty od pozwu. . UZASADNIENIE ł W pozwie Z dnia 12 grudnia 2011r., doręczonýmipozwanemu W dniu 07 lutego 2012r. (dowód doręczenia k. 72), powódka B. G. wniosła o zasądzenie od --- STRONA 2 --- pozwanego T. G. kwoty 90 tys. zł z ustawowymi odsetkami od .dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu podano, że powódka była synową pozwanego, małżeństwo z synem pozwanego J. G. trwało do sierpnia 2011r. Po zawarciu związku małżeńskiego mieszkali u rodziców powódki, zamierzali budować dom, poszukiwali działki, odpowiadały im ;działki nr (...) o łącznej pow. (...) ha położone w J. Ponieważ przedmiotowe działki były gruntami rolnymi, G. nie mogli ich kupić na cele budowlane, dlatego zakupiono je na nazwisko ojca J. G. - T. G., który jest rolnikiem ir mógł uzyskać rpozwolenierfi na zabudowę mieszkalno- siedliskową. Zakup sfinansowali rodzice powódki, oni tez ponieśli opłaty notarialne. Matka powódki T. Z. wykonała projekty budynku mieszkalnego i gospodarczego, w oparciu o które wydano pozwanemu pozwolenie na budowę. Budowę rozpoczęto W 2009r. Dom od p0czątku budowany był z przeznaczeniem dla B. i J.G., finansowany był z ich środków pieniężnych. W budowie pomagali finansowo i rzeczowo rodzice powódki, była to darowizna na rzecz córki i zięcia. Również pozwany pomagał przy budowie. Po wybudowaniu budynku pozwany miał przenieść własnośćęnieruchomości na rzecz syna pi synowej. Po rozwodzie powódka zwróciła się do piozwanego o zwrot połowy nakładów, jednakże pozwany odmówił zapłaty, 0 0 ¿ 0 i 0. (0 _ Í ako r do B od Pozwany T. G. wniósł o oddalenie powództwa. Prezentował stanowisko,-że działkizakupił ZG Śf0dkÓW P0°h0dZ@z°Y°h211141 .b"an1<owym,.Ÿsij ak również z prowadzonej przez niego *hodowli -koni i trzody chlewnej. Okazj onalnie pieniądze na .budowęzbyły przekazywane przez syr1ai.W. G. Powodem zakupu działki przez pozwanego" był ffakt, że w domu mieszkalnym o pow. (. . .) położonym w B. będącym własnością pozwanego zamieszkuje pozwany z małżonką, syn W. z żoną B.i pięciorgiemrdziecii Gospodarstwo w B. wraz z domem pozwany zamierza przekazaćsynowiiw. w domu w J. pozwany miał zamieszkać z żoną, synem J. isynową B. (powódką), dom ten w przyszłości pozwany miał przekazać w formie darowizny lub testamentowo J. I B. małżonkom G.. Pozwany zaprzeczał, aby rodzice powódki partycypowali w kosztach budowy, T. Z. wykonała projekty budowlane w 2009r., wystawiła rachunki, W listopadzie 2011r. wezwała pozwanego do zapłaty. To pozwany załatwiał formalności związane z budową, on figuruje w dokumentach, on podejmował wszelkie decyzje związane z budową (vide - oświadczenie pełnomocnika pozwanego k. 73, pisma procesowe k. 80-82, 454-461). --- STRONA 3 --- Sąd ustalił co następuje: Strony są osobami bliskimi; Powódka ~ B. G. była synową T.G. 4 Syn pozwanego J. G. i powódka zawarli związek małżeński swsdniu 15.07.2006r. (dowód - akt małżeństwa k. 7 akt I C 1009/10 SO w Ostrołęce). Po ślubie przez krótki okres czasu G. mieszkali u rodziców powódki w C., 31.08.2006r. oboje wyjechali w celach zarobkowych do Irlandii. Po urodzeniu dziecka tj. około pół roku po ślubie powódka wróciła do Polski, razem z dzieckiem zamieszkała u swoich rodziców. J.G. pozostał w sIrlandii,'rgdzie pracował jako kierowca samochodu ciężarowego zarabiającpos550 eurotygodniowo, ponadto otrzymywał zasiłek na dziecko w kwocie 150 euro miesięcznie. Małżonkowie G..utrzymywali kontakty, J. przyjeżdżał do Polski, powódka odwiedzała męża w Irlandii. J. G. co 3-4 miesiące .przekazywał małżonce po 3-4 tys. euro (dowód -› twierdzenia powódki, zeznaniaśw. J. G. k.'302). s Po powrocie powódki doPolski'małżonkowie podjęli wspólnie decyzję o budowie domu.f*J. zG.