Teza / krótkie omówienie
materaca pozwany wskazał, iż prośba powoda została
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
” NAGLE LSUSUJ
| 2547 DWIE OGON AS pr LÓCHIUA
Sygn. akt I C 118/20
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 maja 2021 r.
Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział Cywilny
w.składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Szczepaniak ,
Protokolant: Andżelika Moniuk - Łaszkiewicz
po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2021 r. w Płocku
na rozprawie
sprawy z powództwa G. C. "
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakład Karny w P. |
o zapłatę ,
1
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakład Karny w P. na rzecz powoda G. C. kwotę 2 000,00 zł (dwa tysiące złotych) ;
2) =
w pozostałej części powództwo oddala;
3)
nie obciąża powoda G. C. kosztami procesu;
4)
przyznaje adwokatowi K. D. wynagrodzenie w wysokości 120zł (sto dwadzieścia złotych 00/100) i 23% podatku Vat od tej kwoty,
z tytułu pomocy prawnej sprawowanej z urzędu, które poleca w całości wypłacić ze Skarbu Państwa- Sąd Rejonowy w Płocku.
Sędzia Anna Szczepaniak
--- STRONA 2 ---
/
/
/
„ś” Sygn. akt I C 118/20
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 13 stycznia 2021 r. powód G. C. wniósł przeciwko Skarbowi Państwa — Zakładowi Karnemu w P. o zapłatę kwoty
15 000,00 zł zadośćuczynienia z tytułu naruszonych dóbr osobistych oraz zasądzenie od pozwanego kwoty 10 000,00 zł na dom
dziecka w P..
'W uzasadnieniu swojego żądania powód wskazał, iż od dnia 2 września przebywa w Zakładzie Karnym w P.. Powód wskazał, iż z
uwagi na próbę samobójczą powinien być pod stałą opieką psychologa i psychiatry. Pozwany nie zapewnił mu pomocy specjalistów
w opisanym wyżej zakresie, co w konsekwencji spowodowało samookaleczenia i kolejnej próby samobójczej. Powód na przełomie
listopada i grudnia 2019 r. zgłosił potrzebę wizyty u psychiatry, która do dnia wniesienia pozwu się nie odbyła. Ponadto powód
wskazał, iż w dniu 24 grudnia 2019 r. został przyjęty do stomatologa z uwagi na zgłoszoną konieczność leczenia, Stomatolog
nieprecyzyjnie dokonał wyrwania zęba, co spowodowało, pozostawiając w dziąśle powoda połamany korzeń. Po zgłoszonych przez
powoda zastrzeżeniach, stomatolog zastosował Jeki przeciwbólowe. Do tej pory powód odczuwa ból, ma spuchniętą lewą stronę
twarzy i nie jest w stanie prawidłowo spożywać pokarmów, Powód zgłaszał również zapotrzebowanie na nowy materac z uwagi na
wadę kręgosłupa i bóle w klatce piersiowej, które nie zostało pozytywnie rozpatrzone,
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2020 r. tut. Sąd zwolnił powoda od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości (k. 126).
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów
proces, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż roszczenie powoda nie zostało udowodnione co do zasady, jak i co do wysokości. Powód
w trakcie pobytu w ZK P. miał zapewnioną właściwą opiekę medyczną. Powód otrzymuje leki zgodnie z zaleceniami, jest objęty
podstawową i specjalistyczną opieką medyczną, korzysta z. planowanych wizyt u lekarzy, W związku z dolegliwościami bólowymi
został skierowany na RTG kręgosłupa, a także na gastroskopię z uwagi na zgłoszony ból w przełykaniu. W uwagi na epidemię
koronawirusa wstrzymano okresowe wyjazdy na planowane konsultacje medyczne. Pozwany podkreślił, iż czas oczekiwania na tego
typu usługi nie byłby dłuższy niż w warunkach wolnościowych. W przedmiocie materaca pozwany wskazał, iż prośba powoda została
rozpatrzona odmownie, gdyż pozwany nie dysponuje materacami, o które wnioskował powód.
