Wyrok I C 1176/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Siedlca

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1176/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 sierpnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Małgorzata Chomiuk Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Bierkat po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2013 r. w Siedlcach sprawy z powództwa PPUH (...) z siedzibą w M. przeciwko (...) Spółka Jawna z siedzibą w S. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala, II. zasądza od PPUH (...) z siedzibą w M. na rzecz (...) Spółka Jawna z siedzibą w S. kwotę 2.777 (dwa tysiące siedemset siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. nakazuje pobrać od PPUH (...) z siedzibą w M. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.250 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych. I C 1176/12 UZASADNIENIE PPUH (...) spółka jawna J.J. P. z siedzibą w M. wniósł o zasądzenie od (...) L. T., (...) spółka jawna z siedzibą w S. zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę związaną z naruszeniem przez pozwanego godności powoda w wysokości 5000 zł na rzecz Szkoły Podstawowej w M.. W uzasadnieniu swego powództwa wskazał, iż pozwany umieszczając informację gospodarczą o niezapłaconych zobowiązaniach pomówił powoda poniżając go w opinii publicznej oraz naraził na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności. Pozwany poświadczył nieprawdę wskazując powoda jako dłużnika, mimo iż on w rzeczywistości nim nie jest. Powód wskazał, iż podstawą do przekazania informacji gospodarczej przez wierzyciela będącego konsumentem jest tytuł wykonawczy. Takiego tytułu pozwany nie posiada, a ewentualny dług został przeniesiony w drodze przelewu wierzytelności na G. I. z siedzibą w S., tak więc powód nie jest dłużnikiem pozwanego od 10 stycznia 2012 r. Powód wskazał także, iż pozwany w sposób nieetyczny pomówił i zniesławił pozwanego przedstawiając nieprawdziwe fakty. W odpowiedzi na pozew (k. 27 - 28 akt) pozwany wskazał, iż upublicznił wiadomość o nieuregulowanym zobowiązaniu łączącym pozwanego i powoda zgodnie i w oparciu o ustawę o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie --- STRONA 2 --- danych gospodarczych, mając na celu ochronę innych podmiotów gospodarczych lub konsumentów. Powoda i pozwanego łączyła umowa o dostarczanie przez (...) sp. j. paliw płynnych do PPUH (...) sp. j. Powód nie regulował swoich zobowiązań na czas. Zobowiązania wynikały wprost z faktur VAT wystawianym na podstawie poświadczonych przez powoda dokumentów wydania towaru. W dniu 04.04.2012 r pozwany wezwał powoda do uiszczenia odsetek ustawowych za nieterminowe regulowanie zobowiązań na podstawie noty odsetkowej z dnia 03.04.2012 r. Mimo odebrania noty powód nie zapłacił odsetek. W dniu 9 maja 2012 r pozwany wezwał powoda do zapłaty odsetek z noty informując dłużnika o możliwości wpisania go do bazy (...). Powód nadal nie zapłacił. Po upływie trzydziestodniowego terminu pozwany wpisał powoda do (...) jako dłużnika. Pozwany wskazał, iż cesja na którą powołuje się powód dotyczy innych wierzytelności pozwanego wobec powoda niż objęte notą odsetkowa. Ostatecznie pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości jako bezpodstawnego, gdyż informacje w nim zawarte są fikcyjne. Podczas rozprawy w dniu 29 sierpnia 2013 r powód rozszerzył swoje powództwo i wniósł o zasądzenie od pozwanego tytułem zadośćuczynienia na rzecz Szkoły Podstawowej w M. kwoty 30.000 zł. Sąd ustalił, co następuje : PPUH (...) spółka jawna z siedzibą w M. łączyła z (...) spółka jawna z siedzibą w S. umowa o dostarczanie przez spółkę (...) paliw płynnych do spółki (...). Potwierdzeniem dostawy towaru były wystawiane przez pozwanego faktury VAT, w których określony został termin płatności. (okoliczność bezsporna) W dniu 03.04.2012 r spółka (...) skierowała do powoda wezwanie do zapłaty odsetek ustawowych od faktur zapłaconych z opóźnienieniem. Pismo zatytułowano nota