Wyrok I C 114/11 1. zmienia zaskarzony wyrok w punkcie 1 0 tyle. 2e ustawowe odsetki od kwoty 50.000 21 zas

--- STRONA 1 --- ~. 1. || . =.' .. =_.Sygn. akt V AC21 96/12 §7’o:,‘*."g. aw\ ?‘<¢§§z’5 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . $22» "~@'=.k=2§ ’///3%‘ Dnia 3 kwietnia 2012 r. Sqd Ape1acyjny w Katowicach V Wydzial Cywilny w sldadzie: Przewodniczqcy : SSA 1w0naWilk Segdziowie : SA Jadwiga Galas (spr.) SA Anna Tabak Protokolant : Miroslaw Kruk p0 rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r. w Katowicach na rozprawie sprawy z p0w<'>dztwa— :rz¢<=iv~*1<o wi J zaplatq 1a skutek apelacji pozwanej Jd wyroku Sqdu Okrqgowego w Gliwicach zdnia 29 listopada 201 1 r., sygn. akt I C 114/11 1. zmienia zaskarzony wyrok w punkcie 1 0 tyle. 2e ustawowe odsetki od kwoty 50.000 21 zasqdza od dnia 17 czerwca 2011 r. i oddala powédztwo 0 Zflp18[Q tych odsetek za 01ares od 21 kwietnia 2011 r. do dnia 16 czcrwca 2011 r.; 2. oddala apelacjq w pozostahaj czqéci; 3. zasqdza 0d pozwanej na rzecz powoda kwotq 1.800 (jeden tysiqc osiemset) z10tych tytu1em kosztéw postrgpowania apelacyjnego. $1: ' 4 3/ '\ ~. 1 . L" ~--. _. 1|- _ =.' ..- =__S'ygn. akt V ACa 96/12 Š7'uÍ,`Í'l'š. rar» iřłz-øfišå WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ . aga Ÿíåšaš ”ßf/äwrss Dnia 3 kwietnia 2012 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach V Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Iwona Wilk Sędziowie : SA Jadwiga Galas (spr.) SA Anna Tabak Protokolant : Mirosław Kruk po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r. W Katowicach na rozprawie sprawy Z powództwa_ :r2@‹=iv~'1<0 »Å J zapłatę ia skutek apelacji pozwanej Jd wyroku Sądu Okręgowego W Gliwicach :dnia 29 listopada 201 1 r., sygn. akt I C 114/11 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 o tyle, że ustawowe odsetki od kwoty 50.000 zł zasądza od dnia 17 czerwca 2011 r. i oddala powództwo o zapłatę tych odsetek za okres od 21 kwietnia 2011 r. do dnia 16 czerwca 2011 r.; 2. oddala apelację w pozostałej części; 3. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Š? ' 4 If/ 'x '. 1. .- Ł; --- STRONA 2 --- T Sygn. ak1V AC2: 96/12 UZASADNIENIE Powéd _ wni<3s1 0 zasqdzenie od pozwancj _ Sp('>1ki Akcyjnej w_ odszkodowania w kwocie 30.000 zlotych 2 tytu1u znacznego pogorszenia sytuacji Zyciowej p0 émierci malki 2 ustawowymi odsetkami od dnia 4 wrzeénia 2010r. oraz zadoééuczynienie w kwocie 50.000 21013/ch, 0 ktc'>1'ym mowa w art. 448 k.c. Z ustawowymi odsetkami 0d dnia wniesicnia pozwu tj. 21 kwietnia 20111‘. (data stempla pocztowego k.522 akt) przy uwzglcgdnieniu 1<os7..t<')w procesu, w tym zastegpslwa procesowego w kwocie 7.217 7_10tych. W uzasadnieniu pozwu p0da1, Ze kicrujqcy samochodem ubezpieczonym u pozwanej potrqcil na przejéciu d1a pieszych matkq powoda, ktéra zmar1a. Uzasadniajqc kaidc 2 ciochodzonych roszczefi przytoczyl orzecznictwo 1<0n1<1uduja,c, ze powédztwo jest uzasadnionc. P0dniés1 w uzasadnieniu roszczenia 0 zadoééuczynienie  ze w chwili émierci matki wkraczai w d0ros1e Zycie. Wobec probleméw jakie ojciec powoda mial 2 alkoholem matka w zasadzie by1a jedynym rodzicem, na ktérego wsparcic még1 liczyé. Smicré matki v13/w01a1a u niego poczucie osamotnienia, rezygnacji, empatii. Bezpoérednio p0 émierci matki mial nawet myéli samobéjcze. D0 chwili obecnej ma problemy 2 okreélcniem swoich Zyciowych ce1c’>w, cierpi na Zaburzenia depresyjne. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosla 0 oddalenie powédztwa 1 zasqdzenic kosztbw procesu, w tym zastqpstwa procesowego w kwocic 7.217 21. Zarzuci1a, 7.e wypadek 1111211 miejsce w 2004r., a wiqc przed wejéciem w Zycie art. 446 § 4 k.c.. a powolana pm:7. powoda uchwa1a SN 2 22.10.2010r. ignoruje wskazane przez p0z\vanat zasady prawa cywilnego. P0dn10s1a, Ze slmieré matki powoda spowodowala natura1naL reakcjq; 2a10by. a takze, i2 koniecznym warunkiem przyznania odszkodowania 7. art. 446§ 31<.c. jest znacznc pogorszenie sin; sytuacji Zyciowej. Zaskaritonym wyrokiem Sqd O1<r<ggowy w Gliwicachz 1. 7.asqdzi1 od pozwanej na rzecz powoda kwotq 50.000 zlotych z ustawowymi 0C1S€1kami 0d dnia 17 maja 2011r. ; 2. oddalil powédztwo W poZ0s1a1ym zakresie; 3 zasqdzil od pozwanej na rzecz powoda kwotq 1804,25 z1otych ty1u1em zwrotu koszléw" procesu", 2 .410 Í' Sygn. akt V ACa 96/12 UZASADNIENIE Powód _ wniósł o zasądzenie od pozwancj _ Spółki Akcyj nej W- odszkodowania w kwocie 30.000 złotych z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej po śmierci matki z ustawowymi odsetkami od dnia 4 września 2010r. oraz zadośćuczynienie w kwocie 50.000 zlotych, o którym mowa w art. 448 k.c. z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tj. 21 kwietnia 2011r. (data stempla pocztowego k.52-2 akt) przy uwzględnieniu kosztów procesu. w tym zastępstwa procesowego w kwocie 7.217 złotych. W uzasadnieniu pozwu podał, ze kierujący samochodem ubezpieczonym u pozwanej potrącił na przejściu dla pieszych matkę powoda, która zmarła. Uzasadniając kazde z dochodzonych roszczeń przytoczył orzecznictwo konkludując, ze powództwo jest uzasadnione. Podniósł- w uzasadnieniu roszczenia o zadośćuczynienie - ze w chwili śmierci matki wkraczał w dorosłe zycie. Wobec problemów jakie ojciec powoda miał z alkoholem matka w zasadzie była jedynym rodzicem, na którego wsparcie mógł liczyć. Śmierć matki vi-ywołała u niego poczucie osamotnienia, rezygnacji, empatii. Bezpośrednio po śmierci matki mial nawet myśli samobójcze. Do chwili obecnej ma problemy z określeniem swoich życiowych celów, cierpi na zaburzenia depresyjne. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenic kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego w kwocie 7.217 zł. Zarzuciła, ze wypadek miał miejsce w 2004r., a więc przed wejściem w zycie art. 446 § 4 k.c.. a powołana przez powoda uchwała SN z 22.10.2010r. ignoruje wskazane przez pozwaną zasady prawa cywilnego. Podniosła, ze śmierć matki powoda spowodowała naturalną reakcję żałoby. a także, iz koniecznym warunkiem przyznania odszkodowania z art. 446§ 3k.c. jest znaczne pogorszenie się sytuacji życiowej. Zaskarzonym wyrokiem Sąd Okręgowy w Gliwicach: 1. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 50.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 17 maja 2011r. ; 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 3 zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1804,25 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu", 2 .fłfłü --- STRONA 3 --- _. .___€ 1 _____.?._.qT.__~,,_,,9,r.qp'7_Q‘.F<7_...._ 1 | 4 nakazai pobraé 0d pozwanej na rzccz Skarbu Pafistwa (Sqdu Okrqgowego \\' (]1i\\'icach) kwotq 250 z10tyc11 tytulcm czgéci nieuiszczonych kosztéw S2[C10\V_\_"C11l 5. odstqpii 0d obciqzenia powoda nieuiszczonymi kosztami sqdowymi 0d oddalonej czqéci powédztwa. \JJ§D (D CD CD ‘~\*'}r0k xx" czgéci ciddalajqccj povvédztwo 0 zapiutg odszkodowanizi xx" 1<w0cic  /.101yc11 2. ustawowymi odsetkami od dnia 4.0920101". uprawomocnfi S1Q. Sqd ()kr¢_g0\=v_v poczynil iiastqpujqce istotne ustalenia w zakresie zqdania zapiaty zadoééuczynienia. . W dniu 31 lipca 20041‘. kierujqcy samochodem Llbezpieczoiiynl u pozwanej potrqcii na pr7.cjéciu dla pieszych matke; powoda. ktéra zmaria. W dacie wypadku rodzina powoda micszkaia razcm: ojciec. matka, powéd, siostra i brat. Powéd miai wtedy 17 1a1.jcg0 brat 20 lat a si0s1r0 21 lat. Matka powoda 0u'zyn1ywa1a wéwczas rents; w wysokoéci 014010 600 z1_. ktéra, mia1a 0d czasu gdy w wicku 18 lat uleg1a wypadkowi na hali magazynowej. Przed wypadkiem p0dj¢1a prace W firmie  umowa koficzyia siq: W dniu Wypadku. Ojciec powoda w tym czasic przcbywal w szpitalu psychiatrycznym, nie miai Zadnego dochodu, byl. he/robotny. p0 wyjéciu zc szpilala dorabiai na budowic. Przed komunikacyjnym wypadkicm malki powéd ukoficzyi gimnazjum dla dorosiych, jego siostra chodzfla do liceum ekonomicznego, a jego brat do technikum elektrycznego. Rodzeiistwo powoda nie miaio zadnych dochodéw. p0w0d miai drobne kwoty z praktyki w piekarni przez 3 miesiape. Powéd w gimnazj um powtarzai klasq, miai k1op01y 2 nauka_. Obecnie powéd kontynuuje fl3L11(Q_ przy czyin bardzo czqrsto zmienia»szkoiy. Powéd utrzymujc sig z renty rodzinnej, ktéra by1a dzielona na troje 1"0dze1'1stwa, a obccnie dostaje jq tylko powéd. Powéd co jakié czas zapisuje siq do szkoiy i w ten sposéb utrzymuje prawo do renty, dorabia sobie dorywczo. P0w0d ma p1'Ob1€IT1)' alkoholem. ..czasem przez tydziefi jest dobrze, a potem znowu pije”. Powéd mia1 dobrc rclacje 2 niatkq. by1 ..maminsynkiem”. P0 jcj émicrci nic mégi spaé, budzii sic; w nocy i piakal. przez pierwsze trzy miesiqce trzeba by10 przy powodzie siedzieé, b0 ciqgle p1a1<a1 i krzyczai. I\/latka powoda nie 0trzyma1a wynagrodzenia, b0 mia1a wypadck w picrwszyni miesiapu pracy. Ojciec powoda by1 wtedy wna leczeniu przeciwalkoholowym, miai iakqé zapomogcg przez okres trzcch miesigcy. Powéd w dacie wypadku matki byi zapisany do 5'/.k01y ccchu rzemiosl, przez rok uczy1 sic; na ogrodnika, potcm na sprzcdawcq. Jego rema rodzinna obccnie wynosi 89421. P0 skoficzeniu 25 lat i utracic prawa do renty powéd planuje péjéé na budowc;. Miesz1<a obecnie w tym samym budynku. ale w mniejszym mieszkaniu. Micszka sam, czynszu obccnie piaci 300 zlotych, (czynsz za wiegksze mieszkanie wyn0si1 600 3 __ .„__ā 1 __-___-.f.-.__-_¬T.__¬,„.¬`-v-yy,-z.,-,.-1-.;.-.¬¬-_-¬`-..„¬'--_-„.-__ l | 4 nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w (łliwicach) kwotę 250 złotych tytułem części nieuiszczonych kosztów sądowych; 5. odstąpił od obciążenia powoda nieuiszczonymi kosztami sądowymi od oddalonej części powództwa. „J _CD (Í) C2' CD Wyrok w części oddalającej po'wództwo o zapłatę odszkodotyania 'w lrwoeie _ /.łotych z ustawowymi odsetkami od dnia 4.09.20l0r. uprawomocnił się. Sąd Okręgowy poczynil następujące istotne ustalenia w zakresie żądania zapłaty zadośćuczynienia. _ W dniu 31 lipca 2004r. kierujący samochodem ubezpieezonym u pozwanej potrącił na przejściu dla pieszych matkę powoda. która zmarła. W dacie wypadku rodzina powoda mieszkała razem: ojciec. matka, powód. siostra i brat. Powód miał wtedy 17 lat, jego brat 20 lat a siostra 21 lat. Matka powoda otrzymywała wówczas rentę w wysokości około 600 zł. którą miała od czasu gdy w wieku 18 lat uległa wypadkowi na hali magazynowej. Przed wypadkiem podjęła prace w firmie _ umowa kończyła się w dniu wypadku. Ojciec powoda w tym czasie przebywał w szpitalu psychiatrycznym, nie miał żadnego dochodu, był. bezrobotny. po wyjściu ze szpitala dorabiał na budowie. Przed komunikacyjnym wypadkiem matki powód ukończył gimnazjum dla dorosłych, jego siostra chodziła do liceum ekonomicznego, a jego brat do technikum elektrycznego. Rodzeństwo powoda nie miało zadnych dochodów. powód miał drobne kwoty z praktyki w piekarni przez 3 miesiące. Powód w gimnazjum powtarzał klasę, miał kłopoty z nauką. Obecnie powód kontynuuje naukę. przy' czym bardzo często zmienia»-szkoły. Powód utrzymuje się z renty rodzinnej, która była dzielona na troje rodzeństwa, a obecnie dostaje ją tylko powód. Powód co jakiś czas zapisuje się do szkoły i w ten sposób utrzymuje prawo do renty, dorabia sobie dorywczo. Powód ma problemy alkoholem. _.czasem przez tydzień jest dobrze, a potem znowu pije”. Powód miał dobre relacje 2 matką. był ..maminsynkiem”. Po jej śmierci nie mógł spać, budził się w nocy i płakał. przez pierwsze trzy miesiące trzeba było przy powodzie siedzieć, bo ciągle płakał i krzyczał. l\/latka powoda nie otrzymała wynagrodzenia, bo miała wypadek w pierwszym miesiącu pracy. Ojciec powoda był wtedy w-na leczeniu przeciwalkoholowym. miał jakąś zapomogę przez okres trzech miesięcy. Powód w dacie wypadku matki był zapisany do szkoły cechu rzemiosł, przez rok uczył się na ogrodnika, potem na sprzedawcę. Jego renta rodzinna obecnie wynosi 894zł. Po skończeniu 25 lat i utracie prawa do renty powód planuje pójśc' na budowę. Mieszka obecnie w tym samym budynku. ale w mniejszym mieszkaniu. Mieszka sam, czynszu obecnie płaci 300 złotych, (czynsz za większe mieszkanie wynosił 600 3 --- STRONA 4 --- F /:41 zlotych). Matka byia dla nicgo autorytetem a ojciec nie_ bo naduzywa1 alkoholu. Ojcigi; powoda zmarl po