=**zleciłsrteřścioiwi J. Z.,"abysposzukał im odpowiedniej działki. Latem i20O7r.1 podczasiisirporbytu W Polsce J G. w .towairzyistwie teścia wybrał się iobejI*zećrf.zaoferowaneiri1Í1u.)1Przez steścias=działki 4m.)in.)sr .obcjrzał działki budowlane naiezącs ao ęanakzete działki maniaodpowiadały (dowód-zeznania św. H. S. k. 301), przypadły mu natomiast do gustu działki należące do R. (Z. położone 0rolnikamiiinieiibylii,rrzatem nie uzyskalibypozwolenia na budowę, a procedura -związana zz) przekształceniem gruntów rolnych na budowlane byładługotrwała,zuzgodniono,"że J. si B. G. zakupią działki na nazwisko pozwanego T. G.,któryijakossrolnik posiadający własne gospodarstwo niebędzie miał trudności zł uzyskaniem pozwolenia na budowę r(rodzice'powódki również nie bylisi sniesą rolnikami), a po wybudowaniu budynku przezmałżonków G.pozwany przeniesie własność nieruchomości na ich rzecz (dowód - twierdzenia powódki, zeznania św. R. Z. k.~257,sT.Z.. K. 292, J. k. 295). tym czasie relacje pomiędzy B. i J. G. były' bardzo dobre, małżonkowie pozostawali również w dobrych relacjach rz jednymi i drugimi rodzicami. Cenękupna działek uzgadniali w R. Z. J.G. i państwo Z. T. G. nie brał udziału w pertraktacjach i nie interesował się tym. Umowę notarialną kupna-sprzedaży zawarto w dniu 07.08.2007r. (dowód kopia umowy k. 83-87). Stawaj ący do aktu T. G. oświadczył, że nabycia dokonuje z majątku osobistego (vide §2 umowy sk. 85), choć bezspornym jest, że nie posiadał rozdzielności majątkowej z małżonkąi nie posiadał majątku osobistego. Małżonka pozwanego J. G. nie była obecna przy sporządzaniu aktu, nie była stroną umowy, nie była nawet wtajemniczana w te sprawy i niczymsię nie interesowała. Całą cenę nabycia w kwocie 8 tys. zł zbywca R. Z. otrzymałprzed sporządzeniem aktu W domu państwa Z. w C., pieniądze wręczyła mu matka powódka T. Z. a, ona 1 --- STRONA 4 --- tez wręczyła pozwanemu kwotę 1 tys. zł na opłaty 0notarialne(dowód -- zeznania św. R. Z. k. 297, T. Z. k.291-293, J. Z. k.295/. Pieniądze na zakup działki pochodziły z majątku B. i J. małżonków G. (dowód -e twierdzenia powódki, twierdzenia św. J. Z. k. 295). Przedmiotem transakcji były dwie sąsiadujące ze sobą działki położone w J. o łącznej pow. (. . .) ha oznaczone numerami (. . .) i (. . .) Dla przedmiotowych działek prowadzona jest księga wieczysta nr (. . .), gdzie jako właściciel w dziale II figuruje T. G. / vide-.wypis z Kw.k.11-14/. V)/szelkie formalności związane sz budową załatwiała matka powódki T. Z., z zawodu technik budownictwa, posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej, Ona w 2009r..opracowała cały .proj ekt zagospodarowania działek, projekt budynku mieszkalnego, gospodarczego i ;szamba (dowód - dokumentacja techniczna pk. 017-60).,Jest „-to ¿'budynek00.parterowy .z użytkowym poddaszem, w dokumentacji od razu zaprojektowano na parterzepomieszczenie użytkowe z przeznaczeniem na zakład fryzjerski, bowiemsrsrpowódka zawodufryzjerka w przyszłości ,miała zamiar „otworzyć _działalność pw ,dziedziniefryzjerstwa. Za wykonane pproj ekty_si.T_ Łşpobrała.pwynagrodzenia,...uczyniła to pw ramach darowizny narzecz ¿zięcia.Í .Wykonane prace techniczne zaewidencj onowane zostały księdze sprzychodówpi rozchodów, Z. Qdprowadziła .należny podatek do urzędu „skarbowego (dowód ¦r;r.okazana ..na".rozprawie .księgar.podatkowa (dar0Wi2na)- . udzielaj ącąrpozwoleniaiina (ćlowiódi ?'}~ kopia rdecyzj i k. 157). 0 _ . 0 _ _Materiały (budowlane }¿0_¿¿zaczęto ępgromadzićff jeszcze ,przed .uzyskaniem pozwolenia na budowę, wtedyzakupiono pustaki,.0nazakup których pieniądze w kwocie 20 tys.„zł wyłożyłapowódka (dowód -zeznaniaśw. T. Z. k. 293, J.Z. 296), reszta materiałów kupowanarbyła na bieżąco W takcie budowy, finansowana z pieniędzy powódki i jej męża.Część materiałów składowana była na podwórku T. G. w B. skąd pozwany lub jego syn własnym środkiem transportu dowozili materiały na teren budowy w J. 0 _ .Rachunki za materiały budowlane wystawiane były na nazwisko T. G. (okoliczność bezsporna, faktury k. 93-134),.bowiem on jako formalny właściciel działek i inwestor rozliczał się z podatku uzyskując zwrot z urzędu skarbowego (bezsporne, (wnioski o zwrot podatku k.135-152), rozliczenia „podatku dokonywała T. Z.. Ze zwrotu podatku pozwany nie rozliczył się zz powódka, nie oddał pieniędzy (dowód - zeznania św. T. Z. k.1294). _ --- STRONA 5 --- Powódka dokonała .wyboru i zakupu okien do budynku w J. (dowód - zeznania św. D. T. k. 298,zamówienie k.