Wyrok I C 1231/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Krak

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1231/10 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Grzegorz Mazur Protokolant: st. sekr. sądowy Danuta Sowa po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. w Krakowie sprawy z powództwa H… W… przeciwko T… P… S… A… O… w K… i A… N… o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki H… W… na rzecz strony pozwanej T… P… S… A… O… w K… kwotę 2.417 zł (słownie: dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1231/10 U Z A S A D N I E N I E Wyroku z dnia 1.08.2011 r. Powódka H… W… domagała się ostatecznie zasądzenia od T… P… S. A. O… w K… i od A… N… solidarnie 30 000.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych; Nadto nakazania stronie pozwanej T… P… S. A. O… w K… publikacji przeprosin powódki w najbliższym od daty uprawomocnienia się wyroku głównym wydaniu programu informacyjnego „K… " w formie wypowiedzi prezentera o następującej treści: T… P… S. A. O… w K… przeprasza H… W… za naruszenie jej godności i dobrego imienia poprzez przedstawienie jej w głównym wydaniu programu informacyjnym „K… " w dniu 6 II 2010 r. jako osoby, która oszukuje urzędników i dziennikarzy i pomówienie jej o wyłudzenie podwójnego odszkodowania; zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania strona powodowa podniosła, iż w materiale prasowym wyemitowanym na antenie T… P… w programie informacyjnym „K… " w dniu 6 II 2010 r., a następnie dwukrotnie powtórzonym 25 czerwca 2010 r. o godz. 18.00 i 21.45, zaprezentowano nieprawdziwą wypowiedź rzecznika prasowego Z… I… K… i T… w K… - pana J, B… - że powódka od 15 lat nie jest właścicielem zamieszkiwanej przez nią nieruchomości położonej przy ulicy R… , której własność miała utracić na skutek aktu notarialnego podpisanego 28 II 1995 r. Ponadto powódka wskazała, że została przedstawiona w negatywnym świetle jako osoba nierzetelna, działająca w złej wierze, próbująca oszukać dziennikarzy i urzędników i wyłudzić podwójne odszkodowanie. Zdaniem powódki w materiale prasowym rozpowszechniono również nieprawdziwe informacje jakoby powódka blokowała inwestycję drogową oraz bezprawnie korzystała z nieruchomości, za co grozi jej prawdopodobnie odpowiedzialność karna. Co więcej, w wyemitowany programie naruszono sferę prywatności powódki poprzez ujawnienie informacji z jej życia prywatnego, mimo braku zgody na ich publikację. Tym samym, zdaniem powódki doszło do naruszenia jej dóbr osobistych jakimi są godność i cześć, dobre imię oraz prawo do prywatności, --- STRONA 3 --- dopuszczając się bezprawnej oceny jej działań i posługując się sformułowaniami mającymi pejoratywny wydźwięk. W odpowiedzi na pozew strona pozwana T… P… S. A. O… w K… wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwana podniosła, iż prawdą jest, że pani H… W… utraciła prawo do nieruchomości, co nastąpiło mocą decyzji Wojewody M… z dnia 21 I 2009 r. o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji, zaś informacja, że powódka nie jest właścicielem spornej nieruchomości od 15 lat pochodzi od rzecznika prasowego ZIKT w K… , którego wg orzecznictwa Sądu Najwyższego należy traktować jako wiarygodne źródło informacji, więc pozwana dochowała należytej staranności i rzetelności przy emisji programu. Jednocześnie w tym zakresie pozwana gotowa jest zamieścić sprostowanie polegające na uzupełnieniu informacji odnośnie prawdziwej przyczyny utraty praw do nieruchomości. Pozwana, powołując się na art. 18 ust. If ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r, o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, podniosła również, iż powódka nie informując o treści zawartego wcześniej aktu notarialnego i nie dokonując rozbiórki budynku do której zobowiązała się w zamian za odpowiednią kwotę odszkodowania, próbował wyłudzić podwójne