émicrci matki, a r0dz<:1'1stwo powoda inieszka obecnic osobno. Powod ma problcmy z alkoholcm, korzystai z pomocy psychiatry. Powyzszy stan faktyczny Sad Okrqgowy poczynii w oparciu 0 dokumcnty 7.1o7.one do akt i akt szkodowych pozwancj do1qczonych do akt. Sqd O1u‘Qgow"y da1 wiarc; dowodom z dokumentow, obrazujagzym przebieg wypadku i jego naslcgpstw, a takze obrazujqcym zmianq sytuacji zyciowcj i zdrowotnej powoda. Wskazai, na karcie 109 akt dlaczego i w jakim zakresie dal wiarcg dowodom osobowym, w tym dlaczego i jakim zakrcsie odrnéwil im wiarygodnoéci. W tak poczynionych ustaleniach, odnoszap siq do regulacji art. 446 § 3 k.c. i art. 446 § 4 1<.c., uzna1 Sqd Okreggowy, Ze nastqpstwa wypadku, jakich doznal powod mogq byé podstawq przyznania stosowanego zadoééuczynienia za émieré matki, W oparciu 0 regulacjo art. 448 k.c. Przytoczyl Sqd Okreggowy poglqd Sqdu Najwyzszego. wyrazony w wyroku z dnia 14.01.2010r. IV CSK 307/09, iZ ,, spowodowanic émieci osoby bliskiej przed dniem wejsicia w Zycie ustawy z dnia 30 maja 2008r. 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw moglo stanowié naruszenie dobr osobistych najblizszych czionkow rodziny zmariego i uzasadniaé przyznanie im zadoééuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Zarzut pozwanego, 2e powolywana przez powoda uchwala SN ignoruje przytoczone przcz pozwanego zasady (1<. 65) jako blizej hiesprecyzowany, wobec autorytetu orzecznictwa SN. nic mozc siq ostaé. W tej sytuacji stwierdzenie pozwanego, Ze poglqdy SN nie mogq by'6 uzasadnieniem Zqdafi powoda sq go1os1owne. Reasumujqc, stwicrdzié nalezy, i2 zgodnie 2 poglqdeiii orzecznictwa i doktryny zadoééuczynienie ma na celu kompensowaé przedwczesnq utratq czlonka rodziny. Odnoénie wysokoéci tejze kwoty pozwana ograniczy1a siq do jej zakwestionowania i podajqc, 2e powod nie sprecyzowai swojej krzywdy (k. 65). Wyniki postqpowania dowodowego wskazujq jednak bezsprzecznie na odczuwanq przcz powoda krzywdq. Odnoénie wysokoéci Zqdanej kwoty zadoééuczynienia nalezy wskazaé. Z6 naruszenie débr osobistyoh powoda ma charakter nieodwracalny. Zqdana kwota Zadoééuczynicnia nie przywroci powodowi matki, ma jednak na celu pomoc w probic dostosowania siQ do nowej rzeczywistoéci oraz zapcwnié satysfakcje; I1"1OI‘El1l13¢‘ 4 r at złotych). Matka była dla niego autorytetem a ojciec nie. bo nadużywa-1 alkoholu. Ojcitzt; powoda zmarł po śmierci matki, a rodzeństwo powoda mieszka obecnie osobno. Powód ma problemy ż alkoholem, korzystał z pomocy psychiatry. Powyższy stan faktyczny' Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o dokumenty złożone do akt i akt szkodowych pozwanej dołączonych do akt. Sąd Okręgowy dał wiarę dowodem z dokumentów, obrazującym przebieg wypadku i jego następstw, a także obrazującym zmianę sytuacji życiowej i zdrowotnej powoda. Wskazał, na karcie 109 akt dlaczego i W jakim zakresie dał wiarę dowodem osobowym, w tym dlaczego i jakim zakresie odmówił im wiarygodności. W tak poczynionych ustaleniach, odnosząc się do regulacji art. 446 § 3 k.c. i art. 446 § 4 k.c., uznał Sąd Okręgowy, że następstwa wypadku, jakich doznał powód mogą być podstawą przyznania stosowanego zadośćuczynienia za śmierć matki, w oparciu o regulację art. 448 k.c. Przytoezył Sąd Okręgowy pogląd Sądu Najwyższego. wyrażony w wyroku z dnia 14.01.2010r. IV CSK 307/09, iż ,, spowodowanie śmieci osoby bliskiej przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 maja 2008r. 0 zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw mogło stanowić naruszenie dóbr osobistych najbliższych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Zarzut pozwanego, że powolywana przez powoda uchwała SN ignoruje przytoczone przez pozwanego zasady (k. 65) jako blizej iniesprecyzowany, wobec autorytetu orzecznictwa SN. nie może się ostać. W tej sytuacji stwierdzenie pozwanego, ze poglądy SN nie mogą być uzasadnieniem żądań powoda są gołosłowne. Reasumując, stwierdzić nalezy, iż zgodnie z poglądem orzecznictwa i doktryny zadośćuczynienie ma na celu kompensować przedwczesną utratę członka rodziny. Odnośnie wysokości tejże kwoty pozwana ograniczyła się do jej zakwestionowania i podając, że powód nie sprecyzował swojej krzywdy (k. 65). Wyniki postępowania dowodowego wskazują jednak bezsprzecznie na odczuwaną przez powoda krzywdę. Odnośnie wysokości żądanej kwoty zadośćuczynienia należy wskazać. że naruszenie dóbr osobistych powoda ma charakter nieodwracalny. Żądana kwota zadośćuczynienia nie przywróci powodowi matki, ma jednak na celu pomoc w próbie dostosowania się do nowej rzeczywistości oraz zapewnić satysfakcję moralną-7 4 --- STRONA 5 --- '"'173,,;... ...._=|.»..... ._._. ¢ 1 1 i k ! .,¢w.w» ~ Wskazat Sad. ie na gruncic rozpoznanej sprawy ,, przy ocenie ,,odpowiedniej sumy" wzia1 pod uwage wszystkie okolicznoéci Wypadku majace wpiyw na rozmiar doznanej krz_vwdy. Zycie powoda po wypadku zmicnilo sig. W dacie wypadku matki 5osobowa rodzina powoda utrzymywaia sit; 2: renty matki i zapomogi ojca przebywajacego na leczeniu przeciwalkoholowym W szpitalu psychiatrycznym. Po émierci matki zmar1 ojciec powoda a rodzefistwo powoda zamieszkaio osobno; powod obccnie mieszka sam, na mniejszym micszkaniu, z mniejszym czynszem. Powod byi miernym uczniem co vvynika wprost ze éwiadectwa gimnazjum a zatem nie mozna ohecnic wywodzié 20 pogorszyty sie jego mozliwoéci w zakresie nauki, sam powod przyznaje. Ze nauka jest sposobem aby korzystaé z renty rodzinnej. Powod zamierza pracowaé w budownictwie a émieré matki nie niweczyla jego planéw Zyciowych. Nie wykazano aby problemy z alkoholem byly nastcgpstwem émierci matki, a fakt 2e ojciec powoda byt 1eczony przeciwalkoholowo tym bardziej nie potwierdza tezy podanej w pozwie. W ocenie Sadu Okregowego oczywistym jest, i2 nie mozna cierpienia ludzkiego przeliczyé na procenty; w realiach niniejszej sprawy, ustalone w wyroku éwiadczenie uzna1 za odpowiednie. ,,Nie usz1o uwagi Sadu, iz powod wciaz przezywa sarn wypadek, te skutki sa wiec trwaie i zadoééuczynienie objeio takze te krzywde nowo ujawniona. Jednoczeénie w orzecznictwie Sadu Najwyiszego