~63). Budowę rozpoczęto w czerwcu 2009r. Prace budowlane prowadził maj ster K. Z. na podstawie ustnej umowy, majstra uzgodniła powódka z mężemi jej rodzice, J. G. zapłacił za usługę, we wręczeniu niewielkiej kwoty pośredniczył brat J -- W. G., bo w tym czasie J. przebywał za granicą (dowód - zeznania św. K. Z. k. 298, T. Z. k.)293). Niektórych pomocników uzgadniał W.G., on też wypłacał im wynagrodzenie z pieniędzy przekazywanych przez powódkę B. G. Przy budowie pracowali ojciec si brat powódki, pracowali przy wykopach, nie otrzymywali za to wynagrodzenia, było to w ramach pomocy świadczonej powódce i jej mężowi. Rodzice powódki przekazywali tez niewielkie kwoty na budowę. W ramachdarmowej pomocy małżonkom G. przy budowierpomagał tez pozwany i jego syn~W.. Dowozili robotników . na budowę, dowozili materiały na plac budowy/,czasami pośredniczylifw wypłacievvynagrodzeniarobotnikom (zeznania św. K. Z.k. 298,fA. T.'k. 307,`ŸW.'K.sk.307). Posiłki rrobotnikomprzygotowywała powódka,* niekiedy) posiłki spożywano W domu POzwancg0)W B.(dOwód - zeznania św. K. Z..s.rík.s))298). zainteresowanie pracując granicą cały czas utrzymywał kontakt sz małżonką, dopytywał o stan budowy,“przekazywał pieniądze na budowę, podczas pobytu w Polsce bywał na budowie. projektów budowlanych nieiwykazywał żadnego zainteresowania,r nie uczestniczył w pertraktacj ach, nie ingerował w sprawy budowy, do aktu notarialnego przystąpił jako ssfigurant, podobną rolę) pełnił też w 'toku ' procedur administracyjnych związanych z r4wydaniem)fripozwolenia na budowę. Pozwany nieposiada żadnej orientacji w zakresie* skosztów budowy, niewie gdziebyłyrrkupowane materiały budowlane,ile kosztowały/,nie wie nawet kto figuruje jako właściciel działek (vide wyjaśnienia pozwanego rk. 288+292). Pozwany ma 66 lat, mieszka w B., jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 17 ha zabudowanego budynkiem mieszkalnym, w którym mieszkaon z żonąi syn W. z rodziną (żoną i pięciorgiem dzieci). Część gospodarstwa pozwany już wcześniej przekazał synowi W. i jego żonie. Swoją część gospodarstwa uprawia wspólnie z synem W. Gospodarstwo pozwanego jest na niskim poziomie, od lat pozwany zajmuje się skupowaniem i odsprzedażą' koni. Pieniądze ze sprzedaży inwentarza przekazywane są na konto pozwanego w B. S. w O. M. Oddział w L. i' zaraz pozwany je likwiduje (dowód -historia rachunku bankowegok. 232-237). Pozwany miewa problemy finansowe, pożycza pieniądze, pożyczał nawet od małżonków Z. - rodziców powódki zwlekając z oddaniem (dowód- zeznania małżonków Z. --- STRONA 6 --- Budynek w J. do stanu surowego był doprowadzony już _zimą 2009r., później wykonano instalację elektryczną, wodno-kanalizacyjną, centralne ogrzewanie, tynki, podłoża betonowe. Działka jest ogrodzona, z trzech stron jest ogrodzenie z siatki na cokole z brama i furtką, z czwartej strony jest tymczasowe ogrodzenie z siatki. -- Małżonkowie pi J. G. .rozwiedli się, 201 lr.,-;Wyrok . rozwodowy uprawomocnił się 11.09.2011r. (dowód wyrok k...120 aktl C 1009/10 SO W 0.). Wartość nakładów na działce na dzień ,uprawomocnienia (się wyroku rozwodowego oszacowana została przez biegłego na kwotę 202. 989,39 zł (dowód niekwestionowana przez strony opinia k.423). Budynek nadal jest niewykończony,_nie są tam wykonywane żadne prace, było ogłoszenie o sprzedaży(dowód - zeznania św. J P. k. 299, A. P. k. 301). Do daty rozwodu nie było .żadnych problemów związanych z budową, nikt nie kwestionował nakładówpowódki jej ,męża„i tego, że budynek jest przeznaczony dla nich, problemy zaczęły się dopiero ;w toku sprawy rozwodowej, to wtedy J. G. zaczął .twierdzić,..że dom jest jego ojca, ,a nie jego i jego żony. Sad 2Wflż§'ł'=0I1aStęP11ie= Ządanie powódki świetle fzgromadzonegorrnateriału dowodowego jest w pełni Żasadne' ¿ "dokorlaliii na kosztiiiizakupuiłidizíałek naj naziwisiko iplożiwaneigloi i na swój koszt dokonali 0 zabudowy (działek .budynkiemrpmieszkalnym ...właspne pazwanegopaayk±awanyr›yłjedymewzględami aział1<1 bowiem miały Chāfäktičfi 1f011"1Y,.małżonkowier)B. .¿i.J. „nie będąc rrolnikami pozwolenia budowlanego ,dnie ¿otrzymaliby, warunek ten 1 .spełniał natomiast :pozwany T. G.