Wyrok I C 1170/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2010r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu W

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1170/08 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2010r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący SSO Sławomir Urbaniak Protokolant Karolina Suder po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2010r. we Wrocławiu sprawy z powództwa A. K. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) we W. i (...) w K. o odszkodowanie I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 7200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IC1170/08 UZASADNIENIE Powód A. K. wystąpił z powództwem przeciwko stronie pozwanej - Skarbowi Państwa (...) we W. i (...) w K. domagając się zasądzenia na jego rzecz odszkodowania w wysokości 300.000 zł. Powód zarzucił, że służby powołane do ochrony zdrowia i leczenia w więzieniach, w których przebywał nie leczyły go prawidłowo. Podczas pobytu w pozwanych jednostkach wykonano mu jednie dwa --- STRONA 2 --- badania: (...) i (...). Wykonane badania wykazały poważne schorzenie (...) - (...), która to choroba nie leczona prowadzi do trwałego, nieuleczalnego kalectwa. Powód zarzucił, że od chwili ustalenia przyczyny silnego bólu (...) w czerwcu 2006r. służby więzienne nie zrobiły nic, aby poprawić stan jego zdrowia. Przez te ponad dwa lata ból uśmierzano tylko tabletkami i zastrzykami nie stosując przy tym żadnych leków (...), co spowodowało bóle (...). Powód podniósł także, że wprowadzano go w błąd mówiąc, że leczyć to schorzenie można tylko operacyjnie, a następnie, że operacja jest niepotrzebna. Powód stwierdził również, że nieprawidłowości te łączy z faktem swojego (...). Powód wskazał, że wnosi o zasądzenie od pozwanych kwoty 300.000 zł, jako zadośćuczynienia za doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz związane z tym dolegliwości w życiu codziennym. Pełnomocnik powoda pismem z dnia 6 marca 2009r. oświadczyła, że podtrzymuje żądanie pozwu i wnosi o: zasądzenie na rzecz powoda od strony pozwanej Skarbu Państwa (...) we W. i Skarbu Państwa (...) w K. kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu do dnia zapłaty, kwoty 1.869,78 zł brutto tytułem renty za utracone zarobki oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pełnomocnik powoda wskazała, że powód od lat cierpi na poważne schorzenie (...) i zarzuciła, że strona pozwana nie przeprowadziła mu wszystkich badań dla postawienia prawidłowej diagnozy w stosownym czasie oraz zaniechała prawidłowego toku leczenia wymaganego przy chorobie powoda. Wskutek tego doznał on cierpień fizycznych i psychicznych w większym rozmiarze, niż przy podjęciu prawidłowego leczenia oraz nie mógł wykonywać pracy zarobkowej. Późne podjęcie leczenia miało także wpływ na pogorszenie się stanu zdrowia powoda oraz może prowadzić do zaniku funkcji (...) i konieczności poruszania się na wózku inwalidzkim. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz o obciążenie powoda kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana --- STRONA 3 --- wskazała, że powództwo nie ma żadnych podstaw faktycznych i prawnych. Zarzuty powoda, że był niewłaściwie leczony bądź w ogóle nie leczony, co jest związane z faktem, że jest (...) są nieprawdziwe, niesłuszne i niesprawiedliwe, a zarzut, iż z uwagi na (...) powód był prześladowany wręcz nieuczciwy. Powód odbywa karę łączną 15 lat pozbawienia wolności za liczne przestępstwa, z których wiele było popełnionych w warunkach recydywy. Powód zaczął odbywać karę w (...) we W. od dnia 24.02.2006r. Od dnia 3i.0i.2008r. do 23.i0.2008r. powód przebywał w (...) w K., skąd przewieziono go do (...) w G., gdzie przebywał do dnia 2i.0i.2009r. Następnie od dnia 2i.0i.2009r. do 