§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I C 121/12

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn akt I C 121/12 \. 1 . \ ea‘ W . ; .\ A/. I; 4"/(1 “.»’ _./ “*2 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2014 r. Sad Okregowy w Koszalinie I Wydzia’: Cywilny w sk%adzie nastepujqcym: Przewodniczqcy: SSO Jacek Grzeékowiak Protokolanti sekr. sad. Marta Roicka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. w Koszalinie na rozprawie sprawy z powédztwa |.J. przec|wko (...) S.A. w W. 0 zadoééuczynienie, rente i ustalenie zasadza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powédki l.J. kwote 180.000, 2% (sto osiemdziesiqt tysiecy z%0tych) tytu%em zadoééuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 26 marca 2012 r. do dnia zap%aty; zasqdza od pozwanego na rzecz powédki kwote; 686,68 2% (szeééset osiemdziesiqt szeéé zlrotych 68/100) miesiecznie tytu%em renty z tytu%u zwiekszonych potrzeb obejmujqcych koszty rehabilitacji oraz opieki osoby trzeciej, p%atna1 z géry do 10 dnia kazdego kwarta’ru wraz z odsetkami ustawowymi w razie opéinienia w p1atn0éci ktérejkolwiek z rat, poczqwszy od 1 kwarta%u 2012 r.; ustala odpowiedzialnoéé pozwanego wobec powédki za skutki zdarzenia z dnia 7 lutego 2008 r. mogqce postaé w przysz+oéci; oddala powédztwo w p0zosta%ej czeéci; zasqdza od pozwanego na rzecz powédki kwote 4.695, 2% (cztery tysiqce szeééset dziewieédziesiqt piaé z%otych) tytu+em zwrotu kosztéw procesu; zasqdza od pozwanego na rzecz Skarbu Parfistwa — Sqdu Okregowego w Koszalinie kwote 9.413, 2+ (dziewieé tysiegcy czterysta trzynaécie z+otych) tytu%em op’raty od ktérej powédka by’ra zwolniona. Sygn akt I C 121/12 1 --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE W pozwie z 1 marca 2012 r. I.J. wnios1a o zasqdzenie od (...) S. A. w W. na swoje} rzecz 220.000 z’r z tytu1u zadoééuczynienia za doznanq krzywdo wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zap1aty. Powodka domaga1a siqa rowniez podwyzszenia otrzymyvvanej od pozwanego renty z 1.397,32 z+ do 2.084 z+ miesiocznie, plratnej z gory, do 10. dnia kazdego kwafla1u z ustawowymi odsetkami w razie opoznienia w plratnoéci ktorejkolwiek z rat, poczqwszy od miesiqca, W ktorym zosta1 wniesiony pozew. Pozew obejmowa1 takze zqdania ustalenia odpowiedzialnoéci pozwanego za szkody mogqce powstaé w przysz+oéci w nastopstwie wypadku z 7 lutego 2008 r. oraz zasqdzenia kosztow procesu. W uzasadnieniu I.J. p0da1a, ze 7 lutego 2008 r. uleg%a wypadkowi, na skutek ktorego musia%a przejéé wiele badafi Iekarskich i zabiegow, a do dzisiaj odczuwa bol wywo%any obrazeniami powypadkowymi. Obrazenia te utrudniajq, a niekiedy uniemozliwiajq jej wykonywanie prostych, zyciowych czynnoéci. Powodka stwierdzfla, ze musi mieé obecnie zapewnionq ca+odobowq opieke. Jej zdaniem, otrzymane dotyohczas zadoéouczynienie w wysokoéci 120.000 z1 oraz naleznoéé w wysokoéci 28.000 2+ za poniesione koszty leczenia, opieki, przejazdow, rehabilitacji, nie sq adekwatne do doznanych cierpierfi. W ocenie powodki, renta z tytu1u zwiokszonych potrzeb po wypadku komunikacyjnym powinna wynosié 2084 z+ miesiecznie, a pozwany bezpodstawnie obnizy%je1 do 1397,32 z+. W odpowiedzi na pozew, (...) S.A. w W., wnios1 0 oddalenie powodztwa oraz zasqdzenie od powodki na swojq rzez kosztow procesu. Pozwany stwierdzi+, ze suma, ktora wyp’raci1 powodce wyczerpuje jej roszczenia w zakresie zadoééuozynienia. Wed1ug pozwanego wysokoéé comiesiocznej renty zosta+a tak ustalona, ze obejmuje zarowno wydatki zwiazane ze zwiokszonymi potrzebami powodki (305 z%) oraz rento z tytu1u niezdolnoéci do pracy (1092,32 z1). Na rozprawie w dniu 29 maja 2014r. powodka podtrzymafa swoje dotychczasowe stanowisko w zakresie zadoééuczynienia i sprecyzowa1a stanowisko, co do zqdanej renty, wnoszqc o jej zasqdzenie w kwocie stanowiqcej roznioo pomiqadzy kwotq 2.084 2%, a uiszczanq przez pozwanego W dotychczasowej wysokoéci 1397,32 z%. Sqd ustalil, co nastegpuje: W dniu 7 lutego 2008 r. mia’: miejsce wypadek komunikacyjny, w wyniku ktorego kierujqcy samochodem osobowym, R.K., potralcif przechodzqcq przez przejécie dla pieszych I.J. Sprawca zbieg+ z miejsca wypadku i nie udzie|i+ powodce pomocy. Wyrokiem Sqdu Rejonowego w Koszalinie z 30 wrzeénia 2009 r., wydanym w sprawie 0 sygnaturze II K 246/08, R.K. zosta+ uznany za winnego popemienia zarzucanego ma czynu, nieumyélnego naruszenia zasad bezpieczefistwa w ruchu drogowym, tj. wystepku z art. 177 § 2 k.k. w zw. z an. 178 § 1 k.k. i za ten czyn na podstawie art. 177 § 2 w zw. z art. 178 § 1 K.k. skazano go na kare 2 lat pozbawienia wolnoéci, ktorej wykonanie warunkowo zawieszono na okres 5 lat proby. Orzeczenie to zosta1o utrzymane w mooy Wyrokiem Sqdu Okregowego w Koszalinie wydanym 21 stycznia 21010r. w sprawie V Ka 808/09. W dacie wypadku sprawca by’: obj<—;ty ubezpieczeniem odpowiedzialnoéci cywilnej zwiqzanej z ruchem pojazdu, wykupionym w (...) S.A. w W. 2 --- STRONA 3 --- (dowod: przes/uchanie powédki — protokof e/ektroniczny z 17 styczn/a 2013r;; notatki urzedowe Policji k. 437,443444," protoko/y przes/uchan/a SW/adkow k. 441 442, 448452; op/nia b/eg/ego sagdowego /<. 453460, k. 505516; protoko/y przes/uchan/a bieg/ego k. 461466, akt oskarzenia k. 467472, Wyjaénienia oskarzonego k. 473487, protoko/y rozprawy g/ownej k. 488504, k. 517521; Wyrok Sagdu Rejonowego W Kosza/inie z 30 Wrzeénia 2009 r. wraz z uzasadn/eniem k. 522 543; odpoWiedz' pe/nomocnika oskarzycie/a posi/kowego na ape/acje obrohcy oskarzonego i oskarzonego k. 544552," Wyrok Sagdu Okregowego W Kosza/inie z 21 stycznia 2010 r. k. 553562; dokumenty znajdujqce sie W aktach szkody) Po Wypadku przewieziono powodke na Oddziai Intensywnej Opieki Medyoznej Szpitala Wojewodzkiego W K. Jej stan byi ciozki, byia nieprzytomna. W wyniku wypadku powodka doznaia roziegiych obrazerfi W postaciz urazu czaszkowo — mozgowego, stiuczenia mozgu, krvvotoku krvvi do mozgu, ziamania wyrostka poprzecznego kregosiupa L, ziamania S1, ziamania koéci ionowej prawej i zaiamania panewki stawu biodrowego. Powodka objota zostaia leczeniem przeciwobrzekowym i objawowym. Prowadzona byia W épiqczce farmakologicznej i na oddechu zastopczym. Zywiona przez sondo zoiqdkowq. Wykonywano jej kolejne badania TK giowy, W celu monitorowania obrazu stiuczenia i zmian W obrzoku mozgu. Miaia rowniez Wykonane badania KT kregosiupa szyjnego i miednicy. Ziamanie biodra leozone byio zachoWaWczo poprzez zastosowanie Wyciqgu za koéciq piszczelowq. 