- ojciec J. G. .Podnieść należy,_że T. tego .rodzaju¿.postanowienia rodzinne nie są zjawiskiem odosobnionym, do tego rodzaju umów nierzadko dochodzi w ramach stosunków rodzinnych, a ich celem jest ominięcie rygorystycznych przepisów prawa budowlanego. . Podjęcie przez małżonkówiB. pij J. G.tego rodzaju inwestycji było jak najbardziej uzasadnione, tworzyli młodą, rozwojowąrodzinę, która nie posiadała własnego lokum, zatem dążenie do osiągnięcia podstawowego celu jakim jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych było zjawiskiem normalnym, tym bardziej, że ich status materialny na to pozwalał. J. G. pracował za granicą osiągając wysokie zarobki w granicach 2.200 euro miesięcznie, poza tym otrzymywał zasiłek na dziecko w kwocie 150 euro miesięcznie, co potwierdzają złożone przez stronę pozwaną zaświadczenia o jego zarobkach (k. 0358-370) i zeznania Ę / 302/, który przyznał również, że przekazywał małżonce co 3-4 miesiące po 3.000 - 04.000 --- STRONA 7 --- euro, zatem średnio po 1.000 euro miesięcznie, które jak potwierdzili świadkowie małżonka przeznaczała na cele inwestycyjne, sama wraz z dzieckiem mieszkała u swoich rodziców, którzy nie tylko zapewniali jej mieszkanie, ale również partycypowali w bieżących kosztach utrzymania córki i wnuka. Twierdzenia powódki, że zakupu działki dokonali J. i B. G. na własny koszt i oni z własnych środków i na własne potrzeby budowali dom znajdują potwierdzenie nie tylko w zeznaniach rodziców powódki T.z`J.małż0nkówZ. (k. 292-297), potwierdziły to również osoby obce m.in. świadek /_Ę - zbywca działek (k. 297), który wyraznie przyznał, że działki kupowali małżonkowie G.dla siebie, że T. G. nie brałżadnego udziału w pertraktacjach, nie był tym w ogóle zainteresowany, świadek znał też treść rodzinnego porozumienia, że po zakończeniu inwestycji T. G. nieruchomość formalnie przekaże Beacie i J. G., przedstawił kulisy zawarcia aktu notarialnego i poprzedzających go pertraktacji. . Również i przez otoczenie małżonkowie G. traktowani byli jako inwestorzy, właściciele działek i domu (dowód +zeznania św. W. P. k. 300, A. P. k. 301, K. *twierdzenia pozwanego działki .zakupił ze środków f pochodzącychiizmaj ątkuosobistego, że rdomibudowałna potrzeby własne i z własnych środków, tnie tylko nie znajduj ą potwierdzenia zebranym/materiale dowodowym, ale są kłamliwe, niedorzeczne, z życiowego punktu widzenia .'›.11<iej 8. iB.* małżonkowie G. i że być może w przyszłości przekaże imgo. w formie bądź to testamentowej, bądż w formie umowy o dożywocie. Wersjapozwanego i zgłoszonych przez niego świadkówß_._r_0_C00?_._(k. 304- f 306) iZ. .(k.rr342-345),'czy nawet jest niewiarygodna, stworzona 'wyłącznienapotrzebyniniejszego postępowania. G. jest właścicielem gospodarstwa rolnego izabudowanego domem mieszkalnym stanowiącym) jego własność, zatem) on i jegosmałżonka potrzeby mieszkaniowe majązaspokojone. Faktem jest,że warunki mieszkaniowe nie są najlepsze, bo dom jest níeduży i oprócz pozwanego ijego małżonki mieszka w nim kilkuosobowa rodzina syna Z. W., zatem nawet, gdyby przyjąć, że G. starali się poprawić swoje warunki mieszkaniowe, to z życiowego punktu widzenia w pierwszej kolejności zamiar ten realizowałby syn Z. W. -~ człowiek młody, mający większe potrzeby i możliwości, rolnik mający w perspektywie rozbudowę gospodarstwa, czemu niewątpliwie służyć miała dokonana w niedalekiej przeszłości rozbudowa obory. Nawet, jeżeli w planach rodzinnych pozwany syna Z. W. wskazywał jako swojego następcę -i jemu zamierzał przekazać/ resztę gospodarstwa rolnego, to normalną, przyjętą zwyczajowo rw środowiskach wiejskich zasadą jest, że na następcy ciąży obowiązek zapewnienia rodzicom --- STRONA 8 --- spokojnej starości, w tym zagwarantowanie .im .warunków (mieszkaniowych chociażby w postaci służebności mieszkania. Poza tym, nawet, gdyby hipotetycznie przyjąć, że T. G. nosił się z zamiarem wybudowania dla siebie nowego domu, nie zaohodziłaby przecież potrzeba zakupu działki położonej w znacznej odległości od gospodarstwa, w innej miejscowości, jest on przecież właścicielem 