odszkodowanie tj. zgodnie z tą ustawą zwiększenie kwoty odszkodowania o l0000 zł. W odniesieniu do zarzutu blokady inwestycji drogowej przez powódkę oraz grożenia jej odpowiedzialnością karną za bezprawne użytkowanie nieruchomości, pozwana podniosła, iż obiektywnym następstwem działań powódki jest okresowe wstrzymanie inwestycji, potwierdzone przez władze miasta K… , co tym samym nie stanowi naruszenia jej dóbr osobistych a jest oceną odpowiadającą stanowi rzeczy, zaś groźba odpowiedzialności karnej była sformułowana w sposób potoczny i wyrażała jedynie przypuszczenie co do konsekwencji zachowania powódki, jako że w związku utratą prawa własności spornej nieruchomości, na dzień emisji materiału, nie przysługiwał powódce tytuł prawny do korzystania z tej nieruchomości. Z kolei naruszenie sfery prywatności powódki przez ujawnienie informacji z jej życia prywatnego nie miało miejsca, gdyż powódka zwróciła się z prośbą o usunięcie danych z materiału, która nie miała jednak fo rmy kategorycznej odmowy zgody na ich publikację. W konsekwencji nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki a jedynie opisania rzeczywistego stanu rzeczy w granicach dozwolonej krytyki. Pozwana zaprzeczyła jakoby dokonała powtórnej emisji materiału w dniu 25 czerwca 2010 r. --- STRONA 4 --- Pozwana A… N… wniosła o oddalenie powództwa (k.141) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 8 lutego 1995 r. S… P… zawarł z powódką umowę w formie aktu notarialnego, na mocy którego H… W… zobowiązała się do rozbiórki na własny koszt budynku mieszkalnego przy ul. R… w K… , w terminie do 31 grudnia 1996 r., a w zamian otrzymała odszkodowanie w kwocie 65.005,50 zł. Powódka bezspornie odebrała odszkodowanie, ale budynku nie rozebrała. Dowód: -akt notarialny, zeznania powódki. Mocą decyzji Wojewody M… z dnia 21 stycznia 2009 r. o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji sporna nieruchomość została podzielona i w części… /7 jej własność przeszła na Skarb Państwa z rygorem natychmiastowej wykonalności. Natomiast decyzją Wojewody M… z dnia 14 października 2009 r. o pozwoleniu na realizacje inwestycji wywłaszczeniem objęto kolejną część nieruchomości - … /13.Dowody - obwieszczenie z 28 stycznia 2009 r. w G… K… zawierające publikację decyzji Wojewody M… z dnia 21 stycznia 2009 r. o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji i decyzja W… M… z dnia 14 października 2009 r. o pozwoleniu na realizację inwestycji. W toku czynności urzędowych zmierzających do wykonania decyzji powódka potwierdziła w notatce urzędowej z 13.11.2009r. iż nie mieszka w przedmiotowym budynku przy ul. R… , ale mieszka w sąsiednim budynku przy ul. R… (notatka k.39) Powódka skontaktowała się z pozwaną – (…) – A… N… , domagając się interwencji t… w jej sprawie (okoliczność bezsporna). W rozmowie telefonicznej z 29.01.2010r. powódka twierdziła do d…, że nie będzie miała gdzie mieszkać i dopiero co dowiedziała się że musi się wyprowadzić z budynku przy R… . Pozwana d… podjęła interwencję i w tym celu odbyła rozmowę i nagrała oświadczenie rzecznika prasowego Z… I… na zgłaszane przez powódkę zarzuty. W toku nagrania pozwana uzyskała informacje, iż wbrew temu co podawała pani W… , wiedziała że zostanie wywłaszczona co najmniej od sierpnia 2009r. oraz że nie stanie się bezdomną skoro mieszka z mężem w sąsiednim budynku. (dow. Zeznania pozwanej A N… k. 183) Następnie d… pojechała – na zaproszenie – do domu powódki nagrać jej wypowiedz. D… skonfrontowała uzyskane od rzecznika prasowego informacje z twierdzeniami powódki. W oparciu o te materiały powstała audycja … wyemitowana 31.01.2011r. ( powódka nie --- STRONA 5 --- zgłasza zarzutów do tej audycji). Dow. nagranie k. 54 zeznania stron i świadków T… B… i A… B… . Po emisji pierwszego programu, w trakcie realizacji innej audycji, pozwana A… N… uzyskała kolejne informacje, które powódka