15 lutego 2008r. powodka zostaia odiqczona od respiratora. Do dnia 22 lutego 2008r. pozostawaia W épiqczce farmakologicznej. Po wybudzeniu nie byio z powodkq logicznego kontaktu. Na Oddziale Intensywnej Terapii Szpitala Wojewodzkiego W K. powodka przebywaia do 22 lutego 2008 r. Nastopnie zostaia przeniesiona na Oddziai Chirurgii Ortopedyczno  Urazowej, gdzie do 11 kwietnia 2008 r. kontynuowano leczenie przy uzyciu Wyciqgu szkieletowego i rozpoczoto rehabilitacjo. Z Oddziaiu powodka zostaia Wypisana z zaleoeniem kontynuowania Wyuozonych éwiczeifi, chodzenia bez obciqzania |eWej korficzyny dolnej. Wyznaczono jej na dzier'1 30 kwietnia 2008r. termin przyjecia do szpitala W B. W celu kontynuowania rehabilitacji. W zaleceniach wskazano rowniez, ze powodka Wymagaia W tym czasie caiodobowej opieki i pomocy W zakresie samoobsiugi. W wyznaozonym terminie powodka zostaia przyjota do Szpitala Powiatowego W B. na Oddziai Rehabilitacji Neuroiogicznej, gdzie przebywaia do 15 marca 2008r. Poddana zostaia postopowaniu usprawniajqcemu i W jego ramach gimnastyce leozniczej, masazowi klasycznemu, krioterapii, zabiegom: magnetronikiem, laserem i soluxem czen/vonym. Powodka byia W tym okresie pampersowana. Po zastosowanym postepowaniu rehabilitaoyjnym zmniejszyi sis; przykurcz zgiociowy iokcia iewego i kolana iewego, zwiokszyi sis; zakres ruchu W stawach korficzyn lewych, poprawiia sio siia mioéniowa koificzyn. Powodka siadaia samodzielnie na iozku i zmieniaia pozycje na boki, przy uzyciu sprzetu, siedziaia bez podparcia. Nadal jednak nie Wstawaia sama, Wymagaia pomocy W przesiadaniu na Wozek. Zaczynaia chodzié na krotkich dystansach, przy pomocy podporki i osoby drugiej. Kontakt logiczny z powodkq byi W trakcie leozenia utrudniony z powodu jej natioku myéli, dezorientacji W czasie i miejscu, nie rozumieniu poleceifi. Powodowaio to rowniez, ze I.J. nie uczestniczyia czynnie W éwiczeniach. 3_ --- STRONA 4 --- W dacie Wypisu ze szpitaia powodka Wymagaia czoéciowej pomocy W ozynnoéciach pielognacyjnych. Zalecono jej kontynuowanie Wyuczonych éwiczerfi, kontrole; W poradni neurologicznej i ortopedyoznej, zaopatrzenie ortopedyczne (aparat na golerfi i udo), badanie gostoéci koéci oraz zachowanie diety przeciwcukrzycowej i kontrole W poradni diabetologicznej. Wskazano na zasadnoéé konsultacji i ewentualnej terapii neuropsychologicznej. W okresie od 4 do 25 czervvca 2008r. powodka przebywaia W Oddziale Rehabilitacyjnym Regionalnego Szpitala W K. W dacie przyjecia u powodki rozpoznano stan po stiuczeniu piatow czoiowych i kn/vawienia do komor bocznych i komory trzeciej, stan po ziamaniu panewki iewego stawu biodrowego, koéci ionowej prawej, Wyrostka poprzecznego krogu L5 i S1, cukrzyco typu 2, nadciénienie, met hemoglobinemio i enoefalopatie pourazowq. Zastosowano leczenie fizykalne (kinezyterapia) oraz farmakologiczne. Powodka zostaia Wypisana W stanie poprawy, jako chodzqca przy balkoniku. We Wrzeéniu 2008r. powodka zostaia poddana badaniu neuropsychologicznemu W Zakiadzie (...) W B. W celu oceny funkcji poznawczych. Uzyskane na podstawie Wykonanych testow Wyniki Wykazaiy znacznego stopnia dysfunkcje poznawcze We Wszystkich badanych obszarach, na poziomie otopienia lekkiego stopnia. Zalecono powodoe leczenie psychiatryozne, trening funkcji poznawczych oraz kontrolne badanie neuropsyohologiczne po upiywie trzech miesiocy. (dowod: karty informacyjne leczenia szp/‘ta/nego k. 5357, 58, 61, informacja ze szpitaia klinicznego W B. 6363v, zaéw/adczenie Szpitala Wojewodzkiego W K. k. 438) Po upiywie piervvszego roku od Wypadku powodka kontynuowaia leczenie zwiqzane z nastopstwami Wypadku jakiemu ulegia, pojawiaiy sio nowe dolegliwoéci. W marcu 2009r., na podstawie przeprowadzonego badania USG, stwierdzono u powodki istnienie niecharakterystycznej zmiany W gorno — bocznej czoéci biodra prawego, oznaczajqcej zmieniony Wozei chionny, niezresorbowany kn/viak bqdz zmiano rozrostowq. W kwietniu 2009r. I.J. po raz kolejny zostaia poddana badaniu neuropsychoiogicznemu W Poradni przy Szpitaiu Uniwersyteckim W B. Uzyskane Wyniki Wykazaiy defioyty W zakresie funkcji poznawozych zwiqzanych z dzia1aniem okolicy przedczoiowej mozgu: pamioci operacyjnej i funkcji Wykonawczych. Zaiecono powodoe konsuitacjo psychiatiycznq. Za Wskazane uznano kontynuowanie leczenia prokognitywnego, trening funkcji poznawczych oraz kontrolne badanie neuropsyohologiczne. I.J. poddaia sio takiemu badaniu rowniez W kwietniu 2010r. Od 9 do 28 czen/vca 2010r. powodka przebywaia na Oddziale Rehabiiitacji Neurologicznej Szpitala Powiatowego W B. Podczas pobytu W szpitalu byia konsultowana psyohologicznie i logopedyoznie. Na skutek podjotej rehabilitacji uzyskano Wowczas poprawo rownowagi, estetyki i Wydolnoéci chodu oraz sprawnoéci manualnej roki Iewej. Od 11 do 23 Iipca 2011r. I.J. byia hospitalizowana na Oddziale Wewnetrznym Szpitala Wojewodzkiego W K. z powodu zapalenia pocherzyka zoiciowego. W okresie od 19 Wrzeénia do 10 pazdziernika 2012r. I.J. przebywaia ponownie na Oddziale Rehabilitacji Neurologioznej Szpitala Powiatowego W B. W trakcie hospitalizacji powodka poddana byia konsultacji neurologopedycznej i psychologicznej. W Wyniku zastosowania kompleksowego postepowania 4 --- STRONA 5 --- rehabilitacyjnego uzyskano Wowozas poprawo tempa i estetyki chodzenia, nieznaczne zwiokszenie siiy. Powodka stale podlega rowniez opiece lekarskiej W Poradni (...). Dodatkowo W okresie od 6 listopada do 16 grudnia 2013r. przebywaia W Oddziale Psychiatwcznym Szpitala (...) W K. z rozpoznaniem podstawowym organicznych zaburzeifi osobowoéci. Koniecznoéé hospitalizacji Wynikaia z pogorszenia flunkcjonowania. Powodka staia sio drazliwa, nie chciaia uczeszczaé na zajooia W Srodowiskowym Domu Samopomocy, unikaia spotkaifi rodzinnych, niektore zaohowania czionkow rodziny zaozoia postrzegaé jako Wrogie, zioéliwe. W Wyniku zastosowanego zmodyfikowanego leczenia farmakologicznego oraz terapii psychoiogicznej stan powodki ulegi poprawie. Przy Wypisie zaiecono jej kontynuacje leczenia W trybie ambulatoryjnym i ustaiono od razu termin Wizyty W Poradni Zdrowia Psychicznego. Ponownie Wskazano, ze powodka Wymaga zapewnienia oaiodobowej opieki. Za zasadne uznano kontynuowanie terapii W ramach Srodowiskowego Domu Samopomocy. Zalecono przyjmowanie Iekow (depakine, ranofren). (dowod: karty informacyjny leczenia szpita/nego k. 62, 94, 262, 414416, historia Wizyt W Centrum Zdrowia Psychicznego W K. k. 6481, k. 240244, opis badania k. 83, 85,8788, informacja ze szpitaia k/inicznego W B. k. 84, 92, zaéw/adczen/e o stanie zdrowia k. 86, 96, 103, zaéwiadczenie /ekarsk/e k. 8991, 97, 100, zeznan/a