Wyrok I C 1125/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocław

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1125/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 grudnia 2016 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSR del. Marzena Sznajderska Protokolant Piotr Józwik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa A. I. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Generalnemu Służby więziennej o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. nie obciąża powoda kosztami postępowania na rzecz strony pozwanej. I C 1125/14 UZASADNIENIE Powód A. I. wystąpił z pozwem przeciwko Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej o zobowiązanie pozwanego do przeproszenia powoda za dokonane naruszenie dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego, w ciągu 7 dni, od dnia uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej (...) w dziale „Ogłoszenia i komunikaty”, czcionką V., rozmiar „small” z pojedynczą interlinią tekstu: „Wyrażam ubolewanie, że Centralny Zarząd Służby Więziennej dopuścił się naruszenia dóbr osobistych Pana A. I. poprzez umieszczenie go w jednostkach penitencjarnych nie spełniających standardów cywilizowanego państwa i za wszystkie wyrządzone Panu A. I. szkody niematerialne szczerze przepraszam” dostępnego na stronie przez 30 dni. Wniósł ponadto o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 60 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Zażądał również, zasądzenia od pozwanego kwoty 5 000 zł na rzecz Fundacji (...), organizacji pożytku publicznego, KRS (...). Powód wskazał, że odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym we W. oraz w Zakładzie Karnym we W., które naruszały jego dobra osobiste. Cele w których był osadzony nie spełniały standardu 3 m 2 powierzchni mieszkalnej na osobę. Wynikały z tego trudności przy przygotowywaniu posiłków, brak komfortu psychicznego, trudności w zachowaniu prywatności i intymności . Skutkowało to dyskomfortem oraz narażeniem na uszczerbek na zdrowiu. Powód z uwagi na małą powierzchnię celi doznawał uszczerbków na zdrowiu w postaci podbiegnięć krwawych na całym ciele i rozcięcia głowy. Na terenie Aresztu Śledczego we W. powód był poddawany wielokrotnym kontrolom osobistym, podczas których był zmuszany do rozbierania się do naga w obecności funkcjonariuszy Służby Więziennej. Doprowadziło to do naruszenia prywatności i intymności powoda. Również w czasie wizyty lekarskiej obecni byli funkcjonariusze. Kąciki sanitarne nie były w należyty sposób odseparowane od reszty celi, co powodowało utrzymywanie się nieprzyjemnego zapachu i konieczność rozbierania się, mycia ciała i załatwiania potrzeb fizjologicznych w obecność współosadzonych. Cele były --- STRONA 2 --- zagrzybione, panowała wilgoć i robactwo. W Areszcie Śledczym we W. insekty pojawiały się w przegniłych ściankach oddzielających kącik sanitarny, ale też w ubraniach, materacach i jedzeniu oraz obłaziły ciało powoda gdy spał. Łóżka piętrowe nie zabezpieczały śpiącego przed upadkiem. W ścianach, podłogach, przy framugach okien były dziury. Nie działał megafon. Pościel była brudna, wilgotna, z materaców wystawały sprężyny. W czasie remontu w Areszcie Śledczym w rurach kanalizacyjnych pojawiły się szczury. Cele nie były wietrzone z uwagi na brak odpowiedniej cyrkulacji powietrza. Przez nieszczelne okna, podczas deszczu, woda przedostawała się do celi. W małych oknach znajdowały się siatki oraz blindy, przez które nie przedostawały się promienie słoneczne. W celi było słabe sztuczne światło. Osadzeni, aby czytać musieli używać lamp jarzeniowych co pogarszało wzrok. Powód nie miał zapewnionego dostępu do środków czystości i ciepłej wody w celi. Kąpiel odbywała się raz w tygodniu. Nie rzadko powód musiał iść do innego pawilonu, aby się wykąpać, co wywoływało u niego liczne przeziębienia i grypy i doprowadziło do spadku odporności. Zdrowych więźniów osadzano w jednych celach z chorymi na choroby zakaźne, np. gruźlicę, co miało miejsce w Zakładzie Karnym (...) we W.. Również opieka medyczna była