Wyrok I C 117/11 1.W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2011r. Sąd Okręgowy w Gl

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 117/11 1.W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2011r. Sąd Okręgowy w Gliwicach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Artur Żymełka Protokolant Łukasz Rusinek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2011r. w Gliwicach sprawy z powództwa T. Z. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę, rentę i ustalenie zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda T. Z. kwotę 212.500,00zł ( dwieście dwanaście tysięcy pięćset złotych ) wraz z ustawowymi odsetkami: • od kwoty 50.000,00zł ( pięćdziesiąt tysięcy złotych ) od dnia 16 listopada 2009r. • od kwoty 100.000,00zł ( sto tysięcy złotych ) od dnia 23 lutego 2011r.; ustala odpowiedzialność pozwanego na przyszłość za skutki wypadku, któremu powód uległ w dniu 5 czerwca 2008r., ustalając jednocześnie 50% przyczynienie się powoda do powstania swoich szkód ( krzywd); oddala powództwo w pozostałej części; znosi pomiędzy stronami koszty zastępstwa procesowego; nakazuje pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 11.488,58zł ( jedenaście tysięcy czterysta osiemdziesiąt osiem złotych i pięćdziesiąt osiem groszy ) tytułem części obciążających pozwanego kosztów sądowych; odstępuje od obciążenia powoda pozostałą częścią należnych w sprawie kosztów sądowych. Sygn. akt I C 117/11 2. UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Powód T. Z. w pozwie wniesionym w dniu 4 sierpnia 2009r. domagał się zasądzenia od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. kwoty 50.000,00zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu ( doprecyzowanie żądania w tym zakresie k.434 ) tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda renty uzupełniającej w kwocie po 200,00zł miesięcznie za okres od 1 sierpnia 2008r. do nadal, płatnej do 15-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności każdej poszczególnej należności, ustalenia odpowiedzialności pozwanego wobec powoda za skutki w/w wypadku na przyszłość, a nadto zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego wg załączonego spisu lub norm przepisanych. W uzasadnieniu swego żądania powód podał, że w dniu 5 sierpnia 2008r. ubezpieczony u pozwanego kierowca kierując samochodem spowodował wypadek, w wyniku którego powód podróżujący jako pasażer odniósł poważne obrażenia ciała, za co sprawca został prawomocnie skazany. Powód stwierdził, że w wyniku wypadku jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, czeka go jeszcze wiele zabiegów operacyjnych związanych z plastyką głowy i z zakresu neurologii. Występuje u niego padaczka pourazowa. Stan zdrowia powstały na skutek wypadku pozbawił powoda w całości możliwości normalnego funkcjonowania, spowodował, że powód jest osobą niezdolną do pracy. Zmianie uległa również jego psychika i można powiedzieć, że uczy się żyć na nowo. Powód podał, że obecnie przebywa na rencie socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy i na skutek wypadku nie ma żadnej możliwości podjęcia pracy w przyszłości. Powód przyznał, że bezpośrednio przed wypadkiem nie pracował, jednakże pracował wcześniej w ochronie i wykonywał inne prace dorywcze. Powód stwierdził, że gdyby nie całkowita niezdolność do pracy powstała na skutek w/w wypadku to mógłby zarobić miesięcznie kwotą żądaną tytułem renty uzupełniającej. Powód podał, że wezwał pozwanego do zapłaty zadośćuczynienia i renty uzupełniającej. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność przyznał jednakże powodowi jedynie świadczenie w wysokości 85.000,00zł, która to kwota, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, nie jest odpowiednim zadośćuczynieniem. W toku procesu powód wskazując na negatywne skutki wypadku dla jego zdrowia zmieniał żądanie z tytułu zadośćuczynienia. Najpierw w piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2011r. ( k.362 ) rozszerzył żądanie zapłaty zadośćuczynienia do kwoty 150.000,00zł, a ostatecznie zgłosił żądanie zapłaty tytułem zadośćuczynienia kwoty 510.000,00zł ( k.528 ). W odpowiedzi na pozew pozwany Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych ( k.41-42 ). W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany przyznał, że jako ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za skutki wypadku, z którego powód wywodził roszczenia zgłoszone w ramach niniejszej sprawy. Pozwany zarzucił jednakże, że powód przyczynił się do swoich szkód w 50%, ponieważ zgodził się na jazdę z pijanym kierowcą, który doprowadził do wypadku. Pozwany podniósł, że wypłacona powodowi kwota 85.000,00zł tytułem zadośćuczynienia jest kwotą odpowiednią w rozumieniu art.445§1 k.c., ponieważ uwzględnia wszystkie okoliczności sprawy, w tym cierpienia doznane przez powoda, przyczynienie się przez niego do powstania szkody oraz zadośćuczynienie zasądzone w sprawie karnej od sprawcy na rzecz powoda w kwocie 5.000,00zł. Pozwany zakwestionował również roszczenie o rentę wyrównawczą zarzucając, że powód przed wypadkiem nie pracował, nie poszukiwał pracy i utrzymywał się z renty socjalnej, którą otrzymuje również obecnie. Dochody powoda w porównaniu z osiąganymi przed wypadkiem nie uległy zatem zmianie. Z ostrożności procesowej pozwany zarzucił, że renta z tytułu utraty dochodów to różnica pomiędzy potencjalnymi dochodami powoda jakie mógłby uzyskać gdyby nie w/w wypadek liczonymi jako różnica pomiędzy przychodami a kosztami uzyskania przychodu, podatkiem dochodowym i obowiązkowymi składkami na ZUS a otrzymywanymi świadczeniami z ZUS i dochodami potencjalnymi lub uzyskiwanymi po wypadku liczonymi w ten sam sposób i pomniejszonymi o w/w 50% przyczynienie się powoda do powstania szkody. Pozwany zarzucił również, że wyrok w zakresie zadośćuczynienia ma charakter kształtujący prawo a zatem odsetki od zasądzonego --- STRONA 3 --- zadośćuczynienia naliczane winny być od daty wyrokowania. Pozwany zarzucił także, że powód nie udowodnił zasadność i wysokość renty a w tej sytuacji brak również podstaw do żądania odsetek. W toku sprawy pozwany podtrzymując zarzut przyczynienia się powoda do powstania szkody wskazał, że dodatkową okolicznością uzasadniającą ten zarzut – oprócz zgody na jazdę z pijanym kierowcą – był fakt niezapięcia pasów bezpieczeństwa. Powód odnosząc się do zarzutu pozwanego o przyczynieniu się powoda w 50% do zdarzenia stwierdził, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego uważa, że stopień przyczynienia się nie może być wyższy niż 10% ( k.528-529 ) i co najwyżej w takim stosunku winien on być odliczony od dochodzonych w sprawie roszczeń. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 4 czerwca 2008r. powód T. Z., urodzony w dniu (...), pojechał wraz z kolegą S. P. do ich wspólnego kolegi, który przyjechał do Polski w odwiedziny z Anglii. Spożywali oni alkohol do godzin nocnych. Kiedy wstali rano 5 czerwca 2008r. przed wyjazdem w drogę powrotną wypili jeszcze piwa. Powód podróżował jako pasażer i nie zapiął pasów bezpieczeństwa. Miał 2,6‰ alkoholu we krwi. Na drodze pomiędzy miejscowościami S. i S. ubezpieczony u pozwanego S. P. kierując w stanie nietrzeźwości 2,3‰ alkoholu etylowego w krwi umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że prowadząc samochód osobowy z nadmierną prędkością przy pokonywaniu zakrętu utracił panowanie nad pojazdem, który zjechał na pobocze i uderzył w drzewo. Sprawca wypadku został skazany za jego spowodowanie przez Sąd Rejonowy w G. prawomocnym wyrokiem z dnia 27 czerwca 2009r., wydanym w sprawie o sygn. akt II K 17/09, na karę 2 lat pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby 3 lat. Od sprawcy wypadku zasądzono jednocześnie na rzecz powoda nawiązkę w kwocie 5.000,00zł tytułem zadośćuczynienia. ( dowód: wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 czerwca 2009r., wydany w sprawie o sygn. akt II K 17/09 k.9-10 i znajdujący się w aktach tej sprawy karnej na k.25 wynik badania zawartości alkoholi we krwi powoda, karta wypisowa k.14 ) Bezpośrednio z miejsca wypadku powód przewieziony został na Oddział (...) SP ZOZ (...) Centrum Medycznego w O. gdzie przebywał od 5 czerwca 2008r. do 22 czerwca 2008r. Następnie w okresie od 22 czerwca 2008r. do 27 czerwca 2008r. przebywał na Oddziale (...)w/w Centrum Medycznego. W okresie od 27 czerwca 2008r. do 18 lipca 2008r. powód przebywał na Oddziale (...) sp. z o.o. w G.. Następnie przebywał na tym samym Oddziale w okresie od 29 lipca 2008r. do 1 sierpnia 2008r. z powodu ogólnego osłabienia i utrzymujących się bólów głowy. W okresie od 1 sierpnia 2008r. do 10 września 2008r. powód przebywał w SPZOZ (...) Centrum (...) przyjęty w celu usprawnienia. W okresie od 19 lutego 2009r. do 23 lutego 2009r. powód przebywał na Oddziale (...) sp. z o.o. w G. w związku z pourazowymi bólami i parestezją głowy. W okresie od 6 stycznia 2010r. do 12 stycznia 2010r. powód przebywał na Oddziale (...) Centrum Medycznego w O., gdzie zakwalifikowany został do plastyki ubytku kostnego czaszki pourazowego. Następnie powód przebywał w okresie od 15 stycznia 2010r. do 22 stycznia 2010r. na Oddziale (...) sp. z o.o. w G. z rozpoznaniem anemii z powodu niedoboru żelaza spowodowanego utratą krwi po w/w zabiegu neurochirurgicznym w dniu 6 stycznia 2010r. W okresie od 30 stycznia 2010r. do 5 lutego 2010r. powód przebywał na Oddziale (...)Centrum Medycznego w O., gdzie został przyjęty celem zaopatrzenia neurochirurgicznego przetoki w płacie skórno-mięśniowym, po w/w plastyce ubytku kości czaszki. Przebieg pooperacyjny powikłany krwawieniem. Po około dwóch tygodniach w zakresie płata skórno-mięśniowego doszło do perforacji powłok przez krawędź płytki. Niewielki niedowład ( utrwalony ) połowiczny lewostronny, bóle głowy. Miejscowo przetoka ropna płata skórnego z wystającym z niej brzegiem płytki. --- STRONA 4 --- Powód został operowany w trybie pilnym. Płytkę usunięto, wypłukano lożę, usunięto serowate masy, zamknięto płat skórny i założono drenaż. Pomimo leczenia p/drgawkowego wystąpiły 4 napady epilepsji w pierwszej dobie po operacji. W sumie w wyniku wyżej opisanego wypadku z dnia 5 czerwca 2008r. powód doznał urazu wielonarządowego, stłuczenia prawego płata czołowego mózgu krwotocznego po odbarczeniu operacyjnym – kraniotomii skroniowo- czołowo-ciemieniowej, złamania kości podstawy czaszki i kości twarzoczaszki, nieznacznego niedowładu połowicznego lewostronnego, zespołu zaniedbania kończyn lewych, padaczki pourazowej, złamania trzonu V kręgu szyjnego, uszkodzenia ścięgna zginacza palca IV ręki prawej. Z tytułu ubytku kości sklepienia czaszki uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 25%. Po kraniotomii pozostał duży szpecący i widoczny ubytek kości pokrywy czaszki. Jak wyżej wskazano próby operacyjne plastyki nie powiodły się, doszło m.in. do infekcji rany pooperacyjnej. Uszczerbek z tytułu porażenia i niedowładu połowicznego wynosi 20%. Uszczerbek w związku z padaczką bez zaburzeń psychicznych wynosi 40%. Uszczerbek z tytułu uszkodzenia kręgosłupa szyjnego i ograniczenia ruchomości odcinka szyjnego w niewielkim stopniu wynosi 5%. Uszczerbek z tytułu uszkodzenia ścięgna zginacza palca IV ręki prawej wynosi 4%. Co do rokowań na przyszłość z punktu widzenia nieurologicznego i ortopedycznego możliwa jest pewna poprawa w związku z systematycznym leczeniem padaczki, rehabilitacją i zaplanowanym leczeniem operacyjnym plastyki ubytku kostnego