éw/adkow." A.J. k. 251252, PJ. k. 252252v, J.M., 8.8., C.J. — protokof e/ektroniczny z 8 //stopada 2012r.; dokumenty znajdujagce sio W aktach szkody) Do trvvaiyoh nastopstw zdarzenia z 7 lutego 2008 r. zaliczajai sio zaburzenia oérodkowego ukiadu nervvowego oraz pourazowa dysfunkcja narzqdu ruchu. W ramach tej dysfunkcji zachodzi dysfunkcja ruohowa iewego stawu biodrowego i przewiekiy zespoi bolowy krogosiupa. Ziamanie przezpanewkowe stawu biodrowego Iewego ogranicza ruohomoéé stawu, powoduje doiegliwoéci bolowe i przyczynia sio do powstania oraz progresji zmian zwyrodnieniowych. Jest Wysoce prawdopodobne, ze W przyszioéci trzeba bodzie Wykonaé endoprotezoplastyko stawu. Ziamanie Wyrostka poprzecznego kregu L5 Wywoiuje przewlekiy zespoi bolowy. Nie powinno jednak przyczynié sio do powstania lub progresji zmian zwyrodnieniowych krogosiupa. Wymienione dysfunkcje narzqdu ruchu ograniozajq moziiwoéé Wykonyvvania pracy W pozycji stojaoej i zwiqzanej z ozostym ohodzeniem oraz skakaniem. I.J. nie Wymaga staiej ani diugotn/vaiej opieki W zwiqzku z urazami narzqdu ruchu i ich nastepstwami. Jest zdoina do zaspokajania swoich podstaWoWych potrzeb zyciowych. Wymaga jednak ustawicznej rehabiiitacji ukierunkowanej na poprawo chodu i zmniejszenie dolegliwoéci bolowych odcinka LS krogosiupa (okoio 34 razy W roku przez 2 tygodnie). Zmiany zWyrodnienioWe krogosiupa nie maja Wpiywu na obecny stan zdrowia powodki. (dowodi op/nia bieg/ego sqdowego z zakresu on‘oped/'i M.K. k. 288294) W nastopstwie Wypadku doszio do tn/vaiego uszkodzenia mozgowia objawiajqcego sio zaburzeniami W sferze psychiki i zaburzerfi ruchowych. Zaburzenia oérodkowego ukiadu nerwowego Wiqzq sio z przebytym ciozkim urazem ozaszkoWo mozgowym ze stiuczeniem mozgu, krvvotokiem do komor mozgowych, nastegpowym trwaiym uszkodzeniem mozgu powodujqcych zaburzenia pamioci i zachowania oraz zaburzeifi rownowagi i chodu. Zmiany te czynia powodko niezdolna do samodzielnej egzystencji. Biorqc pod uwago zmiany neurologiczne, uszozerbek na zdrowiu I.J. 5 --- STRONA 6 --- Wynosi 80%. Wymienione uszkodzenia czyniq powodke niezdoinq do samodzielnej egzystencji. Majqo dodatkowo na uwadze czas jaki uptynqt od Wypadku nalezy uznaé, ze uszkodzenia sq trwaie i powodke nalezy uznaé za trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. (dowod: opinia bieg/ego sqdowego z zakresu neuro/og/i A.L. k. 312313) W zakresie zaburzeri psychicznyoh odniesionyoh na skutek udziatu W Wypadku Wystepuje u powodki zespot psychoorganiczny pod postaoiq zaburzefi osobowoéci i zaohowania oraz upoéledzenia funkcji poznawczych — otepienia. Zespoi ten jest zwiqzany z odniesionym W Wypadku uszkodzeniem Osrodkowego Uktadu Ner\/vowego. Z powodu Wypadku z 7 lutego 2008 r. I.J. Wymaga diugotrwatej opieki oraz pomocy W Wykonyvvaniu czynnoéci dotyczqoych samoobsiugi i zaspokajania podstawowych potrzeb zyciowych. Potrzebuje rowniez leczenia psychiatrycznego oraz rehabilitacji psychiatrycznej W formie zajeé W srodowiskowym domu samopomocy. Stuzy to jej uspotecznieniu, zmniejsza izolaoje spoteczne, trenuje zaradnosé zyoiowq i praktyczne umiejetnosci. Z perspektywy psychiatrycznej uszozerbek powodki na zdroWiu Wynosi 90%. Zdiagnozowano u niej enoefalopatie — ciezkie zaburzenia psychiczne i neurologiczne uniemozliwiajqce samodzielne egzystencje. Powodka stata sie labilna emocjonainie i drazliwa. Uszkodzenia ptatow czotowych i brak dostatecznej kontroii nad emocjami Wywoiujq u niej Werbalnq agresje i intensywne Wybuchy ztosci. Zubozeniu ulegta osobowosé I.J., a jej funkcjonowanie skoncentrowaio sie gtownie na zaspokajaniu podstaWoWych potrzeb. Wyksztatoiia sie takze postawa leku i zaleznoéoi od innych osob. (dowodi opinia bieg/ego sqdowego z zakresu psychiatri/' A.J. k. 352355, opinia b/eg/ego sadowego z zakresu psychologii J. G. k. 398406) I.J. zostata uznana za osobe o znacznym stopniu niepetnosprawnosci, ktora Wymaga dtugotn/vatej opieki innych osob W celu petnienia rol spotecznych na skutek znacznego ograniczenia mozliwosci samodzielnej egzystencji. PoWiatoWy Zespot ds. Orzekania o Stopniu Niepetnosprawnosci orzeki, ze niepetnosprawnosé W znacznym stopniu istnieje od 7 lutego 2008 r. Orzeczenie o stopniu niepetnosprawnosci zostaio Wydane na state. Lekarz orzecznik ZUS ustalit, ze poWc'>dka jest niezdolna do praoy, a niezdolnosé ta powstata 7 lutego 2008 r. (dowodi o/zeczenie Powiatowego Zespo/u ds. Orzekania o Stopniu Niepe/nosprawnoéci z." 23 czen/vca 2009 r. k. 446, 1 Iipca 2011 r. k. 104, 3 Iipca 2013 r. k. 342342v," o/zeczenie /eka/za o/zecznika ZUS z: 27 sierpnia 2009 r. k. 447, 7 /istopada 2012 r. k. 261) I.J. posiada Wyksztatcenie o profilu administracyjnobiurowym. Przed Wypadkiem, W czasie sWej aktywnoéci zaWodoWej, odbyia szereg kursow i szkoleifi, m.in.: kurs obstugi komputera z programami ksiegowymi (1996 r.), szkolenie z zakresu ubezpieczeifi spoiecznych (2000/2001 r.), szkolenie z zakresu rozliozania podatku dochodowego od osob fizycznyoh (2001 r.), szkolenie z zakresu Wykrywania fatszywych pieniedzy (2001 r.). Byta zatrudniona W Wojewodzkim Przedsiebiorstwie Handlu Wewnetrznego W K. na stanowisku ksiegowej (19831990 r.), nastepnie W Zaktadzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej W S. jako opiekun do dzieci przy przewozach szkolnych (19972000 r.) oraz na stanowisku ksiegowa  kasjer (1997 6 --- STRONA 7 --- 2000 r.). Od 2002 r. pracowaia W Towarzystwie Ubezpieczeniowym (...) S.A. na nastepujajcych stanowiskachz referent ds. ubezpieczen, starszy referent ds. ewidencji komputerowej (od 2004 r.), referent ds. finansowoksiegowych (od 2005 r.), a od 2006 r. jako specjalista ds. finansowoksiegowych. Jej ostatnio otrzymywane miesieczne Wynagrodzenie za prace Wynosito 1982 zi netto (2009 r.). W dniu 30 styoznia 2009 r. powodka zostaia skreslona z listy stuohaczy semestru drugiego Zaocznej Policealnej Szkoiy (...) W K. (doWo'd: zaswiadczen/e o ukonczen/u kursu k. 113, swiadectwa pracy /<. 