w ostatnim okresie podkreélane jest przede wszystkim i traktowane jako zasada to. ze wysokoéé odpowiedniej sumy, ktérej przyznanie przewiduje art. 445 kc zalciy przede wszystkim od rozmiaru doznanej przez poszkodowanego krzywdy . ustalonej przez Sad przy" uwzglqdnieniu caioksztaltu okolicznoéci sprawy. Zasada umiarkowanej wysokoéci zadoééuczynienia ma bowiem charakter uzupehiiajacy w stosunku do kwestii zasadniczej jaka jest wymiar szkody niemajatkowej. Rézna waga kazdego z tych elementéw nie moze zatem prowadzié do sytuacji, Ze zasadzone Zadoééuczynienie w nieodpowiedniej wysokoéci nie rekompens0wa1oby nalezycie doznanej przez powoda krzywdy (por. wyroki Sadu Najwyzszego 2 30.01 .2004r. , I CK 131/03 OSNC 2005, nr 2 poz. 40 i 2. dnia 10.03.2006r. IV CSK 80/05 OSNC 2005, nr 10, p0z.173). Roszczenie powoda by10 zasadne do kwoty przyznanej tytutem zadoééuczynienia”. Jako podstawc5 prawna orzeczenia o kosztach procesu wskazano art. 100 k.p.c. ..O nieuiszcmnych kosztach sadowych orzeczono w oparciu 0 art. 113 ust. 1 u.o.k.s. w zwiazku /_ art. 100 kpc i na zasadzie ust. 4 pow01anego przepisu odstapiono od obciazenia powoda tymi kosztami, ktére winny byé éciagniete z zasadzonego roszczenia. Sad uznal, ii: zachodzi szczegélnie uzasadniony przypadck, gdyz w przeciwnej sytuacji zasadzonfl 5 '¬"'-'77'¿-,,':... .¬...-.-_=..„.-.«-.....- ...__-_ z Š › i ł ! .„..\.~,.w-›-' ~ Wskazał Sąd, że- na gruncie rozpoznanej sprawy- ,, przy ocenie ,,odpowiedniej sumy" wziął pod uwagę wszystkie okoliczności wypadku mające wpływ' na rozmiar doznanej krzywdy. Życie powoda po wypadku zmieniło się. W dacie wypadku matki 5-osobowa rodzina powoda utrzymywała się z renty matki i zapomogi ojca przebywającego na leczeniu przeciwalkoholowym w szpitalu psychiatryeznym. Po śmierci matki zmarł ojciec powoda a rodzeństwo powoda zamieszkało osobno; powód obecnie mieszka sam, na mniejszym mieszkaniu, z mniejszym czynszem. Powód był miernym uczniem co wynika wprost ze świadectwa gimnazjum a zatem nie można obecnie wywodzić że pogorszyły się jego możliwości w zakresie nauki, sam powód przyznaje. że nauka jest sposobem aby korzystać z renty rodzinnej. Powód zamierza pracować w budownictwie a śmierć matki nie niweczyła jego planów' życiowych. Nie wykazano aby problemy z alkoholem były następstwem śmierci matki, a fakt że ojciec powoda był leczony przeeiwalkoholowo tym bardziej nie potwierdza tezy podanej w pozwie. W ocenie Sądu Okręgowego oczywistym jest, iż nie można cierpienia ludzkiego przeliczyć na procenty; w realiach niniejszej sprawy, ustalone w wyroku świadczenie uznał za odpowiednie. „Nie uszło uwagi Sądu, iż powód wciąż przeżywa sam wypadek, te skutki są więc trwałe i zadośćuczynienie objęło także tę krzywdę nowo- ujawnioną. Jednocześnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego W ostatnim okresie podkreślane jest przede wszystkim i traktowane jako zasada to, że wysokość odpowiedniej sumy, której przyznanie przewiduje art. 445 kc zależy przede wszystkim od rozmiaru doznanej przez poszkodowanego krzywdy , ustalonej przez Sąd przy" uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy. Zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia ma bowiem charakter uzupełniający w stosunku do kwestii zasadniczej jaką jest wymiar szkody niemajątkowej. Różna waga każdego z tych elementów nie może zatem prowadzić do sytuacji, że zasądzone zadośćuczynienie w nieodpowiedniej wysokości nie rekompensowałoby należycie doznanej przez powoda krzywdy (por. wyroki Sądu Najwyższego z 30.01.2004r. , 1 CK 131/03 OSNC 2005, nr 2 poz. 40 i z dnia 10.03.2006r. IV CSK 80/05 OSNC 2005, nr 10, poz.173). Roszczenie powoda było zasadne do kwoty przyznanej tytułem zadośćuczynienia”. Jako podstawę prawną orzeczenia o kosztach procesu wskazano art. 100 k.p.e. „O nieuiszczonyeh kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 113 ust. 1 u.o.k.s. w związku z art. 100 kpc i na zasadzie ust. 4 powołanego przepisu odstąpiono od obciążenia powoda tymi kosztami, które winny być ściągnięte z zasądzonego roszczenia. Sąd uznał, iż zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, gdyż w przeciwnej sytuacji zasądzone 5 --- STRONA 6 --- T 77.21 _éwiadczenie pomniejszone byloby o nalei/.ne koszty posttgpowanizi, co w rcaliach 5p|‘a1\\'}" bytoby k1'zywc1za.cc". Wyrok, w czeéci co do kwoty 50.000 ziotych zasadzonej tytuiem zadoétittmynienia wraz. z odsetkami i kosztami postepowania. Zaskarzyta ape1acja pozwana i zai'zt1t:a_jac mu: 1. naruszenie art. 448 k.c. w zw. z art. 23 i 24 § 1 k.c. pOp1‘Z€Z btedne '/.ast0s0\vttnit: iprzyjecie, Ze powodowi nalezy sic; zadoééuczynienie za naruszenic dobr osobistych w zwiazku ze émiercia w wypadku komunikacyjnym przed dniem 03.08.2008r. jego matki; 2. naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003r. 0 ube7.piet:zeniach obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym 1 Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnycli (Dz. U. Nr 124, pOZ. 1152 zc zm.) poprzez przyjecie. Ze ochrona ubezpieczeniowa w ramach ubezpieczenia odp0wiedzia1n0éci cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznych obejmuje odpowiedzialnoéé cywi1na sprawcy — posiadacza 1ub kierowcy pojazdu Za naruszenie innych niZ 7.)/cie 1 zdrowie débr osobistych 1 3. naruszenie art. 233§ 1 k.p.c. poprzez niewlaéciwa ocene zebranego w sprawie materialu dowodowego poprzez przyjecie, ze powoda 1a_czy1a ze zmaria matka szczegolna wiei emocjonalna; 4. aft. 448 k.c. poprzez btedna wykladnie i przyjecie, Ze odpowiednim w rozumieniu tego przepisu zadoééuczynieniem bqdzie kwota 50 000,00z1, wniosia 0: zmiane zaskarzonego wyroku poprzez oddalenie powodztwa w caioéci oraz o zasadzenie od powoda na rzecz poz\jv:anej kosztow procesu, oraz 0 zasadzenie od powoda na rzecz pozwancj kosztéw procesu , w tym kosztow zastepstwa procesowego w postepowaniu przed Sadem I1 instancji (k.119122). W odpowiedzi na ape1acjQ pozwanej powod wniost 0 jej oddalenie i zasadzenie kosztow postepowania apelacyjnego (k. 153155). Rozpoznajqc apelacjq pozwanej Sad Apelacyjny zwaiyl, co nastepuje: apelacja pod1ega uwzglqdnieniu W zakresie ustalenia poczatkowej daty naliczania odsetek ustawowych od zasadzoncgo zadoééuczynienia w oparciu o przepisy art. 24 § 1 k.c. w zw. 2 art. 448 k.c. Sad Apelacyjny podziela i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczynione przez Sad Okregowy poniewaz ustalenia te znajduja oparcie w zebranym w sprawie materialc § 1 La) , . _  ' . ' . . 