odsetkowa. W piśmie wskazano następujące faktury: (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), (...), 492/11/ (...), 491/11/ (...). Łącznie pozwany domagał się zapłaty kwoty 4226,78 zł w ciągu siedmiu dni od daty otrzymania wezwania na wskazane w piśmie konto bankowe. (nota odsetkowa k. 29 – 30) Przedmiotową notę odsetkowa powód otrzymał w dniu 11.04.2012 r (dowód nadani i odbioru k. 47 – 48) W dniu 9 maja 2012 r pozwany ponownie wezwał powoda do zapłaty m.in. ww. kwoty w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania. Jednocześnie na piśmie znajdowała się informacja o możliwości przekazania danych o nieuregulowanych zobowiązaniach do (...)zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. (wezwanie do zapłaty k. 31) Ponieważ powód nie zapłacił żądanej kwoty pozwany zgłosił go jako dłużnika do(...). (zgłoszenie k. 34 – 35, k.50) Pismem z dnia 14.06.2012 r PPUH (...) spółka jawna z siedzibą w M. została powiadomiona o tym ,iż została dopisana do(...)na skutek niezapłaconych zobowiązań na rzecz wierzyciela (...) L. T., (...) spółka jawna z siedzibą w S.. (pismo k. 4) W dniu 10 stycznia 2012 r pomiędzy (...) L. T., (...) spółka jawna w S. a (...) Ł. S. z siedzibą w S. została zawarta umowa przelewu wierzytelności, która przysługiwała (...) spółce jawnej w stosunku do PPUH (...) spółka jawna z siedzibą w M. na kwotę podstawową 31.414,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Wierzytelność wynikała z dokumentów: niezapłaconej faktury VAT nr (...) z dnia 02.09.2011 r oraz niezapłaconej faktury VAT nr (...) z dnia 21.11.2011 r . (umowa k. 5) W dniu 10 lutego 2012 r Ł. S. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) I. z siedzibą w S. wystąpił do Sądu Rejonowego w Siedlcach o zasądzenie od PPUH (...) spółka jawna J. P. (2) i J. P. (3) z siedzibą w M. kwoty 32.574,27 zł wynikającej z ww. umowy przelewu wierzytelności. W toku procesu pozwana spółka jawna zapłaciła część żądanej kwoty. Ostatecznie wyrokiem z dnia 30 lipca 2012 r Sąd uwzględnił powództwo w zakresie: kwoty 1.159,87 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 27 marca 2012 r do dnia zapłaty, odsetek ustawowych od kwoty 32.574,27 zł od dnia 9 lutego 2012 r do dnia 26 marca 2012 r, umarzając postepowanie w pozostałej części. (okoliczność niesporna, wyrok – akta sprawy VGC 225/12 Sądu Rejonowego w Siedlcach) Sąd zważył , co następuje: --- STRONA 3 --- Analizując argumenty przedstawione przez powoda w pismach procesowych uznać należy, iż faktycznie opiera się ono na treści art. 24 kc. Powód wskazał, iż na skutek bezzasadnego wpisania go jako dłużnika w (...)została naruszona jego godność, został narażony na utratę zaufania potrzebnego do prowadzenia działalności gospodarczej, w złym świetle została przedstawiona firma prowadzona przez powoda. W tym miejscu wskazać należy, iż w tej sprawie powód nie występuje jako osoba fizyczna, ale jako osoba reprezentująca spółkę jawną, która w rzeczywistości jest powodem w tej sprawie. Świadczą o tym wszystkie dokumenty przedstawiane w sprawie, które dotyczą powodowej spółki jawnej oraz fakt ,iż powód wszystkie swoje pisma procesowe firmuje pieczęcią spółki jawnej. Zgodnie z treścią art. 24 k.c. osoba, której dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Bezprawne naruszenie sfery dóbr osobistych jest przesłanką ich ochrony, natomiast wina dokonującego naruszenia nie stanowi takiej przesłanki i wywołuje tylko skutek w zakresie zastosowania niektórych środków ochrony dóbr osobistych. Naruszenie dobra osobistego polega już na samym przekroczeniu zakreślonej w art. 24 § 1 k.c. granicy zagrożenia dobra osobistego, ale dla powstania roszczenia uprawnionego konieczna jest wskazana bezprawność. Niewątpliwie umieszczenie spółki prowadzącej działalność gospodarczą w (...)jako dłużnika, w przypadku gdy na spółce tej nie ciążą żadne zobowiązania naruszałoby dobra osobiste spółki w postaci jej wiarygodności jako partnera handlowego, dobrego imienia spółki. Istotnym jednak jest ustalenie czy