Postanowieniem z dnia 7 września 2020 r. tut. Sąd ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu (k. 176v).
Na rozprawie w dniu 24 listopada 2020 r. powód rozszerzył żądanie pozwu do rozmiaru krzywdy, tj. metrażu celi oraz jej zarobaczenia
pluskiew, braku ogrzewania.
'W toku procesu strony konsekwentnie podtrzymywały swoje stanowiska.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
G. C. odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w P.. (fakt bezsporny)
W celi, w której obecnie powód przebywa, znajdowały się pluskwy. Ponadto w okresie grzewczym przez okres około dziesięciu dni
nie działały kaloryfery. (dowód: zeznania powoda — k, 247; zeznania świadków: P. C. — k. 293, M. W. -k. 294)
Powód jest osobą uzależnioną od narkotyków. Z tego względu powód zobligowany jest do przyjmowania metedonu, który ma też
działanie przeciwbólowe. Powód ma problemy z kręgosłupem oraz zapadniętą klatkę piersiową. Powód ma także wirusowe zapalenie
wątroby, wobec czego zmuszony jest stosować specjalistyczną dietę, (bezsporne a nadto dowód: zeznania powoda -k. 175v; zeznania
świadków: M. D. —k. 249, T. D. -k. 250, P. P. — k. 252; P. C. —,k. 292-293)
'W dniu 27 lipca 2020 r. przeprowadzono u powoda badanie RTG klatki piersiowej. U powoda rozpoznano boczne skrzywienie
kręgosłupa w odcinku piersiowym z pochyleniem w stronę lewą z rotacją trzonów, pogłębienie kifozy piersiowej, obniżenie
--- STRONA 3 ---
T" <
13 wysokości trzonu kręgu THS na szczycie kifozy jak również obecność osteofitów na krawędziach trzonów piersiowych, jako wyraz
zmian zwyrodnieniowych (dowód: dokumentacja medyczna — wynik badania RTG z dnia 27 lipca 2020 r. -załączona do akt sprawy)
Powód wielokrotnie zgłaszał bóle kręgosłupa, m.in. w dniach 21 października 2019 r., 2 grudnia 2019 r., 24 stycznia 2020 r., 19
lutego 2020 r., 8 maja 2020 r., 22 czerwca 2020 r., 20 lipca 2020 r., 2 września 2020 r. (dowód: dokumentacja medyczna — książka
zdrowia — załączona do akt sprawy)
Powód wielokrotnie zgłaszał konieczność wymiany materaca, zarówno funkcjonariuszom, jak i podczas wizyt w ambulatorium, tj.
m.in. w dniu 11 maja 2020 r. Lekarz poparł prośbę powoda o wymianę materaca (dowód: dokumentacja medyczna — wpis z dnia
11 maja 2020 r. — załączona w kopercie do akt sprawy).
Powód posiada kartę osoby zagrożonej samobójstwem. (dowód: zeznania świadków: M. D. — k. 249, E. S. —k. 253) ,
Powód, przebywając w Zakładzie Karnym, wielokrotnie zgłaszał konieczność skorzystania z porady lekarzy różnych specjalności,
m.in. stomatologa czy psychiatry. Powód wielokrotnie zgłaszał także dolegliwości bólowe kręgosłupa i konieczność wykonania
prześwietlenia kręgosłupa. (bezsporne a nadto dowód: zeznania powoda — k. 175v; zeznania świadków: M. D. — k. 250, P. P. -k.
252, E. S. -k. 253; P. C. -k. 293)
Podczas wizyty stomatolog nieprecyzyjnie dokonał wyrwania zęba powodowi, pozostawiając w dziąśle powodź połamany korzeń. Z.
uwagi na obostrzenia związane z epidemią koronawirusa powód nie mógł skorzystać z ponownej wizyty u stomatologa. Częściowo
wyrwany ząb powodował u powoda ból w trakcie jedzenia. (dowód: zeznania powoda - k. 175-175v; zeznania świadków: E. S.