17- hektarowego gospodarstwa, z którego wydzielenie działki na cele budowlane nie wiązałoby się z żadnymi trudnościami, tym bardziej, żeznacznyareał położny jest obokdotychczasowego siedliska. .Wydatkowanie pieniędzy nazakup nowej działki byłoby wydatkiem zbędnym, rnierozsądnym, -pozbawionym racjonalnego uzasadnienia, taki wydatek należałoby wręcz ocenić jako trwonienie pieniędzy. Tłumaczenie potrzeby _zakupu działki .względami ,zdrowotnymi małżonki pozwanego jest pozbawione (logiki. J. to wieś, zatem panuje tam taka sama atmosfera jak i w B. nie jest to przecież miej scowość wypoczynkowa przeznaczona dla osób ze schorzeniami.. płuc. Wskazać nadto należy, . że pozwany ma 66 lat, jest więc mężczyzną w podeszłym wieku, j ego małżonka J. G. ma prawie 60 lat (ur. ...) i mając przy tym na uwadze nienajlepszy stan zdrowia obojga, podjęcie się przez pozwanego tym wieku .¿t0ak..poważnej, kosztownej _inwestycji byłoby działaniem nierozsądnym, wykraczaj ącymvpoza możliwości ispotrzeby obojga, 21 sama zmiana miej S021 2&mi@S21<Hfiia ŻY0i0W@s0 11>11I11<tu wídzßnia Hi@UZfiSadfli0f1a i fiawęi1119 Wa, jest przeciwskazaniem do 0,,wyrywania”.”0„ich dotychczasowego„środowiSk8ş 0...sW Nadmienić równiez na1ezy, pozwany nie wykazał,aby jego status materialny)..pozwalał 0.nar,prowadzenie tak kosztownej *inwestycj i aką j est budowa domu. Gospodarstwo jakie fposiada jest na niezbyt -wysokim poziomie, zatem nie przynosi zadawalaj ących dochodów..Strona .pozwana utrzymywała, że pieniądze na budowę pochodziły ze sprzedaży koni ,i .trzody chlewnej. Owszem, ,pełnomocnik pozwanego .przedłożył do akt sprawy faktury za sprzedaż kilku sztuk trzody chlewnej i koni (dowód -0. faktury pk. -S176-231), które pochodzą z dat od 2005r. do 2012r., podnieść jednak należy, że dokumenty te odzwierciedlają przychód a nie dochód. Pozwany od lat zajmuje się .skupem koni pi ich odsprzedażą, zysk z tego musi być minimalny i przeznaczany był na bieżące potrzeby, o czym najlepiej świadczy fakt, że jak Wynika z rachunku -bankowego pieniądze od razu podejmował z konta, praktycznie nie miał żadnych oszczędności na koncie (dowód -- historia rachunków bankowychik. 316-340). Tłumaczenie pozwanego, że pieniądze deponował pw domu jest tłumaczeniem niewiarygodnym, wręcz śmiesznym. O kłopotach finansowych pozwanego najlepiej świadczy (fakt, że pożyczał pieniądze od znajomych m.in. od małżonków Z. - rodziców powódki, --- STRONA 9 --- miał problemy z terminowym zwrotem, nie rozliczył się nawet z powódką z podatku, którego zwrotuzyskał z urzędu skarbowego. Tłumaczenie, że/w kosztach budowy partycypował syn Z. W. nie może odpowiadać prawdzie, ani pozwany, ani świadkowie (k. 342-345), ani li Q0 - żona Z. W. (k. 304-306) nie potrafili określić ani kosztów budowy, ani udziału finansowego pozwanegoi syna Z. W. w tych kosztach. Poza tym wspomaganie finansowe ojca w kosztach budowy budynku,'**który w przyszłości - według twierdzeń strony pozwanej miał być przekazany powódce i jej mężowi byłoby ze strony Z. W.G. działaniem irracj onalnych,-.narażającym wręcz na szkody własną rodzinę. Pozwany utrzymywał, że *zakupu działek dokonał i budowę finansował ze środków pochodzących z jegomajątku osobistego. Podnieść należy, że pozwany nie posiadasmajątku osobistego,zmałżonkąpozostaje w ustawowej wspólności majątkowej, rozdzielności majątkowej ustanowionej nie mają, zatem osiągane przez niego dochodyrstanowiąr(majątek wspólny. Faktem jest, że małżonka pozwanego J ínieirsfier jakowłaścicielka działek'( .) położnych w J; /dowód teżstronąumowy notarialnej z dnia 7 sierpnia 2007r.. G. oświadczańieruehomość ze środków) pochodzących* .ziiriimaj ątku osobistego,F a sizatemzakupu) dokonuj er do majątku osobistego, skuteczność tego oświadczenia należy jednak poddać w pozwanegoj akowłaściciela w dziale II księgi wieczystej. To, że rdoaktusnotarialnego"przystąpił3jedynie T. G.,irchoćrpozostajerw związku małżeńskim, podyktowane zostałonaj wyraźniej jj edyiniewzględami czysto praktycznymi, po "to,3)ŸbyŸ*oszczędzić J. G. - kobiecie schorowanej emocji, nie ,,włóczyć” jej po".urzędachŸiw związku z