czaszki. Pełne wyzdrowienie powoda jest jednak niemożliwe gdyż powstały utrwalone zmiany pourazowe w obrębie mózgowia. W sferze psychologicznej i psychicznej u powoda nastąpił 60% uszczerbek na zdrowiu z uwagi na obecność organicznych zaburzeń osobowości ( encefalopatii ) Rokowanie co do pełnego wyzdrowienia w przyszłości również w tych sferach jest jednoznacznie niepomyślne. U powoda wystąpiły bowiem cechy uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego oraz związane z nim znaczne zaburzenie funkcji poznawczych. Szczególnemu upośledzeniu uległy koncentracja uwagi, zapamiętywanie oraz proces uczenia się. Zaburzenia dotyczą również zdolności do planowania własnych działań, przewidywania ich skutków oraz konsekwencji podejmowanych decyzji. Również zdolność do kontroli impulsu i myślenia abstrakcyjnego została w znacznym stopniu upośledzona na skutek rozległego urazu mózgu. Powód wymaga stałej pomocy przy czynnościach życia codziennego, obawia się samodzielnie wychodzić z domu z uwagi na obecność napadów padaczki pourazowej. Powód nie jest w stanie załatwiać spraw urzędowych czy administracyjnych. Niezależnie od powyższych obrażeń powód w wyniku wypadku stał się praktycznie jednooczny, ponieważ nie widzi na prawe oko, a to z kolei spowodował dalszy 35% uszczerbku na zdrowiu. Przed wypadkiem powód miał kolegów, z którymi wychodził z domu. Obecnie dawni znajomi przestali utrzymywać z nimi kontakty. Aktualnie większość dnia powód spędza w domu bojąc się wyjść na zewnątrz z uwagi na możliwe ataki padaczki, które zresztą przytrafiły się m.in. kiedy powód wyszedł na zakupy. Przewrócił się wówczas na ulicy doznając potłuczeń i zadrapań. Wymagał udzielenia mu pomocy. Powód boi się wychodzić na zewnątrz również z synem, który ma 4 lata, a którego czasami odwiedza w Niemczech. Widoczne ubytki kości czaszki powód stara się ukryć nosząc czapkę. Przed wypadkiem powód uczęszczał do kościoła. Obecnie tego zaprzestał, ponieważ kiedy był w kościele wraz ze swoją matką ludzie tak patrzyli na w/w widoczne uszkodzenie głowy, że powód nie wytrzymał i wyszedł z kościoła. Powód obawia się przyszłości, m.in. tego, że zostanie sam, że żadna kobieta nie będzie chciała na niego spojrzeć z powodu w/w widocznych obrażeń głowy oraz epilepsji. --- STRONA 5 --- ( dowód: dokumentacja medyczna powoda k.14-30,67-73,93-119,132,135-138,141-227,236-244, opinia biegłych sądowych z zakresu neurologii lek.med. A. N. oraz ortopedii i traumatologii lek. med. A. G. k.256-257 i 506-509, opinia biegłych sądowych z zakresu psychologii mgr.I. K. oraz psychiatry lek. med. R. J. k.289-296 i 484-485, opinia biegłej sądowej lek. med. A. K. k.336-340 i 490, zeznania świadka B. Z. k.436-438 oraz przesłuchanie powoda k.439-442 i 559-561 ) Powód w związku z przebytym w 2002r. zabiegiem operacyjnym wszczepienia zastawki aortalnej serca przebywał na rencie socjalnej. Pracował sporadycznie. Powód z zawodu jest elektromonterem, ale nigdy nie podjął pracy w swoim zawodzie. Był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia przez (...) Sp. z o.o. w C. w okresie od 1 kwietnia 2005r. do 30 czerwca 2005r. przy dozorowaniu mienia w obiektach chronionych przez w/w spółkę w (...) Centrum Handlowym z wynagrodzeniem 4,5zł brutto za godzinę. W sumie zarabiał tam po około 500,00zł miesięcznie. Przestał tam pracować, ponieważ wyjechał do Niemiec gdzie zamieszkuje matka jego dziecka, którą poznał przez swoją siostrę również mieszkającą w Niemczech. W Niemczech powód dwukrotnie pracował na czarno, przy czym za każdym razem okres pracy trwał około 1-go tygodnia. W pierwszej pracy w sumie zarobił około 150 euro dostając 5 euro na godzinę. W drugiej pracy zarabiając 4 euro za godzinę w sumie zarobił około 24 euro. Ostatni raz w Polsce pracował przed wyjazdem do Niemiec. Po powrocie nie podjął już