Wyrok I C 1167/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 1167/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Krzysztof Lisek Protokolant: sekretarz sądowy Edyta Sieja po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa R. M. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Miejskiemu Policji o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda R. M. na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – Komendanta Miejskiego Policji kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt I C 1167/20 UZASADNIENIE Wyroku Sądu Okręgowego z dnia 2-12-2020 Powód R. M. wniósł pozew p-ko Skarbowi Państwa – Komendzie Miejskiej Policji (ustalenie statio fisci k. 75) o nakazanie pozwanemu złożenie przeprosin o treści : przepraszam Pana R. M. za zainicjowanie wszczęcia wobec Jego osoby procedury tzw. Niebieskiej karty pomimo braku jakiegokolwiek uzasadnienia w prawie lub faktach , a w konsekwencji za upokorzenie Jego osoby i naruszenie jego dóbr osobistych w postaci godności i dobrego imienia , którymi cieszył się dotąd niezakłócenie w swoim środowisku – zarówno prywatnym jak i zawodowym oraz o nakazanie aby tekst przeprosin został sporządzony w formie pisemnej , czcionką 12 A. pogrubioną , z własnoręcznym podpisem Komendanta Komisariatu Policji IV w K. , a następnie przesłanym na adres zamieszkania powoda. W uzasadnieniu powód wskazał na pozostawanie w konkubinacie z K. K. (1) , posiadanie wspólnej córki urodzonej w dniu (...). Wskazał na rozpadnięcie się konkubinatu w styczniu 2015, a następnie odnowienie związku, przeprowadzenie się do powoda i podjęcie decyzji o opuszczeniu powoda w połowie marca 2015 i ponowne zamieszkania u powoda po porodzie, ponowienie agresji konkubiny po porodzie , przeszukiwanie telefonu powoda, telefonowanie do innych osób z telefonu powoda, nieporozumienia pomiędzy konkubentami. Miało to niszczyć rodzinę konkubentów, stąd powód zainicjował rozmowę z mediator Panią M. J.. --- STRONA 2 --- W końcowych dniach października 2015 K. K. (1) wielokrotnie oświadczała powodowie, że zamierza wywieść dziecko do W. bez zgody powoda. W dniu 1-11-2015 przystąpiła do przygotowań do wyjazdu poprzez pakowanie rzeczy. W dniu 2-11-2015 kategorycznie oświadczyła , że opuszcza dom powoda, podając jako przyczynę niemożność przebywania w domu powoda, czemu powód zaoponował. Powód zwrócił się do adw M. R. (1) oraz mediator M. J., mimo ustalenia terminu mediacji, konkubina w dalszym ciągu przygotowywała się do wyprowadzki. Chcąc zapobiec wyprowadzce powód wezwał policję. Dalej wskazał, że policjanci którzy przybyli na miejsce zdarzenia nie słuchali powoda, wskazywali, że dziecko powinno być przy matce, nie chcieli zapobiec uprowadzeniu rodzicielskiemu. Próbował wraz z pozostałymi osobami wytłumaczyć policjantom, że działanie konkubiny jest irracjonalne, zagraża dobru dziecka. Policjanci podjęci decyzję o odwiezieniu konkubiny wraz z dzieckiem na dworzec. Powód próbował uniemożliwić wywiezienie córki , wówczas policjanci zagrozili mu zastosowaniem środków przymusu bezpośredniego. W wyniku powyższego powód został napiętnowany tzw niebieską kartą. W odpowiedzi na pozew k. 85 strona pozwana (k. 79 Prokuratoria przekazała wykonywanie zastępstwa (...) w K.) wniosła o oddalenie powództwa wskazując na obowiązek ustawowy wszczęcia procedury niebieskiej karty i brak naruszenia dóbr osobistych powoda. Ustalenia faktyczne: Powód R. M. pozostawał w związku konkubenckim z K. K. (1) około 1,5 roku. Powód mieszkał w K. , K. K. (1) w W., odwiedzali się wzajemnie. Na jesieni 2014 K. K. (1) przekazała powodowie, że chce się rozstać, w międzyczasie powód oświadczył się, po świętach Bożego Narodzenia K. K. (1) poinformowała powoda , że podjęła decyzję o rozstaniu. W dniu 7-01-2015 zadzwoniła do powoda z informacją, że jest w ciąży, wskutek tego zamieszkali razem. Po około 2 miesiącach K. K. (1) podjęła decyzję o wyjeździe do W.. Do K. przyjeżdżała na badania lekarskie związane z ciążą. Jak K. K. (1) przyjeżdżała do K., nie zawsze chciała się widywać z powodem, reagowała agresją, groziła wszczęciem postępowania sądowego o zabezpieczenie alimentów ale czasem nocowała u powoda. W tym czasie powód zrobił remont swojego mieszkania. K. K. (1) wróciła do K. na okres porodu