7" dowodowym, ktore to dowody Sad ten ocemt vv granicach zakreslonych p‘1‘Z.6p1§CtTl art. __» 6 T tł.‹Í'Ĺ świadczenie poinniejszone byłoby o należne koszty' postępowania, co w realiach sprawy byłoby krzywdzące". Wyrok, w części co do kwoty 50.000 złotych zasądzonej tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami i kosztami postępowania. zaskarżyła apelacja pozwaną i zarzucając mu: 1. naruszenie art. 448 k.e. w zw. z art. 23 i 24 § 1 k.c.- poprzez błędne zastoso\‹\"anic iprzyjęcie, ze powodowi nalezy się zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych w związku ze śmiercią w wypadku komunikacyjnym przed dniem 03.08.2008r. jego matki; 2. naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22.05.2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.)- poprzez przyjęcie, że ochrona ubezpieczeniowa w ramach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje odpowiedzialność cywilną sprawcy - posiadacza lub kierowcy pojazdu- za naruszenie innych niż zycie i zdrowie dóbr osobistych 1 3. naruszenie art. 233§ 1 k.p.c. poprzez niewłaściwa ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie, ze powoda łączyła ze zmarłą matką szczególna więź emocjonalna; 4. an. 448 k.c. poprzez błędną wykładiiię i przyjęcie, ze odpowiednim w rozumieniu tego przepisu zadośćuezynieniem będzie kwota 50 000,00zł, wniosła o: zmianę zaskarzonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu. oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem 11 instancji (k.l 19-122). W odpowiedzi na apelację pozwanej powód wniósł o jej oddalenie i zasądżenie kosztów postępowania apelacyj nego (k. 153-155). Rozpoznając apelację pozwanej Sąd Apelacyjny zważyl, co następuje: apelacja podlega uwzględnieniu w zakresie ustalenia początkowej daty naliczania odsetek ustawowych od zasądzonego zadośćuczynienia W oparciu o przepisy art. 24 _Ę 1 k.c. w zw. z art. 448 kc. Sąd Apelacyjny podziela i uznaje za swoje ustalenia faktyczne poczyiiione przez Sąd Okręgowy poniewaz ustalenia te znajdują oparcie w zebranym w sprawie materiale § 1 La) , . _ . ' . ' _ . 9"' dowodowyin, ktore to dowody Sąd ten ocenił w granicach zakreslonych przepisem art. _J 6 --- STRONA 7 --- .... 1\'.p.t.‘.. /11$ /.tn'2t|l tipclzttji. i7. tlstalcnitl 1C sq (10t1i111t}[€ _1£11\'11111§O1\P\"'1C1\' bledcm na podziclenic nie zas1t|gt|_je. l\) 1,3 in Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sad art. § 1 k.p.c.wymaga \.")"ket"/atria. 7e Sad uehybii zasadom logicznego rozumowania 1ub doéwiadczcnia Zyciowego. to 1)u\\"1C1l1 _jCo1)i1it.‘ 11102.0 bjxl pi‘/.<.x1\v>1a\~\iui'n;' ttp1‘¢1Wi1i\;iiiLi sctdu do dok;:;:}"r~'a1".i;1 51'»'obod;1;_j ueuiiy do\~.'odo\\". Nie just natomiast \\'ystarczajqce przekonanie strony 0 innej ni2'. przyjai sad wadze (doniostoéci) poszczegolnych dowodow i ich odmiennej oeenie niz occna sadu torz. SN z 6.1 1.199811. 11 CKN 4/'98. 0rz.SN z 10.04.2000r., V CKN 17/00, Wokanda 2000.f7.»"'10). W istocir: zarzucajac Sadowi Okregowemu, Zc biednie przyjat. i2 powoda ze zmaria matka iaczyta szczegolna wiei emocjonalna. apelacja opiera sit; na zarzueie sprzecznoéci istotnych ustalefi sadu z zebranym W sprawic materials dowodow},"m. '1' ego rodzaju spr'/.ecr..noéé. ktora moglaby mieé wptyw na wynik sprawy. Zachodzi wtedy gdy powstaje dysharmonia pomiedzy materiaiem zgromadzonym W sprawie a konkluzja do jakiej dochodzi sad na podstawie tego materiatu. Chodzi wiec 0 sytuacje, gdy sad zebra1 materia1 dowodowy. ale Z10 go occnii. Owa sprzecznoéé polega na przeinaczeniu treéci dowoclu, a nadto obejmuje 0L») to wszeikie wypadki wadliwoéci wynikaja_ce 7. naruszenia art. _ § 1 1t.p.c.. a wiec btedy popelnione przy ocenie zebranego W sprawie materiatu dowodowego. Zatem sprzecznoéé ta wystept1_je W przypadku. oprocz przeinaczenia dowodu, gdy sad pominie pcwne zebrane \\ sprawic dowody Wbrew obowiazkowi oceny catoksztaitu okolicznoéci sprawy, gdy sad pl‘/.)'_j1111C pcwne fakty za ttdowodnione. chociaz nie Zostaly one W ogole lub nawet dostatecznie potwierdzone. a Wreszcie Wtedy gdy ocena materiaiu dowodowego koliduje /. /asadami dos'Wiadczenia Zyciowego lub reguiami logicznego wnioskowania. co oznacza. i2 sad wyprowadzil biedny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie oko1icznos'ci. W ocenie Sadu Apelacyjncgo tak rozumianyoh UC11}'b1Cfi W zakresic occny dowodow Sadowi Okregowemu postawié nie moina. Oceny treéci orzeczefl Sadu Najwyzszego |‘)1‘l/.}t'1OCZOI1§’C11 p1'ZCZ apelujaca. a dokonanej W uzasadnicniu apelacji poprzez pryzmat r.a.~;adnos';ci przy_jecia pr7.c/. Sad Okrtggowy. i7. powoda ze zmarta matka iaczyia szczegolna W102’. cmocjonalna. zerwanie ktorej uzasadniato zasadzcnie zadoéouczynicnia W oparciu o art. 24§ 1k.c. W zw. 2. art. 448 k.c.. W éwietle materialu dowodowego sprawy. Sad .=‘\pc1at;y_jny W zadnym razie nie podziela. Zaprezcntowanc W uzasadnieniu apclacji stzmoxx'isl\'0 poztvanc_j W istocie nie wskazuje jakim zasadom logicznego rozumowania \J L.» DJ idos'Wiadczenia Zyciowego W rozumieniu art. _ § 4 k.p.c. uchybit Sad Okregowy, co upowaznia do wniosku. iz zarzut naruszenia powyiszej regulacji prawnej jest bezzasadny. 7 .... kpc.. /.as zarzut apelacji. iz ttstalcnia tc są dotknięte jakimkolwiek błędem na podzielenie nie zasługtije. l\) ua bo Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. § 1 k.p.c.wyniaga \-'rykazaiiia. że Sąd ucliybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. to iron-ictti jedynie rnoże być przct1wsta-~ioi1c uprawiiicniu sądu do doko;i}"f~'a1".ia 5':»'obod:iej oceny tloxx-'odów Nie jest natomiast wystarcząjące przekonanie strony o innej niż. przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (orz. SN z 6.1 1.l998r.. ll CKN 4/98. orz.SN z 10.04.2000r., V CKN 17/00, Wokanda 2000.t7.