załatwianiemformalności związanych rz budową. Zresztą) J. G. wsogólernie była wtajemniczana w sprawy związanez zakupem działek i budową. Wskazać należy, że wiedza pozwanego na ten temat też jest znikoma, praktyczniezerowa.'Pozwany nie wie nawetkto jest właścicielem działek, uważał, że oboj e małżonką, na rozprawie zademonstrował ogromne zdziwienie, kiedy uzyskał informację,sirżer smałżonka aktu notarialnego nie podpisywała(vide- protokół k. 291).Praktycznie nie posiada on żadnej wiedzy na temat kosztów budowy, miejsca zakupu materiałów budowlanych, nie uczestniczył w pertraktacjach związanych z zakupem działek, zew załatwianiu formalności związanych z budową, pełnił rolę ifiguranta, któremuprzedstawiono do podpisu gotowe dokumenty. Brak zainteresowania powyższymi sprawami dowodzi niezbicie, że nie on "dokonywał zakupu i nie on był inwestorem. Zarówno pozwanym, jak i jego "świadkowie - synowa B. G. i jej mąż Z. W. G. przedstawili na rozprawie ' wcześniej przygotowaną na użytek niniejszej sprawy wersję, 'że 1 --- STRONA 10 --- nabywcą działek i inwestorem był T. G. i że dom budowałna własne potrzeby. Zwrócić należy uwagę, że istniały trudności w \Nysłuchaniu „pozwanego i przesłuchaniu świadków na tym samym .terminie rozprawy, _bowiem unikali jednoczesnego stawiennictwa wpsądzie - w ocenie Sądu „ze (względów praktycznych, po to, by móc - zapoznać się z.,materiałem dowodowym zaprezentowanym przez stronę powodową na poprzedniej rozprawie. _Zwraca uwagę brak konsekwencji zarówno w wyjaśnieniach pozwanego, jak i zeznaniach jego świadków, ich wiedza na temat .budowy ,i :związanych z tym kosztów jest powierzchowna, w szczegółach gubili ;_się, „zeznawali odmiennie, dlatego wyj aśnienia pozwanego i zeznania świadków należy uznać za niewiarygodne. Bezspornym jest, że wszelkie ,formalności związane z .budową załatwiała matka powódki T. Z e- .osobaposiadającauprawnienia budowlane, posiadająca wiedzę i umiejętności praktyczne na temat .spraw związanych z budową, to ona nieodpłatnie wykonała ...projekty budowlane .nieodpłatnie .pełniła funkcję kierownika budowy, czyniąctopęswramach pomocy córce pi zięciowi. Powyższe, jak również bezspornypfakt świadczeniabezpłatnej _pomocy przy .budowie ęzepstrony oj ca powódki J. ejisbratai 1í00S1¿)dodatkowymi .dowodami na to, że „budynek był wznoszony przez. pozwanąz. i¿jjej _,męża i na .ichrşąpotrzeby, przeciwnym razie Świadczenie dfllmßwß Llsłus irfac rzecz Obce skąiest pf0ja<±y r raWat0.~Sri, jednakże Hczyfiiła dßrißfß 2011 f01<'~1›=fi' Więc <>1<f‹r=Si<-= ki@dY d0m Swłsię sprawąspomą, kiedy rodzinaG. zaczęła ej nie-ruchomościipozzynianyahnakładów.miszyaanakza <1.. apiays1‹1er0wan@ ‹1‹›pozwanego g., ‹›dni‹rść r~›1<w1<u skoro sczynnoiści sjdarowizną uczynioną ina . rzecz córki ii r zięcia,„ „zatem jedynie skuteczne.odwołanie¿¿.darowizny _wobec córki ¿¿i zięcia fdawałoby _jej podstawy do domaganiar.fsię zapłaty od obdarowanych, -a nie od osoby trzeciej - P0ZWf<111@g0 T- G» .Pozwany figuruje „ędokumentach jako inwestor, jest to zrozumiałe, podyktowane przepisami, (bowiem figurując dziale II księgi wieczystej formalnie uchodzi za właściciela .działek ina jego nazwisko musiały być wydane wszelkiego rodzaju decyzje, z tych też powodów on również figuruje w fakturach jako ¿ nabywca materiałów budowlanych, .bowiem _ tylko ona jako inwestor figuruj ący w dokumentacji budowlanej mógłdokonywać rozliczeń podatku. Nie można wykluczyć, że zarówno pozwany, jaki jego syn Z. W. pomagali przy budowie, dowozili materiały i robotników na plac budowy, a nawet pośredniczyli w zapłacie robotnikom wynagrodzenia, „zakupie materiałów, 0, co przyznaje nawet sama powódka i potwierdzają świadkowie W_._1§0, (k. 306),___VJí,(k. 307), ¿'l;__L (k. 307), jednakże nie dowodzi to, że inwestorem był pozwany, takie --- STRONA 11 --- działania czy to pozwanego, czy jego syna Z. W. G. ocenić należy jako zwykła pomoc przy budowie, jaka zwykle ma miejsce w stosunkach rodzinnych i jaką świadczyła również rodzina Z. Nie jest istotnym kto fizycznie płacił za materiały czy robociznę, ale z czyich funduszy wydatki pokrywano, a