dokonanie wpisu w rejestrze było pozbawione podstaw prawnych i na spółce nie ciążyły żadne zobowiązania względem wierzyciela. Tym samym koniecznym jest ustalenie czy działanie wierzyciela było bezprawne. W tym miejscu wskazać należy ,iż brak bezprawności wynikać może ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz z ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (por. także wyr. SN z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 1990, z. 11-12, poz. 377). W przedmiotowej sprawie pozwany wskazywał, iż jego działania jako wierzyciela wynikały z ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Artykuł 15 ww. ustawy reguluje przekazywanie przez wierzyciela do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczych o zobowiązaniu dłużnika niebędącego konsumentem, a więc o zobowiązaniach przedsiębiorcy będącego osobą prawną lub osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. W przepisie tym określone są warunki, których łączne spełnienie pozwala na przekazanie do (...) informacji gospodarczych o dłużniku niebędącym konsumentem, a także zakres informacji, jaki może być przekazany w tym wypadku do biura. Warunki to spełnione łącznie następujące przesłanki: - zobowiązanie musi wynikać z określonego stosunku prawnego, w szczególności chodzi o zobowiązanie wynikające z umowy związanej z wykonywaniem działalności gospodarczej, - łączna kwota wymagalnych zobowiązań dłużnika niebędącego konsumentem wobec wierzyciela wynosi co najmniej 500 zł oraz są one wymagalne od co najmniej 60 dni, - upłynął co najmniej miesiąc od wysłania przez wierzyciela listem poleconym albo doręczenia dłużnikowi niebędącemu konsumentem do rąk własnych, na adres do doręczeń wskazany przez dłużnika niebędącego konsumentem, a jeżeli nie wskazał takiego adresu - na adres siedziby dłużnika lub miejsca wykonywania działalności gospodarczej, wezwania do zapłaty, zawierającego ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura, z podaniem firmy i adresu siedziby tego biura. Jeśli informacje gospodarcze o dłużniku niebędącym konsumentem zostaną przekazane niezgodnie z warunkami określonymi w art. 15 ust. 1 u.u.i.g. (a więc bez spełnienia łącznego tych warunków) lub też z przekroczeniem zakresu określonego w art. 15 ust. 2 ustawy - (...) takich informacji nie przyjmie. W tej sprawie poza sporem jest, iż strony łączyła ustna umowa o współpracy gospodarczej w zakresie dostawy paliw płynnych. Rozliczenia pomiędzy spółkami odbywały się za pomocą wystawianych przez pozwanego dostawcę faktur. Jak wynika z załączonych do akt dokumentów powód został wezwany przez pozwanego do zapłaty odsetek od --- STRONA 4 --- nieterminowo uregulowanych płatności wynikających z 18 faktur. Nota odsetkowa, w której zostało wyraźnie zawarte wezwanie do zapłaty wskazanej tam kwoty, została wystawiona w dniu 03.04.2012 r, a odebrana przez powoda w dniu 11.04.2012 r. Kolejne wezwanie do zapłaty obejmujące m.in. ww. notę odsetkową zostało skierowane do powoda w dniu 09.05.2012 r. Jak wynika z dołączonej kopii nadania tego dokumentu, został on wysłany listem poleconym w dniu 09.05.2012 r. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie nie tylko w dokumentach dołączonych do akt sprawy, ale także w zeznaniach świadków. W. W. zeznająca podczas rozprawy w dniu 11 stycznia 2013 r potwierdziła fakt nieterminowych płatności ze strony powodowej spółki oraz okoliczności sporządzenia noty odsetkowej i wezwania do zapłaty, a także wysłania ich do powodowej spółki. Również świadek B. Z. zeznająca podczas rozprawy w dniu 10 kwietnia 2013 r potwierdziła, iż niektóre faktury wystawiane przez powoda były płacone z opóźnieniem nawet do pół roku. Świadek potwierdziła także, iż not odsetkowych pozwana spółka wysyłała dużo. Były to noty odsetkowe wysyłane w 2012 r. Jednocześnie świadek stwierdził, iż pozwany generalnie wyrażał zgodę na przesunięcie terminów płatności, także w zakresie faktur objętych przedmiotową notą odsetkową. Zdaniem świadka zgoda taka była wyrażona