›"'10). W istocie zarzucając Sądowi Okręgowemu. że błędnie przyjął. iż powoda ze zmarłą matką łączyła szczególna więź emocjonalna, apelacja opiera się na zarzucie sprzeczności istotnycłi ustaleń sądu z zebranym w sprawie materiale dowodowym. Tego rodzaju sprzeczność. która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, zachodzi wtedy gdy powstaje dysliarmonia pomiędzy materiałem zgromadzonym w sprawie a konkluzją do jakiej dochodzi sąd na podstawie tego inateriału. Cliodzi więc o sytuację, gdy sąd zebrał materiał dowodowy. ale Żlc go ocenił. Owa sprzeczność polega na przeinaczeniu treści dowodu, a nadto obejmuje -oco to wszelkie wypadki wadliwości wynikające z naruszenia art. _ § 1 k.p.c.. a więc błędy popełnione przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zatem sprzeczność ta występuje w przypadku. oprócz przeinaczeiiia dowodu, gdy sąd poniinie pewne zebrane ii sprawie dowody- wbrew obowiązkowi oceny całokształtu okoliczności sprawy, gdy sąd przyjmie pewne fakty za udowodnione. chociaż nie zostały one w ogóle lub nawet dostatecznie potwierdzone. a wreszcie wtedy gdy ocena materiału dowodowego koliduje 7. zasadami doświadczenia życiowego lub regułami logicznego wnioskowania. co oznacza. iz sąd wyprowadził błędny logicznie wniosek z ustalonych przez siebie okoliczności. W ocenie Sądu Apelacyjnego tak rozumianych uchybień w zakresie oceny dowodów Sądowi Okręgoweniu postawić nie można. Oceny treści orzeczeń Sądu i\lajwyzszego przytoczonycli przez apelującą. a dokonanej w uzasadnieniu apelacji poprzez pryzmat zasadiiości przyjęcia przez Sąd Okręgowy. iż powoda ze zmarła matką łączyła szczególna więź emocjonalna. zerwanie której uzasadniało zasądzenie zadośćuczynienia w oparciu o art. 24§ lk.c. w zw. z art. 448 k.c., w świetle materiału dowodowego sprawy. Sąd ."\pelacyjny w zadnym razie nie podziela. Zaprezentowaiic w uzasadnieniu apelacji stanowisko pozwanej w istocie nie wskazuje jakim zasadom logicznego rozumowania Q LJ) DJ idoświadczenia życiowego w rozumieniu art. _ § 4 k.p.c. uchybił Sąd Okręgowy, co upoważnia do wniosku. iz zarzut naruszenia powyższej regulacji prawnej jest bezzasadny. 7 --- STRONA 8 --- T ——— Nic sa uzasadnione 7.ar;:uty naruszenia art. 24§ 11<.c. i art. 23 1<.c. a takire art. 34 ust. I ustatvy z dnia 22 maja 20031". 0 ubezpieczeniach oboW'iagZ.1<0W_\;'C1"t. U1)6Zp1€CZCI11OW}*‘111 Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnycii (Dz. U. Nr 124.p0z. 1152 ze zm. dalej jako zustawa). Ocene po\\»'y7s2ego zarzutu poprzedza uwaga natury ogolnej. Z dniem 3 sierpnia 20081‘. wszedt W 7.}/cie przepis §4 art. 446 1<.c.. zgodnie z ktorym sad moze przyznao najblizszym czionkom rodziny zmariego. ktorego smiert.‘ nastapila Wskutek uszkodzenia ciala lub Wywolania rozstroju zdrowia, odpowiednia sume tytu1em zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde. Powyzsza regulacja Wskazuje krag podmiotow uprawnionych do wystapienia z Zadaniem ograniczony do cz1on1<c'>W najblizszej rodziny zmartego oraz przestanki jej stosowania. Zdarzenie z ktorego poW0d wywodzi roszczenie miato miejsce 31 lipca 2004r.. zatem pow)/Zsza norma prawna nie ma na gruncie rozpoznanej sprawy zastosowania. Matka powoda poniosta smieré na skutek deliktu (art. 436 § 1 k.c. W zw. 2 art. 435 § 1 14.0.) pope1nionego przez sprawce Wypadku kierujacego pojazdem ubezpieczonym W zakresie odpoWiedzia1nosci cywilnej u pozwanej. Pozwana ponosi odpowiedzialnosé (na podstawie umowy)» cojest be7.sporne za tegoz sprawce. W dacie zdarzenia powod by1 osoba niepeinoletniao liczyl 17 lat. 1\/Iieszkal razcm 7. rodzicami i rodzetistwem (siostra i bratcm), kochai matke, byia dla niego autorytetem. bo byia madra kobieta. Pracowata Z8WOC1OWO. miala dochod. Ojciec nie byl dla powoda autorytetem, bo naduzywal alkoho1u. W dacie smierci matki powoda przebywat na leczeniu przeciwalkoholowym Wby1 bezrobotny. Matka Wspieraia powoda, pomagaia mu. Jak Sad ustalil W oparciu 0 zeznania swiadka — powod miai dobre relacje z matkav by1 .,maminsynkiem”. Po smierci mamy przez pierwsze trzy miesiace nie mogi spaé, budzii sie w nocy i p1a1<a1. ciezko W tym okresie b}/10 dogadaé sie 2 powodem, trzeba byio przy nim siedzieé. Stat sic; zamkniety W sobie. Leczyi sie i bra1 tabletki antydepresyjne (1<. 8485akt). W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy nie budzi Watpliwosci. 12 powod byl emocjonalnie zwiazany 2 matka a wskutek jej smierci doszlo do zerwania Wiezi rodzinnej. emocjonalnej, laczacej dziecko syna z matka. Zerwanie tej wiezi Wskulfik d<I1i1<lLl spowodowato bol, cierpnie i Zrc'>d1o poczucia krzywdy u powoda. Wbrew twierdzeniom pozwanej, powod jest osoba bczposrednio po1<r7.yWd2ona, skoro irodlem jego krzywdy jest czyn niedozwolony , ktorego nastepstwem jest smieré matki powoda. Krzywda Wyrzadzona 8 T ----- Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 24§ 1k.c. i art. 23 k.c. a także art. 34 ust. I ustawy z dnia 22 maja 20031: o ubezpieczeniach obowiązkowych. Ubezpieczcnio\,vym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 12-4.poz. 1152 ze zm.- dalej jako zustawa). Ocenę powyzs7.ego zarzutu poprzedza uwaga natury ogólnej. Z dniem 3 sierpnia 200812 wszedł w życie przepis §4 art. 446 k.c.. zgodnie z ktorym sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego. ktorego śmierć nastąpiła wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Powyższa regulacja wskazuje krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z żądaniem ograniczony do członków najbliższej rodziny zmarłego oraz przesłanki jej stosowania. Zdarzenie z którego powód wywodzi roszczenie miało miejsce 31 lipca 2004r.. zatem powyższa norma prawna nie ma na gruncie rozpoznanej sprawy zastosowania. Matka powoda poniosła śmierć na skutek deliktu (art. 436 § 1 k.c. w zw. Z art. 435 § 1 k.c.) popełnionego przez sprawcę wypadku kierującego pojazdem ubezpieczonym w zakresie odpowiedzialności cywilnej u pozwanej. Pozwana ponosi odpowiedzialność (na podstawie umowy)› cojest bezsporne- za tegoż sprawcę. W dacie zdarzenia powód był osobą