Postanowienie I C 120/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Kato

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 120/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 października 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Polko Protokolant: st. sekr. sądowy Katarzyna Stachura po rozpoznaniu w dniu 20 października 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa M. D. przeciwko Z. C. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt I C 120/11 UZASADNIENIE Powód M. D., w toku postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt I C 722/10 z jego powództwa przeciwko (...) S.A. w K. o zapłatę, złożył pismo procesowe z dnia 14 lutego 2011r., w którym domagał się zasądzenia odszkodowania za naruszenie jego dóbr osobistych, przez zarzuty podniesione przez pełnomocnika pozwanego Z. C. w odpowiedzi na pozew z dnia 2 listopada 2010r., a zarzucające powodowi próbę oszustwa, fałszowania dowodów, naginania prawdy. Zawarte w piśmie z dnia 14 lutego 2011r. żądanie odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych zostało wyłączone do odrębnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z dnia 22 lutego 2011r. W piśmie z dnia 28 lutego 2011r. w uzupełnieniu braków formalnych pozwu powód podał, że domaga się zasądzenia odszkodowania w kwocie 617.000,00zł. Nadto wskazał, że pełną odpowiedzialność i współsprawstwo za czyny pełnomocnika ponosi (...) S.A. Oddział w B., jednakże na rozprawie w dniu 20 października 2011r. podał, że nie dokonuje przekształceń podmiotowych po stronie pozwanej. Pozwany Z. C. w odwiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył okolicznościom pozwu, wskazując, iż powód nie określił fragmentów oświadczeń, zwrotów czy też całych wypowiedzi, które w jego ocenie naruszają dobra osobiste. Podkreślił także, że zarzuty podnoszone przez powoda mają charakter subiektywny i opierają się na wewnętrznej ocenie i wewnętrznym odczuciu, a przy ocenie naruszenia dóbr osobistych konieczne jest wzięcie pod uwagę także kryteriów obiektywnych. Nadto wskazał, że argumenty zawarte w piśmie, którego treść miała naruszyć dobra osobiste powoda, nie są kierowane ad personam, a jedynie ad rem, mają charakter merytoryczny i są ściśle związane ze sprawą, a nie osobą powoda, zaś sposób formułowania argumentacji oraz użyty język nie --- STRONA 2 --- zawierają pojęć o dwuznacznym charakterze, wypowiedzi pozbawione są podtekstów. W ocenie pozwanego rzeczowa polemika z argumentami i zarzutami strony przeciwnej dokonana w odpowiedzi na pozew nie może być uznana za zarzucanie próby oszustwa, fałszowania dowodów lub naginania faktów. Wskazał także, że działania i oświadczenia pozwanego pozbawione są cechy bezprawności, a tylko takie zachowanie może stanowić naruszenie dóbr osobistych. Pozwany zarzucił także, że żądana przez powoda kwota 617.000zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych jest wygórowana i oderwana od jakichkolwiek przesłanek, które mogłyby decydować o rozmiarze szkody i zadośćuczynienia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Przed Sądem Okręgowym w Katowicach toczyła się sprawa z powództwa M. D. przeciwko (...) S.A. w K. o zapłatę kwoty 617.802,55zł. W toku postępowania pozwana była reprezentowana przez radcę prawnego Z. C., który sporządził odpowiedź na pozew z dnia 2 listopada 2010r. W treści odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu tego pisma radca prawny Z. C. w pierwszym rzędzie podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, gdyż w ocenie reprezentowanej przez niego strony, potwierdzonej przez doktrynę jak i orzecznictwo Sądu Najwyższego odsetki za opóźnienie należy traktować jako świadczenie okresowe, przedawniające się z upływem trzyletniego okresu w rozumieniu art. 118 k.c. Nadto w treści odpowiedzi na pozew zakwestionowano, że: 1. przedmiotem cesji z dnia 15 kwietnia 2002r. była wierzytelność względem (...) S.A.; 2. w ogóle doszło do