pracy. Nie interesował się m.in. czy jest możliwość podjęcia pracy w w/w spółce z C.. Powód był zarejestrowany w Urzędzie Pracy przed operacją wszczepienia zastawki aortalnej serca. Nie otrzymał wówczas oferty pracy. Kiedy powód już po w/w operacji zamieszkiwał ze swoją byłą partnerką w Niemczech przez okres około 2-óch lat również nie podejmował pracy. Sporty, które powód uprawiał amatorsko przestał uprawiać przed wypadkiem w związku z przebytą w/w operacją serca. Powód otrzymuje rentę socjalną w wysokości 567,08zł. ( dowód: decyzja rentowa k.12, umowy zlecenia z dnia 1 kwietnia 2005r. k.124-127, zeznania świadka B. Z. k.435,437 oraz przesłuchanie powoda k.438-439 i 442 ) Pozwany otrzymał zawiadomienie o zdarzeniu w dniu 15 maja 2009r., kiedy to pełnomocnik powoda zgłosił jednocześnie – w piśmie z dnia 6 maja 2009r. - żądanie wypłaty zadośćuczynienia w wysokości 200.000,00zł oraz żądanie renty uzupełniającej w wysokości po 400,00zł miesięcznie. Po przeprowadzeniu swojego postępowania pozwany uznał za odpowiednie zadośćuczynienie kwotę 180.000,00zł. Przyjmując jednakże przyczynienie się przez powoda do szkody w 50%, a nadto odliczając zasądzono bezpośrednio od sprawcy kwotę 5.000,00zł ostatecznie pozwany wypłacił powodowi kwotę 85.000,00zł. ( dowód: zgłoszenie roszczenia oraz pismo pozwanego do pełnomocnika powoda z dnia 17 lipca 2009r. w aktach szkody KOS/CENT/4868970/08/09 ) Sąd zważył co następuje: Powództwo o zapłatę zadośćuczynienia zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Z uwagi na to, że źródłem roszczeń dochodzonych w niniejszej sprawie był czyn niedozwolony, zobowiązanym do zaspokojenia roszczeń powoda był sprawca wypadku lub jego ubezpieczyciel. Podstawa prawna odpowiedzialności --- STRONA 6 --- ubezpieczyciela sprawcy wypadku wynika z art. 34 i 35 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( Dz.U. Nr 124, poz 1152, z późn. zm.) w zw. z art.822 k.c. i stanowi ona pochodną odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody. Zgodnie z art. 34 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. W myśl 35 w/w ustawy ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Zgodnie z art.822§4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Stosownie do art.445 k.c. w zw. z art.444§1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Odpowiedzialność pozwanego co do zasady nie była kwestionowana, a fakt że sprawca szkody był w chwili jej spowodowania nietrzeźwy nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej opisane okoliczności sprawy, w tym tak znaczny zakres uszkodzeń ciała powoda i stwierdzone w związku z tym uszczerbki na zdrowiu, utratę wzroku w jednym oku, stosunkowo młody wiek powoda w którym doznał tak poważnych skutków wypadku, liczbę pobytów w szpitalach, czas ich trwania, liczbę zabiegów operacyjnych, cierpienia fizyczne towarzyszące doznanym obrażeniom, w tym związane również z nieskuteczną do tej pory plastyką ubytku kostnego czaszki, który jest widocznym i szpecącym obrażeniem ciała, którego powód wstydzi się i w związku z tym unika kontaktów z ludźmi, fakt nabycia padaczki pourazowej, utratę samodzielności związaną z tym, że praktycznie w każdym momencie i w każdym miejscu powód może doznać kolejnego ataku, jak również będącą wynikiem bardzo poważnych wyżej opisanych skutków wypadku w sferze psychicznej - jako konsekwencji organicznych zaburzeń osobowości - niekorzystne perspektywy co do stanu zdrowia powoda na przyszłość, w ocenie Sądu żądana kwota zadośćuczynienia co do zasady nie mogła zostać uznana za wygórowaną. Kwota ta nie mogła zostać jednakże zasądzona w zgłoszonej wysokości, ponieważ za uzasadniony należało uznać zarzut przyczynienia się powoda do powstania szkody ( krzywdy ) stosownie do art.362 k.p.c. Powód musiał mieć świadomość tego, że wsiada do samochodu z pijanym kierowcą, a jeżeli nawet nie miał takiej świadomości na skutek tego, że sam był pijany to okoliczność ta nie wyłącza odpowiedzialności powoda z tytułu przyczynienia się do doznanych obrażeń ciała. Ponadto zasadnie strona pozwana podnosiła, że do zakresu obrażeń ciała – w szczególności głowy – przyczynił się fakt niezapięcia przez powoda pasów bezpieczeństwa. Biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy w ocenie Sądu za zasadny należało uznać zarzucany stopień przyczynienia się przez powoda do szkody w wysokości 50%. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w części, w jakiej były one sprzeczne z wyżej ustalonym stanem faktycznym, ponieważ zeznania w tej części były niekonsekwentne, nielogiczne i sprzeczne z dokumentami, których wiarygodność z kolei nie była kwestionowana przez strony. Twierdzenie powoda, że „ja nie spożywałem za dużo alkoholu z powodu wstawionej zastawki” ( k.441 ) pozostaje w oczywistej sprzeczności z wynikiem badania ilości alkoholu we krwi powoda, ponieważ ustalono, że powód miał w czasie wypadku 2,6‰ alkoholu we krwi. Twierdzenia powoda, że „nie miałem świadomości, że wsiadam z pijanym kierowcą do auta” ( k.440 ) również są niewiarygodne w sytuacji gdy jak ustalono w sprawie karnej powód i sprawca wypadku pili alkohol do późnych godzin nocnych, a przed wyjazdem również go spożywali w wyniku czego sprawca wypadku miał 2,3‰ alkoholu we krwi. Obecnie powód faktycznie z uwagi na doznane obrażenia może tego nie pamiętać, jednakże biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego powód widząc spożywającego alkohol kierowcę – a musiał go widzieć skoro alkohol spożywali wspólnie - a nadto wiedząc, że w niedługim czasie będą musieli wrócić samochodem kierowanym przez tego kierowcę musiał mieć świadomość tego, że decyduje się na jazdę z pijanym kierowcą. --- STRONA 7 --- Podkreślić należy, że Sąd stosownie do art.321§1 k.p.c. nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Zakres wyrokowania określony jest żądaniem powoda, a to pojęcie obejmuje zarówno samo żądanie jak również uzasadniające je okoliczności faktyczne stanowiące jego treść. Związanie Sądu granicami żądania obejmuje więc nie tylko związanie co do samej wysokości żądania ale także co do uzasadniających je elementów motywacyjnych. Stosownie do art.321§1 k.p.c. Sąd orzeka o całym przedmiocie sporu, tak jak określił go powód, a orzeczenie którego zakres jest szerszy od zakresu żądania, w tym co do wskazanych okoliczności faktycznych, jest orzeczeniem ponad to żądanie ( tak też Sąd Apelacyjny w K. w wyroku z dnia 25 marca 2011r., wydanym w sprawie o sygn. akt V ACa 70/11, por. również wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2008r., III CSK 17/08, LEX nr 424385 oraz z dnia 11 grudnia 2008r., II CSK 364/08 ) W ramach niniejszej sprawy powód dochodząc zadośćuczynienia przy uwzględnieniu przyznanej już przez pozwanego kwoty 85.000,00zł zmieniał wysokość żądanej w toku procesu kwoty od kwoty 50.000,00zł ( pozew k.2-4 ) do ostatecznie określonej kwoty 510.000,00zł, która dopiero zdaniem strony powodowej miała być odpowiednim zadośćuczynieniem. Powód nigdy, również w toku postępowania szkodowego nie twierdził, że należne mu zadośćuczynienie jest wyższe niż suma w/w kwot, a więc 595.000,00zł. Skoro zatem Sąd ustalił – uwzględniając w tym zakresie z wyżej wskazanych przyczyn zarzut strony pozwanej – stopień przyczynienia się powoda do szkody ( krzywdy ) na 50%, to musiał odnieść tak ustalony stopień przyczynienia się do w/w sumy otrzymując kwotę 297.500,00zł, a po odliczeniu od tej kwoty wypłaconej już przez pozwanego tytułem zadośćuczynienie w/ w kwoty 85.000,00zł Sąd otrzymał finalnie kwotę 212.500,00zł, jako należną powodowi z tytułu zadośćuczynienia dochodzonego w niniejszej sprawie, którą zasądził na