niewątpliwie pieniądze pochodziły z majątku powódki i jej męża. O tym, że dom od początku był budowany na potrzeby powódki i jej rodziny świadczy również fakt, że w projekcie od razu przewidziano pomieszczenie usługowe na potrzeby zakładu fryzjerskiegojaki miała założyć B. G. - z zawodu fryzjerka. Nie można podzielić twierdzeń pozwanego, że wraz z małżonką zamierzali przenieść się do J. i zamieszkać w nowo wybudowanym domu, skoro dom ten wystawiony został na sprzedaż jeszcze w stanie surowym, co potwierdzają świadkowie J. P. (k. 299-300), A. P. (k. 301). f"iŸ"Budynek dotychczasirlieiizostał wykończony, prace budowlane zakończono Przed rozwodemB.iĹi.ii]małżonl<ów G., rozwód położył kres Pracom budowlanym. B.i ."G; íwykazywaliiszainteresowanie budową,s¬oczywiście, że ich osobisty udział w nadzorzerrnadiirbudowąbył ograniczonysz uwagi inazto, przebywał za granicą 'celach rzarobkowych, powódka zaś jako młodakobieta nie była rw stanie samodzielnie podołać tym obowiązkom, dlatego większość czynności a1<<>h0<=i@1ŻbY -Zflafisażßwafli6majStfów' Wbófi Zakup zarania doświadczenie, czy teścia i szwagra,coakceptował równiez J. G.. W świetle powyższych srozważańpowództwo jest zasadne, dlategoSąd zasądził dochodzonąsprzezpowódkę kwotę N90 tyś zł. Wprawdzie biegły wartość nakładówrrpoczynionych przez B. i J. małżonków G., których zakres rzeczowy nie był sporny, wycenił"na kwotę wyższą, jednakże 'strona powodowa ograniczyła żądanie do kwoty dochodzonej pozwem, po opinii nie rozszerzyła powództwa. Sąd oddalił żądanie o odsetki ustawowe od kwoty zasądzonej wyrokiem za okres od wniesienia pozwu*-f jak żądała strona powodowa-do dnia 7 lutego 2012 roku. Powódka nie wykazała,aby przed wniesieniem pozwu .wzywała pozwanego do zapłaty, dlatego jako pierwsze wezwanie do zapłaty Sąd potraktował odpis pozwu, który doręczony został pozwanemu w dniu 7 lutego 2012 roku (dowód doręczenia k. 72), zatem odsetki ustawowe od uwzględnionego żądania zasądzono od dnia następnego po dacie doręczenia odpisu pozwu tj.) od dnia 8 lutego 2012 roku, bowiem z tą datą roszczenie stało się wymagalne, do dnia zapłaty. Częściowe oddalenie powództwa skutkowało również rozstrzygnięciem o kosztach procesu w trybie art. 100 kpc. Wysokość odsetek za okres oddalony sprowadza się mniej więcej do kwoty 1800 zł, czyli należy przyjąć, że strona pozwana przegrała proces w 2%. l --- STRONA 12 --- Powódka poniosła koszty w postaci wynagrodzenia pełnomocnika - radcy prawnego w kwocie 3617 zł oraz wydatków na opinię biegłego w kwocie łącznej 718,59 zł, natomiast pozwany poniósł koszty wynagrodzenia adwokackiego 3617 zł, łącznie więc koszty procesu sprowadzają się do kwoty 7952,59 zł. Skoro powódka w 2 % proces przegrała powinna ponieść koszty procesu w kwocie 159 zł. ( 7952,59 zł x2%), skoro poniosła je w kwocie 4335,59zł/ 3617 zł + 718,59 zł /, pozwany obowiązany jest zwrócić z tego tytułu kwotę 4176 zł /4335 zł - 159 zł/. Ponieważ powódka była zwolniona od opłaty od pozwu (postanowienie k. 64), Sąd w trybie art. 113 kscu obciążył pozwanego jako przegrywaj ącego proces nieuiszczoną opłatą w kwocie 4500zł. Strona powodowa jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia wskazywała przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Podnieść należy że przepis art. 405 kc stanowiący, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby tonie było mozliwe, do zwrotu jej wartości, nie ma zastosowania (pw sytuacji, kiedy przepisy szczególne mogą (mieć zastosowanie .pw danym.stanieşfaktycznym, jw takiej sytuacji zastosowanie art. :405 kc jest wyłączone. (Takiiszczególny charakter .stosunku do art. 0.405 kcmają przepisy art- 224 -226 k@›ktÓf@ r~ofłß.°2ajamożliwßść dßßhßdzefliamzliczsń " W 2 8 W J Jak wyjaśnił ,Sąd Najwyższy r.w.postanowieniu „z dnia (marca sprawie IH CZP 6/09¿0 W .