§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie p

Postanowienie I C 1162/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowi

ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z

Teza / krótkie omówienie

ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1162/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maciej Ferek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Arkadiusz Jania po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa S. C. przeciwko J. C. (1) o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od powódki S. C. na rzecz pozwanego J. C. (1) kwotę 2.537,00 zł (dwa tysiące pięćset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE wyroku z dnia 20 września 2018r. Powódka S. C. złożyła przeciwko pozwanemu J. C. (1) pozew o ochronę dóbr osobistych w którym wniosła o: 1) nakazanie pozwanemu zaniechania naruszania dobra osobistego powódki w postaci wizerunku poprzez czynności polegające na nagrywaniu oraz ujawnianiu wizerunku powódki w jakikolwiek sposób oraz w jakiejkolwiek postaci, 2) zasądzenie od pozwanego na rzecz Towarzystwa (...) im. św. Ł.” w K. kwoty 10.000 zł za naruszenie dobra osobistego powódki w postaci prawa do wizerunku, prywatności oraz czci, 3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego żądania powódka podniosła, iż pozwany w okresie od sierpnia do grudnia 2016 r. zainstalował w domu w L., w którym wspólnie zamieszkiwali urządzenia nagrywające bez zgody i wiedzy powódki, a następnie prowokował powódkę w celu zgromadzenia materiału dowodowego dla potrzeb procesu rozwodowego, którego pozwany jest inicjatorem. Nagrania ujawniały bardzo osobiste i intymne przeżycia powódki. Zdaniem powódki pozwany ujawniał rzeczone nagrania również osobom trzecim, m. in. radcy prawnemu oraz jego współpracownikom i pracownikom. Powódka wyjaśniła, że pozwany przychodząc do rodziców powódki, aby zobaczyć się z ich wspólnym dzieckiem nieustannie wszczyna awantury i wszystko nagrywa telefonem komórkowym. Natomiast wielokrotne prośby powódki wobec pozwanego o zaprzestanie nagrywania spotykały się jedynie z jego pozytywną reakcją. Podniosła, iż zachowanie pozwanego charakteryzuje się nieustannym inwigilowaniem, podsłuchiwaniem, terroryzowaniem psychicznym i prowokowaniem do wyrażania negatywnych emocji, co godzi w dobra osobiste powódki. Wskazała, że poprzez bezprawne podsłuchiwanie i ujawnianie nagranych rozmów pozwany naruszył oraz w dalszym ciągu narusza pozostające pod ochroną --- STRONA 2 --- prawną (art. 47 Konstytucji RP) prawo do prywatności powódki. Zaś upublicznianie nagranych rozmów naruszyło dobre imię powódki i stanowi naruszenie dobra osobistego w postaci czci. Odwołując się do przepisów art. 23 i 24 k.c. powódka podniosła, iż wszelkie nagrania obrazu i/lub dźwięku przedstawiające wizerunek czy głos osoby fizycznej są danymi ujawniającymi jej zachowanie. Powódka nie miała świadomości prowadzenia ukrytych nagrań przez pozwanego, a ponadto – jej zdaniem – bez wątpienia doszło do bezprawnego naruszenia prawa do prywatności powódki, gdyż nagrywanie kogokolwiek bez jego zgody lub przynajmniej wiedzy jest bezprawne i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Wskazała, że do nagrania doszło w sytuacjach prywatnych, a celem pozwanego było wyłącznie takie ukierunkowanie rozmowy, aby w przyszłości zaszkodziło ono powódce. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany podniósł, że wskutek okoliczności, iż powódka zaczęła ograniczać pozwanemu kontakt z synem, wszczynać i prowokować awantury oraz nieprawdziwie zarzucać pozwanemu wszczynanie awantur zaczął on nagrywać telefonem komórkowym rozmowy z powódką oraz swoje wizyty w miejscu zamieszkania dziecka celem wykazania przez Sądem, iż zarzuty powódki wobec pozwanego są nieprawdziwe oraz celem wykazania awanturniczego usposobienia powódki. Pozwany zaprzeczył jakoby zainstalował w domu stron w L. urządzenia nagrywające bez wiedzy i zgody powódki. Wyjaśnił, że we wspólnym domu stron