—k.254)
Powód podczas przemieszczania się po zakładzie karnym nie używa maseczki, bowiem nie została mu ona zapewniona. (dowód:
zeznania powoda —k. 176; zeznania świadka P. C, — k. 293, M. W. — k, 295, J. R. -k. 346)
Maseczek nie noszą także pielęgniarki. (dowód: zeznania powoda — k. 176; zeznania świadka P. C. — k. 293, M. W. — k. 295)
Telefony ogólnodostępne dla skazanych nie są dezynfekowane. (dowód: zeznania świadków: P. C. — k. 293, M. W. —k. 295)
Z uwagi na działania funkcjonariuszy zakładu karnego, które utrudniały powodowi dostęp do świadczeń zdrowotnych, powód składał
wielokrotnie skargi. (dowód: dokumentacja — k. 17-30, 67, 71-86, 161-163)
W związku z epidemią C.-19 w ZK w P. wstrzymano wyjazdy na wszystkie planowane konsultacje medyczne. (dowód: notatka —
k. 160a)
Powodowi nadal nie usunięto martwego korzenia zęba. (dowód: zeznania powoda — k. 346v)
Sąd ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy w oparciu o dokumenty, które nie budzą wątpliwości Sądu, a także w oparciu o osobowe
źródła dowodowe w postaci zeznań świadków i powoda.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków: P. C., M. , jak również powodowi. Ich zeznania były spójne, logiczne i korelowały z
pozostałym materiałem dowodowym. Świadkowie potwierdzili fakt problemów zdrowotnych powoda, jak również dolegliwości,
jakich w związku z tym doznawał. Ponadto świadkowe zgodnie zeznałi, iż powód wielokrotnie próbował uzyskać pomoc od osób
zatrudnionych w zakładzie karnym, jednakże jego prośby pozostawały bezskuteczne. Świadkowie szczegółowo opisali warunki
bytowe w zakładzie. Zeznania świadków pozwalają wszak na ustalenie, iż standard pomieszczeń, w których przebywał powód w ZK
w P., był niewątpliwie niski. Ponadto pozwany nie podważał zeznań powoda i świadków.
Sąd pominął zeznania świadka P. R., gdyż nie wniosły nic do sprawy. Świadek nie potrafił odnieść się do szczegółów dotyczących
pobytu powoda, jak również jakie warunki panowały w celach, Nadto należy zauważyć, że na pytania świadek odpowiadał głównie
„nie pamiętam”, „nie przypominam sobie”, zatem świadek nie rpiał możliwości potwierdzenia bądź zaprzeczenia faktu naruszenia
dóbr osobistych powoda.
--- STRONA 4 ---
Sąd dał wiarę świadkom będącymi zarówno funkcjonariuszami w ZK w P. oraz pracownikami medycznymi w zakresie w jakim
świadkowie ci potwierdzili, iż powód ma istotne problemy z kręgosłupem, objęty jest program metadonowym w związku z czym
codziennie udaje się do ambulatorium celem zażycia leku. Sąd dał również wiarę tym świadkom w zakresie w jakim potwierdzili,
iż powód zgłaszał konieczność wymiany materaca, jak również w związku z wirusowym zapaleniem wątroby typu C korzystał ze
specjalnej diety. W pozostałym zakresie Sąd nie dał wiary świadkom albowiem nie znajdują one potwierdzenia w zgromadzonym
materiale dowodowym.
Sąd zważył co następuje:
Powództwo G. C. przeciwko Skarbowi Państwa — Zakładowi Karnemu w P. o zadośćuczynienie zasługiwało na uwzględnienie w
części.
Zgodnie z. art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone,
odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę
pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Do przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. należy bezspornie zaliczyć naruszenie dobra osobistego, powodujące
szkodę niemajątkową, oraz związek przyczynowy między tym czynem a szkodą niemajątkową, spowodowaną naruszeniem dobra
osobistego. Przepis art. 448 k.c, nawiązuje do art. 24 k.c., w świetle którego przesłankami odpowiedzialności na tle ochrony dóbr
osobistych są naruszenie dobra osobistego lub zagrożenie naruszeniem oraz bezprawność działania.
