Postanowienie I C 1139/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w Krakowi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1139/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2019 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Elżbieta Bednarczuk Protokolant: Małgorzata Krupowies po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2019 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Ż. Z. przeciwko P. P. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I oddala powództwo II zasądza od powódki Ż. Z. na rzecz pozwanego P. P. kwotę 4 337 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego III przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz radcy prawnego J. H. wykonującego zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. (...) w K., kwotę 3 394, 80 zł. tytułem wynagrodzenia za udzielenie powódce pomocy prawnej Sygn. akt I C 1139/18 UZASADNIENIE wyroku z dnia 17 stycznia 2020 r. Powódka Ż. Z. wniosła pozew przeciwko P. P. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę. Domagała się zasądzenia od pozwanego na jej rzecz kwoty 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, opublikowanie przez pozwanego na własny koszt na łamach Gazety (...) przeprosin powódki oraz zaniechanie przez pozwanego dalszej inwigilacji sfery prywatności powódki. W uzasadnieniu wskazała, że pozwany w sposób nielegalny, przy pomocy urządzeń wizualnych, na zlecenie męża powódki P. Z., dla potrzeb toczącego się postępowania rozwodowego, pozyskiwał informacje o życiu prywatnym powódki, które to informacje zostały następnie przekazane mężowi powódki i ujawnione w postępowaniu sądowym. W ocenie powódki powyższe działania pozwanego doprowadziły do naruszenia jej dóbr osobistych w postaci wizerunku, prywatności i dobrego imienia oraz zaburzyły jej poczucie bezpieczeństwa. W odpowiedzi na pozew pozwany P. P. wniósł o oddalenie powództwa. Wskazał, że czynności związane z obserwacją powódki, sporządzeniem raportu zawierającym pozyskane na jej temat informacje oraz przekazaniem go P. Z. odbywały się w oparciu o umowę o świadczenie usług detektywistycznych, zawartą z mężem powódki, w sposób w pełni zgodny z regulacją ustawy o usługach detektywistycznych. Informacje pozyskane przez pozwanego zostały następnie wykorzystane przez męża powódki w celu dochodzenia jego praw w postępowaniu sądowym i nie zostały ujawnione poza tym postępowaniem. W ocenie pozwanego nie można więc uznać działań podjętych przez niego względem powódki za bezprawne. Pozwany podniósł również, że obserwacje powódki --- STRONA 2 --- prowadził z miejsca publicznego, w trakcie podejmowania przez nią czynności w obejściu, gdzie była dla każdego widoczna, w sposób, który nie był dla niej uciążliwy, a tym samym nie naruszał jej prywatności. Z kolei w sporządzonym przez pozwanego raporcie brak jest jakichkolwiek treści niezgodnych z prawdą, czy też mogących naruszyć dobra osobiste powódki, w tym w szczególności jej wizerunek i dobre imię. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany P. P. dysponuje licencją detektywa nr (...), wystawioną w dniu 2 grudnia 2014 r. przez (...) Komendanta Wojewódzkiego Policji. Od 2017 r. prowadzi biuro detektywistyczne. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest wpisana do rejestru działalności regulowanej w zakresie usług detektywistycznych, prowadzonego przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dowód: licencja detektywa nr (...), k.93-94; zeznania pozwanego P. P. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100-101 W kwietniu 2018 r. do prowadzonego przez pozwanego biura detektywistycznego zgłosił się P. Z.. Mężczyzna zlecił pozwanemu ustalenie, w jaki sposób Ż. Z. (żona zleceniodawcy) funkcjonuje w obrębie swojego miejsca zamieszkania w dniach 14 kwietnia 2018 r. i 21 kwietnia 2018 r. w celu zweryfikowania, czy kobieta cierpi na poważną infekcję układu oddechowego. P. Z. wskazał, że powyższe informacje są mu potrzebne do przedstawienia w postępowaniu sądowym. Ż. Z. z uwagi na chorobę odwołała bowiem zaplanowane na 14 kwietnia 2018 r. i 21 kwietnia 2018 r. kontakty P. Z. oraz jego rodziców ze wspólną córką małżonków Z., pozostającą pod opieką matki. Dowód: sprawozdanie do zlecenia nr 3/04/18, k. 12-18; zeznania pozwanego P. P. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100-101 W okresie od 9 kwietnia do 23 kwietnia 2018 r. Ż. Z. pozostawała w leczeniu z rozpoznaniem zapalenia oskrzeli. Dowód: zaświadczenie lekarskie z dnia 11 kwietnia 2018 r., k. 11 W dniach 14 kwietnia 2018 r. i 21 kwietnia 2018 r. biuro detektywistyczne prowadziło obserwacje powódki w obrębie obejścia domu, w którym zamieszkiwała. Działania były wykonywane w odległości kilkudziesięciu metrów od posesji. W trakcie obserwacji Ż. Z. wychodziła z domu na podwórko, gdzie dokonywała domowych czynności gospodarczych, takich jak zamiatanie przed wejściem do domu, porządkowanie garażu czy drobne prace za budynkiem gospodarczym. Kobieta zajmowała się również dzieckiem oraz rozwieszała pranie. Dowód: sprawozdanie do zlecenia nr 3/04/18, k. 12-18; zeznania powódki Ż. Z. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100; zeznania pozwanego P. P. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100-101 Z powyższych obserwacji została sporządzona dokumentacja filmowa i fotograficzna, jak również sprawozdanie, w którym stwierdzono, że Ż. Z. sprawnie i bez oporów wykonywała czynności gospodarcze na terenie posesji, a jej stan zdrowia nie wskazywał na to, że mogła być na zwolnieniu lekarskim w związku z chorobą układu oddechowego. Dowód: sprawozdanie do zlecenia nr 3/04/18, k. 12-18; zeznania pozwanego P. P. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100-101 Sprawozdanie z obserwacji oraz dokumentacja filmowa i fotograficzna zostały przez pozwanego przekazane wyłącznie P. Z.. Zostały one następnie wykorzystane przez P. Z. na potrzeby postępowania sądowego, toczącego się z powództwa P. Z. przeciwko Ż. Z. przed Sądem Okręgowym w Warszawie, VI Wydziałem Cywilnym Rodzinnym – Odwoławczym pod sygn. VI C 2098/16. Dowód: zeznania pozwanego P. P. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100-101, pismo procesowe P. Z. z dnia 25 maja 2018 r., k. 7-9; zeznania powódki Ż. Z. z dnia 17 stycznia 2020 r., protokół k. 100 W dniu 31 lipca 2018 r. Prokuratura Rejonowa w Wieliczce odmówiła wszczęcia dochodzenia z zawiadomienia Ż. Z. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nielegalnego pozyskania informacji. Dowód: postanowienie z dnia 31 lipca 2018 r., k. 66 - 69 --- STRONA 3 --- Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów oraz z przesłuchania stron. Treść i autentyczność dokumentów nie była kwestionowana przez strony i dokumenty te zostały przyjęte jako wiarygodne dowody w sprawie. Oceniając przesłuchania stron, Sąd przyjął, że zasługują one na wiarę. Powódka Ż. Z. przedstawiła swoje własne przeżycia i odczucia związane z przeprowadzonymi czynnościami detektywistycznymi oraz jak według powódki prowadzone były czynności obserwacyjne przez pozwanego. Z kolei pozwany P. P. opisał jak wyglądały działania podjęte przez niego oraz jego pracowników, że były one prowadzone zgodnie ze zleceniem udzielonym mu przez P. Z. – męża powódki, któremu zostało przekazane sprawozdanie ze zlecenia. Podał również, iż z całokształtu obserwacji można było stwierdzić, że powódka nie ma poważnych dolegliwości układu oddechowego. Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W pozwie powódka Ż. Z. wskazała, że pozwany na zlecenie jej męża P. Z. pozyskiwał informacje o jej życiu prywatnym dla potrzeb toczącego się postepowania rozwodowego. Powódka zarzuciła, że działania pozwanego polegające na wykonywaniu zdjęć fonograficznych, podjeżdżanie samochodem osobowym pod dom powódki były działaniami nielegalnymi i sprzecznymi z ustawą zasadniczą, ustawą o usługach detektywistycznych oraz przepisami art. 23 i art. 24 Kodeksu cywilnego, a także , że zadaniem prywatnego detektywa nie jest stawianie diagnoz lekarskich, pozwany ujawnił wizerunek powódki, wiadomości o jej stanie zdrowia i prywatności. Pozwany P. P. wnosząc o oddalenie powództwa wskazał, że jest licencjonowanym detektywem i działał na podstawie umowy zawartej z mężem powódki P. Z. i wszystkie jego działania nie były działaniami bezprawnymi. Zgodnie z art. 23 kc dobra osobiste człowieka jak w szczególności zdrowie, wolność cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Natomiast art. 24 § 1 kc stanowi, że ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. W przepisie tym zostało ustanowione domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego. Domniemanie to podlega obaleniu przez wykazanie uprawnienia do określonego działania. Zatem na powodzie spoczywa obowiązek wykazania, że poprzez działania lub zaniechania pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, zaś na pozwanym, spoczywa ciężar wykazania, że jego działanie lub zaniechania nie były bezprawne. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2163, j. t. ) usługami detektywistycznymi są czynności polegające na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowane na podstawie umowy zawartej ze zleceniodawcą, w formach i w zakresach niezastrzeżonych dla organów i instytucji państwowych na mocy odrębnych przepisów. Informacje takie pozwany pozyskał i przedstawił w sprawozdaniu z dnia 5 maja 2018 r. Jak wynika ze sprawozdania do zlecenia, datowanego na dzień 5 maja 2018 r., które pozwany otrzymał od P. Z., celem zlecenia było podjęcie działań zmierzających do udokumentowania i ustalenia przebiegu faktycznego funkcjonowania w ciągu dni 14 kwietnia 2018 r. i 21 kwietnia 2018 r. Ż. Z., która w tym czasie była na zwolnieniu lekarskim w swoim domu. Ustalenia były prowadzone na podstawie obserwacji i w ich wyniku, pozwany ustalił, że pozwana wychodziła z domu na podwórko, wykonywała czynności gospodarcze – zamiatała posesję przed wejściem do domu, robiła porządki w garażu, opiekowała się dzieckiem wywieszała pranie, a czynności wykonywała swobodnie bez najmniejszych problemów. W podsumowaniu i wnioskach pozwany stwierdził, że --- STRONA 4 --- mimo korzystania ze zwolnienia lekarskiego, gdzie była opisana poważna dolegliwość choroby układu oddechowego, to powódka wykonywała czynności sprawnie i bez najmniejszych oporów, a fakt ten pozwany stwierdzał na podstawie samej obserwacji, na miejscu działań. W ocenie Sądu zawarte w sprawozdaniu podsumowanie i wnioski, kwestionowane przez powódkę i wskazywane jako naruszające jej dobra osobiste takie jaki wizerunek i dobre imię, jej zdrowie, nie naruszają dóbr osobistych powódki. Pozwany, wbrew twierdzeniom powódki, nie stawiał diagnozy lekarskiej, a jedynie stwierdzał, wskazując, iż czyni to na podstawie swoich obserwacji, że powódka sprawnie i bez najmniejszych oporów wykonywała czynności gospodarcze na terenie swojego domu. Świadomość powódki, iż była obserwowana na terenie swojej posesji, że były wykonywane zdjęcia z tej obserwacji, mogła wywoływać u powódki dyskomfort, niezadowolenie, czy też obawy, że jest nadal obserwowana. Jednakże wszystkie działania podjęte przez pozwanego były działaniami mającymi podstawy prawne i tym samym nie można im przypisać bezprawności. Powódka powołując się na ustawę zasadniczą nie wskazała, które zapisy tej ustawy, czy też ustawy o usługach detektywistycznych zostały naruszone, w szczególności, aby pozwany naruszył przepisy dotyczące obowiązków detektywa zawartych w art. 6 – 13 tej ustawy. Skoro pozwany działał w granicach obowiązującego prawa, to brak podstaw do przyjęcia bezprawności działania pozwanego.. Na marginesie wskazać należy, że powódka domagała się nieadekwatnego usunięcia naruszenia dóbr osobistych poprzez publikację oświadczenia pozwanego na łamach Gazety (...), gdy tymczasem pozwany wykonał zlecenie zgodnie z jego treścią i przekazał sprawozdanie P. Z., przedstawionego następnie przez P. Z. w sprawie rozwodowej. Zatem pozwany nie rozpowszechniał żadnych informacji przedstawionych w sprawozdaniu z dnia 5 maja 2018 r. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia ( art. 448 kc ). Ponieważ nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki bezprawnym działaniem pozwanego, również żądanie o zapłatę zadośćuczynienia nie mogło być uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie powołanych przepisów oddalił powództwo w całości O kosztach postępowania w punkcie II sentencji wyroku orzeczono na podstawie 98 kpc, na którą złożyły koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 2 pkt 5 oraz § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.( Dz. U. 2015 po. 1800 z póź. zm. ). W punkcie III wyroku Sąd orzekł na podstawie § 8 pkt 5, § 14 ust. 1 pkt 2, § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.