115 121, umowy o prace oraz inne dokumenty pracownicze k. 122129, decyzja W sprawie skreélenia s/uchacza k. 112, zeznania C.J. — protokol e/ektroniczny z 8 /istopada 2012r. ) Przed Wypadkiem z 7 lutego 2008 r. I.J. prowadziia aktywne zycie rodzinne. Urodzita troje dzieci. Zajmowata sie gospodarstwem domowym, uczestniczyia W przyjeciach rodzinnych oraz towarzyskich. Pomagaia dzieciom W nauce, robiia zakupy, chodziia z mezem na spacery. Lubiia ozytaé kSi&1Zki. Byia osoba ogolnie zdrowq. Od urodzenia stwierdzono u niej dyskretna sinice, a W Wieku 16 lat zdiagnozowano Wrodzony niedobor reduktazy methemglobinowej. Od tego ozasu byta pod staia opiekq Poradni Hematologicznej i okresowo przyjmowaia leki zwiqzana ze zdiagnozowana dolegliwosciq. Powodka miata rowniez osteoporoze. Po Wypadku powodka stata sie osoba W znacznym stopniu niesamodzielnq. Jest Wiec zdana na pomoc ozionkow rodziny, a zwiaszcza meza. Ma ziozone problemy zdrowotnez z poruszaniem sie, zapamietywaniem, oddawaniem moozu. Nie jest W stanie sama Wyjsé z domu. Czesto bywa nen/voWa. Nie potrafi dobraé sobie odziezy do ubrania, ani dozowaé Iekow. Nie umie przygotowaé sobie jedzenia oraz przeozytaé ksiqzki. Nie robi zakupow, gdyz straoita znajomoéé Wartosci pieniqdza. Boi sie zostawaé sama W domu. Potrzebuje pomocy podczas kqpieli. Powodka na co dzien W godzinach od 7.00 do 15.00 przebywa W Srodowiskowym Domu Samopomocy (...) W K., gdzie uczestniczy W terapii zajeciowej na ktora skiadaja sie m.in. treningi i zajecia W roznyoh pracowniach. Korzystanie z ustug SDS jest W niektorych okresach, W zaleznoéci od obowiqzujajoych kn/teriow dochodowych, czesoiowo odptatne. Koszt miesiecznego pobytu Wynosi ok. 60 zt. Raz W tygodniu majz zaWozi powodke na zajeoia rehabilitaoyjne, ktoryoh koszt Wynosi 60 zi za godzine zajeé. Oprocz tego I.J. uczestniczy W turnusach rehabilitacyjnyoh, o jednostkowej Wartosoi ok. 25002900 zt. Przyjmuje szereg |ekoW, a ich miesieczny koszt Wraz zakupem srodkow pielegnacyjnych Wynosi okoto 300 zi. (dowod: przes/uchanie powodki — protokof elektroniczny z 17 stycznia 2013r.; zeznania swiadkow: A.J. k. 251252, PJ. k. 252252v, J.M., B.S., C.J. — protokof elektroniczny z 8 //stopada 2012r.,' zaswiadczenie od fizjoterapeuty wraz z rachunkami k. 2930, 95, 234236; karta /nformacyjna leczenia szpita/nego k. 52, zasw/adczenie o odbytym turnusie rehabi//tacyjnym k. 101, zaswiadczenie ze srodowiskowego domu pomocy spo/ecznej k. 108109; faktuiy VAT za turnus rehab//itacyjny k. 82, 209, 210, 364," faktuiy VAT za leki k. 4851, 237238, decyzja Prezydenta Miasta K. o ustaleniu odp/atnosci za korzystanie z SDS k. 105107,110 111, 239, 263264, 276) 7 --- STRONA 8 --- Powodka otrzymata dotychczas od pozwanego 120.000 zi z tytutu zadoééuczynienia oraz 28.000 zi z tytutu poniesionych kosztow leczenia, opieki, przejazdow i rehabilitacji. I.J. pobiera rowniez rente przyznana przez pozwanego, ktora Wynosi obecnie 1397,32 zt miesiecznie (305 zi z tytuiu zwiekszonych potrzeb, 1092 zt z tytutu niezdolnosci do pracy). Przed 1 pazdziernika 2011 r. renta ta Wynosita 2094 zt miesiecznie. Uzyskane od pozwanego srodki powodka W znacznej mierze przeznaczyta na sptate zadtuzenia Wynikajacego W umoWy kredytu konsoiidacyjnego zawartej W dniu 10 Iipca 2007r. I.J. zakupita rowniez samochod osobowy, ktorego posiadanie staio sie niezbedne W zwiazku z nastepstwami Wypadku, jakiemu uiegta. Ze srodkow tych sfinansowata rowniez dwukrotny pobyt na turnusach rehabilitacyjnych. (dowod: korespondencja powodki z pozwanym k. 131153, 160162, 164196; skarga A.J. do Rzecznika Ubezpieczonych k. 154155; pismo Rzeczn/ka Ubezpieczonych do pozwanego k. 158159; umowa kredytu konso/idacyjnego wraz z harmonogramem Wp/at k. 202207," kserokopia dowodu rejestracyjnego /<. 208; umowa kupna k. 211, faktury Vat k. 2092010; dokumenty znajdujejce sie W aktach szkody) Sad zwazyt co nastepuje: PoWodztWo W przewazajacej czesci zastugiwaio na uwzglednienie. Sad poczynit podstaWoWe ustalenia faktyczne W spraWie na podstawie materiatu doWodoWego, na ktory sktadaty sie dokumenty urzedowe i prywatne, opinia sporzadzona przez biegtego sadowego oraz zeznania swiadkow i powodki. Wiarygodnoéé przediozonych kserokopii dokumentow nie byta kwestionowana przez strony oraz nie budzita Watpliwoéci Sadu. Strony nie zgtaszaiy rowniez zastrzezen do ustalen i Wnioskow biegtych sadowych iekarzy oraz psychologa. Sad uznat, ze biegii Wyjasnili istotne dla rozstrzygnieoia sprawy okolicznoéci. Uwzglednione zostaty zeznania Wszystkich przestuchanych swiadkow i powodki. Odnosity sie one do meritum sprawy i znajdowaty potwierdzenie W pozostatym materiaie dowodowym. Zeznania swiadkow pokrywaiy sie ze soba co do zasadniczych ustalen faktycznych. Zgodnie z zasadami odpowiedziainoéci z tytutu czynow niedozwolonych, podmiot odpowiedzialny za szkode Wyrzadzona deliktem zobowiazany jest do jej naprawienia. Obowiazek naprawienia tej szkody powstaje Wtedy, gdy poszkodowany doznat jej W nastepstwie czynu niedozwolonego, za ktory inny podmiot ponosi odpowiedzialnosé. W mysl bowiem art. 415 k.c. kto z Winy sWej Wyrzadzit drugiemu szkode, obowiazany jest do jej naprawienia. W zwiazku z Wyrzadzeniem szkody na osobie mozna Wyodrebnié trzy kategorie roszczen, ktore moga byé W takim Wypadku podniesione i ktorych poszkodowany moze domagaé sie kompensacji poniesionego uszczerbku przed sadem. Sa to W szczegc'>|nosci:1) roszczenie poszkodowanego o naprawienie szkody majatkowej (art. 444 k.o. — o zwrot poniesionych kosztow, o zasadzenie renty); 2) roszczenie pokrzywdzonego z tytutu doznanej krzywdy niemajatkowej (art. 445 k.c.  o zadoééuczynienie pieniezne); 3) roszczenia osob posrednio pokrzywdzonych W Wyniku smierci bezposrednio pokrzywdzonego (art.446 k.c. — o zwrot kosztow leczenia i pogrzebu, o rente i o stosowne odszkodowanie na wypadek pogorszenia sytuacji zyciowej osoby bliskiej oraz o zadoséuczynienie na podstawie § 4 tego przepisu). Regulaoje te maja charakter zdecydowanie ochronny, a roszczenia o naprawienie szkody na osobie zwiazane sa zasadniczo z odpowiedziainoécia deliktowa. O Wyborze podstawy roszczenia zawsze decyduje 3 --- STRONA 9 --- poszkodowany. Roszczenie o naprawienie szkody niemajatkowej moze byé podniesione jedynie W ramach odpowiedzialnosci ex delicto (art. 415 k.c.), ktora zwiazana jest z kazda postaoia deliktu, a Wiec bez Wzgledu na przyjeta W danym Wypadku zasade odpowiedzialnosci (Wina, ryzyko, stusznoéé), o ile zostana spetnione Wymagane przesianki do zgtoszenia roszczenia odszkodowawczego. Zgodnie z obowiazujacymi przepisami zasada jest, ze jezeli jakis podmiot doznai uszozerbku W zwiazku z faktami Wskazanymi W systemie prawnym, to inny podmiot zobowiazany jest do naprawienia szkody poszkodowanemu. Do powstania odpowiedzialnosci odszkodowawczej konieczne jest zawsze speinienie trzech przestanek, ktore musza Wystapié jednoczesnie, a mianowioie: 1) zdarzenie, z ktorym system prawny taczy czyjs obowiazek naprawienia szkody, 2) powstanie szkody i 3) zwiazek przyczynowy pomiedzy zdarzeniem a szkoda. Reguty te dotyoza kazdego rodzaju odpowiedziainosci odszkodowawczej, niezaleznie od zrodia jej powstania (delikt, kontrakt czy