29.0i.2009r. powód przebywał w (...) w B., od dnia 29.0i.2009r. do dnia 5.03.2009r. w (...) w O., od dnia 05.03.2009r. do 9.03.2009r. w (...) we W., skąd przewieziono go do (...) w K., gdzie nadal przebywa. Pozwany wskazał, że powód w przeszłości prowadził nieustabilizowany tryb życia, popełniał przestępstwa rozbójnicze, brał udział w wielu bójkach na wolności i w poprzednich (...), a także według jego słów był ofiarą wypadku drogowego w listopadzie i998r., kiedy to spóźnił się w (...) nr (...) we W. z powrotem z przepustki. W związku z obecnym skazaniem powód przybył do (...) we W. w lutym 2006r. Po jakimś czasie zaczął zgłaszać dolegliwości bólowe m.in. ze strony (...). Powód był kilkadziesiąt razy badany przez lekarzy ogólnych oraz specjalistów ((...)), zarówno w (...) we W., jak i (...) w K. otrzymywał stosowne leczenie i leki. Ponadto powodowi wykonano badanie (...), (... ) oraz badanie(...). Wykonania niektórych badań powód odmawiał np. w dniu 20.07.2008r. w (...) w K. badania (...). W wyniku tych licznych badań stwierdzono, że powód ma (...) w odcinku (...) i (...) w zakresie (...). Po przybyciu do (...) w K. powód był poddany szczególnemu nadzorowi lekarzy tej jednostki i był kilkakrotnie konsultowany przez lekarzy szpitala więziennego przy (...) w G., którzy początkowo nie widzieli wskazań do umieszczenia powoda w tym szpitalu, ani wskazań do operacji. Po przewiezieniu powoda do szpitala w (...) w G. po konsultacji z (...), powód został zakwalifikowany do leczenia operacyjnego, ale z przyczyn organizacyjnych, wg twierdzeń (...) w G. takiej operacji aż do marca 2009r. nie można było przeprowadzić. Po powrocie do (...) w K. powstała możliwość przeprowadzenia operacji powoda w Klinice --- STRONA 4 --- Akademii Medycznej w G.. W dniu 10 marca 20091-. powód odmówił zgody na ten zabieg. Ponownie powód odmówił wyrażenia zgody na ten zabieg w dniu 16 kwietnia 2009r. Strona pozwana wskazała także, że powód nie zgłaszał dolegliwości ze strony (...) i (...). W czasie pobytu w G. powód ubiegał się o udzielenie przerwy w odbywaniu kary, ale takiej przerwy nie uzyskał. Wynika z tego, że może być leczony w warunkach odbywania kary, mógł być poddany zabiegowi operacyjnemu w Klinice Akademii Medycznej w G. oraz z uwagi na stan zdrowia Sąd Penitencjarny nie udzielił mu przerwy w karze. Strona pozwana podniosła, że w swoim zakresie wykonała wszystkie obowiązki, jakie nakłada nie nią prawo w sprawie ochrony zdrowia osób pozbawionych wolności. Z ostrożności procesowej strona pozwana zarzuciła, że żądana przez powoda kwota nie opiera się na żadnej rzeczowej kalkulacji, do której można by się ustosunkować, co wybitnie dowodzi fiskalnego charakteru powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. K. odbywał karę łączną 15 lat pozbawienia wolności za popełnione przez siebie liczne przestępstwa przeciwko mieniu. Powód rozpoczął odbywanie kary w (...) we W. w dniu 24 lutego 2006r., początkowo jako osoba tymczasowo aresztowana. Od dnia 31 stycznia 2008r. do 23 października 2008r. powód przebywał w (...) w K.. Następnie powoda przetransportowano do (...) w G., gdzie przebywał do dnia 21 stycznia 2009r., skąd został przetransportowany do (...) w B., gdzie przebywał do dnia 29 stycznia 2009r. Potem powód przebywał w (...) w O. do dnia 5 marca 2009r. oraz do dnia 9 marca 2009r. w (...) we W., skąd został przetransportowany do (...) w K.. Powód opuścił (...) w K. w dniu 17 listopada 2009r. (bezsporne) Przy przyjęciu do (...) we W. w dniu 27 lutego 2006r. powód nie zgłaszał żadnych dolegliwości bólowych. W maju 2006r. powód zgłosił dolegliwości bólowe (...) z --- STRONA 5 --- (...) do (...). Powód został skonsultowany przez (...) oraz skierowany do (...). W czerwcu i lipcu 2006r. powód dwukrotnie korzystał z konsultacji (... ) oczekiwał na przyjęcie przez (...). W dnia 18 lipca 2006r. powód został zbadany przez (...), który w stanie (...) nie stwierdził istotnej patologii. Powodowi zapisano leki. W dniu 18 października 2006r. powodowi wykonano badanie (...), które wykazało (...) z niewielkimi zmianami (...). W okresie od października 2006r. do lutego 2007r. powód wielokrotnie korzystał z konsultacji lekarskich, podczas których zalecano kontynuowanie dotychczasowego leczenia. W dniu 29 stycznia 2007r. wykonano ponowne badanie (...) (...) stwierdzając stan jak w dniu 18 października 2006r. W dniu 19 lutego 2007r. powodowi wykonano badanie (...). Badanie to wykazało na poziomie (...) dużą (...) uciskającą (...) i prawy (...) (...). Na poziomie (...) widoczna była (...)otoczona przez (...) nieznacznie uciskająca (...) i (...) (...). Poza tym w badaniu widoczne były zmiany (...) i (...). Innych zmian nie wykazano. W maju 2009r. powód poddany był kolejnej konsultacji (...), gdzie zalecono wykonanie (...) oraz konsultację (...). W dniu 5 września 2009r. powodowi wykonano badanie (...). Badanie to podobnie jak (...) wykazało na poziomie (...) dużą (...) uciskającą (...) i (...) (...). Na poziomie (...) pośrodkową (...) otoczoną przez (...) oraz zmiany w odcinku (...). W czasie leczenia powód wielokrotnie korzystał z pomocy lekarskiej w Ambulatorium (...) we W.. Powodowi wyznaczono termin wizyty u (...) na dzień 19 sierpnia 2008r. W dniu 1 lutego 2008r. po przyjęciu do (...) w K. powód zgłosił się do lekarza podając okresowe dolegliwości bólowe w (...). Powód poruszał się swobodnie, bez ograniczeń. Zostało mu zalecone dolne łóżko oraz otrzymał leki (...) i (...). Dokumentacja medyczna powoda została przesłana do konsultacji (...) do Zakładu Opieki Zdrowotnej (... ) w G.. Specjalista (... ) P. Z. na podstawie przesłanej dokumentacji stwierdził w (... ) (... ) (...), a w obrazie klinicznym okresowe bóle (... ) ustępujące po K. i B., z tego względu nie stwierdził wskazań do operacji. Równocześnie wskazał, że w przypadku nasilenia (...) wskazana będzie ponowna konsultacja (...). W maju 2008r. powód domagał się leczenia operacyjnego. U powoda kontynuowano leczenie (...). Telefonicznie ustalono termin konsultacji (... ) w G. na wrzesień 2008r. W dniu 30 lipca 2008r. powód --- STRONA 6 --- odmówił (...) celem przeprowadzenia badań. Ustalony pierwotnie termin konsultacji (...) na 17 września 2008r. został przesunięty z uwagi na brak akceptacji co do transportu. Powód został przyjęty na Oddział (... ) (... ) w G. w dniu 27 października 2008r., gdzie przebywał do dnia 16 stycznia 2009r. Powodowi przeprowadzono konsultacje specjalistyczne: (... ) oraz specjalisty (...), wykonano badania (...), podawano leki, przeprowadzono rehabilitację. Powód zakwalifikowany został do leczenia operacyjnego (...). Szpital (... ) w G. nie posiada oddziału (...). Powodowi podano, że z uwagi na brak środków termin operacji może być wyznaczony w Akademii Medycznej w G. po marcu 2009r. W dniu i0 marca 2009r. powoda poinformowano, że telefonicznie z (... ) w G. ustalono, iż istnieje możliwość zoperowania (...) w Klinice Akademii Medycznej w G.. Powód nie wyraził zgody na poddanie się zbiegowi. Powód nie zgłaszał wówczas dolegliwości i złożył prośbę o leki (...). W dniu i6 kwietnia 2009r. powód w dalszym ciągu odmawiał wyrażenia zgody na wykonanie zabiegu operacyjnego. W trybie planowym powodowi wyznaczono termin zabiegu operacyjnego na październik 2009r. W dniu i6 września powód złożył pisemną zgodę na wykonanie zabiegu operacyjnego. Powodowi zlecono przyjęcie 3 dawki (...) przeciwko (... ) oraz wystąpiono o potwierdzenie terminu operacji. W październiku 2009r. nie wykonano powodowi zabiegu operacyjnego. (dowody: książeczka zdrowia osadzonego - k. 59, zeznania świadka