zamontowany jest monitoring, kamera w pomieszczeniu dla królików oraz elektroniczna niania w pokoju dziecka. Montaż i zakup powyższych urządzeń dokonany został zgodnie z wolą i wiedzą powódki. Odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego oraz poglądów wyrażonych w literaturze pozwany podniósł, iż „ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według indywidualnej wrażliwości zainteresowanego, lecz obiektywnej reakcji społecznej”. Nadto, wskazał, iż zgodnie z orzecznictwem sądowym skorzystanie z nagrań poczynionych bez zgody i wiedzy osoby nagrywanej, a dokonanych jedynie w celu ochrony uzasadnionego interesu strony nie narusza zasad współżycia społecznego i jest dopuszczalne. Pozwany podniósł, iż jedyną przyczyną dokonanych przez niego nagrań, jak i wykorzystania printscreenów z rozmów z powódką było wykazanie w Sądzie przed którym toczy się postępowanie rozwodowe jak powódka manipuluje faktami, jakie są prawdziwe powody rozpadu małżeństwa stron, a przede wszystkim w jaki sposób utrudnia pozwanemu kontakt z małoletnim dzieckiem. Podkreślił również, iż sama powódka w rzeczonym postępowaniu rozwodowym wbrew woli i wiedzy pozwanego wykorzystuje printscreeny rozmów stron oraz ich korespondencję mailową. Bezsporne w sprawie było, że: Strony są małżeństwem. Związek małżeński zawarły w 2010 r. Z małżeństwa tego pochodzi wspólne dziecko J. C. (1) ur. (...) Obecnie strony pozostają w nieformalnej separacji, po tym jak, w dniu 26 grudnia 2016 r. pozwany oświadczył, że zostawia powódkę i wyprowadził się ze wspólnego domu w L.. Od tego czasu strony mieszkają osobno. Pozwany złożył przeciwko powódce pozew o rozwód a sprawa ta zawisła przed Sądem Okręgowym w Krakowie pod sygn. akt XI C 198/17. Nadto Sąd ustalił, następujący stan faktyczny: W trakcie w/w sprawy rozwodowej pozwany, reprezentowany przez swojego pełnomocnika r.pr. A. O. z Kancelarii Radcy Prawnego w K. złożył pismo procesowe z dnia 17 maja 2017 r. wraz z załącznikami w postaci płyty cd oraz plików stenogramów z nagrań rozmów z powódką, nagranych przez pozwanego, które zostały spisane na kartkach A4, oraz z korespondencji elektronicznej między stronami , które stanowić miały dowód w sprawie na okoliczność relacji małżeńskich stron, stosunku powódki do pozwanego i jego rodziców, sytuacji opiekuńczo – wychowawczej ich syna, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu wykonywania kontaktów pozwanego z dzieckiem. Nagrania te (zawierające wyłącznie dźwięk), pozwany wykonał telefonem komórkowym, szczególnie podczas spotkań ze swym synem w domu rodziców powódki, do którego ta się przeprowadziła w 2017 r. Nagrania przedstawiały --- STRONA 3 --- niejednokrotnie kłótnie stron na tle rozwodu, wzajemnego obarczania się za rozpad pożycia małżeńskiego, sposobu wykonywania opieki nad ich wspólnym dzieckiem, próby skorzystania z mediacji w celu ratowania związku. Za każdym razem rozmowy te były nacechowane emocjami. Z rozmów tych wynikał ogromny spór między stronami. W rozmowach tych powódka niejednokrotnie obwiniała pozwanego o różne krzywdy jakie jej rzekomo miał wyrządzić w trakcie trwania małżeństwa. Jedno z nagrań dotyczyło sytuacji z dnia 26 grudnia 2016 r., kiedy to pozwany oświadczył powódce, że ją zostawia i wyprowadza się z domu. Powódką na to oświadczenie zachowywała się agresywnie po czym zasłabła. Z kolei na nagraniu z dnia 13 lutego 2017 r. powódka została przedstawiona jako osoba próbująca ograniczać kontakt pozwanego z dzieckiem a na nagraniu z dnia 8 marca 2017 r. robi pozwanemu złośliwe uwagi i komentarze. W w/w piśmie procesowym pozwany przedstawił powódkę jako osobę konfliktową, apodyktyczną, niezdolną do jakiegokolwiek kompromisu, osobę która najlepiej wie czego potrzebuje jej dziecko, nieuwzględniającą żadnych rad , reagującą agresją na prośby i sugestie pozwanego. Wśród załączników do tego pisma był także: - mail z czerwca 2016 r. i nagranie z dnia 2 sierpnia 2016 r., w których powódka oskarżała pozwanego i jego rodziców o