W art. 24 $ 1 k.c. zostało ustanowione domniemanie bezprawności działania, naruszającego dobro osobiste, w związku z tym
na powodzie spoczywa ciężar wykazania w procesie pierwszej z powyższych przesłanek, zaś na pozwanym ciężar udowodnienia
okoliczności, wyłączających bezprawność działania. Rzeczą powoda jest zatem określenie, w jakich swoich odczuciach i w jakich
konkretnych prawem przewidzianych dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem sprawcy i że zachowanie to faktycznie
miało miejsce. Natomiast okolicznością, wyłączającą bezprawność działania, której udowodnienie spoczywa na pozwanym, jest m.in.
działanie w ramach porządku prawnego, w tym wykonywanie prawa podmiotowego.
Pozwanym w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa — Zakład Karny w P., a przedmiotem żądania jest zadośćuczynienie za
naruszenie dóbr osobistych powoda jako osadzonego w ww. jednostce penitencjarnej. Bezsprzecznie organy Służby Więziennej i jej
funkcjonariusze muszą działać z poszanowaniem praw człowieka i dóbr osobistych osadzonych, a kara pozbawienia wolności winna
być wykonywana w granicach obowiązującego w tym zakresie prawa.
Bezspornym było na gruncie niniejszej sprawy, iż powód doznał uszczerbku. Niewątpliwie z ustałonego stanu faktycznego wynika
także, iż powód wielokrotnie zgłaszał dolegliwości zdrowotne, jak również fakt opóźnionej reakcji zakładu karnego na prośby
pozwanego.
Tak więc mając na uwadze treść żądania powoda, z punktu widzenia odpowiedzialności pozwanego, istotne jest czy funkcjonariusze
służby więziennej w procesie leczenia powoda dopuścili się niezgodnych z prawem działań lub zaniechań, skutkujących
powstaniem po stronie powoda szkody niemajątkowej, tj. krzywdy. Działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by
wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z
obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną (por.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 roku, sygn. akt III CKN 777/98, LEX nr 51361).
Powód G. C. jest osobą pozbawioną wolności. W związku z powyższym przebywa w zakładzie karnym i jest poddany rygorom
wynikającym z przepisów szczególnych regulujących sytuację prawną osób odbywających karę pozbawienia wolności. Przeciwwagę
dla obciążeń przewidzianych dla osób skazanych stanowią przepisy ugruntowane w zasadzie ochrony praw człowieka, które wiążą
orgańy i jednostki penitencjarne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 68 ust. 1 i 2 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony
zdrowia, a obywatelom, niezależnie od sytuacji materialnej zapewnia się, na zasadach określonych w ustawach, równy dostęp do
świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie ulega wątpliwości, że również osoby pozbawione wolności,
nie mogą zostać w tych prawach ograniczone, w szczególności przy uwzględnieniu art. 41 ust. 5 Konstytucji, który stanowi, że każdy
pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. Jak wskazał Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku
--- STRONA 5 ---
</2 20 października 2000 r. w sprawie Kudła przeciwko Polsce (sprawa nr 30210/1996), na gruncie art. 3 Europejskiej Konwencji
7 Praw Człowieka Państwo musi zapewnić odpowiednią opiekę lekarską osobom pozbawionym wolności.
Oceniając materiał dowodowy przedstawiony przez stronę powodową stwierdzić należy, iż powód wskazał dowody, który
potwierdziły jego zarzuty zawarte w pozwie. Postępowanie dowodowe wykazało, iż warunki związane z zapewnieniem opieki
medycznej były nieprawidłowe.
Nie można mieć wątpliwości, że realizacja spoczywających na administracji Zakładu Karnego obowiązków w zakresie opieki
medycznej nad osobami pozbawionymi wolności należy do działań władczych i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu
władzy publicznej zawartym w dyspozycji art. 417 $ 1 k.c. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z
uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w art, 115 $ 1-8 k.k.w. oraz przepisach rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków, zakresu i trybu współdziałania
podmiotów leczniczych z podmiotami Jeczniczymi dla osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych w
zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności (Dz.U. 2012 poz. 547).