nieprofesjonalna. Na wszelkie dolegliwości powód otrzymywał jedynie środki przeciwbólowe. W Areszcie Śledczym nie udzielono powodowi pomocy gdy uskarżał się na ból kręgów szyjnych oraz zażądał usunięcia brodawek z dłoni, a w Zakładzie Karnym (...) we W. nie przestrzegano przez pewien okres normy żywieniowej zaleconej przez lekarza. Z uwagi na bardzo małą ilość personelu medycznego powód miał ograniczony dostęp do lekarza. W Zakładzie Karnym (...) we W. świetlica funkcjonowała jedynie przez kilka miesięcy, a w Areszcie Śledczym we W. nie było jej wcale. Powód ukończył dwutygodniowy kurs fryzjerski i pracował najpierw społecznie, potem odpłatnie, a następnie został bezpodstawnie zwolniony. Przebywanie w jednostkach penitencjarnych pogarsza stan fizyczny i psychiczny powoda. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości. Zarzuciła również brak legitymacji biernej Dyrektora Generalnego Służby Więziennej, którego działalność nie polega na zapewnieniu praworządnego wykonania kary pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania, a ewentualne odszkodowania wypłacane są, zgodnie z klasyfikacją budżetową wypłacane są ze środków przydzielonych na działalność jednostkom organizacyjnym, z których działalnością wiąże się określone roszczenie. Ponadto strona pozwana podniosła również zarzut przedawnienia roszczenia, co do okoliczności, które miały miejsce dawniej, niż trzy lata przed wniesieniem pozwu, tj trzy lata przed 15 lipca 2014 r. Strona pozwana zarzuciła, że powód nie wykazał przesłanek do przyznania zadośćuczynienia, tj. krzywdy, związku przyczynowego i winy sprawcy. Działaniom strony pozwanej nie można przypisać cech bezprawności. Istotne jest przyjęcie kumulatywnej oceny zaistniałych warunków. Niezasadne jest również żądanie zasadzenia kwoty 5 000 zł na rzecz fundacji, z którą związany jest pełnomocnik powoda, gdyż prowadziłoby to do obejścia przepisów prawa dotyczących stawek i zasad zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Zdaniem strony pozwanej, niedopuszczalne jest również żądanie zamieszczenia ogłoszenia na stronie internetowej, w dziale „Ogłoszenia i komunikaty”, gdyż takiego działu nie ma, a podmiot któremu przysługują uprawnienia do strony internetowej mógłby żądać dowolnej kwoty na modyfikację strony internetowej. Powód przebywał w Areszcie Śledczym we W. w okresach od 3 stycznia 2008 r. do 15 lipca 2009 r. i od 24 marca 2010 r. do 21 maja 2010 r. Po 2009 r. powód nie przebywał w celi przeludnionej. Co do wcześniejszego okresu nie ma możliwości zweryfikowania tej okoliczności, z uwagi na braki tych danych w systemie. Z uwagi na znaczną rozpiętość czasową strona pozwana nie ma możliwości ustalenia, jaki był stan techniczny ścian w celach, ale obecnie zależy od dbałości przez samych osadzonych. Strona pozwana ma podpisaną umowę z firmą przeprowadzającą raz w tygodniu prace związane z dezynsekcją i deratyzacją w pomieszczeniach, co do których została zgłoszona taka potrzeba. W celach w celu wentylacji są otwierane okna oraz kontrolowana jest sprawność wentylacji grawitacyjnej. Intensywność ogrzewania w miesiącach zimowych jest regulowana przez automatykę węzła cieplnego. Stolarka okienna jest sprawna, a jej ewentualne uszkodzenia usuwane są na bieżąco. Blindy w oknach uniemożliwiają kontaktowanie się współosadzonych pomiędzy sobą i osobami spoza jednostki. Oświetlenie w celi spełnia normy wymagane do czytania. Środki czystości wydawane są co miesiąc. Nie ma obowiązku wyposażania cel w suszarki do bielizny. Środki higieny osobistej wydawane są w razie zgłaszania takiej potrzeby przez osadzonego. Nie ma obowiązku wyposażenia cel w ciepłą wodę, a na wniosek osadzonego jest wyrażana zgoda na posiadanie czajników elektrycznych i grzałek. Raz w tygodniu jest możliwość korzystania z łaźni. W obu jednostkach powód miał zapewniony dostęp do służby zdrowia. W Zakładzie Karnym (...) we W. powód przebywał w okresach od 15 lipca 2009 r. do 24 marca 2010 r. i od 21 maja 2010 r. do 18 czerwca 2013 r. Od 6 grudnia 2009 r. w jednostce nie wystąpiło zjawisko przeludnienia. Cele były