próby uprowadzenia syna. - rozmowy z 2016 r. w których powódka wielokrotnie oznajamiała pozwanemu że wystąpi przeciwko niemu z pozwem o rozwód. Dowód: pismo pełnomocnika pozwanego z dnia 17.05.2017 r. wraz z załącznikami przedłożone do akt sprawy XI C 198/17, k. 22- 72 W dniu 21 kwietnia 2017 r. pozwana wysłała do pozwanego maila, w którym zarzucała mu nieuczciwe „zagrywki”, jednocześnie wskazując że „nie życzę sobie, byś podczas naszych spotkań nagrywał dźwięk lub obraz. Jeżeli nie będziesz panował nad swoimi agresywnymi zachowaniami wystąpię o obecność kuratora , by nikt nie miał wątpliwości jak się kto zachowuje”. Dowód: mail z dnia 21.04.2017 r., k. 11; Powódka bardzo przeżyła rozstanie z pozwanym, jego wyprowadzkę z domu i założenie przez niego sprawy o rozwód. Sytuacja ta wywołała u niej kryzys psychologiczny. W dniu 25 stycznia 2017 r. powódka zgłosiła się do psychologa w związku z obniżonym nastrojem oraz lękiem związanym z agresywnym zachowaniem męża i teściów. Wskazała, że od stycznia do czerwca 2017 r. wielokrotnie była ofiarą szykan ze strony męża w czasie spotkań z ich dzieckiem. Podała, że przez ostatnie półrocze sukcesywnie dowiadywała się o prowadzonej wcześniej przez męża inwigilacji swojej osoby. W dniu 9 czerwca 2017 r. powódka zgłosiła się do Ośrodka Interwencji Kryzysowej w K. jako powód podając opuszczenie jej i dziecka przez męża oraz że mąż stosował wobec niej od ok. roku przemoc psychiczną. Dowód: opinia psychologiczna mgr R. Ł. z dnia 25.06.2017 r., k. 12; zaświadczenie (...) w K. z dnia 9.06.2017 r., k. 17; opinia psychologiczna mgr R. Ł. z dnia 25.01.2017 r., k. 20-21 W dniu 4 lipca 2017 r. powódka zgłosiła do Prokuratury Rejonowej K. w K. zawiadomienie o popełnieniu przeciwko niej przez pozwanego: 1) w okresie od ok. sierpnia 2016 r. do 26 grudnia 2016r. w domu przy ul. (...) w L. przestępstwa bezprawnego uzyskania informacji, a polegającego na założeniu przez J. C. (1) w w/w mieszkaniu i posługiwaniu się urządzeniem podsłuchowym i nagrywającym obraz i dźwięk w postaci bliżej nieokreślonego urządzenia, a uzyskane w ten sposób informacje ujawnił innej osobie poprzez odtworzenie ich r.pr. A. O. w K. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego oraz jej pracownikom oraz przedłożenie płyt audio oraz stenogramów zapisów z w/w urządzenia podsłuchowego w toku postępowania sądowego w sprawie o rozwód przed Sądem Okręgowym w Krakowie Wydział XI Cywilny – Rodzinny pod sygn.. akt XI C 198/17 tj. o czyn z art. 267 § 3 i 4 kk, 2) w okresie od końca roku 2015 do 26 grudnia 2016 r. w domu przy ul. (...) w L., przestępstwa znęcania się psychicznego, a polegającego na zastraszaniu, bezustannej krytyce, groźbach, nieuzasadnionych oskarżeniach, poniżaniu, upokarzaniu, drwinie, wzbudzanie lęku, podsłuchiwaniu, nagrywaniu, kontrolowaniu, wmawianiu winy, pomawianiu o niewłaściwe zajmowanie się małoletnim synem, kłamaniu, manipulowaniu oraz agresji słownej, tj. o czyn z art. 207 § 1 kk, 3) w okresie od stycznia 2017 r. do czerwca 2017 r. w mieszkaniu przy ul. (...) w K. , przestępstwa uporczywego nękania, a polegającego na wielokrotnym, uporczywym nagrywaniu wizerunku powódki oraz rozmów w trakcie odbywających się spotkań --- STRONA 4 --- z małoletnim synem, czym chciał ją upokorzyć oraz zdezorganizować jej życie, czym wzbudził w niej uzasadnione okoliczności poczucia zagrożenia oraz istotnie naruszył jej prywatność tj. o czyn z art. 190a § 1 kk. Postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone przez Prokuratora, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu zabronionego ( w zakresie pkt I zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa) oraz wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego ( w zakresie pkt II i III zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa). Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie nie uwzględnił zażalenia powódki na w/w orzeczenie i utrzymał zaskarżone przez powódkę postanowienie w mocy. Dowód: w aktach dochodzenia syg II Kp 1170/17: zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, k. 1-7; postanowienie z dnia 23.10.2017 r., k. 249; postanowienie SR dla Krakowa – Podgórza z dnia 11.12.2017r., II Kp 1170/17/P Powódka już w mailach z 2011 r. wskazywała pozwanemu, że złoży pozew o rozwód. Również te maile pozwany przedstawił w procesie o rozwód. Dowód: maile, k. 123,124, 125-129 Także powódka w sprawie o rozwód przedstawiała dowody z konwersacji stron z 2016r. , korespondencji email z 2017 r., które miały obrazować stosunki panujące w jej małżeństwie. W sprawie tej powódka także przedstawiła jako dowód sprawozdanie wynajętego przez nią detektywa który w okresie od dnia 18 lutego 2017 r. do 6 czerwca 2017 r. obserwował pozwanego i robił mu zdjęcia z ukrycia na potrzeby postępowania rozwodowego. Dowód: odpowiedź na pozew z dnia 27.04.2017 r., wraz z załącznikami k. 140-163; pismo procesowe z dnia 29.09.2017r. w sprawie XI C 198/17 wraz ze sprawozdaniem detektywa (...) z dnia 6.06.2017 r., k. 193-206 W domu wspólnym powódki i pozwanego w L. były zamontowane na zewnątrz dwie kamery tj. przy wejściu do domu i od strony ogrodu. Były one widoczne, a zamontowała je firma, która wykańczała dom w 2014r. W domu stron zamontowana też była kamera w pokoiku dziecka ( 2015r) oraz jedna w „pokoju dla królików”. Innych kamer nie było. Zakup i montaż tych urządzeń dokonany został za zgodą powódki. W czasie odwiedzin syna w mieszkaniu rodziców powódki, pozwany zawsze nagrywa te spotkania telefonem komórkowym. Wszystkie przedłożone do akt rozwodowych nagrania także zostały nagrane telefonem komórkowym. Pozwany chciał w ten sposób uniknąć awantur jakie go mogły spotkać w mieszkaniu teściów lub mieć je nagrane jako dowód w sprawie o rozwód. Nagrywanie prze niego awantur małżeńskich w domu w L. podyktowane było świadomością że w jego małżeństwie źle się dzieje i obawą że coś złego może się stać i że trudno mu będzie z tego powodu podjąć obronę. Wszystkie wykonane przez siebie nagrania rozmów, awantur z powódką, odwiedzin syna pozwany wykorzystał tylko do sprawy rozwodowej; nigdzie indziej ich nie upubliczniał. Dowód : przesłuchanie pozwanego, k. 253; faktury i potwierdzenia zakupu, k. 130- 136, mail, k. 138; zeznania świadków M. K., k. 229; J. C. (2), k. 230, J. C. (3), k. 230-231 Do chwili obecnej kamery monitoringu w domu stron w L. nie zostały zdemontowane. Pozwany w dalszym ciągu odwiedziny syna w domu teściów nagrywa na telefon komórkowy. Zamontowanie kamery w pokoiku dziecka w 2015r. było podyktowane obawą powódki o ewentualne „ nagłe wstrzymanie oddechu dziecka”. Powódka bardzo zdenerwowała się gdy dowiedziała się że nagrania jej rozmów i awantur z pozwanym zostały przez niego wykorzystane w sprawie rozwodowej. Ujawnienie ich przed sądem miało dla niej takie znaczenie, że uznała, że jej małżeństwo nie będzie do uratowania. Wewnątrz domu w L. nie ma widocznych mikrofonów. Dowód: zeznania świadka A. B. (1), k. 208-209; L. B., k. 209-210; A. B. (2), k. 229-230; Poza okolicznościami, które nie zostały przez strony zakwestionowane --- STRONA 5 --- (art. 229 k.p.c.) lub też taką ocenę uzasadniał przebieg całego postępowania (art. 230 k.p.c.), istotne dla sprawy fakty Sąd ustalił w oparciu o przedstawione powyżej dokumenty urzędowe i prywatne, których autentyczność nie budziła wątpliwości, podobnie jak treść, rozpatrywana w kontekście całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. Stan faktyczny ustalono też w oparciu o zeznania świadków: M. K., J. C. (2), J. C. (3),, A. B. (1), L. B., A. B. (2), oraz pozwanego przesłuchanych w szczególności na okoliczność tego, czy doszło do naruszeń dóbr osobistych powódki w postaci wizerunku, prawa do prywatności, dobrego imienia, czci. Zeznania tych osób Sąd uznał za wiarygodne, choć wyrażały one subiektywne oceny, które podlegały weryfikacji Sądu na gruncie przepisów o ochronie dóbr osobistych. Co istotne zeznania świadków A. B. (1), L. B., A. B. (2), a zatem osób rodzinie