zataiła przed nią, gdy prosiła o interwencje w sprawie domu. D… uzyskała od rzeczników prasowych informacji, że powódka 15 lat wcześniej zobowiązała się do rozbiórki przedmiotowego budynku, za co dostała odszkodowanie. Nadto unika kontaktów z rzeczoznawcami, którzy muszą wycenić nieruchomość, unika odbioru urzędowej korespondencji, przewlekając w ten sposób postępowania. Na podstawie dodatkowo zgromadzonych informacji pozwana zrealizowała drugi (sporny) materiał, uważając iż przy realizacji pierwszego została celowo wprowadzona w błąd przez powódkę. W dniu 6 lutego 2010 r. miała miejsce emisja programu informacyjnego „K… ", w którym przedstawiono materiał nakręcony w miejscu zamieszkania powódki. Dowód: -płyta CD z nagraniem programu, -zeznania świadków T. B… i A B… (k.160) oraz zeznania stron. Powyższe ustalenia Sąd oparł na przedłożonych dokumentach i kopiach nagrań dwóch audycji pozwanych. Nadto Sąd oparł ustalenia na zeznaniach stron i świadków. Zeznania te nie budzą zasadniczych wątpliwości. Rozbieżności nie dotyczą faktów ale ich oceny przez składających zeznania. W szczególności Powódka i zgłoszeni przez nią świadkowie krytykowali d… za to ze nie przedstawiła stanowiska powódki i argumentów które ona przygotowała. Byli wzburzeni faktem, iż d… przygotowała się do nagrania, wysłuchując stanowiska drugiej strony. D… wyjaśniła zaś iż celem obu audycji było przedstawienie problemów związanych z realizacją inwestycji przy R… K… . Jednym z aspektów wskazywanych przez rzeczników Z… I… i U… W… była postawa pani W… . Audycje telewizyjne powstały w oparciu o udzielone jej wypowiedzi rzeczników prasowych oraz wypowiedzi powódki. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na fakt, iż powódka nie wykazała naruszenia przez pozwaną przesłanek warunkujących udzielenie ochrony dóbr osobistych, jakimi są m. in. wskazane przez powódkę godność, cześć, dobre imię oraz prawo do --- STRONA 6 --- prywatności. Przesłankami z art.. 24 k.kc., które musza być spełnione łącznie są: istnienie dobra prawnego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność tego działania. Co do zasady ochrona dóbr osobistych ma charakter obiektywny, tzn. jest niezależna od winy sprawcy. Jednakże w przypadku roszczenia o zadośćuczynienie, dla jego uwzględnienia wymagane jest wykazanie winy podmiotu dokonującego naruszenia. Pozwana, w wyemitowanym programie zaprezentowała wypowiedź rzecznika prasowego Z… niesłusznie stwierdzającą jakoby pani H… W… nie była właścicielką spornej nieruchomości od lat 15, jednakże w chwili emisji materiału tj. 6 lutego 2010 r., powódka faktycznie nie była właścicielką tej nieruchomości, z tymże utrata własności jej spornej części nastąpiła na skutek decyzji Wojewody M… z dnia 21 stycznia 2009 r. o ustaleniu lokalizacji drogi dla inwestycji, opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności. W tym zakresie podana informacja nie była więc nieprawdziwa. Ponadto własność nie jest kategorią dobra osobistego, któremu przysługuje ochrona na podstawie art. 24 k.c. ale jej ochronie służą odrębne regulacje zawarte w k.c. Dodatkowo, podana informacja pochodziła od rzecznika prasowego Z… , który wg SN (17 IV 2008 r. I CSK 543/07) jest źródłem rzetelnym, zasługującym na wiarę, zatem powołując się na wypowiedź rzecznika prasowego d… dopełniła obowiązku rzetelności i staranności wynikającego z art. 12 ust. ł pkt ł prawa prasowego. Z powyższego wynika, iż w tym zakresie działanie pozwanej było pozbawione bezprawności i nie było zawinione, więc powódka na tej podstawie nie mogła domagać się ochrony wymienionych dóbr osobistych. Na uwagę zasługuje także fakt, iż pozwany wyraził gotowość sprostowania nieprecyzyjnej informacji o przyczynach utraty własności przez powódkę. W odniesieniu do zarzutu przedstawienia powódki w złym świetle oraz pomówienia jej o próbę oszukania urzędników i dziennikarzy