niepełnoletnią. liczył 17 lat. Mieszkał razem z rodzicami i rodzeństwem (siostrą i bratem), kochał matkę, była dla niego autorytetem. bo była mądrą kobietą. Pracowała zawodowo. miała dochód. Ojciec nie był dla powoda autorytetem, bo naduzywał alkoholu. w dacie śmierci matki powoda przebywał na leczeniu przeciwalkoholowym W-był bezrobotny. Matka wspierała powoda, pomagała mu. Jak Sąd ustalił w oparciu o zeznania świadka _ powód miał dobre relacje z matką. był .,maminsynkiem”. Po śmierci mamy przez pierwsze trzy miesiące nie mógł spać, budził się w nocy i płakał. cięzko w tym okresie było dogadać się z powodem, trzeba było przy nim siedzieć. Stał się zamknięty w sobie. Leczył się i brał tabletki antydepresyjne (k. 84-85akt). W stanie faktycznym rozpoznanej sprawy nie budzi wątpliwości. iz powod był emocjonalnie związany z matką a wskutek jej śmierci doszło do zerwania więzi rodzinnej. emocjonalnej, łączącej dziecko- syna z matką. Zerwanie tej więzi wskutek d0lil<lLl spowodowało ból. cieipnie i źródło poczucia krzywdy u powoda. Wbrew twierdzeniom pozwanej, powód jest osobą bezpośrednio pokr7.ywdzoną„ skoro źródłem jego krzywdy jest czyn niedozwolony , którego następstwem jest śmierć matki powoda. Krzywdą wyrządzoną 8 --- STRONA 9 --- pt1\\t)t1o\\'i jalto synowi zmartej jest naruszenie dobra osobistcgo powoda poprzez he/.poWrot|1e /..er\1\anie szczegoliiie hliskiej wiezi cmocjonalnej. \\' relacjach iodzinnj"e11. Wiez emoejonalna laezaea osoby bliskie, \V1t§IZ 1'od7.inna. prawo do Zycia W peincj rodzinie jest dobrcm osobistym. objtgtym dyspozycja art. 23 k.c. W Wyroku 2 dnia 25 maja 20111:. 11 CSK 537/10 ( lex nr 846563) Sad 1\1&_j\\’_\_'ZSZ)' \\'}'1‘£i7.11 poglad. podzielany przez Sad Apelacyjny, iz dobrem osobistym sa pewne Wartosei niematerialnc Iaczaee sie scisle z jednostka ludzka. a niekiedy z osoba prawna. to trzeba W_»_j;;<.'. Ze powstaja i Wygasaja z podmiotem podlegajacym ochronie i nie moga przechodzié mi inne osoby. \VieZ miedzy rodzicami a dzieckiem jest Wartoscia niematerialna .,W1asna rodzieow a skoro ona W utrwalonym juz orzecznictwie uznana zostaIa jako ich dobro osobiste podlegajace ochronie prawa cywilnego, to jednym ze srodkow tej ochrony jest norma Wynikajaca 7. art. 448 1<.c.” (takze Wyroki SN 2 2.12.2009r.. I CSK. 149/09. z 14.01.2010r.. IV QSK 307,109. z 10.11.2010r.. ll CSK 248/10. uehwala SN z 22.10.2010r.. III CZP 76/10. Biul. 2010/10/11. W3'1"o1< SN z11.05.201lr..IICSK 621/10). Na gruncie rozpoznanej sprawy W sposob bezsporny. nieodwracalny ulegla zerwaniu szczegoina Wiei rodzinna, emocjonalna. Iaczaca powoda (Wowczas osobe niepeinoletniaj '2 matka. Dziaianie sprawcy naruszenia dobra osobistego powoda  Wiezi rodzinnej — bylo bezprawne i zawinione. co nie moze hudzie watpliW0s'ci skoro sprawca zdarzenia, W Wyniku ktorego matka powoda poniosia émiere zostal skazany prawomocnym wyrokiem karnym znajdujaLcym sie W aktach szkodowych pozwanej. Dlatego te2 zarzut pozwanej co do naruszenia art. 34 ust. 1 ustawy, a takze art. 23 1 24 § 11t.e.na podzielenie nie zastuguje. I’oW0d doehodzi1 naprawienia Wlasnej krzywdy doznanej Wskutek naruszenia jego Wiasnego dobra osobistego poprzez zerwanie Wiezi rodzinnej, emocjonalnej, Iaczacej U0 O z matita. Kazdy eziowiek inaczej. ..na swoj sposob” przezywa smieré osoby bliskiej. Powod ijego siostra s'Wiade1< —W zeznaniach Wskazali. W jaki sposob powod przezyt smieré matki. jaki to miato wptyw na jego dalsze Zycie. Trauma powoda. stan jego uczué. si1a odc7.uWania kr/.yWt1_v doznanej W zwiqzku ze smiercia matki przeiycia sq zwiazane /. 1<onkretna_ jednostka. dlatego Wyka7.anie do7.nanej krzywdy  nie musi na gruneie rozpoznanej sprawy bye Wykazywane zaéwiadczeniem Iekarskim. Doswiadczenie Zyeiowe uezy. iz Smiere osoby bliskiej jest negatywnym przeiyeiem, zas powod dowodami osobowymi Wyltazat (W toku przestuchania k. 8485. zeznafi sWiadka_ k. 9899) swoja Itrzywtie. 9 P0‘ ZEI do Z2 A at P u a 1 pouotlowi jako synowi zmarłej _jest naruszenie dobra osobistego powoda poprzez he›f.po\-vrottie /.eru anie sze/.ególnie bliskiej więzi emocjonalnej. xx' relacjach rodzinnych. Vtfięz emocjonalna łącząca osoby bliskie, więź rodzinna. prawo do zycia w pełnej rodzinie jest dobrem osobistym. objętym dyspozyeją art. 23 k.c. W wyroku z dnia 25 maja 201 lr.. ll CSK 537/'10 ( lex nr 846563) Sąd Najw_\_-'zszy x\'yrazil pogląd. podziełany przez Sąd Apelacyjny. iz dobrem osobistym są pewne wartości niematerialne łączące się ściśle z jednostką ludzką. a niekiedy z osoba prawną. to trzeba p|^zyjąć. ze powstają i wygasają z podmiotem podlegającym ochronie i nie mogą przechodzić na inne osoby. Więź między' rodzicami a dzieckiem jest wartością niematerialną _,własną rodziców a skoro ona w utrwalonym juz orzecznictwie uznana została jako ich dobro osobiste podlegające ochronie prawa cywilnego, to jednym ze środków tej ochrony jest norma wynikająca z art. 448 k.e.” (także wyroki SN 2 2.l2.2009r.. I CSK. 149/O9. z 14.01.2010r.. IV CSK .`>07„"09. z 10.11.2010r.. ll CSK 248/10. uchwała SN z 22.10.2010r.. lll CZP 76/10. Biul. 2010/10/l1.wyrok SN z l1.()5.201 lr.. II CSK 621/10). Na gruncie rozpoznanej sprawy w sposób bezsporny. nieodwracalny uległa zerwania szczególna więź rodzinna, emocjonalna. łącząca powoda (wówczas osobę niepełnoletnia) z matką. Działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego powoda - więzi rodzinnej - było bezprawne i zawinione. co nie może budzić wątpliwości skoro sprawca zdarzenia, w wyniku którego matka powoda poniosła śmierć został skazany prawomocnym wyrokiem karnym znajduj ąeym się w aktach szkodowych pozwanej. Dlatego też zarzut pozwanej co do naruszenia art. 34 ust. l ustawy. a także art. 23 i 24 _Ę lk.e.na podzielenie nie zasługuje. Powód dochodził naprawienia własnej krzywdy doznanej wskutek naruszenia jego własnego dobra osobistego poprzez zerwanie więzi rodzinnej, emocjonalnej, łączącej (IQ O z matką. Kazdy człowiek inaczej. „na swój sposób” przeżywa śmierć osoby bliskiej. Powód ijego siostra świadek _W zeznaniach wska7.ali. w jaki sposób powód przeżył śmierć matki. _jaki to miało wpływ na _jego dalsze zycie. Trauma powoda. stan jego uczuć. siła odczuwania krzywdy doznanej w związku ze śmiercią matki- przeżycia są związane /. konkretną jednostką. dlatego wykazanie doznanej krzywdy - nie musi na gruncie rozpoznanej sprawy być wykazywane zaświadczeniem lekarskim. Doświadczenie życiowe uczy. iz śmierć osoby bliskiej jest negatywnym przezyciem. zaś powód dowodami osobowymi wykazał (w toku przesłuchania k. 84-85. zeznań świadka_ k. *D8-99) swoją krzywdę. 