powiązanych z powódką co do których należało podjeść z dużą dozą ostrożności, nie potwierdziły wersji powódki, jakoby w domu w L. były przez pozwanego zamontowane urządzenia audio – video , poza tymi, o których powódka wiedziała i na których montaż wyrażała zgodę w trakcie trwania małżeństwa z pozwanym. W ustalaniu stany faktycznego Sąd pominął natomiast zeznania świadków : M. C., P. T., oraz M. R. – które albo zeznawały o okolicznościach których nie byli naocznymi świadkami a o których dowiedzieli się od powódki ( M. C.) albo nie miały informacji na temat okoliczności istotnych dla sprawy. Sąd pominął także zeznania powódki, które były nacechowane odczuciami subiektywnymi i które nie znalazły potwierdzenia w treści pozostałego materiału dowodowego. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w pełni pozwala na ocenę roszczenia powódki. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powódka S. C. - w pozwie skierowanym przeciwko J. C. (1) domagała się ochrony swoich dóbr osobistych w postaci wizerunku, dobrego imienia, czci, prawa do prywatności. Jako podstawę faktyczną roszczenia powódka wskazała okoliczność, iż pozwany bez jej wiedzy i zgody nagrywał przebieg rozmów między stronami a następnie udostępniał te nagrania osobom trzecim i wykorzystywał je na potrzeby procesu cywilnego o rozwód w celu zaszkodzenia powódce. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości argumentując, iż nie inwigilował powódki, nie nagrywał jej wizerunku. Przyznał, iż nagrywał w formie audio wizyty swoje w mieszkaniu rodziców powódki, gdzie odwiedzał syna, jednakże miało to na celu obronę swoich praw przed sądem, gdyż powódka podczas tych spotkań prowokowała awantury. Pozwany zaprzeczył jakoby zainstalował w domu stron w L. urządzenia nagrywające bez wiedzy i zgody powódki. Przechodząc zatem do merytorycznej analizy żądań pozwu w niniejszej sprawie, poczynić na początek należy uwagi natury bardziej ogólnej odnoszące się do problematyki ochrony dóbr osobistych. Otóż, w myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych zawarty w wyżej cytowanym przepisie nie jest katalogiem zamkniętym, zawarte w nim wyliczenie dóbr osobistych nie jest wyczerpujące. Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 448 k.c.) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Ponadto naruszenie to musi być obiektywne tzn. w ocenie społeczeństwa musi wywoływać negatywne odczucia (por. wyrok SN z dnia 26 października 2001 r., V CKN 195/01 ). W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., V CSK 609/03, LEX nr 109404). --- STRONA 6 --- Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Abstrahuje się tym samym od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2005 r., I ACa 353/05, LEX nr 175202; por. wyrok SN z dn. 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (por. orz. SN z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 199, z. 11 – 12, poz. 377, LEX nr 8996). Koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobro osobiste jest również prawdziwość twierdzeń co do faktów (por. wyrok SN z 19 stycznia 2000 r., II CKN 670/98, LEX nr 51058). Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że powódka w toku postępowania – pomimo ciążącego na niej obowiązku procesowego wynikającego z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. - nie wykazała, iż doszło do jakiegokolwiek naruszenia jej dóbr osobistych ze strony pozwanego. W pierwszej kolejności powódka nie wykazała, że pozwany bez jej zgody i wiedzy zainstalował w ich wspólnym domu w L. urządzenia nagrywające dźwięk i obraz oraz aby rzekomo wykonane nagrania z udziałem powódki udostępniał osobom trzecim a następnie wykorzystywał w procesie cywilnym o rozwód. W szczególności wskazać należy, iż powódka nie przedłożyła tego typu nagrań, które stanowiły by dowód w sprawie na w/w okoliczność. W związku z tym twierdzenia pozwu w tym zakresie pozostawały gołosłowne. Na marginesie należy wskazać, iż w domu stron był zamontowany