łsprawie ;o0i0.ZWrot .nakładówi Zawsze ustalić podstawie jakiego lira-uehomośe 1 aokaiiywał aaiaaaów. Jaze1i wiatcidalam łaazyła go ja1<aś umowa, 0-należy„ Ókreślić ej')-.charakter-Šorazrito,it.. w uzgodnieniach .stron uregulowano sposób rozliczenia ;nakładówi.0;Jezeli takie uzgodnienia byly powimy one być podstawą rozliczenianakładów, chyba, że bezwzględnie obowiązujące przepisy kc normuj ące tego rodzaju umowę przewidują inne rozliczenie nakładów, wtedy te przepisy powinny (mieć zastosowanie, „podobnie jak w sytuacji, gdy umowa stron nie reguluje w ogóle rozliczenia nakładów. Jeżeli stosunek prawny, na gruncie którego dokonano nakładów, nie reguluje ich rozliczenia, wówczas, zgodnie z art. 230 kc, mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 224-226 kc. Dopiero wówczas, gdy okaże się, że umowa stron, ani przepisy regulujące dany stosunek prawny nie przewidują sposobu rozliczenia nakładów, jak również nie ma podstaw do stosowania wprost lub odpowiednio art. 224-226 kc, zastosowanie znajdzie art. 405 kc, bowiem przepisy art. 224-226 kc mają szczególny charakter wobec art. 405 kc. „ Podobne stanowisko zajął Sąd Apelacyjny W Poznaniu w wyroku z dnia 6 maja 2010r. w sprawie I ACa 276/10. --- STRONA 13 --- O ile w sprawie niniejszej podstawę prawną żądania zwrotu ceny zakupu działek i kosztów notarialnych oraz kosztów opracowania projektów budowlanych upatrywać można w treści art. 405kc, o tyle - zdaniem Sądu - podstawę prawną żądania zwrotu poniesionych na działki nakładów stanowić powinien art. 226 kc. Powódkę i jej męża łączyła z pozwanym ustna umowa, na podstawie której czynili nakłady na działkach stanowiących formalnie własność pozwanego. Umowa ta przewidywała, że po doprowadzeniu inwestycji do pewnego etapu - wybudowania domu, pozwany T. G. przeniesie własność nieruchomości na rzecz powódki B. G. i jej męża J. Prowadząc budowę B. i J. G. stali się posiadaczami nieruchomości, a ponieważ umowa miała miejsce pomiędzy osobami pozostającymi w relacjach rodzinnych należy przyjąć, że stali się oni posiadaczami samoistnymi w dobrej wierze, zatem powódka może żądać zwrotu równowartości nakładów zwiększających wartość nieruchomości (art. 226 § 1 zd. 2 kc), bo nie wątpliwie poniesione nakłady wartość działek zwiększają. Wskazać należy, że w sprawach IH CZP 17/73 i HI CRN 353/73 o zbliżonym stanie faktycznym, Sąd Najwyższy stwierdził, że osobę budujacą na cudzym gruncie za ;zgodą właściciela, który zobowiązał się przenieść na nią własność sniieruchomości, :należy traktować jako posiadacza w dobrej wierze, któremu _jeśli nie żąda przeniesienia własności nieruchomości na podstawie artf 23] § 1 kc żądania takiego nie zgłosi właściciel gruntu na podstawie art. 231 § 2 iadaczowi .tspteprzysługuje t¿;z'ądaniaxtzwrotu ;nakładów ;na "podstawie art. 226§.1 t _ W uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie IH CZP 6/09 Sąd Najwyższy stwierdził nadto, że jeżeli nawet należałoby uznać, że czyniący nakłady był w danej sytuacji posiadaczem zależnym, ale nakłady czynił dla siebie, we własnym interesie, w przekonaniu, że właściciel zgodnie z umową, zapewni mu stosowne prawo do nich, do roszczenia o ich rozliczenie również ma zastosowanie art. 226 W zw. z art. 230 kc. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy wyroku z dnia 3Üczerwca 1972 roku w sprawie HI CRN 91/72, jeżeli motywem zawarcia umowy był bliski stosunek rodzinny między właściciel a posiadaczem nie można wykluczyć, że posiadacz może żądać zwrotu nakładów w granicach bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i nast. kc) . Jak wynika z powyższego jakąkolwiek podstawę prawną by w sprawie niniejszej zastosować, powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Wprawdzie nakłady czynili B. i J. małżonkowie G., których stosunki majątkowe podlegały reżimowi ustawowej wspólności majątkowej, oni też ponieśli koszty zakupu działki i związane z tym opłaty i inne wydatki, zatem nakłady wchodziły do ich majątku wspólnego. W chwili wytoczenia powództwa G. byli już rozwiedzeni, a zatem łącząca ich ustawowa wspólność małżeńska ustala, przepisy odnoszące się do współwłasności łącznej ustąpiły miejsca przepisom o / --- STRONA 14 --- współwłasności w częściach ułamkowych, ich udziały w majątku wspólnym są równe / art. 43 §1 kro /, wynoszą po 1/.z części , wobec tego powódce przysługuje zwrot połowy równowartości nakładów. _ j