Zgodnie z przepisem art. 115 $ 1 k.k.w., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2003 r. skazanemu zapewnia się bezpłatne
świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. W przepisie art. 115 $ 4 k.k.w. wskazano, że świadczenia zdrowotne udzielane są
skazanym przede wszystkim przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności. Natomiast pózawięzienne zakłady
opieki zdrowotnej współdziałają ze służbą zdrowia w zakładach karnych w zapewnieniu skazanym świadczeń zdrowotnych, gdy
konieczne jest m.in. natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia skazanego, czy
też przeprowadzenie specjalistycznych badań, Jeczenia lub rehabilitacji skazanego (art. 115 $ 5 k.k.w.).
Biorąc pod uwagę przedstawione W niniejszej sprawie dowody, w ocenie Sądu doszło do naruszenia uprawnień skazanego w
przedmiocie zapewnieniu świadczeń zdrowotnych. Powód wielokrotnie zgłaszał dolegliwości zdrowotne i dokonywał tego regularnie.
Powyższe pozostawało jednak bez reakcji. Niewątpliwie potwierdza to fakt wielości skarg wystosowanych przez powoda, jak również
zeznania świadków. Pozwany powoływał się wprawdzie na panującą pandemię koronawirusa oraz fakt, iż powód otrzymał opiekę
medyczną w terminie porównywalnym jak na wolności, jednak w ocenie Sądu nie jest to wystarczające do zanegowania roszczenia
powoda i oddalenia powództwa w całości. Sąd ma przecież wiedzę iż spora część placówek medycznych została otwarta równocześnie
ze zniesieniem obostrzeń na przełomie maja i czerwca 2020 r., mając uprzednio czas dostosować się do udziełania świadczeń w
nowych realiach. ,
Nadto należy również podkreślić, iż w momencie zamknięcia placówek stomatologicznych, większość stomatologów, nawet jeśli w
danym momencie nie mogła przyjąć pacjenta osobiście, pomagała skierować go do innego lekarza. Bowiem opieka stomatologiczna
w czasie pandemii nie została wyłączona, tylko zaczęła wyglądać inaczej. Nie były bowiem realizowane świadczenia zdrowotne,
które były zaplanowane wcześniej - głównie mowa tutaj o łeczeniu estetycznym. Stomatolodzy zaś przyjmowali pacjentów, którzy
powinni być przyjęci w trybie przyspieszonym - pilnym, tj. osoby z bółem, po urazach, wymagające leczenia zachowawczego. Zaś
niewątpliwie do takich osób zaliczał się powód.
Należy także podkreślić, iż do dnia dzisiejszego nie umożliwiono powodowi usunięcia martwego korzenia wyrwanego zęba. Co
więcej, powodowi nie zaproponowano nawet żadnego sposobu alternatywnego, który miałby na celu chociaż łagodzenie cierpienia.
Powód nie miał także możliwości wykonania RTG kręgosłupa, chociaż wielokrotnie zgłaszał problemy zdrowotne i bóle, zaś o
jego symacji zdrowotnej wiedzę mieli wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowi. Zasadą jest, iż zadaniem lekarza jest udzielenie
pomocy, a w sywacji, gdy jest to niemożliwie, co najmniej uśmierzenie bólu. Jeżeli powód został skierowany do lekarza, który
nie był w stanie udzielić mu pomocy, zakład karny powinien zadbać o znalezienie innego, kompetentnego lekarza. Bowiem należy
podkreślić, iż realizacja obowiązków w zakresie opieki medycznej nad osobami pozbawionymi wolności spoczywa na administracji
zakładu karnego. Pozwany nie zgłosił dowodu z opinii biegłego stomatologa w zakresie czy powód był właściwie leczony.
Powód wskazywał ponadto, iż nie została mu zapewniona maseczka ochronna w związku z możliwością zakażenia wirusem (...).