J. K. - k. 86-87) Sąd zważył: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przedmiotem sporu pozostawało istnienie podstaw odpowiedzialności strony pozwanej względem zgłoszonych przez powoda roszczeń o charakterze odszkodowawczym. Podstawę prawną powództwa powoda winien stanowić przepis art. 4i7 § i k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna --- STRONA 7 --- wykonująca tę władzę z mocy prawa. Powód dowodził bowiem, że szkoda wyrządzona mu została w trakcie wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolności, kiedy to nie stosowano wobec niego w ogóle leczenia lub stosowano niewłaściwe przez co doznał uszczerbku na zdrowiu. Dla uznania zasadności powództwa odszkodowawczego, zgodnie z ogólnymi regułami obowiązującymi na gruncie procesu cywilnego, powód powinien wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej tj. fakt wyrządzenia mu szkody, bezprawności działania lub zaniechania funkcjonariuszy strony pozwanej oraz istnienia adekwatnego związku przyczynowego między tym działaniem a powstałą szkodą. Mając na względzie, że powód zarzucił, iż doznał szkody na skutek braku prawidłowego leczenia w pozwanych jednostkach penitencjarnych niezbędne było poczynienie ustaleń odnośnie aktualnego stanu zdrowia powoda oraz prawidłowości postępowania medycznego zastosowanego wobec niego podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Dla poczynienia ustaleń w tym względzie niezbędne było posiadanie wiadomości specjalnych. Nie mogły one zostać zastąpione własnymi spostrzeżeniami Sądu. Na rozprawie w dniu 23 lutego 20i0r. pełnomocnik powoda oświadczyła, że po opuszczeniu (...) w K. przez powoda w dniu i7 listopada 2009r. nie skontaktował się on z nią w żaden sposób. Na przedmiotowej rozprawie, mając na względzie rygory dowodowe, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych (... ) i (... ) na okoliczności wnioskowane przez pełnomocnika powoda w piśmie procesowym z dnia 6 marca 2009r. Powołany biegły w piśmie z dnia 2i kwietnia 20i0r. wskazał, że nie może wykonać zobowiązania Sądu, gdyż w dniu i8 marca 20i0r. skierował do powoda listem poleconym, na podany przez niego adres do korespondencji, prośbę o kontakt w celu ustalenia terminu badania sądowo-lekarskiego. Biegły otrzymał tę korespondencję z adnotację, że powód nie odebrał listu poleconego. Z rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem powoda dowiedział się, że pełnomocnik nie ma żadnego kontaktu z powodem. Zgodnie z treścią art. 233 § i i 2 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Sąd oceni na tej --- STRONA 8 --- samej podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu sądu. Postawa powoda, który bez żadnego usprawiedliwienia uniemożliwił przeprowadzenie wymaganego dowodu z opinii biegłego i nie skontaktował ze swoim pełnomocnikiem powoduje, że twierdzenia jego zaprezentowane w pozwie nie mogą zostać uznane za uzasadnione. Pozostały materiał dowodowy w postaci dowodu z dokumentów (dokumentacji medycznej) oraz zeznania świadków w najmniejszym stopniu nie potwierdziły zasadności zgłaszanych przez powoda zarzutów. Zatem mając na uwadze treść art. 233 kpc należało uznać, przy uwzględnieniu pozostałego materiału zgromadzonego w sprawie, że brak jest podstaw do uwzględnienia powództwa. Na podstawie przedstawionej przez stronę pozwaną dokumentacji medycznej Sąd poczynił ustalenia, że w pozwanych jednostkach penitencjarnych u powoda przeprowadzono leczenie, tym samym niezasadny był zarzut powoda, że w ogóle nie podjęto u niego żadnego leczenia. Jak już wskazano przedmiotem oceny Sądu nie mogła pozostawać prawidłowość podjętych działań medycznych, jednak powód zgłosił również zarzut opieszałości tego leczenia. W ocenie Sądu zarzut ten pozostawał całkowicie chybiony i stanowił jedynie wyraz