ustnie. Jednak te twierdzenia pracownicy powodowej spółki są w ocenie Sądu niewiarygodne. Nie znajdują one bowiem potwierdzenia ani w dokumentach, ani w innych dowodach przedstawionych w sprawie. Nota odsetkowa opiewa na 18 faktur na różne kwoty. Oprócz tej noty odsetkowej były także inne. Trudno tym samym za wystarczające uznać stwierdzenie świadka ,iż pozwany w zasadzie generalnie przedłużał termin zapłaty faktur i godził się na zapłatę należności przez powoda w dowolnie przez niego wskazanym terminie. Takie działanie byłoby całkowicie nieuzasadnione ekonomicznie dla pozwanej spółki. Zrozumiałe natomiast może być postepowanie pozwanego, który nie zrywał wieloletniej współpracy handlowej z powodem, mimo nie wywiązywania się przez niego z dotrzymywania terminu płatności należności. W tym miejscu wskazać należy, iż to od wierzyciela zależy czy chce egzekwować swoje wierzytelności na drodze sądowej czy też chce czekać na dobrowolną spłatę dokonaną przez dłużnika. Takie działanie jednak bez wyraźnej i jednoznacznej zmiany terminu płatności, nie zwalnia dłużnika od obowiązku zapłaty odsetek z tytułu nieterminowej wpłaty. W tej sprawie z zeznań świadka B. Z. nie wynikają żadne terminy, o które miałoby nastąpić przedłużenie wskazanych w fakturach terminów zapłaty należności. W szczególności brak jest jakichkolwiek danych pozwalających na przyjęcie ,iż były to terminy faktycznie dokonanej zapłaty przez powoda poszczególnych faktur. W tym miejscu wskazać należy, iż początkowo w swoim pozwie powód nie wskazywał na okoliczności związane z wyrażeniem zgody przez pozwanego na nieterminową spłatę należności. Ta argumentacja pojawiła się dopiero w toku procesu. Powód w pozwie powoływał się natomiast na fakt, iż należności wynikające z noty odsetkowej były przedmiotem umowy przelewu wierzytelności. Jednak jak wynika z treści noty odsetkowej oraz treści umowy przelewu wierzytelności, w nocie odsetkowej wskazane są zupełnie inne wierzytelności niż objęte notą odsetkową – wskazano inne numery faktur, z których wynikał dla powoda obowiązek ich zapłaty na rzecz pozwanego. Tym samym zarzut powoda w tym zakresie jest nieuzasadniony. Na marginesie wskazać należy, iż również w przypadku tych faktur były żądane odsetki z uwagi na nieterminową zapłatę należności głównej przez powoda. Odsetki stanowiły również przedmiot przelewu wierzytelności. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż argumenty podnoszone przez powoda, które miałyby świadczyć o zwolnieniu go z obowiązku zapłaty należności wynikającej z noty odsetkowej, nie zostały przez powoda wykazane i udowodnione. Tym samym pozwany miał prawo zgłosić powoda jako dłużnika do (...). Warunki jakie zostały wskazane wyżej a wynikające z ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych zostały przez pozwanego spełnione, co zostało wykazane przez niego dokumentami dołączonymi do pozwu. W szczególności na wezwaniu do zapłaty z dnia 9 maja 2012 r figuruje ostrzeżenie o możliwości umieszczenia informacji o nieuregulowanych zobowiązaniach w (...). W tym miejscu wskazać należy, iż powód potwierdził fakt, iż nie zapłacił przedmiotowej noty odsetkowej, a mimo to poczuł się dotknięty tym , gdy został uznany za dłużnika. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał, iż nie można uznać, aby w przedmiotowej sprawie działanie pozwanych wobec powoda było bezprawne, jak również aby doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, który nie wywiązał się ze swoich zobowiązań wobec pozwanego. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienie powództwa i podlega ono oddaleniu. --- STRONA 5 --- Rozstrzygnięcie o kosztach procesu Sąd oparł na treści art. 98 k.p.c. oraz treści par. 6 pkt. 5 i par. 10 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. Ponieważ podczas ostatniej rozprawy powód rozszerzył swoje żądanie i wnosił o zasadzenie od pozwanego tytułem zadośćuczynienia kwoty 30.000 zł, koniecznym było nakazanie pobrania od powoda brakującej opłaty od rozszerzonego powództwa.