wyposażone w wymagany, sprawny techniczne, sprzęt kwaterunkowy. Osadzeni otrzymywali --- STRONA 3 --- niezbędne środki czystości i higieny osobistej. Kąciki sanitarne były oddzielone trwała zabudową z płyt pcv lub murowanymi ścianami, a do toalety wchodziło się poprzez zamykane drzwi. Wszystkie cele posiadały wentylację grawitacyjną, a okna zapewniały możliwość wietrzenia. Zawilgocenie powodowali sami osadzeni zamykający kratki wentylacyjne. W celach zajmowanych przez powoda nie występowało zawilgocenie, grzyb pleśniowy ani domowy. Pomieszczenia nosiły normalne ślady użytkowania. Raz w tygodniu skazani korzystali z kąpieli, w celach mieli dostęp do bieżącej, zimnej wody, a za zgodą mogli korzystać z czajników elektrycznych. Wyspecjalizowana firma wykonywała zabiegi dezynfekcji, dezynsekcji i deratyzacji. W celach zajmowanych przez powoda, w okresie jego pobytu, nie była przez osadzonych zgłaszana potrzeba wykonywania powyższych zabiegów. Powód został wycofany z zatrudnienia w charakterze fryzjera z uwagi na negatywne zachowania, czym nadużył zaufanie administracji. Powód miał możliwość uczestniczenia w zajęciach sportowych piłki siatkowej i koszykówki, turniejach tenisa stołowego i szachowych oraz akcjach charytatywnych. Mógł również zaprenumerować określoną gazetę. Powód był leczony w związku z infekcjami górnych dróg oddechowych i konsultowany laryngologicznie. Nie był osadzony z osobami chorymi na choroby zakaźne. U powoda nie stwierdzono choroby psychicznej. Korespondencja powoda z obrońcą lub pełnomocnikiem nie była cenzurowana. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 30 września 2009 r. Dyrektor Zakładu Karnego (...) we W. zadecydował o umieszczeniu osadzonych w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od 1 października 2009 r. do 5 grudnia 2009 r. w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . O powyższym został zawiadomiony Sąd Okręgowy V Wydział Penitencjarny we W.. dowód: pismo z dnia 30 września 2009 r. k- 80 Odbywający karę dożywotniego pozbawienia wolności w związku z zabójstwem i dokonaniem rozboju powód A. I. osadzony był w Areszcie Śledczym we W. w okresie od dnia 3 stycznia 2008 roku do dnia 15 lipca 2009 roku i od dnia 24 marca 2010 roku do dnia 21 maja 2010 roku, a w okresie od dnia 15 lipca 2009 roku do dnia 24 marca 2010 roku i od dnia 21 maja 2010 roku do dnia 18 czerwca 2013 roku w Zakładzie Karnym (...) we W.. Do 2010 roku w Areszcie Śledczym we W. i w Zakładzie Karnym (...) we W. występowało przeludnienie cel mieszkalnych. Początkowo w 2008 r. powód przebywał w celi z 3 innymi osadzonymi, a następnie przeniesiony został do celi zajmowanej przez 12 innych osób. Od dnia 5 września 2008 roku do dnia 24 października 2008 roku powód przebywał w celi o powierzchni 18,8 m2 przeznaczonej do pobytu 7 osadzonych, od dnia 24 października 2008 roku do dnia 9 lipca 2009 roku w celi o powierzchni 18,58 m2 przeznaczonej do pobytu 7 osadzonych, od dnia 9 lipca 2009 roku do dnia 15 lipca 2009 roku w celi o powierzchni 19,50 m2 przeznaczonej do pobytu 7 osadzonych, od dnia 15 lipca 2009 roku do dnia 17 lipca 2009 roku w celi o powierzchni 16,09 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 17 lipca 2009 roku do dnia 24 marca 2010 roku w celi o powierzchni 16,32 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 24 marca 2010 roku do dnia 30 marca 2010 roku w celi o powierzchni 28,06 m2 przeznaczonej do pobytu 9 osadzonych, od dnia 30 marca 2010 roku do dnia 11 maja 2010 roku w celi o powierzchni 8,4 m2 przeznaczonej do pobytu 2 osadzonych, od dnia 11 maja 2010 roku do dnia 19 maja 2010 roku w celi o powierzchni 8,63 m2 przeznaczonej do pobytu 2 osadzonych, od dnia 19 maja 2010 roku do dnia 21 maja 2010 roku w celi o powierzchni 22,68 m2 przeznaczonej do pobytu 7 osadzonych, od dnia 21 maja 2010 roku do dnia 27 maja 2010 roku w celi o powierzchni 16,8 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 27 maja 2010 roku do dnia 25 maja 2012 roku w celi o powierzchni 16,32 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 25 maja 2012 roku do