subiektywnych odczuć powoda. Poza sporem pozostawało, że u powoda zdiagnozowano (...) w odcinku (...) oraz (...) w tym zakresie. Z książeczki zdrowia powoda wynika, że w czasie pobytu w pozwanych jednostkach był on pod stałą opieką lekarską i był kilkadziesiąt razy konsultowany przez lekarzy różnych specjalności. Przy czym często wizyty lekarskie odbywały się w kilkudniowych odstępach. Powodowi wdrożono leczenie (...), które było stale kontynuowane. Już podczas pierwszej wizyty lekarskiej powodowi zlecono przeprowadzenie badania (...) oraz konsultację (...). Następnie powodowi przeprowadzono bardziej szczegółowe badania (...) oraz (...), powód konsultowany był również na Oddziale (...) (...) w G.. Nie można uznać, aby opieszałość w działaniu służb medycznych wyrażała się w fakcie, że powód musiał oczekiwać na poszczególne badania, czy konsultacje. W aktualnych warunkach społeczno-gospodarczych naszego kraju zjawiskiem normalnym w --- STRONA 9 --- państwowej służbie zdrowia jest konieczność oczekiwania na leczenie specjalistyczne. Przeprowadzenie badań takich jak (...), czy też specjalistyczne konsultacje lekarskie najczęściej wymagają ustalenia terminu z wielomiesięcznym wyprzedzeniem. Zatem z faktu oczekiwania na poszczególne badania nie można zasadnie wywodzić żadnych roszczeń. Z uwagi na zorganizowanie systemu opieki medycznej na zasadzie kontraktowania świadczeń zjawiskiem typowym w odniesieniu do planowanych zabiegów pozostaje konieczność oczekiwania w sytuacji wyczerpania limitu świadczeń. Nie można zatem uznać, aby powodowi została wyrządzona szkoda przez to, że po postawieniu diagnozy w Oddziale (...) w (...) w G. nie istniała możliwość natychmiastowego przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. Wskazać również należy, że zarzut opóźnienia w podjęciu leczenia tym bardziej trudno uznać za zasadny mając na względzie, że powód dwukrotnie odmówił poddania się zabiegowi operacyjnemu, mimo że istniały możliwości jego przeprowadzenia. Skoro to postawa powoda spowodowała, że leczenie operacyjne nie zostało w ogóle przeprowadzone nie można przyjąć, aby odpowiedzialność za to ponosiła strona pozwana. Nie można również podzielić zarzutu powoda, że nie był właściwie leczony, gdyż zmieniała się postawiona diagnoza, początkowo nie widziano wskazań do operacji. Naturalnym jest, że zdrowie ludzkie nie poddaje się ścisłej ocenie, a procesy chorobowe z reguły mają postać postępującą. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że leczenie operacyjne zarezerwowane jest, jako leczenie ostateczne. W każdej sytuacji gdy jest to możliwe podejmowane są najpierw próby podjęcia innego leczenia, które może przynieść podobne efekty, a dane schorzenie może kwalifikować się do zabiegu operacyjnego dopiero po osiągnięciu określonego stadium rozwoju. Nie można zatem uznać, aby z samego tylko faktu zmiany diagnozy roszczenia powoda pozostawały usprawiedliwione. Wskazać także należy, że w ocenie Sądu z uwagi na szeroki dostęp przez powoda do konsultacji lekarskich oraz rozmiary zastosowanej wobec niego diagnostyki, uznać należy, że zapewniono mu opiekę lekarską, w wymiarze, która z uwagi na zasady funkcjonowania publicznej służby zdrowia dla wielu pacjentów byłaby trudna do --- STRONA 10 --- wyegzekwowania. Z tego względu zdaniem Sądu nie można uznać zasadności roszczeń powoda. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II sentencji wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398, z późn. zmianami) zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Koszty procesu poniesione przez stronę pozwaną w niniejszej sprawie sprowadzały się do kosztów zastępstwa procesowego należnych Skarbowi Państwa, które w oparciu o art. 99 k.p.c. w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynoszą 7.200 zł.