podstawie wyżej powołanych przepisów. W ocenie Sądu nie miała natomiast wpływu na tak ustaloną kwotę zadośćuczynienia podnoszona przez stronę pozwaną okoliczność wypłaty przez sprawcę, na mocy wyroku karnego, kwoty 5.000,00zł ponieważ strona powodowa nie powoływała się na tą okoliczność w pozwie, a nawet przy uwzględnieniu wypłaty tej kwoty powodowi zasądzone w niniejszej sprawie zadośćuczynienie nie może zostać uznane za kwotę wygórowaną. W myśl art.189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny, co odnosi się również do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku na przyszłość. Biorąc pod uwagę tak znaczny i poważny zakres obrażeń ciała oraz wynikające z opinii biegłych negatywne prognozy co do stanu zdrowia powoda na przyszłość Sąd uznał za zasadne żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki wypadku na przyszłości ze wskazaniem jednakże, że powód w 50% przyczynił się do wystąpienia u niego skutków wypadku. Zgodnie natomiast z art.444 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu ( §1 ). Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty ( §2 ). Podkreślić należy, że powód jako podstawę żądanie renty wskazał utratę zdolności do wykonywania pracy zarobkowej ( k.434 ), określając nawet w/w rentę jako rentę uzupełniającą ( k.2 ). Powództwo w tym zakresie nie zasługiwało jednakże w ogóle na uwzględnienie. Zwrócić należy uwagę na fakt, że powód jeszcze przed wypadkiem przeszedł bardzo poważną operację wszczepienia zastawki serca. Już z tego faktu wynikały ograniczenia w możliwości podjęcia pracy w związku z czym powód otrzymywał już wówczas rentę socjalną. Twierdzenia strony powodowej, że powód mógł osiągać dodatkowe dochody --- STRONA 8 --- nie były wystarczające do uwzględnienia powództwa, ponieważ zasądzenie renty z tytułu utraty zdolności do pracy zasadne jest wówczas jeżeli wykazane zostanie prawdopodobieństwo graniczące z pewnością, że powód pracę taką by podjął. Tymczasem zachowanie powoda przed wypadkiem wskazuje na to, że w istocie nie poszukiwał on pracy ograniczając się do uzyskiwanej renty socjalnej. W ocenie Sądu nie mogła zmienić oceny w/w roszczenia powoda ta okoliczność, że powód podjął pracę w ochronie, ponieważ miała ona charakter incydentalny a powód nie udowodnił, że realnie poszukiwał stałej pracy oraz, że miałby szanse na jej uzyskanie. Wyżej wskazaną pracę w ochronie powód przestał wykonywać bardzo szybko, bo już kilku miesiącach. Po powrocie z Niemiec w ogóle nie zainteresował się czy istnieje możliwość podjęcia w/w pracy lub jakiejkolwiek pracy, w konsekwencji czego aż do dnia wypadku nie pracował. Jak podał powód pracę w Niemczech wykonywał dwukrotnie przez okres po około tygodniu, jednakże jeżeli wziąć pod uwagę podane przez powoda stawki wynagrodzenia oraz wysokość otrzymanego wynagrodzenia okazuje się, że powód podczas wykonywania pierwszej z tych prac w ciągu tygodnia przepracował łącznie 30 godzin ( 150 euro : 5 euro ), a w czasie wykonywania drugiej pracy już tylko 6 godzin ( 24 euro : 4 euro ), co również wskazuje na to, że powód pomimo najbardziej produktywnego wieku w istocie nie wykazywał gotowości do poszukiwania i wykonywania pracy, utrzymując się wyłącznie z otrzymywanej renty socjalnej, którą w dalszym ciągu otrzymuje. Odnosząc się do żądania odsetek od przyznanego zadośćuczynienia podkreślić należy, iż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 22 lutego 2007r. ( I CSK 433/06, LEX nr 274209 ), iż orzeczenie Sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, a nie konstytutywnego, w konsekwencji czego zobowiązane do zapłaty zadośćuczynienia ( art. 445 § 1 k.c.) ma charakter zobowiązania bezterminowego i przekształcenie go w zobowiązanie terminowe może nastąpić w wyniku wezwania wierzyciela ( pokrzywdzonego ) skierowane wobec dłużnika