ustawa). Przyznanie zadoséuczynienia zalezy od uznania sadu, co nie oznacza dowolnosci. Zawsze jednak jest poprzedzone przeprowadzeniem postepowania doWodoWego na okolioznosci uzasadniajace zgtoszone zadanie, W zakresie doWodoW zaoferowanyoh przez strony i dopuszczonych przez sad. W doktrynie i orzecznictwie znajduje aprobate stanowisko, ze dla stwierdzenia W okreslonym stanie faktycznym adekwatnego zwiazku przyczynowego nalezy ustaiié, czy zdarzenie stanoWi Warunek konieczny Wystapienia szkody (test conditio sine qua non) oraz ustalié, czy szkoda jest normalnym nastepstwem tego zdarzenia (selekcja nastepstw). Ciezar dowodu relacji kauzainych spoozywa zawsze na poszkodowanym (art. 6 k.c.), chyba ze przepisy szozegoine przewiduja pewne odstepstwa od tej zasady. Wskazuje sie takze na mozliwosé korzystania z domnieman faktycznych (art. 231 k.p.c.). Wobeo trudnosci doWodoWyoh i dla ochrony uzasadnionych interesow poszkodowanych W orzecznictwie i pismiennictwie coraz czesciej uwaza sie Wymog Wykazania przestanki zwiazku przyozynowego za speiniony, jezeli poszkodowany udowodnit bardzo Wysoki stopien prawdopodobienstwa, ze zdarzenie i szkoda pozostaja W adekwatnym zwiazku przyozynowym (por. np. Wyrok SN z 4 Iistopada 2005 r., V CK 182/05, LEX nr 180901; Wyrok SA W Poznaniu z 17 stycznia 2006 r., |ACa 1983/04, LEX nr 186503; Wyrok SA W Poznaniu z 23 Iistopada 2006 r., I ACa 503/06, LEX nr 298565; Wyrok SN z 17 czen/vca 1969 r., ll CR 165/69, OSPiKA 1970, z. 7, poz. 155). Z kolei zakres obowiazku odszkodowawczego Wyznacza tresé art. 361 § 2 k.c. W granicach okreslonych adekwatnym zwiazkiem przyczynowym, W braku odmiennego przepisu ustaWy lub postanowienia umoWy, naprawienie szkody obejmuje straty, ktore poszkodowany poniosi, oraz korzysoi, ktore mogtby osiagnaé, gdyby mu szkody nie Wyrzadzono. Przepis ten nie zawiera definicji szkody, stad orzecznictwo i doktryna, podejmujac proby okreslenia szkody, positkuja sie znaczeniem tego stowa W jezyku powszechnym oraz trescia reguiacji normatywnych, ktore Wiaza ze szkoda okreslone konsekwencje. Szkoda zatem jest uszczerbek W prawnie chronionych dobrach poszkodowanego. Dla okreslenia szkody uzywa sie terminu ,,uszozerbek", aby Wskazaé na stan niekorzystny dla poszkodowanego. Najczesciej formutowane jest zastrzezenie, ze szkoda jest Wytacznie uszczerbek powstaty Wbrew Woli poszkodowanego, dla odroznienia szkody od nakiadow, Wydatkow i innych umniejszen majatku poszkodowanego ponoszonych przez niego dobrowolnie i niewymuszonyoh danym zdarzeniem, lecz innymi okolicznosoiami (np. darowizna, zuzycie rzeczy; przeoiwnie, np. Wydatki na leczenie uszkodzen oiata. Wielkosé 9 --- STRONA 10 --- uszczerbku Wyznacza roznica miedzy rzeozywistym stanem dobr poszkodowanego a stanem hipotetycznym, gdyby do owego zdarzenia nie doszio. W judykaturze i doktrynie dominuje stanowisko uznajace pojecie szkody za nadrzedne, pozwalajaoe na podstawie dobr dotknietych uszczerbkiem Wyroznié szkode majatkowa i szkode niemajatkowa (por. uchwaia SN z 21 Iistopada 1967 r., Ill PZP 37/67, OSPiKA 1968, z. 7, poz. 113; uchwata SN z 8 grudnia 1973 r., Ill CZP 37/73, OSNC 1974, nr 9, poz. 145). W braku odmiennej regulaoji normaty\/vnej termin ,,szkoda" odnosi sie zarowno do uszczerbkow W dobrach o Wartosoi majatkowej (szkoda majatkowa), jak i do uszczerbkow o charakterze niemajatkowym, polegajacych na ujemnych doznaniach oraz cierpieniach fizyoznych i psychicznych (szkoda niemajatkowa). Szkoda niemajajtkowa podlega naprawieniu tylko Wtedy, gdy jest nastepstwem naruszenia dobr osobistych poszkodowanego (zdrowie, czesé, nazwisko); okreslana jest Wowczas mianem krzywdy. O ile krzyWda moze byé nastepstwem Wyiacznie naruszen W sferze osobowoéci cziowieka, to szkoda majatkowa moze stanowié konsekwencje zdarzen bezposrednio oddziaiujacych na mienie oraz na osobe poszkodowanego. Ma to istotne znaczenie Wobec podziaiu na szkode na mieniu i szkode na osobie, ktory ma charakter normatywny, a kryterium roznicujaoym jest dobro bezposrednio naruszone. W konsekwencji, szkoda na mieniu jest zaWsze szkoda majatkowa, a szkoda na osobie moze przybieraé postaé szkody majatkowej lub niemajatkowej. Art. 361 § 2 k.c. stanowi, ze naprawienie szkody obejmuje straty, ktore poszkodowany poniost, oraz korzysci, ktore mogtby osiagnaé, gdyby mu szkody nie Wyrzadzono. Przepis ten uznawany jest za przejaW aprobaty ustaWodaWcy dla obowiazku peinego kompensowania szkody majatkowej tak W zakresie straty (damnum emergens), jak i utraconych korzysci (luorum cessans). Wobec trudnosci dowodowych i dla ochrony uzasadnionych interesow poszkodowanego, ustawodawca Wprowadzit uregulowanie zawarte W art. 322 k.p.o., ktory stanowi, ze sad moze W Wyroku zasadzié odpowiednia sume Wediug swej oceny, opartej na rozwazeniu Wszystkich okolicznosci sprawy, jezeli uzna, ze sciste udowodnienie Wysokoéci zadania jest niemozliwe lub nader utrudnione. Norma ta nie zwalnia jednak poszkodowanego od koniecznosci Wykazania faktu powstania szkody. Przenoszac powyzsze rozwazania na grunt niniejszej sprawy, nie ma Watpliwosci, ze powodka Wykazaia ponad Wszelka Watpliwosé fakt Wystapienia szkody niemajatkowej na jej osobie W postaci uszczerbku na zdroWiu i doznanych cierpien W Wyniku Wypadku z dnia 7 lutego 2008r., osobe odpowiedzialna za nia oraz zwiazek przyczynowo — skutkowy pomiedzy tymi dwoma przestankami. Z uwagi na to, iz kierujacy pojazdem, ktorym doszto do Wyrzadzenia szkody poWc'>dce, R.K., byt ubezpieczony od odpowiedzialnosoi cywilnej W (...) S.A., mozliwe byio skierowanie zadania pozwu bezposrednio do pozwanego zaktadu ubezpieczen na mocy art. 822 § 4 k.c., zgodnie z ktorym uprawniony do odszkodowania W zwiazku ze zdarzeniem objetym umowa ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej moze dochodzio roszczenia bezposrednio od ubezpieczyciela. Powodka zgtosita roszczenie o zaptate zadoséuczynienia W Wysokosci 220.000 zt za doznana krzywde W zwiazku ze zdarzeniem i jego skutkami, jakie miaio miejsoe W dniu 7 lutego 2008r. Zdaniem sadu, dokonane ustalenia faktyczne W sprawie W oparciu o przedstawiony materiat doWodoWy przekonuja o stusznosci tego zadania W przewazajacej ozesci, przy uwzglednieniu juz Wyptaconego swiadczenia przez pozwanego W Wysokosci 120.000 zt tytutem zadoséuozynienia dla zrekompensowania negatywnyoh skutkow W Wyniku doznanej przez nia krzywdy. 