i została około 6 tygodni. Ww nie prowadzili ze sobą rozmów co do planów dotyczących ich związku, miejsca zamieszkania, przyszłości. K. K. (1) przeszukiwała telefon powoda, z jego telefonu dzwoniła do innych osób, co miało wynikać z zazdrości i podejrzeń powoda o utrzymywanie relacji z innymi kobietami. K. K. (1) podjęła decyzję o wyjeździe z dzieckiem do W., zaczęła się pakować. Powód chcąc jej uniemożliwić powyższe, wezwał Policję. Po przyjeździe funkcjonariusze policji przeprowadzili rozmowę z powodem i K. K. (1), przy czym jeden z funkcjonariuszy wyszedł do innego pokoju i tam rozmawiał z K. K. (1). Ta przekazała policjantowi informacje o tym, że R. M. zdradza ja z innymi kobietami, ogranicza kontakty z otoczeniem, nagrywa jej rozmowy przez telefon, zainstalował w korytarzu kamerę, podczas nieobecności R. M. do domu przychodził jego syn aby pilnować K. K. (1). To miało w konsekwencji ograniczać jej swobodę życia , czuła się kontrolowana i ograniczana przez R. M., nie mogła podejmować żadnych decyzji bez wiedzy i aprobaty powoda. Policjanci poinformowali powoda o tym, że umożliwią wyjazd K. K. (1) z dzieckiem, na co powód zareagował nerwowo, domagał się dodatkowych wyjaśnień, groził policjantom poniesieniem konsekwencji, wyzywał ich od „katów”. Policjanci poinformowali powoda, że w przypadku uniemożliwienia wyjścia K. K. użyją środków przymusu bezpośredniego. Policjanci odwieźli K. K. (1) z dzieckiem na dworzec. W wyniku zdarzenia policjanci wszczęli procedurę niebieskiej karty, o czym powód poinformował swoich sąsiadów i znajomych. Fakt wszczęcia powyższej procedury był również wiadomy osobom przesłuchiwanym przed Sądem rodzinnym w Warszawie w sprawach dotyczących opieki nad dzieckiem. Fakt wszczęcia procedury niebieskiej karty bardzo zdenerwował powoda, który również obawiał się wpływu powyższego na swój wizerunek , pracownika naukowego i wykładowcy. (dowód: niebieska karta k. 112b-113, Notatka urzędowa k. 32, 34,36 Św. M. O. k. 118 Św. S. M. k. 119 Św. M. R. (2) k. 125 Św B. B. k. 99 --- STRONA 3 --- Św. M. C. (1) k. 99 Powód R. M. k. 121 Nagranie k. 51) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty dołączone do akt, zeznania świadków oraz przesłuchanie stron postępowania. Okoliczności funkcjonowania związku konkubenckiego powoda i K. K. (1) Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda, w tym podejmowanie decyzji o ponownym zamieszkaniu, wyprowadzaniu się i problemach związanych z funkcjonowaniem konkubiny powoda. W tym zakresie nie ma podstaw do kwestionowania powyższego. Sam przebieg interwencji częściowo został zarejestrowany i znajduje się na pendrivie k. 51. Z tego etapu interwencji nie wynika niewłaściwe zachowanie funkcjonariuszy policji, widać natomiast duże zdenerwowanie powoda. Istotnym z punktu widzenia rozstrzygnięcia jest natomiast kwestia tego czy i co K. K. (1) powiedziała funkcjonariuszom policji. Policjanci słuchani przed Sądem nie pamiętali przebiegu zdarzenia, co nie budzi wątpliwości z uwagi na upływ czasu i za pewne dużą ilość interwencji w między czasie. Policjanci natomiast zawarli swoją relację w notatkach urzędowych. Z zeznań powoda i jego syna wynika, że policjant zamykał się w pokoju z K. K. (2) i tam z nią rozmawiał. Zarówno powód jak i jego syn słuchani przed Sądem , wskazali , że nie kwestionują tego, że konkubina powoda mogła powiedzieć do policjantów słowa , o których mowa w notatkach policjantów. Stąd Sąd nie ma podstaw aby kwestionować wartość dowodową notatki w ww zakresie. Zeznania świadka S. M. i M. S. uzupełniają obraz interwencji policji zarejestrowany na nagraniu. Uzasadnienie prawne : Powództwo jest bezzasadne. Powód zgłosił przeciwko pozwanemu roszczenie o ochronę dóbr osobistych, upatrując powyższego w fakcie założenia (wszczęcia procedury) niebieskiej karty. Powód stwierdził, że poprzez wszczepcie powyższej procedury doszło do naruszenia dobrego imienia i godności powoda (pozew k. 9) Zgodnie z art. 23. K.c. Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Pośród rodzajów dóbr osobistych chronionych przez art. 23 k.p.c. w kontekście niniejszej sprawy na szczególną uwagę zasługują dobra osobiste w postaci czci (godności osobistej, dobrego imienia). Przez godność osobistą należy rozumieć wewnętrzne przekonanie człowieka o swoim moralnym i etycznym nieposzlakowaniu, a przez dobre imię wyraz pozytywnego ustosunkowania się innych ludzi do wartości osobistej i społecznej określonej jednostki. Cześć - godność osobista, dobre imię są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego. Należą do tych kategorii wartości niemajątkowych, które są powszechnie uznawane w społeczeństwie. Ich naruszenie może nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym, rodzinnym, jak i w życiu zawodowym, mogące narazić daną osobę na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Treścią pomówienia mogą być zarówno właściwości, jak i sposób postępowania, które mają charakter poniżający w opinii publicznej albo podrywający zaufanie społeczne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1971 r., II CR 455/71, OSNCP 1972, nr 4, poz. 77). Dobre imię osoby fizycznej, to mówiąc najogólniej, opinia, jaką o danej osobie fizycznej mają inni; do naruszenia tego dobra osobistego dochodzi przez pomówienie danej osoby fizycznej o takie postępowanie lub o takie właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do zajmowania określonego stanowiska lub do wykonywania określonego zawodu bądź prowadzenia określonej działalności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2014 r., V CSK 361/13). Na wstępie rozważań należy wskazać, że przez wzgląd na treść żądania , nie podlega ocenie samo działanie funkcjonariuszy w zakresie w jakim „umożliwili” wyjazd konkubinie z dzieckiem. Powód upatrywał naruszenia jego dobra osobistego we wszczęciu procedury niebieskiej karty. Nadmienić należy, że zgodnie z art. 93 par 1 i art. 97 par 2 kro zmiana miejsca zamieszkania dziecka wymagała zgody powoda, pod warunkiem, na tamtą chwilę została formalnie załatwiona kwestia uznania ojcostwa powoda. --- STRONA 4 --- W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachowanie, które powód postrzega jako naruszenie jego dóbr osobistych tj. wszczęcie wobec powoda procedury „Niebieskiej Karty” nie nosiło znamion bezprawności. Jak wskazuje art. 9d ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 218 z późn. zm.), procedura "Niebieskie Karty" obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie. Stosownie zaś do art. 9d ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, wszczęcie procedury "Niebieskie Karty" następuje przez wypełnienie formularza "Niebieska Karta" w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie. Jak wynika z przytoczonego wyżej art. 9d ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, do samego wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty” wystarczające jest samo otrzymanie informacji o stosowaniu przemocy w rodzinie na skutek zgłoszenia dokonanego przez osobę będącą ofiara tej przemocy lub świadka stosowania przemocy albo powzięcie podczas pełnienia czynności służbowych lub zawodowych podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie. Przepisy obowiązującego prawa nie wymagają, aby wszczęcie procedury „Niebieskiej Karty” poprzedzone było weryfikacją tych informacji lub podejrzeń poprzez np. kontakt z osobą, która według otrzymanych informacji dopuszcza się zachowań przemocowych wobec członków rodziny. Podkreślić należy okoliczność , że w ust 4 ww przepisu ustawodawca przewidział wszczęcie procedury niebieskiej karty w sytuacji powzięcia podejrzenia - , co należy odczytywać jako uzyskanie informacji, które w świetle przedmiotowej ustawy są wyłącznie przesłanką wszczęcia postępowania. Nie ma tutaj sformułowania „uzasadnione podejrzenie”. Ta przesłanka pojawia się w ust. 2 , który mówi o czynnościach podejmowanych i realizowanych w ramach procedury niebieskiej karty (art. 9b czynności zespołu interdyscyplinarnego, art. 11a ustawy, zobowiązanie do opuszczenia mieszkania, art. 12a odebranie dziecka). Samo pojęcie uzasadnione podejrzenie należy rozumieć analogicznie do pojęcia określonego w art. 313 k.p.k. tj. uzyskanie danych uzasadniających (wskazujących na wyższy stopień prawdopodobieństwa) podejrzenie, że doszło do przemocy w rodzinie. Taka konkluzja może zapaść wyłącznie w wyniku weryfikacji czyichś twierdzeń, zgłoszeń, w oparciu o umożliwienie osobie podejrzanej o przemoc ustosunkowania się do zarzutów. Łatwość wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty” ma swoje uzasadnienie w charakterze zjawiska, jakim jest przemoc w rodzinie, niejednokrotnie trudna do wykrycia i ukrywana przed otoczeniem. Podkreślenia wymaga przy tym, że właściwe organy są w istocie zobligowane do wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty” w przypadku powzięcia podejrzenia stosowania przemocy w rodzinie lub otrzymania zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub świadka przemocy. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, asp. M. C. (2) oraz sierżant M. O. z Komisariatu Policji IV w K. podjęli interwencję w domu powoda przy ul. (...) w K. na skutek telefonicznego wezwania samego powoda, pozostającego w związku z powziętym przez jego konkubinę K. K. (1) zamiarem opuszczenia domu wraz ze wspólną córką swoją i powoda Z. K.. Powód oczekiwał, że interwencja Policji doprowadzi do zmiany decyzji K. K. (1) co do opuszczenia domu wraz z dzieckiem. Podczas interwencji K. K. (1) kilkukrotnie przeprowadzała rozmowę z funkcjonariuszami w zamkniętym pokoju, bez obecności powoda. Kobieta poinformowała wtedy policjantów, że powód ogranicza jej kontakt z otoczeniem, nagrywa ich rozmowy na telefon, zainstalował kamery w korytarzu, aby ją obserwować. Podała również, że kiedy powód wychodzi z domu, do mieszkania przychodzi jego syn, aby jej pilnować oraz, że nie może podejmować żadnych decyzji bez wiedzy i aprobaty powoda. W ocenie Sądu już same informacje otrzymane od K. K. (1) mogły wzbudzić w funkcjonariuszach Policji podejrzenie co do stosowania przez powoda przemocy psychicznej wobec konkubiny. Stąd Sąd nie znajduje podstaw do uznania, że działania funkcjonariuszy były bezprawne. Podkreślenia wymaga przy tym, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez powoda na etapie wszczęcia procedury „Niebieskiej Karty” funkcjonariusze policji nie byli zobowiązani do weryfikowania zasadności powziętych podejrzeń poprzez np. porównanie wersji zdarzeń prezentowanej przez K. K. (1) z wersją zdarzeń prezentowana przez powoda. Co więcej, w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury "Niebieskie Karty" oraz wzorów formularzy "Niebieska Karta" (Dz. U. Nr 209, poz. 1245) takie działanie byłoby wysoce niewskazane. Stosownie do § 4 rozporządzenia, rozmowę z osobą, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, przeprowadza się w warunkach gwarantujących swobodę wypowiedzi i poszanowanie godności tej osoby oraz zapewniających jej bezpieczeństwo. Sprawdzenie --- STRONA 5 --- wiarygodności informacji podanych przez K. K. (1) wymagałoby skonfrontowania ze sobą kobiety i powoda. Takie działanie naruszyłoby wyrażony w cytowanym wyżej przepisie obowiązek przeprowadzenia rozmowy z K. K. (1) w warunkach gwarantujących swobodę wypowiedzi i poszanowanie godności tej osoby oraz zapewniających jej bezpieczeństwo. Przeprowadzenie z K. K. (1) rozmowy na temat przemocy rodzinnej, której miał się wobec niej dopuszczać powód w obecności samego powoda, który dodatkowo mógłby się wypowiadać na temat podawanych przez nią informacji, z pewnością wpłynęłoby negatywnie na swobodę wypowiedzi i poczucie bezpieczeństwa kobiety. Na marginesie należy jeszcze zaznaczyć, że fakt zakończenia prowadzonej wobec powoda procedury „Niebieskiej Karty” (jest to okoliczność bezsporna) nie oznacza, ze samo wszczęcie tej procedury było bezzasadne. Zasadność samego wszczęcia procedury należy bowiem oceniać w odniesieniu do sytuacji, jaka miała miejsce w momencie powzięcia przez funkcjonariuszy policji podejrzenia stosowania przez powoda przemocy wobec K. K. (1) oraz informacji, jakimi dysponowali oni w tym właśnie momencie, a nie sytuacji i informacji, jakie powstały bądź zostały uzyskane w wyniku dalszych czynności podjętych w ramach weryfikacji przesłanek prowadzenia procedury „Niebieskiej Karty”. Jak Sąd wskazał zaś już wyżej, w momencie wszczęcia wobec powoda procedury „Niebieskiej Karty” istniały przesłanki obligujące Policję do jej wszczęcia w postaci podejrzenia stosowania przez powoda przemocy wobec K. K. (1). Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo w całości. O kosztach sąd orzekł na zasadzie art. 98 par 1 i 3 k.p.c. w zw. par 8 ust 1 pkt 2 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.