9 P0' ZEI do Ż.: A Hi P u a l --- STRONA 10 --- 7.7 Majae powyzsze na uwadze r0Wnie2 i zarzut naruszenia art. 23 k.c. i art. 24 § 1 k.c. na podzielenie nie zastuguje. Co do Wysokosei zasadzonej kwoty na podstawie art. 448 k.c. to Sad Ape1aey_jny zauwata. i2 spelnia ona kryterium .._odpoWiedniej sumy". bo uwzglednia rozmiar kr7._vWd)' doznanej przez powoda. ustaionej przez Sad Okregowy na gruncie rozpoznanej sprawy. Zasadzona kwota kompensuje krzywde doznana przez powoda. Podnieéé nalezy, iz korekta Wysokosci Zasadzonego zadoséuczynienia przez Sad Apeiaeyjny bytaby uzasadniona przy przyjeeiu — czego Sad nie czyni — Ze skariona przez apeluj aca kwota jest raiaco Wygorowana. Z przyezyn Wyzej omowionych zarzuty pozwanej o ile, 1<Westi0no,_Wa1y zasadnosé powodztwa i Wysokosé zasadzonego zadoséuezynienia nalezalo uznaé za bezzasadne. eo uzasadniato oddalenie apelacji W omowionym zakresie (art. 385 k.p.c.) Sad Apelaeyjny 2 urzedu uwzglednil zarzut naruszenia przepisu prawa materialncgo art. 481 § I k.c. W zw. z art. 455 k.c. 1 art. 817 § 1 1<.e. (art. 378 § 1 k.p.e. W zw. z art. 382 k.p.c.). Zadoséuczynienie zostato zasadzone od dnia nastepnego po doreczeniu pozwanej odpisu pozwu (k: 62  16.05.2011 r.). Powod nie wykazal by W postepowaniu przedsadowym W2)/W81 pozwana do zaplaty zadoééuezynienia W okreslonej kwocie. Z akt szkodowych o nr 5241869, a takze 0 nr 4422060 W Zaden sposob nie Wynika by oprocz zadania odszkodowania opartego o art. 446 § 3 k.c. powod domagat sie od pozwanej zadosouczynienia objetego zaskarionym Wyrokiem. A skoro tak, po doreczeniu odpisu pozwu pozwana powinna spetnié swiadeaenie W terminie trzydziestu dni, liczac od daty doreczenia odpisu pozwu. Pozwana W toku procesu nie tWierdzi1a. by po jej stronie Wystepowaty przesianki uzasadniajace zastosowanie art. 817 § 2 k.c. Z tej tez przyczyny ustawowe odsetki podlegaly zasadzeniu od 17 czerwca 201 1 r.. co uzasadnia1o uwzglednienie W tej ezeéei apelacji i zmiane zaskarzonego Wyroku (pkt 1 W’)/1'O1(Ll) (art. 386 § 1 k.p.c.). PoWyZsza zmiana nie miala Zadnego prze1oZenia na orzeczenie 0 kosztach procesu. O kosztach postepowania apelaeyjnego orzeczono na podstawie art. 100 zdanie 2k.p.c. W zw. 2 art. 108 § 1 k.p.e. Powod u1eg1 tylko co do nieznacznej ezesei swojego one koszty, ktore ograniczaja sit; do kosztow zastepstwa procesowego przed Sadem drugiej instancji (§ 2.1.2. § 55.1 W '/W Z § 13.1.2) rozporzadzenia 1\/Iinistra Sprawiedliwosei Z 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie optat za roszczenia, zatem pozwana Winna zwrocié mu poniesi 10 ""5 1.1;» 4:" ¬.7 Mając powyższe na uwadze również i zarzut naruszenia art. 23 k.e. i art. 24 § 1 k.e. na podzielenie nie zasługuje. Co do wysokości zasądzonej kwoty na podstawie art. 448 k.e. to Sąd Apelacyjny zauważa. iż spełnia ona kryterium _.odpowiedniej sumy”. bo uwzględnia rozmiar krzywdy doznanej przez powoda. ustalonej przez Sąd Okręgowy na gruncie rozpoznanej sprawy. Zasądzona kwota kompensuje krzywdę doznaną przez powoda. Podnieść nalezy, iz korekta wysokości zasądzonego zadośćuczynienia przez Sąd Apelacyjny byłaby uzasadniona przy przyjęciu ~ czego Sąd nie czyni - że skarzona przez apeluj ącą kwota jest rażąco wygórowana. Z przyczyn wyżej omówionych zarzuty pozwanej o ile, kwestionoyvały zasadność powództwa i wysokość zasądzonego zadośćuczynienia należało uznać za bezzasadne. co uzasadniało oddalenie apelacji w omówionym zakresie (art. 385 k.p.c.) Sąd Apelacyjny z urzędu uwzględnił zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego art. 481 § 1 k.e. W zw. z art. 455 k.e. i art. 817 § 1 k.e. (art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c.). Zadośćuezynienie zostało zasądzone od dnia następnego po doręczeniu pozwanej odpisu pozwu (k: 62 - 16.05.2011 r.). Powód nie wykazał by w postępowaniu przedsądowym wzywał pozwaną do zapłaty zadośćuczynienia W określonej kwocie. Z akt szkodowych o nr 5241869, a także o nr 4422060 w żaden sposób nie wynika by oprócz żądania odszkodowania opartego o art. 446 § 3 k.e. powód domagał się od pozwanej zadośćuczynienia objętego zaskarżonym wyrokiem. A skoro tak, po doręczeniu odpisu pozwu pozwana powinna spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty doręczenia odpisu pozwu. Pozwana w toku procesu nie twierdziła. by po jej stronie występowały' przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 817 § 2 k.e. Z tej też przyczyny ustawowe odsetki podlegały zasądzeniu od 17 czerwca 201 1 r.. co uzasadniało uwzględnienie w tej części apelacji i zmianę zaskarzonego wyroku (pkt 1 wyroku) (art. 386 § l k.p.c.). Powyższa zmiana nie miała zadnego przełożenia na orzeczenie o kosztach procesu. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 zdanie 2k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. Powód uległ tylko co do nieznacznej części swojego one koszty. które ograniczają się do kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem drugiej instancji (§ 2.1.2. § 5-5) W 'f-W z § l3.1.2) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za roszczenia, zatem pozwana winna zwrócić mu poniesi 10 ""`> Ŝ.L› „cr --- STRONA 11 --- i .11 fine; >.‘u J6.i 1 W H/.\1111\>4C1 i1<1\‘~01\¢1C1\'10 0111/. po11o.veiii;1 prze/. Skarb 1J£1115l\\<'.1 Itos/.10\\ 111L‘U]'11£1t_‘U11t3_1 ]3t1E1?t1L‘_\' 1 '" >4. 1348 x poin. '/.m.). )]‘;1\\'11U_1 uti/icloncj z ur/.edu (1_)‘/,. 1.’. 1\r 163. pt 4 Š. .il mur; '›.'u :wł-.i 1 Ÿ t'/.\1H1\>ŚCÍ Ł1<l\`~Ul\¿1Cl~'iU um/_ poiiomsiiia przez Skarb 1-'aiistua kos/.ton tiieopłaeonej pomnet* 1 '¬ iz. 1348 z póżn. '/.m.). iratinej ud/ieloiiej z ur'/_.edit (l_)`/,. lf. i\r 163. pt 4