10 --- STRONA 11 --- Wyptacone przez pozwanego W ramach likwidaoji szkody zadoséuczynienie nie uwzglednito, zdaniem sadu, Wszystkich czynnikow Wptywajacych na jego Wysokosé, stad argumenty przedstawione przez powodke W celu jego podwyzszenia okazaty sie W znacznej czesci zasadne. Przede Wszystkim Wskazaé nalezy, ze pomiedzy stronami nie byio sporu co do faktow odnosnie przebiegu samego Wypadku oraz jego skutkow W postaci doznanego przez powodke urazu, jej oierpien i aktualnej sytuacji zdrowotnej. Ustalen W tym zakresie sad dokonat W oparciu o niekwestionowana dokumentacje medyczna, ktorej dat Wiare. Zasadniczo nie byty takze sporne okolicznosci zwiazane z trybem zycia powodki przez \/vypadkiem, jej aktywnoscia towarzyska i zaWodoWa, pogodnym usposobieniem, poszerzaniem Wiedzy, zdobyvvaniem lepszego Wyksztaioenia. Sad dat Wiare W tym zakresie zeznaniom przestuchanych W charakterze swiadkow, cztonkow rodziny powodki A.J., P.J., C.J. Potwierdzity to rowniez zataozone do akt swiadectwa pracy powodki, zaswiadczenia o ukonczeniu kursow. Strona pozwana zarzuoata Wprawdzie, ze I.J. mogta przed Wypadkiem, z uwagi na sposob pracy, cierpieé na zwyrodnieniowe zmiany kregostupa, a nastepnie Wiazaé niestusznie te dolegliwosci z Wypadkiem. Jednakze zarzut ten okazat sie nieuzasadniony, Wobec tresoi opinii biegtego z zakresu ortopedii, ktory jednoznacznie Wskazai, ze obecnosé zmian zwyrodnieniowych kregostupa przed Wypadkiem, nie Wpiywa na obecny stan zdroWia powodki. Spor W sprawie zaistniat natomiast pomiedzy stronami na tle Wysokosoi naleznego powodce zadoséuczynienia. Dla Wyjasnienia zasadnosci zgtaszanych przez powodke roszczen, Sad dopuscit dowod z opinii biegtych iekarzy speojalistow z zakresu ortopedii, neurologii, psychiatrii i psychoiogii. Z przedstawionych opinii Wynika jednoznacznie, jakie obrazenia odniosta powodka W Wyniku Wypadku oraz jakie z tego tytutu Wystapity skutki W zakresie jej aktuainego stanu zdrowia, co zostaio doktadnie opisane i nie ma potrzeby szczegoiowo WyWodoW tych przytaczaé. Dokonujao zatem analizy roszczenia o zadoséuczynienie Sad zwazyt, ze uszkodzenie ciata Iub rozstroj zdrowia taczy sie najozesciej z doznaniem przez poszkodowanego krzywdy, na ktora sktadaja sie m.in. cierpienie fizyczne W postaci bolu i innych dolegiiwosci oraz oierpienia psychiczne, polegajace na ujemnych uczuciach przezywanych badz W zwiazku z cierpieniami fizycznymi, badz W zwiazku z nastepstwami uszkodzen ciata Iub rozstroju zdrowia. Zadoséuczynienie przyjmuje postaé jednorazowej zaptaty sumy pienieznej. Powinno zatem uwzgledniaé Wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne zarowno juz doznane przez poszkodowanego, jak i te, ktore bedzie on W przysztosci odozuwaé, a ktore dadza sie przewidzieé W chwili Wyrokowania z duzym prawdopodobienstwem. Ma ono stanoWi<': rekompensate pieniezna za cata krzywde doznana przez poszkodowanego. Zwazyvvszy na to, ze zadoséuczynienie ma kompensowaé W istocie szkody niepoliczalne, ustalenie jego Wysokosci jest zalezne od szeregu czynnikow Wptywajacych na ogolna ocene stopnia i tn/vatosci bolu i cierpienia, stanowiacych sktadowe szkody. Pomocne W tym zakresie Wskazania Wypracowane zostaty przez judykature. Okreslajao Wysokosé zadoséuozynienia, powinno sie Wziaé pod uwage Wszystkie okolicznosci majaoe Wptyw na rozmiar doznanej krzywdy, a zwtaszcza stopien i czas tn/vania cierpien fizycznych i psyohicznych (pobyt W szpitalu, bolesnosé zabiegow, dokonywane operacje, leczenie sanatoryjne itp.), tn/vaiosé skutkow czynu niedozwolonego (kaleotwo, oszpecenie, bezradnosé zyoiowa), prognozy na przysztosé, Wiek poszkodowanego (z reguty Wieksza krzywda jest szkoda na osobie mtodszej), niemoznosé Wykonywania ulubionych zajeé (WykonyWania pracy, 11 --- STRONA 12 --- chodzenia do teatru, Wyjazdow, realizacji planow), niemoznosé zawarcia zwiazku matzenskiego, posiadania dzieci (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 12 kwietnia 1972 r., II CR 57/72, OSNC 1972, nr 10, poz. 183 z aprobujaca glosa A. Szpunara, PIP 1973, z. 7, poz. 164 i n, Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 9 stycznia 1978 r., IV CR 510/77, OSNC 1978, nr 11, poz. 210, Wyrok Sadu Apelaoyjnego W Biatymstoku z 1 lutego 2005r., III APa 9/04 OSAB 2005/40, Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 12 Wrzesnia 2002r., IV CKN 1266/00, LEX nr 80272). Zadoséuczynienie ma przede Wszystkim charakter kompensacyjny i jego Wysokosé musi przedstawiaé jakas ekonomicznie odczuwaina Wartosé. Nie moze stanowié sumy symbolicznej, ohoé jednoczesnie nie moze byc': nadmierna W stosunku do doznanej krzywdy. Powinna rowniez odpowiadaé aktualnym Warunkom i przecietnej stopie zyciowej spoteczenstwa. Wskazujac na najnowsze z orzeczen sadow, ktore odwoiuja sie Wprost do Wypracowanych juz i utn/valonych pogladow judykatury, przykIadoWo, W Wyroku Sadu Apelacyjnego W Krakowie z dnia 13 Iistopada 2012 r. (I ACa 1019/12, LEX nr 1264344) przypomniano, ze sad, Wazao odpowiedniosé zadoséuozynienia, musi mieé na Wzgledzie, ze zycie, zdrowie i integralnosé oielesna cztowieka sa dobrami najcenniejszymi. Z kolei W Wyroku Sadu Apelacyjnego W Biatymstoku z dnia 8 Iistopada 2012 r. (I ACa 515/12, LEX nr 1235977) Wskazano, ze okreélenie ,,sumy odpoWiedniej" powinno byé dokonane przy uwzglednieniu Wszystkich okolicznosci konkretnej sprawy, a zwtaszcza rodzaju i rozmiaru doznanych obrazen, czasokresu, uciaziiwosci procesu leczenia i dostosoWaWczej rehabilitacji, dtugotn/vatosci nasiienia dolegliwosoi bolowych, koniecznosci korzystania z opieki i Wsparcia innych osob oraz jej zakresu, tn/vatych nastepstw tych obrazen W sferze fizycznej i psychioznej oraz ograniczen, jakie Wywotuja W dotychczasowym zyciu, W tym potrzeby staiej rehabilitaoji, zazywania srodkow farmakoiogioznych, zmiany charakteru zatrudnienia, trybu zycia, przyzwyczajen, czy tez sposobu spedzania Wolnego ozasu. Wysokosé zadoséuczynienia odpowiadajaoa doznanej krzywdzie powinna byé odczuwaina dla poszkodowanego i przynosié mu rownowage emoojonalna, naruszona przez doznane cierpienia psychiczne. Nie Wolno zapominaé, ze zdroWie jest dobrem szczegolnie cennym, a przyjmowanie niskich kwot zadoséuczynienia prowadzi do niepozadanej deprecjacji tego dobra (zob. Wyrok Sadu Apelacyjnego W Katowicach z dnia 25 pazdziernika 2012 r., I ACa 646/12, LEX nr 1236381). Zadoséuczynienie ma mieé przede Wszystkim charakter kompensacyjny, Wobec ozego jego Wysokosé nie moze stanowié kWoty symbolicznej, Iecz musi przedstawiaé jakas ekonomicznie odczuwalna Wartosé. Jednoozesnie Wysokosé ta nie moze byo nadmierna W stosunku do doznanej krzywdy, ale musi byé odpowiednia W tym znaczeniu, ze poWinna byé utrzymana W rozsadnych granicach, odpowiadajacych Warunkom i przeoietnej stopie zyciowej spoteczenstwa (zob. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 28 Wrzesnia 2001 r., III CKN 427/2000). Z koIei W Wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 14 Iistopada 2012 r. (II PK 92/12, M.P.Pr. 2013/3/143146) zaakcentowano, ze zadoséuczynienie za krzyvvde ma zawsze charakter i Wymiar indyvvidualny. Dlatego Wymaga zrekompensowania skarzacemu realnyoh potrzeb W przezwyciezaniu psychofizycznyoh nastepstw Wypadku przy pracy oraz adaptaoji do nowej sytuacji. Przeprowadzone W sprawie postepowanie doWodoWe Wykazato, ze powodka Wskutek obrazen, jakich doznata W Wyniku Wypadku z dnia 7 lutego 2008r., nie powroci juz do dawnego trybu zycia i aktywnosci zawodowej oraz towarzyskiej, jakie prowadzita przed zdarzeniem. Rodzaj i charakter obrazen, jakich doznata na skutek Wypadku diametralnie zmienit jej zycie. Jej stan byt bardzo ciezki a doznane urazy 12 --- STRONA 13 --- realnie zagrazaty jej zyciu. Powodka przez ponad dwa tygodnie pozostawaia W spiaczce, nastepnie, mimo Wybudzenia, nie byIo z nia logicznego kontaktu. Przez dtugi czas byta pampersowana, co WyWoIyWaIo u niej szczegolny dyskomfort. Poddana zostaia rehabilitacji, podczas ktorej od poczatku musiata uczyé sie ohodzié, Wykonywaé proste czynnosci Wokot siebie. Nastepstwem uszkodzenia jej oiata byi towarzyszacy temu bol fizyczny. Niektore z dolegliwoéci bolowych przybraiy postaé tn/vatyoh, odczuwalnych rowniez W chwili obecnej i Wymagajacyoh stosowania odpowiednich srodkow farmakologicznych. Stan zdrowia powodki, mimo éwiczen usprawniajacych, nadal dotkniety jest utrzymujacymi sie deficytami fizycznymi i psychicznymi, co potWierdziIy opinie biegtych. Z osoby relatywnie mtodej, aktywnej zaWodoWo i towarzysko, zaangazowanej W sprawy rodziny, staia sie zalezna od opieki osob drugich, W znacznej mierze pozbawiona samodzielnosci W czynnosciach samoobsiugowych, niezdolna do samodzielnej egzystencji. Wypadek pozostawit tn/vaie skutki rowniez W sferze emocjonalnej powodki. Na skutek bowiem uszkodzenia Osrodkowego Uktadu Nen/vowego W nastepstwie Wypadku, Wystapienia zmian otepiennych, powodka znacznie zmienita swoje nastawienie i postawe zyciowa. Przeiozyto sie to rowniez na sposob funkcjonowania przez nia W spoteczenstwie (obawa przed samodzieinym, bez toWarzystWa innych osob, Wychodzeniem z domu, strach przez tym, ze moze sie przewrocié, uporczywe powtarzanie czynnosci i Wypowiadanych zdan). I.J. podlega takze staiej opiece W Poradni Zdrowia Psychicznego, zmienito sie jej usposobienie, stata sie drazIiWa, nen/vowa, czasami nieufna i Wroga Wobec cztonkow najblizszej rodziny. Jej stan zdrowia uniemozliwia jej podjecie pracy, co W zestawieniu z jej doswiadozeniem zaWodoWym sprzed Wypadku, zdobywaniem novvych umiejetnosci, poszerzaniem Wiedzy, dodatkowo czyni uzasadnionym teze, ze Wypadek Wptynat negatywnie na kazda sfere zycia powodki. Wszystkie te okolicznosci, zwazywszy na Wiek powodki, stanowia Wystarczajace uzasadnienie dla przyznania jej zadoséuczynienia W Wysokosci 180.000 zI. Kwota ta, przy uwzglednieniu juz Wyptaoonych 120.000 zt, powinna powodce zrekompensowaé doznana krzywde oraz utraoone moziiwosci dotychczasowego funkcjonowania W sferze rodzinnej i zawodowej, Wypeiniania rol spotecznyoh, ktore petnita przed Wypadkiem jako zona, matka, baboia czy pracownik, a ktore zostaty przen/vane W sposob nagty i catkowicie niezalezny od powodki. Zdaniem sadu, poczucie krzywdy I.J. z tego powodu, bedzie jej toWarzyszyIo przez reszte zycia, aIboWiem nie Wiadomo jak potoczytyby sie jej Iosy, gdyby nie Wypadek z dnia 7 lutego 2008r. Nie ma ceny, ktora osobie W reiatywnie mtodym Wieku, aktywnej spotecznie, mogiaby zrekompensowaé taka strate. Dlatego, zdaniem sadu, przyznana kWota nie jest Wygorowana W odniesieniu do rozmiarow krzywdy, jakiej doznata powodka i powinna jej W znacznej mierze zrekompensowaé bol, cierpienie fizyozne i psychiczne, a nade Wszystko pomoc W realizacji innych celow zyciowych, ktore mogtyby przywrocié jej poprzednia radosé zycia, chooiaz W czesci. W ooenie Sadu, stopien bolu i krzywdy doznanego przez powodke nie uzasadnia jednak jej roszczenia o zadoséuozynienie W caioéci. I.J. posiada Wsparcie W rodzinie, co z pewnoscia Wptywa na zmniejszenie dolegliwosoi zwiazanych z Wypadkiem. Mimo doznanych obrazen i tn/vatych skutkow Wypadku, W peWien sposob odnajduje sie W nowej rzeczywistosci  uczeszcza na zajecia W Srodowiskowym Domu Samopomocy, gdzie zawiera noWe kontakty towarzyskie, Wychodzi do kina, uczestniozy W organizowanych imprezach okazjonalnych, realizuje sie W ramach swoich zdoinosci manualnych. Poprawie uiega jej sprawnosé fizyczna. 13 --- STRONA 14 --- Biorac powyzsze pod uwage, sad orzekt jak W punkcie pien/vszym sentencji W mysl art. 445 § 1 W zW. z art. 415 k.c., zasadzajac od pozwanego na rzecz powodki 180.000 zt z tytutu zadoséuczynienia Wraz z odsetkami ustawowymi, zgodnie z zadaniem pozwu, od dnia 26 marca 2012r. tj. od daty ziozenia pozwu do dnia zaptaty, na podstawie art. 481 § 1 k.c. Data Wymagalnosci roszczenia o zadoséuczynienie nie byta kwestionowana przez strone pozwana. Analizujac roszczenie o zasadzenie kwoty 686,68 zI (2084 zI  1397,32 zI ) miesiecznie tytutem renty W zwiazku ze zwiekszeniem sie potrzeb powodki W zakresie rehabilitacji i opieki Sad zWazyI, iz podstawa tego roszczenia jest zwiekszenie sie potrzeb powodki. Pojecie to W istocie dotyczy szkody przysztej, Wyrazajacej sie W stale powtarzajacych sie Wydatkach na zaspokojenie nadzwyczajnych potrzeb np. koniecznosé statych zabiegow, rehabilitacji. Przyznanie renty z tytuiu zwiekszonych potrzeb na podstawie art. 444 § 2 k.c. nie jest uzaleznione od Wykazania, ze poszkodowany te potrzeby faktycznie zaspokaja i ponosi zwiazane z tym Wydatki. Do przyznania renty z tego tytutu Wystarcza samo istnienie zwiekszonych potrzeb jako nastepstwa czynu niedozwolonego (por. SN W Wyroku z dnia 11 marca 1976 r., IV CR 50/76, OSNCP 1977, nr 1, poz. 11). Renta przewidziana W art. 444 k.c. nie ma charakteru aiimentacyjnego, Iecz Wytacznie odszkodowawczy i przestanka jej ustalenia nie moze byé koszt utrzymania osoby poszkodowanej, ale Wytacznie odszkodowanie za utrate zdolnosoi do pracy (za utrate zarobkow) oraz odszkodowanie za zwiekszenie sie potrzeb poszkodowanego na skutek Wyrzadzenia mu szkody na zdroWiu (por. SN W Wyroku z dnia 20 grudnia 1977 r., IV CR 486/77). Zwazyé nalezy, iz renta W kwocie 1.397,32 zI, jaka powodka uzyskuje od pozwanego, a W jej zakresie kWota 305 zI, z tytutu zwiekszonych potrzeb (z przeznaczeniem na leki i dojazdy samej powodki), nie W petni