do spełnienia świadczenia ( art. 455 k.c. ). W następstwie tego niespełnienie żądanego świadczenia w terminie uzasadnia zasądzenie odsetek na podstawie art.481§1 i 2 k.c. od daty poprzedzającej dzień orzekania. Sąd zasądził w związku z tym odsetki od części przyznanej powodowi kwoty zadośćuczynienia w łącznej wysokości 150.000,00zł ( powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika rozszerzając bowiem ostatecznie wysokość żądanej kwoty do 510.000,00zł nie zgłosił żądania zasądzenia odsetek od rozszerzonej ponad 150.000,00zł kwoty zadośćuczynienia ), z tym że od pierwotnie żądanej kwoty 50.000,00zł ( k.2 ) – zgodnie ze sprecyzowanym w zakresie żądania odsetek stanowiskiem ( k.434 ) - od 16 listopada 2009r., jako dnia doręczenia odpisu pozwu ( k.39 ), a od kwoty 100.000,00zł, o którą strona powodowa rozszerzyła żądanie w piśmie z dnia 17 lutego 2011r. ( k.362 ), przesyłając jego odpis bezpośrednio pełnomocnikowi strony pozwanej, od dnia 23 lutego 2011r., jako dnia ,w którym strona pozwana najpóźniej otrzymała w/w pismo ( w piśmie procesowym z tego dnia pełnomocnik pozwanej odniosła się bowiem do rozszerzonego żądania k.365 ). Wskazać przy tym należy, że z uwagi na fakt, że zawiadomienie o zdarzeniu i żądanie zapłaty zadośćuczynienia w wysokości 200.000,00zł, na skutek którego wszczęto postępowanie i wypłacono powodowi kwotę 85.000,00zł, wpłynęło do pozwanego w dniu 15 maja 2009r., to wynikający z art.14 ust.1 ustawy ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych termin 30-stu dni na wypłatę należnych świadczeń upłynął w dniu 14 czerwca 2009r. W tej sytuacji żądanie odsetek od dnia doręczenia odpisu pozwu co do zgłoszonej w nim kwoty 50.000,00zł, tj. od dnia 16 listopada 2009r., a od rozszerzonego o kwotę 100.000,00zł żądania od dnia doręczenia jeszcze później pisma zawierającego to rozszerzenie, było w świetle wyżej powołanych przepisów w pełni uzasadnione. W pozostałej części Sąd oddalił powództwo jako niezasadne. Wobec częściowego uwzględnienia powództwa Sąd na podstawie art.100 zd.1 k.p.c. stosunkowo rozdzielił koszty procesu, tj. stosunkowo zniósł pomiędzy stronami koszty zastępstwa procesowego oraz ustalił jakie kwoty kosztów sądowych przypadają na każdą ze stron. Wartość przedmioty sporu stosownie do art.19§1 k.pc. oraz 22 k.p.c. w zw. z art.21 k.p.c. wyniosła w sprawie ostatecznie 512.400,00zł ( żądane zadośćuczynienie w wysokości 510.000,00zł + renta w wysokości 2.400,00zł ) Skoro powództwo zostało uwzględnione do kwoty 212.500,00zł to powód wygrał sprawę w 41,47%, a tym samym w takiej części sprawę przegrał pozwany. --- STRONA 9 --- Na koszty sądowe złożyła się kwota 25.620,00zł tytułem opłaty sądowej od pozwu ( wyżej wskazana kwota wartości przedmiotu sporu 512.400,00zł x 5% ) oraz kwota 2.083,36zł tytułem wydatku na opinie sądowe [ 465,00zł i 505,00zł ( k.260 ) + 206,00zł i 190,00zł ( k.311 ) + 257,47zł ( k.379 ) + 100zł i 100,00zł ( 494 ) + 42,36zł ( k.495 ) + 60,00zł i 70,00zł ( 516 ) ] i zwrot kosztów udostępnienia dokumentacji medycznej [ 4,92zł + 71,62zł + 10,98zł ( k.309 ) ]. Łącznie koszty sądowe wyniosły 27.703,36zł, a udział pozwanego w tych kosztach - odpowiadający 41,47%, w jakiej to części pozwany przegrał sprawę – wyniósł 11.488,58zł. Kwotę tą Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach tytułem części kosztów sądowych obciążających stronę pozwaną stosownie do art.113 ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz.U. Nr 167, poz.1398 z późn. zm. ) w zw. z art.100 zd.1 k.p.c.. Jednocześnie biorąc pod uwagę sytuację osobistą oraz materialno-dochodową powoda oraz charakter zasądzonego świadczenia Sąd na podstawie art. 113 ust.4 wyżej powołanej ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych odstąpił od obciążenia powoda przypadającą na niego częścią kosztów sądowych.