celem wyłudzenia podwójnego odszkodowania, Sąd stanął na stanowisku, iż fakt nie poinformowania d…. przez powódkę podczas realizacji materiału o zawartym wcześniej akcie notarialnym, na mocy którego zobowiązała się do rozbiórki budynku w zamian za odpowiednią kwotę, mógł zostać przez autorkę materiału odczytany jako celowe dążenie powódki do uzyskania zwiększonego odszkodowania przysługującego na podstawie art. 18 ust. l f ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zgodnie z którym odszkodowanie zwiększa się, jeśli zajmowana nieruchomość zabudowana jest budynkiem mieszkalnym. Istniały zatem podstawy faktyczne, które mogły sugerować takie zamierzenia powódki. --- STRONA 7 --- Powódka twierdziła również, iż została pomówiona o blokowanie inwestycji drogowej oraz bezprawne korzystanie z nieruchomości za co grożono jej odpowiedzialnością karną. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, w ocenie Sądu wstrzymanie prowadzonej inwestycji było obiektywną konsekwencją działań podejmowanych przez powódkę, co z reguły ma miejsce przy tego typu sprawach, natomiast co do korzystania z nieruchomości, to - jak wynika z powyższych ustaleń - powódka nie była już wówczas właścicielką całej nieruchomości i nie miała tytułu prawnego do zajmowania jej w całości. Sam zaś sposób sformułowania wypowiedzi d… i użycie słów w takiej formie podlegają ocenie w kontekście ich proporcjonalności i odpowiedniości co do opisywanej sytuacji. W przedmiotowej sprawie powódka podniosła także, iż odmówiono jej autoryzacji materiału naruszając tym samym sferę jej prywatności. Trudno jednak uznać, że doszło do naruszenia prywatności powódki skoro - jak ustalił Sąd - materiał został przygotowany na prośbę samej powódki, co oznacza, że skoro powódka sama zaproponowała nakręcenie programu na jej temat, wyrażała zgodę na publikacje jej wizerunku, zaś z drugiej strony nie mogła oczekiwać, iż d… przedstawi wyłącznie subiektywny punkt widzenia powódki, gdyż celem jaki przyświeca pracy dziennikarskiej jest dążenie do ukazania prawdy, działając w imię interesu społecznego, oczywiście przy należytym dochowaniu staranności dziennikarskiej. To czy doszło do naruszenia godności, czci czy dobrego imienia powódki należy w zasadzie do autonomicznej oceny Sądu przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego i norm moralnych. W doktrynie wypracowano stanowisko, iż nie wystarcza w tym zakresie subiektywne odczucie osoby domagającej się ochrony ale przy ocenie należy wziąć pod uwagę także oceny społeczne czyli kryteria obiektywne. Mając na względzie całokształt okoliczności sprawy, należy uznać, iż powódka nie wykazała, iż pozwana przy realizacji materiału doprowadziła do naruszenia jej dóbr osobistych, tj. czci, godności, dobrego imienia i prawa do prywatności, co mogłoby być w ten sposób odczytane w opinii publicznej. Niewątpliwie pozwana mogła w przedstawionym materiale posłużyć innymi sformułowaniami nie wzbudzającymi w powódce poczucia naruszenia jej dóbr, jednakże Sąd stanął na stanowisku, iż w omawianym zakresie pozwana dążyła do przedstawienia rzeczywistego stanu rzeczy, nie dopuszczając się jednocześnie przekroczenia granic dopuszczalnej krytyki. Powódka nie dostarczyła dowodów na okoliczność, iż miała miejsce powtórna dwukrotna emisja programu z jej udziałem a dniu 25 czerwca 2010 r. --- STRONA 8 --- W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń Sądu należy stwierdzić, iż powódka nie wykazała, jakoby pozwana nie dochowała należytej staranności i rzetelności przy tworzeniu i wykorzystaniu materiału prasowego z udziałem powódki, w związku z czym nie doszło do naruszenia wskazanych dóbr osobistych powódki. Z powyższych względów Sąd w oparciu o art. 24 k. c. orzekł jak w sentencji. O kosztac h postępowania orzeczono na podstawie art. 98 kpc, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.