Powód porusza się po ZK czy to przemiaszczając się korytarzami, czy udają się do ambulatorium lub pielęgniarki. Maseczka została
mu udostępniona po raz pierwszy przez funkcjonariuszy w dniu 7 września 2020 r. kiedy to został doprowadzony na rozprawę do
Sądu. Powód z uwagi na stan swojego zdrowia, m.in. zakażenie wirusem HCV, jak również problemy stomatologiczne obawiał się
--- STRONA 6 ---
so swoje bezpieczeństwo. Wskazywał, iż jego odporność może być obniżona co spowoduje, iż będzie bardziej podatny na zakażenie
Bezspornie w ZK w P. osadzeni samodzielni szyli maseczki ochronne, które następnie miały zostać udostępnione, osadzonym
(k. 251). Ponadto bezspornie wobec pandemii koronawirusa służba więzienna została zobligowana do zachowania stosownego
reżimu sanitarnego. Takie były zarządzenia Dyrekcji ZK. Maseczki są również udostępniane osobom nowo przybyłym, jak również
osadzonym doprowadzanym do sądu. Od pewnego czasu (funkcjonariusz B. R. (świadek) nie był w stanie bliżej sprecyzować
czasookresu) również pozostali osadzenie zostali zobowiązani do założenia maseczki ochronnej przy opuszczaniu celi. Maseczki te
miały zostać udostępnione przez ZK.
'W toku postępowania dowodowego świadkowie potwierdzili, iż powód nie miał udostępnionej maseczki. Mając jednak na uwadze
jego problemu zdrowotne, w tym w szczególności wirusowe zapalenie wątroby typu C, problemy stomatologiczne, jak również
objęcie programem metadonowy, zasadnym jest, iż powód mógł obawiać się o swoje bezpieczeństwo w związku z możliwością
zarażenia wirusem (;..). Codziennie korzystał z ambulatorium, czy pomocy pielęgniarki i w tym celu przemieszcza się po ZK,
co jednak wiąże się z możliwością kontaktu z innym osobami i większym ryzykiem zarażenia. Brak maseczki potęgował jego
obawę o własne zdrowie co potwierdzili słuchani w sprawie świadkowie (k. 293). Świadek M. W. (k. 295) wskazywał, iż powód
wielokrotnie zgłaszał zapotrzebowanie na środki ochrony osobistej (m.in. maseczkę), jak również środki do dezynfekcji w związku
ze swoimi schorzeniami i ryzykiem zachorowania. Świadkowie wskazali również, iż pielęgniarski na oddziale nie korzystają z
maseczek ochronnych. Należy wskazać, iż pomimo, że początkowo w ZK. nie obowiązywały zarządzenia dotyczące zachowania
reżimu sanitarnego w postaci obowiązku noszenia maseczki przy opuszczaniu celi, Sąd miał na uwadze, iż powód w związku ze swoją
szczególną sytuacją zdrowotną mógł się czuć zagrożony i miał w ocenie Sądu prawo do uzyskania środków bezpieczeństwa osobistego
w postaci maseczki bądź przyłbicy. Świadkowie natomiast potwierdzili, iż pomimo wielokrotnych próśb powód nic uzyskał stosownej
maseczki ochronnej, co potęgowało jego poczucie zagrożenia. Nie zmienia tego fakt, iż ówcześnie nie było zarządzenia Dyrekcji
odnośnie konieczności noszenia maseczek przez osadzonych opuszczających cele.