monitoring, który został założony za zgodą powódki w trakcie trwania małżeństwa z pozwanym. Powódka nie wykazała , że nawet nagrania z tego monitoringu były wykorzystywana czy udostępniane osobom trzecim przez pozwanego. Nie można także przyjąć, iż wskutek działań pozwanego doszło do naruszenia w sposób obiektywny dobrego imienia powódki, jej prawa do prywatności czy czci z powodu nagrania telefonem komórkowym przez pozwanego przebiegu jego spotkań z dzieckiem w domu teściów. Jak wskazał pozwany, konieczność nagrywania tych spotkań była spowodowana zachowaniem samej powódki, która w ich trakcie próbowała prowokować awantury z pozwanym. Co istotne, strony pozostają w ostrym konflikcie ze sobą, pozwany miał więc prawo wykorzystać te nagrania w sądzie w celu obrony swoich praw, aby odeprzeć ewentualne zarzuty powódki. W ocenie Sądu przedmiotowa sprawa ma ścisły związek ze sprawą o rozwód jaka toczy się między stronami. Z okoliczności sprawy wynika, że powódka nie może pogodzić się z faktem, że pozwany zostawił ją a następnie wystąpił do sądu o rozwód. Powyższe może więc świadczyć o tym, iż wytoczenie niniejszej sprawy o ochronę dóbr osobistych ma charakter zemsty ze strony powódki. Warto również dodać, iż roszczenie powódki nawet jeżeli okazałoby się zasadne, nie zasługiwało by na ochronę prawną z innego powodu. Bowiem powódka domagając się ochrony swojego wizerunku i wskazując na jego wartość jako dobra osobistego, sama niejako narusza wizerunek pozwanego zlecając prywatnemu detektywowi śledzenie pozwanego i fotografowanie go w jego życiu prywatnym, po czym uzyskane w ten sposób materiały przedstawia w sprawie rozwodowej jako dowód w sprawie. Co najważniejsze, prowadzone na wniosek powódki dochodzenie prokuratorskie w zakresie tożsamym z twierdzeniami pozwu, nie wykazało, aby pozwany swym zachowaniem dopuścił się zarzucanych mu przestępstw, co dodatkowo przemawia za brakiem bezprawności jego działania względem powódki. Sąd nie ma żadnych wątpliwości, że sformułowanie żądania pozwu w pkt I odnosi się do wizerunku powódki sensu stricto tj. odwzorowania jej obrazu, wyglądu. W ostatnim słowie przed zamknięciem rozprawy pełnomocnik powódki podniósł, że działania powódki miały naruszać także wizerunek powódki w znaczeniu szerokim tj. społecznym sprowadzającym się do jej szacunku, prywatności i czci. Ten mógłby być jednak badany jedynie w kontekście żądania, jak w pkt II pozwu. Żaden z dowodów w sprawie nie wskazuje, aby powód wizerunek powódki utrwalony w jakikolwiek sposób ujawniał osobom postronnym tj. poza sprawą rozwodową --- STRONA 7 --- i co istotniejsze ten wizerunek odbiegał od prawdziwego. Skoro miałby to być zapis zachowania powódki w obecności dziecka i pozwanego, gdyż co do innych sytuacji np. z sypialni stron, powódka nie przedstawiła dowodów, to skoro miałoby to być nagranie dźwięku lub obrazu, to są to odwzorowania wierne i prawdziwe. Nie ma przy tym mowy o bezprawności, gdyż przekonuję Sąd argumentacja pozwanego, że czynił starania jedynie w celu uchronienia się o bezpodstawne oskarżenia ze strony powódki, czego najlepszym dowodem okazało się dochodzenie w sprawie o sygn. akt 4 DS. (...).2017. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd – uznając roszczenie powódki za niezasadne - wniesione powództwo oddalił, o czym orzeczono w punkcie I. sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o art. 98 § 1 i 3 k.p.c., uwzględniając zasadę odpowiedzialności stron za wynik procesu. Na koszty te w wysokości 2537 zł ( żądanie z pkt I pozwu 720 zł plus żądanie z pkt II pozwu 1800 zł ) złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej (§ 8 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - Dz. U z2015 r. poz. 800 t.j.), w tym 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Krakowie#I C 1162/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Krakowi#art. 47 Konstytucji#art. 207 § 1 kk#art. 190a § 1 kk.#art. 229 k.p.c.#art. 230 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.