kompensuje jej Wydatki zwiazane z Wypadkiem, gdyz nie uwzglednia Wydatkow zwiazanych z rehabilitacja i koniecznosoia opieki osoby trzeciej. Wbrew bowiem stanowisku pozwanego, na co Wskazuje jednoznacznie opinia biegtego ortopedy sporzadzona na potrzeby niniejszego postepowania, I.J. nadal Wymaga rehabilitaoji poprawiajacej chod, zmniejszajacej doIegIiWosci bolowe kregostupa. Biegty Wskazai przy tym, ze zasadnym jest korzystnie przez I.J. z dWutygodnioWych turnusow, ok. 34 razy W roku. Ze ztozonych przez powodke dokumentow Wynika, ze z rehabilitacji W takiej formie korzysta, a koszt takich turnusow Waha sie od 2.500 zI do 3.640 zI. Nawet zatem jezeli by przyjaé, ze powodka skorzystataby z trzech turnusow rehabiiitacyjnyoh W roku i przyjmujac najnizszy koszt turnusu, to konieczne na ten cel srodki Wyczerpuja niemal W caiosci kwote sporu, W zakresie renty z tytuiu zwiekszonych potrzeb W rozpatryvvanym zakresie (3 x 2.500zI = 7.500 zI rocznie tj. 625 zI miesieoznie). Sad zWazyI nadto, ze powodka uozeszcza na cotygodniowe zajecia rehabilitacyjne, ktorych koszt jednostkowy Wynosi 60 zI . Dla oceny zasadnosoi roszczenia powodki W tym zakresie istotne znaczenie miaia rowniez okolicznosé Wynikajaca z pozostatyoh opinii sporzadzonych W sprawie, ze powodka jest niezdolna do samodzielnej egzystencji, a Wiec strona pozwana niezasadnie zmniejszyta przyznana Wczesniej rente o koszt opieki osob trzecich. Nawet bowiem przy uwzglednieniu otrzymywanego przez I.J. zasitku pielegnacyjnego, W kWocie 150 zt miesiecznie, koniecznosé opieki osob trzecich pociaga za soba Wieksze naktady. Samo bowiem dowozenie powodki do Srodowiskowego Domu Samopomocy W K. powoduje powstanie znaczacych kosztow (powodka zamieszkuje W S. W odiegtosci kilkunastu kilometrow od SDS). I.J. Wymaga natomiast dodatkowo pomocy W 14 --- STRONA 15 --- Wykonyvvaniu czynnosci dotyczacych samoobstugi i zaspokajania podstawowych potrzeb zyciowych. Powyzsze Wydatki Winny byé W istotnej mierze kompensowane przez pozwanego. Koszty te sa zwiazane Wytaoznie ze skutkami Wypadku. Z tych tez Wzgledow Sad doszedt do przekonania, ze dodatkowa kwota 686,68 zI jest uzasadniona i znajduje potwierdzenie W rzeczywistych potrzebach powodki. Z uwagi na to, ze potrzeby te powodka zgtosita W tresci pozwu z 1 marca 2012r., a Wowczas juz korzystata z zabiegow rehabilitacyjnych i turnusow rehabilitacyjnyoh, Sad uznai, ze poczatek 1 kwartatu 2012r. Winien byé decydujacym dla ustalenia przez pozwanego Wiekszej renty. Nalezy zauwazyé, ze zadanie W omawianym zakresie jeszcze W roku 2011 roku nie byto kwestionowane przez pozwana i kwota 686,68 zI byta Wypiacana powodce. Z koncem Wrzesnia 2011 roku pozwana bezzasadnie zaprzestata Wyptaty swiadczenia W tym zakresie. Niniejsze orzeozenie przywraca Wiec ciagtoso Wyptaty renty z tytutu zwiekszonych potrzeb W ustalonej Wczesniej Wysokosoi. Majac powyzsze na uwadze, orzeczonojak W punkcie 2. Wyroku. W punkcie trzecim Wyroku sad ustalit, na podstawie art. 189 k.p.c., odpowiedzialnosé pozwanego na przysztosé za skutki doznanych przez powodke obrazen W Wyniku Wypadku z dnia 7 lutego 2012r. Zdaniem sadu, I.J. Wykazata interes praWny W zadaniu ustalenia tej odpowiedzialnosci, albowiem Wypadek komunikacyjny moze spoWodoWaé biizej nieokreslone szkody W przysztosci. Tym bardziej, ze z opinii biegtego z zakresu ortopedii Wynika jednoznacznie, ze ztamanie staWu biodrowego IeWego oraz jego ograniczona ruchomoso powoduje nie tylko utrzymujace sie doiegliwosci boIoWe, ale i przyozynia sie do progresji zmian zwyrodnieniowych co skutkuje z kolei duzym ryzykiem rozwinieoia sie peInoobjaWoWej koksartrozy co ostatecznie konozy sie Wykonaniem endoplastyki stawu. Dodatkowo, dotychczasowy przebieg leczenia powodki Wskazuje, ze u I.J. pojawiaja sie noWe doiegliwosci, ktorych podtoza nalezy upatrywaé W skutkach Wypadku z 7 lutego 2008r. — przyktadowo zmiany W sferze psychiczne] poWodki. To, zdaniem sadu, daje podstawe do uznania odpowiedzialnosci pozwanego na przysztosé, niezaleznie od tego, ze co do zasady nie uohylit sie od niej i ze obecne przepisy sa tak skonstruowane, ze zapobiegaja ewentualnemu przedawnieniu sie roszczen odszkodowawozyoh. Zgodnie z Wyrokiem Sadu Najwyzszego z dnia 22 czen/vca 1978 r. (IV CR 203/78) do ustalenia obowiazku Wynagrodzenia szkod przysztyoh nie jest przy tym konieczna pewnosé powstania dalszyoh szkod W przysziosci, Iecz Wystarcza stwierdzenie prawdopodobienstwa, ze aktualny stan zdrowia poszkodowanego nie ujawnia jeszcze Wszystkich skutkow uszkodzenia oiaia. W pozostatym zakresie, tj. co do zadoséuczynienia ponad kwote 180.000 zI, W kontekscie Wyzej przytoczonyoh okoiicznosci, sad oddaiit powodztwo jako nieuzasadnione (punkt 4 Wyroku). O kosztach procesu Sad orzekt W punkcie 5 Wyroku, zgodnie z zasada ioh stosunkowego rozdzielenia, o jakiej mowa W art.100 k.p.c. Wartosé przedmiotu sporu Wynosita 228.241 zt, uwzgledniajac zas sume zasadzona od pozwanego na rzecz powodki  188.241 zI, Wskazaé nalezy, ze powodka Wygrata proces W 82,47%, pozwany zas W 17,53 %. Na koszty poniesione przez strone pozwana sktadaty sie koszty zastepstwa procesowego (7.200 zI) Wraz z optata skarbowa od petnomocnictwa (17 zI). Powodka poniosia koszty zastepstwa procesowego (7.200 zt) Wraz z optata od petnomocnictwa (17 zI) oraz poniosta Wydatki W kwocie 10 zI na kserokopie protokotu. Uwzgledniajac Wzajemna kompensate kosztow, Sad zasadzii 15 --- STRONA 16 --- od pozwanego na rzecz powodki kwote 4.695 zI. Skoro powodka Wygrata proces W 82,47 % to przystuguje jej zwrot kosztoW procesu W kwocie 5.960 zI (7.227 zt x 82,47%). Pozwanemu zaé nalezy sie zWrot kosztow W kWocie 1.265 zt (7217x17,53% zI). Zasadzona kwota stanowi roznice miedzy Wyiiozonymi Wartosciami na korzysé strony powodowej. Koszt Wynagrodzenia biegtych zostat W catosci pokryty z Wniesionych zaliczek. Nadwyzki zostana zwrocone stronom. W punkcie szostym orzeczenia nakazano pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Panstwa (Sadu Okregowego W Koszalinie) 9.413 zI tytutem optaty sadowej, od uiszczenia ktorej powodka byta zWoIniona (art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sadowyoh W sprawach oywilnych). 16

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sad Okregowy w Koszalinie#I C 121/12#art. 177 § 2 k.k.#art. 178 § 1 K.k.#art. 415 k.c.#art. 444 k.o.#art. 445 k.c.#art.446 k.c.#art. 6 k.c.#art. 231 k.p.c.#art. 361 § 2 k.c.#Art. 361 § 2 k.c.#art. 322 k.p.o.#art. 822 § 4 k.c.#art. 481 § 1 k.c.#art. 444 § 2 k.c.#art. 444 k.c.#art. 189 k.p.c.#art.100 k.p.c.#art. 113 ust. 1 ustawy