Odnosząc się natomiast do zarzutów powoda w zakresie w jakim twierdził, iż nie został mu udostępniony odpowiedni materac,
należy wskazać, iż twierdzenia powoda zasługiwały na danie mu wiary w tej części. Bezspornie powód ma problemy z kręgosłupem,
potwierdzili to zarówno świadkowie będący współosadzonymi, jak również pracownicy ZK (m.in. świadek P. P. - k. 252; świadek
E. S. -k. 253; świadek M. D. —k. 248). Również funkcjonariusz T. D. (k. 250) wskazywał, iż powód zgłaszał problem z materacem
i dolegliwość z nim związaną. Powód więc bezspornie borykał się z problemami dotyczącymi kręgosłupa i zgłaszał wnioski o
przydzielenie mu odpowiedniego materaca. Zasady logiki i doświadczenia życiowego jednoznacznie wskazują, iż odpowiedni materac
może w dużej mierze zniwelować, bądź choćby znacząco złagodzić skutki związane z przedmiotowymi dolegliwościami. Powód
wielokrotnie skarżył się na swój materac i prosił o jego wymianę, Bezspornie można więc stwierdzić, iż powód z związku ze swoimi
schorzeniami powinien korzystać z materaca, który mógłby choćby w części zniwelować bądź zmniejszyć rozmiar jego dolegliwości
bólowych i niedogodności z tym związanych. Również Jekarz, któremu powód zgłosił prośbę o wymianę materaca wyraził aprobatę
wskazując ty m samym konieczność jego wymiany,
Powód podnosił również, iż odczuwa silne bóle w Klatee piersiowej, które zostały zignorowane przez władze ZK. Powód wskazywał,
iż wielokromie zgłaszał swoje dolegliwości bólowe funkcjonariuszom. Powód został przyjęty do Jekarza, który stwierdził bez badania,
iż dolegliwości te z pewnością stanowią nerwobóle. Powód wskazywał, iż od 2013 r. ma problemy z lewą komorą serca. Była również
sytuacja, iż w związku z dolegliwościami w klatce piersiowej powód zażądał wczwania pogotowia ratunkowego. Spowodowane
to było silnymi dolegliwościami bólowymi. Okoliczności te potwierdzili słuchani w sprawie świadkowie (k. 293). Jak wynika z
dokumentacji medycznej powoda w dniu 27 lipca 2020 r. przeprowadzono u powoda badanie RTG Klatki piersiowej. U powoda
rozpoznano boczne skrzywienie kręgosłupa w odcinku piersiowy z pochyleniem w stronę lewą z rotacją trzonów, pogłębienie kifozy
piersiowej, obniżenie wysokości trzonu kręgu TH8 na szczycie kifozy jak również obecność osteofitów na krawędziach trzonów
piersiowych, jako wyraz zmian zwyrodnieniowych. Powód prawie przy każdej wizycie w ambulatorium zgłaszał swoje problemy
zdrowotne związane z przedmiotowym schorzeniem. .
W toku postępowania Sąd również ustalił, iż w celi, w której 'obecnie powód przebywa, znajdowały się pluskwy. Okoliczność
te potwierdzili świadkowie P. C. (k. 293) i M. W. (k. 294). Trzeba zwrócić uwagę, że w praktyce funkcjonowania jednostek
penitencjarnych dochodzi do sytuacji, w których w celach mieszkalnych pojawiają się insekty, co jest związane z nieutrzymywaniem
--- STRONA 7 ---
CY należytego porządku i czystości przez samych osadzonych, w szczególności z nieodpowiednim przechowywaniem produktów
żywnościowych. Nie dotyczy to jednakże plaskiew i podobnych organizmów, Powszechnie wiadomym jest, że ich występowanie
związane jest z przetransportowaniem osadzonych z innej jednostki, jak również wiąże się z nienależytym utrzymaniem obiektu,
nieszczelnościami, zawilgoceniem ścian, nieodpowiednią temperaturą i wentylacją. Strona pozwana nie wykazała by pojawienie się
pluskiew oraz nieskuteczność podejmowanych działań zmierzających się do ich unicestwienia, wynikało z działań podejmowanych
przez samych osadzonych, czego również nie można wykluczyć, Brak również danych jakoby zabiegi dotyczące dezynsekcji odbywały
się regularnie przeciwdziałając tym samym pojawieniu się robactwa. Takie informacje mogłyby natomiast przyczynić się do oceny
istoty sprawy, tj. tego, czy działania zakładu karnego były zgodne z prawem, czy też nie, skoro doszło do tak intensywnego
rozprzestrzenia się robactwa na oddziale terapeutycznym. Oceny zaistniałego stanu sprawy, nie mogły zmienić także przedstawione