cesji, wskazanych w pozwie; 3. była podstawa do wystawienia noty odsetkowej; 4. wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 28 stycznia 2004r., sygn. akt XIV 592/03 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 października 2004r., sygn. akt I ACa 735/04 dotyczył stron w związku z cesją, a tym samym w ocenie pozwanej nie doszło do przerwania ewentualnego biegu przedawnienia hipotetycznego roszczenia objętego pozwem; 5. doszło do cesji z dnia 29 września 2006r. oraz, że zawiadomienie o tej cesji zostało skutecznie doręczone rzekomemu dłużnikowi. Nadto pełnomocnik pozwanej zakwestionował powstanie samej wierzytelności jak i jej wysokość. Wskazał, że powód nie udowodnił skutecznego doręczenia zawiadomienia pozwanego o cesji z dnia 29 września 2006r., a także nie udowodnił pierwotnego (wyjściowego) roszczenia, którego nabywcą była Agencja Handlowa (...) S.A. i przejścia w formie cesji ewentualnej wierzytelności za pośrednictwem różnych podmiotów (ciągu cesji) na rzecz powoda (dowód: odpowiedź na pozew z dnia 2 listopada 2010r., złożona w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt I C 722/10 – k. 8-11). Zdaniem powoda w treści odpowiedzi na pozew, złożonej w sprawie I C 722/10, pozwany zarzucił mu popełnienie kilkunastu przestępstw i tym naruszył jego dobra osobiste. Dla powoda twierdzenia, że składa sfałszowane dokumenty, bądź wypowiedź, że jest przestępcą stanowią naruszenie jego dóbr osobistych. Według powoda cała treść odpowiedzi na pozew naruszyła jego dobra osobiste, z wyjątkiem zdania wskazującego na przedawnienie roszczenia. Powód podał także, że nie dokonywał szczególnego wyliczenia kwoty dochodzonej w niniejszym postępowaniu, przeglądał natomiast orzecznictwo sądowe, z którego wynikało, że w sprawach o naruszenie dóbr osobistych można domagać --- STRONA 3 --- się odszkodowania na poziomie wysokości szkody wyrządzonej naruszeniem dobra osobistego. Wskazał także, że w procesie toczącym się pod sygn. akt I C 722/10 jego żądania wynosiły 2.000.000,00zł i gdyby Sąd nie uznał zarzutu przedawnienia roszczenia, to taka byłaby wysokość przysługującej mu należności wraz z odsetkami (informacyjne przesłuchanie powoda - k. 62). Sąd zważył, co następuje: Zdaniem Sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Ogólne podstawy cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych określają przepisy art. 23 i 24 k.c., wskazując jednocześnie środki ochrony niemajątkowej, natomiast środki ochrony o charakterze majątkowym przewiduje przepis art. 24 § 1 k.c., który stanowi w ostatnim zdaniu, że zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny można żądać "na zasadach przewidzianych w kodeksie". Przepis art. 448 k.c. uprawnia tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Art. 448 k.c. obejmuje naruszenie każdego dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c., jest więc przepisem szczególnym, uzupełniającym regułę ogólną, wyrażoną w art. 24 k.c. Natomiast przepis art. 448 k.c. może znaleźć zastosowanie tylko w razie zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Dobra osobiste podlegają ochronie, jeżeli ich naruszenie (zagrożenie) jest bezprawne. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianymi w przepisie art. 24 § 1 k.c., które muszą być spełnione łącznie są: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia i bezprawność działania sprawcy. Do najważniejszych dóbr osobistych, jakie wymienia art. 23 k.c. należy cześć jako wartość właściwa każdemu człowiekowi, która obejmuje wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Cześć, dobre imię, reputacja, honor, godność osobista są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego człowieka. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące ją narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Powód ani w pozwie ani w toku postępowania nie wskazał, jakie konkretnie dobra osobiste zostały naruszone. Według powoda pozwany dopuścił się naruszenia jego dóbr osobistych poprzez sformułowanie w odpowiedzi na pozew z dnia 2 listopada 2010r. w sprawie o sygn. I C 722/10 pomówień i zarzutów, dotyczących fałszowania dokumentów i popełnienia kilkunastu przestępstw. Tymczasem jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń sformułowania użyte w treści przytoczonej odpowiedzi na pozew, prócz zarzutów odnoszących się do żądania zgłoszonego przez powoda w sprawie z jego powództwa przeciwko (...) S.A. w K., kwestionowaniu zasadności dowodów przestawionych przez powoda, nie zawierają informacji nieprawdziwych, a tym bardziej nie zawierają zarzutów popełnienia przez powoda przestępstw, w tym fałszowania dokumentów. Według powoda naruszenie jego dóbr osobistych nastąpiło praktycznie całą treścią odpowiedzi na pozew, z wyjątkiem podniesionego zarzutu przedawnienia roszczenia. Jednakże powód nie wskazał, które ze sformułowań użytych w odpowiedzi na pozew sporządzonej przez pozwanego, miałyby sugerować popełnienie przez powoda przestępstw bądź fałszowanie dokumentów. Treść odpowiedzi na pozew zawiera stanowisko strony pozwanej (...) S.A. w K. z przytoczeniem zarzutów przeciwko żądaniu pozwu zgłoszonemu przez powoda M. D. w procesie toczącym się pod sygn. akt I C 722/10. Treść pisma odnosi się bezpośrednio do przedmiotu sprawy, a nie do osoby powoda. Odpowiedź na pozew stanowi pismo przygotowawcze pozwanego, które powinno zawierać wypowiedzenie się co do twierdzeń strony powodowej, powołanych przez nią w pozwie faktów i dowodów, a także przytoczenie własnych zarzutów i dowodów na ich potwierdzenie. --- STRONA 4 --- Właśnie te elementy znalazły się w odpowiedzi na pozew, której autorem był pozwany Z. C.. Działaniu pozwanego nie sposób przypisać cechy bezprawności, podejmował on bowiem czynności jako pełnomocnik procesowy strony pozwanej – (...) S.A. w K. w ramach porządku prawnego. Jednym z obowiązków pełnomocnika procesowego jest sporządzenie pism procesowych, które przedstawiają wnioski, twierdzenia i zarzuty strony reprezentowanej przez pełnomocnika, a zatem sporządzenie odpowiedzi na pozew przez pozwanego, wykonującego zawód radcy prawnego było świadczeniem pomocy prawnej w granicach wskazanych w art. 6 i 7 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (j.t. Dz. U. z 2010r. Nr 10, poz. 65 ze zm.). Powód podnosił, iż cała praktycznie treść odpowiedzi naruszała jego dobra osobiste, dlatego oceny wymaga także forma i sposób ujęcia wypowiedzi pozwanego oraz jej sens – jako pełnomocnika strony – w odpowiedzi na pozew. Naruszenie dobra osobistego, w szczególności dobrego imienia oraz dobrej opinii i godności osobistej, może nastąpić także przez sformułowanie ocen i opinii w wypowiedziach krytykujących postępowanie danej osoby, a także poprzez wyrażanie sugestii. Powód wskazywał, że w odpowiedzi na pozew z dnia 2 listopada 2010r. zarzucono mu składanie sfałszowanych dokumentów oraz popełnienie kilkunastu przestępstw. Jak wskazano wyżej w spornej publikacji nie podano informacji nieprawdziwych, a wątpliwości zgłaszane przez pełnomocnika strony pozwanej nie dotyczyły osoby powoda, a jedynie przedstawionych przez niego w toku procesu dowodów, które podlegały ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, i w żadnym wypadku nie przekroczyły granic dozwolonej krytyki. Analiza treści odpowiedzi na pozew prowadzi do wniosku, że nie zawiera ona treści, których celem byłoby ośmieszenie czy poniżenie powoda. Brak w niej określeń, które można uznać za wulgarne, szkalujące powoda, obraźliwe. Powód nadto nie wykazał, by na skutek bezprawnego działania pozwanego zostały naruszone jakiekolwiek jego dobra osobiste i by na skutek tego naruszenia poniósł szkodę w wysokości dochodzonej niniejszym pozwem. Reasumując, zdaniem Sądu w nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia żądania pozwu, a to ze względu na brak przesłanek określonych w art. 24 k.c. i art. 448 k.c., stąd żądanie pozwu podlegało oddaleniu.