przez pozwaną jednostkę protokoły kontroli, a to z tego względu, że po pierwsze, dotyczyły innych pawilonów, po drugie, w zasadzie
innego okresu, a po trzecie, na pawilonach tych, w istocie, po przeprowadzonej dezynfekcji metodą parową, skutecznie pozbyto się
phskiew. Na oddziale zaś, na którym przebywał powód, nie można przyjąć z uwagi na występowanie problemu przez kilkanaście
miesięcy, że zastosowane procedury były skuteczne, a co za tym idzie, aby utrzymujący się stan rzeczy był zgodny z prawem. Zatem
zdaniem Sądu doszło do bezprawności w działaniach podejmowanych przez administrację ZK, skoro działania pozwanego były
nieskuteczne i doprowadzały do stanu sanitarnego, do którego nie powinno dojść. Analizując treść art. 102 pkt 1 k.k.w., zgodnie
z którym skazany ma między innymi prawo w szczególności do odpowiedniego ze względu na zachowanie zdrowia warunków
bytowych i odpowiednich warunków higieny, Sąd pierwszej instancji doszedł do przekonania, że przepis ów. został w pozwanym
Zakładzie Karnym naruszony, a zatem zaniechanie pozwanego polegające na braku należytej dbałości o stan sanitarny jednostki
miało charakter bezprawny. -
W niniejszej sprawie to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania zasadności roszczenia, czemu w ocenie Sądu powód w części
sprostał. Wobec powyższego pozwany powinien w toku procesu zgłosić dowody mające na celu udowodnienie jego racji, czego
pozwany nie zrobił. Pozwany powołał jedynie dowód z dokumentu, który stoi w opozycji do dowodów przedstawionych przez
powoda, a który to w ocenie Sądu został zdyskredytowany przez powoda. Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszym stanie
faktycznym pozwany nie zrealizował przepisów dotyczących ochrony zdrowia osób pozbawionych wolności.
Oceniając rozmiar cierpienia powoda Sąd uznał, iż kwotą adekwatną z punktu widzenia naprawienia szkody moralnej jest kwota 2
000,00 zł. Zważyć należy, iż rozmiar cierpień nie był na tyłe znaczny, by zasądzić na rzecz powoda całą żądaną kwotę, Tym samym
uznano roszczenie powoda związane z doznanym uszczerbkiem za nadmiernie wygórowane -- jednocześnie jednak oczywistym jest,
iż zasądzone świadczenie nie mogło mieć wymiaru symbolicznego; przyznana kwota w ocenie Sądu pozwoli w pełnym wymiarze na
skompensowanie u powoda negatywnych przeżyć i doznań związanych z bolącym zębem, kręgosłupem i brakiem udzielania pomocy
w tym zakresie oraz pozostałymi naruszeniami.
W. przedmiocie roszczenia odsetkowego, Sąd zasądził je zgodnie z wnioskiem powoda,
Orzeczenie o kosztach Sąd wydał, kierując się normą art. 102 k.p.c., według której w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd
może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W niniejszej sprawie zachodził
wypadek szczególnie uzasadniony, przemawiający za odstąpieniem od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu
na rzecz pozwanego. Powód przebywa w zakładzie karnym i nie posiada środków finansowych, a subiektywne poczucie krzywdy
mogło uzasadniać jego przekonanie o zasadności powództwa.
Sąd uznał także za słuszne, że koszty sądowe poniesie Skarb Państwa, bowiem nie było żadnych podstaw do cofnięcia powodowi
zwolnienia od kosztów, a także podstaw do obciążenia kosztami pozwanego skoro proces w przeważającej części wygrał.
Na rzecz pełnomocnika powoda adw. K. D. ustanowionego z urzędu przyznano wynagrodzenie w kwocie 120,00 zł powiększone
o należny podatek VAT w wysokości 23% zgodnie z $ 14 pkt 26) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października
2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.
U.z 2016 r. poz. 1714). .
Sędzia Anna Szczepaniak
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Rejonowy w Płocku#I C 118/20 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2021 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział C#art. 448 k.c.#art. 448 k.c#art. 24 k.c.#art. 68 ust.#art. 41 ust. 5 Konstytucji#art. 3 Europejskiej#art. 102 pkt 1 k.k.w.#art. 102 k.p.c.