dnia 31 maja 2012 roku w celi o powierzchni 16,08 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 31 maja 2012 roku do dnia 21 czerwca 2012 roku w celi o powierzchni 16,25 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 21 czerwca 2012 roku do dnia 18 kwietnia 2013 roku w celi o powierzchni 16,32 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych, od dnia 18 kwietnia 2013 roku do dnia 4 czerwca 2013 roku wraz z bratem Ł. I. w dwuosobowej izolatce medycznej o powierzchni 8,03 m2, od dnia 4 czerwca 2013 roku do dnia 18 czerwca 2013 roku w celi o powierzchni 16,08 m2 przeznaczonej do pobytu 5 osadzonych. --- STRONA 4 --- Kilkukrotnie proponowano powodowi i jego bratu przeniesienie do innej celi niż izolatka medyczna, ale propozycje te były odrzucane. dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach, k. 62, wyjaśnienie z 10.12.2014 r., k. 66, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 30.09.2009 r., k. 80, skarga powoda z 10.06.2013 r., k. 108, 109, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 24.07.2013 r., k. 104, 105, sprawozdanie z 24.07.2013 r., k. 106, 107, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 12.08.2013 r., k. 141, 142, zeznania świadka A. Ś. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208, zeznania świadka E. K. – utrwalony przebieg rozprawy z 11.05.2015 r., k. 256, 257, zeznania świadka P. C. – utrwalony przebieg rozprawy z 2.06.2015 r., k. 265 – 267, zeznania świadka Ł. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 15.01.2016 r., k. 380 – 386, zeznania świadka D. U., k. 514, 515, przesłuchanie powoda A. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 5.07.2016 r., k. 454 – 456 Podczas pobytu powoda w Areszcie Śledczym we W. ściany cel mieszkalnych, w których osadzony był powód znajdowały się w stanie dostatecznym bądź zadowalającym. Okresowe zawilgocenia ścian występowały jedynie w okolicach zlewów i wynikały z nadmiernego rozchlapywania wody. Zawilgocenie usuwane było na bieżąco. W celach okresowo występowały insekty. Wykonywane były doraźne zabiegi dezynsekcyjne. Z czasem zaczęto dokonywać zabiegi deratyzacji, dezynfekcji i dezynsekcji pomieszczeń oraz ich wyposażenia, w tym materacy o częstotliwości 1 razu w tygodniu. W celach zapewniona była wymiana powietrza poprzez otwierane okna i sprawną wentylację grawitacyjną. Corocznie przeprowadzane były przeglądy instalacji wentylacyjnej. Pomieszczenia ogrzewane były przez zdalaczynne centralne ogrzewanie i temperatura w celach uzależniona była od warunków atmosferycznych. Temperatura w pomieszczeniach nie spadała poniżej wartości przepisowych. Cele mieszkalne były wyposażone w szczelną, otwieraną, drewnianą stolarkę okienną, której ewentualne uszkodzenia były na bieżąco usuwane. Przesłony i kraty kloszowe w oknach zamontowano w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 roku w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej. W calach zapewniane było oświetlenie, którego natężenie spełniało normy przewidziane dla miejsc przeznaczonych do czytania. Wydawano środki utrzymania czystości cel mieszkalnych (płyn do WC, proszek do szorowania, worki na śmieci, zmiotki, szufelki, szczotki do WC, szmaty), które można było również zakupić w kantynie. Cele mieszkalne zaopatrzone były w sprzęt kwaterunkowy zgodny z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Środki higieny wydawano zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. W celach mieszkalnych zapewniony był stały dostęp do zimnej wody. Wyrażona była zgoda na posiadanie przez osadzonych czajników elektrycznych i grzałek. Zapewniona była możliwość wzięcia raz w tygodniu ciepłej kąpieli w łaźni. Kąciki sanitarne wydzielone były za pomocą ścianek i zasłon materiałowych, a w Zakładzie Karnym (...) – murowanymi ścianami z drzwiami. Osadzeni mieli możliwość korzystania ze świetlicy raz w tygodniu. --- STRONA 5 --- dowód: wyjaśnienia z 10.12.2014 r., k. 68 – 71, zeznania świadka M. A. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208, zeznania świadka P. D. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208, zeznania świadka P. C. – utrwalony przebieg rozprawy z 2.06.2015 r., k. 265 – 267, zeznania świadka K. G. – utrwalony przebieg rozprawy z 4.11.2016 r., k. 494 – 497, zeznania świadka D. U., k. 514, 515, przesłuchanie powoda A. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 5.07.2016 r., k. 454 – 456 W czasie odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym (...) we W. powód przebywał w celach mieszkalnych wyposażonych zgodnie z normami określonymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych w podstawowy i sprawny technicznie sprzęt kwaterunkowy. Do dyspozycji osadzonych pozostawał sprzęt konieczny do utrzymania czystości w celi (wiadro na śmieci, szczotka, zmiotka, szufelka, szczotka klozetowa) i wydawane na bieżąco środki chemiczne (płyn do WC, proszek do czyszczenia umywalki, płyn do mycia naczyń). Co miesiąc powód otrzymywał mydło toaletowe, nożyk do golenia, 200 g proszku do prania i rolkę papieru toaletowego. Z czasem do przydziału miesięcznego dołączono dodatkową rolkę papieru toaletowego i szampon do mycia włosów. Pasta do zębów i krem do golenia wydawane były na prośbę osadzonego. W przypadku większego zużycia środków czystości każdy osadzony mógł złożyć wniosek o ich uzupełnienie. W okresie od dnia 25 maja 2012 roku do dnia 31 maja 2012 roku i od dnia 4 czerwca 2013 roku do dnia 18 czerwca 2013 roku powód przebywał w celach mieszkalnych, w których kącik sanitarny oddzielony był od części mieszkalnej trwałą zabudową z zamontowanych na konstrukcji metalowej płyt drewnopochodnych o wysokości 160 – 180 cm. Kąciki wyposażone były w zamykane drzwi, które na czas koniecznej naprawy demontowano i zastępowano materiałowymi przegrodami. Kącik sanitarny w izolatce medycznej ze względu na funkcje tego pomieszczenia oddzielony był przegrodą materiałową. Konstrukcja okien umożliwiała ich swobodne otwieranie. W celi spełniającej funkcję izolatki medycznej zamontowane było nowe okno, którego stolarka wykonana była z tworzyw sztucznych. W zajmowanych przez powoda celach nie występowało zawilgocenie lub zagrzybienie. Stan techniczny cel był zadowalający. Pomieszczenia nie były zniszczone i nosiły ślady normalnego użytkowania. Nie występowały braki w sprzęcie i jego usterki. Wszystkie cele wyposażone były w umywalki z dostępem do nielimitowanej zimnej wody, a osadzeni mogli użytkować w celu podgrzania wody czajniki elektryczne i grzałki. Od dnia 15 lipca 2009 roku do dnia 25 maja 2012 roku i od dnia 31 maja 2012 roku do dnia 18 kwietnia 2013 roku powód przebywał w Zakładzie Karnym (...) w pawilonie C w celach zaopatrywanych w ciepłą wodę bieżącą trzy razy dziennie w wymiarze 1 godziny. Okna były nowe, wykonane z tworzyw sztucznych i wpuszczały do cel dużo światła słonecznego. Kąciki sanitarne były oddzielone od części mieszkalnej zabudową murowaną od podłogi do sufitu i zamykanymi drzwiami drewnianymi. Osadzeni mieli możliwość swobodnego włączania i wyłączania oświetlenia sztucznego zarówno w obrębie części mieszkalnej, jak i kącika sanitarnego. Osadzeni raz w tygodniu mogli korzystać z trwającej 5 do 7 minut kąpieli w ciepłej wodzie w łaźni. Pomieszczenia przeznaczone do kąpieli były myte i dezynfekowane na bieżąco, a ich stan techniczny nie budził zastrzeżeń. W Zakładzie Karnym (...) we W. okresowo przeprowadzane były zabiegi dezynsekcji, dezynfekcji i deratyzacji. Czynności te przeprowadzano również incydentalnie w przypadku pojawienia się gryzoni bądź insektów. W celach, w których osadzony był powód nie występowało robactwo. Powód miał możliwość uczestniczenia w zajęciach kulturalno – oświatowych i przysługiwała mu 1 godz. spaceru na dobę. dowód: notatka służbowa z 12.12.2014 r., k. 82, 83, --- STRONA 6 --- zeznania świadka A. Ś. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208, zeznania świadka E. K. – utrwalony przebieg rozprawy z 11.05.2015 r., k. 256, 257, zeznania świadka Ł. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 15.01.2016 r., k. 380 – 386, przesłuchanie powoda A. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 5.07.2016 r., k. 454 – 456 Wszystkie cele posiadały sprawną wentylację grawitacyjną o odpowiedniej przepustowości, a przewody kominowe były szczelne, co wykazywały przeprowadzane co roku kontrole kominiarskie. Przeglądy kominiarskie również przeprowadzane były w celach. W dniach 29 września 2009 r., 18 listopada 2010 r., 22 marca 2010 r., listopadzie 2011 r., 17 marca 2011 r., listopadzie 2012 r., 27 marca 2012 r., listopadzie 2013 r. i w marcu 2013 r. w Zakładzie Karnym (...) we W. przeprowadzono okresową kontrolę przewodów kominowych: dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych. Stwierdzono, że przewody są drożne i nadają się do dalszej eksploatacji. dowód: protokół k- 85 protokół k- 87 protokół k-89 protokół k-91 protokół k-93 protokół k- 95 protokół k- 97 protokół k-99 protokół k- 101 W trakcie pierwszego pobytu w Areszcie Śledczym we W. powód dziewięciokrotnie badany był przez lekarzy ambulatorium i każdorazowo udzielono mu niezbędnej i właściwej dla rodzajów zgłaszanych dolegliwości pomocy. Powód miał również zapewnioną opiekę stomatologiczną. Czterokrotnie powód zrezygnował z wizyt lekarskich, raz odmówił stosowania zaleconej farmakoterapii, a raz poddania się zabiegowi operacyjnemu korekcji skrzywienia przegrody nosowej. Podczas drugiego pobytu powód nie zgłaszał żadnych dolegliwości i raz konsultowany był psychiatrycznie w związku z uzależnieniem od alkoholu. Jedna z wizyt związana była z rozcięciem głowy przez powoda w wyniku uderzenia o łóżko. W czasie pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W. powód zgłosił się na 23 wizyty lekarskie. Dwukrotnie powód nie wyraził zgody na przeprowadzenie u niego profilaktycznych zdjęć RTG klatki piersiowej. Powód odmówił poddania się zaleconemu badaniu RTG ręki i konsultacji chirurgicznej. Z powodu zgorzeli dokonano u powoda ekstrakcji zęba nr 24. Powód najczęściej leczony był w związku ze zgłaszanymi infekcjami dróg oddechowych (głównie górnych) oraz dolegliwościami bólowymi głowy i brzucha. Powód nie zgłaszał problemów dermatologicznych dłoni. W trakcie pobytu w Areszcie Śledczym we W. i Zakładzie Karnym (...) we W. powód nie doznał jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu. W badaniach wykonanych po przetransportowaniu powoda do Zakładu Karnego w S. nie stwierdzono zakażenia wirusem HIV ani wirusowym zapaleniem wątroby. dowód: --- STRONA 7 --- pismo ZOZ Ambulatorium przy Areszcie Śledczym we W. z 18.12.2014 r., k. 74, 75, zeznania świadka A. Ś. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208, zeznania świadka D. U., k. 514, 515, przesłuchanie powoda A. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 5.07.2016 r., k. 454 – 456 Od dnia 9 maja 2011 roku do dnia 5 kwietnia 2013 roku powód zatrudniony był w Zakładzie Karnym (...) we W. w zawodzie fryzjera. Przesłanką wycofania z zatrudnienia powoda było jego negatywne zachowanie narażające bezpieczeństwo Zakładu Karnego. dowód: akta osobowe powoda cz. C, k. 120 – 126, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 29.07.2013 r., k. 118, sprawozdanie z 29.07.2013 r., k. 119, wniosek powoda z 10.06.2013 r., k. 127, 128, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 12.08.2013 r., k. 132, 133, skarga powoda z 19.07.2013 r., k. 137 – 139, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 12.08.2013 r., k. 141, 142, zeznania świadka A. Ś. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208, zeznania świadka Ł. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 15.01.2016 r., k. 380 – 386, zeznania świadka D. U., k. 514, 515, przesłuchanie powoda A. I. – utrwalony przebieg rozprawy z 5.07.2016 r., k. 454 – 456 Na panujące w jednostkach penitencjarnych warunki bytowe powód wielokrotnie składał skargi, które po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznawano za bezzasadne. dowód: pismo Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej we W. z 12.08.2013 r., k. 103, skarga powoda z 10.06.2013 r., k. 108, 109, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 24.07.2013 r., k. 104, 105, sprawozdanie z 24.07.2013 r., k. 106, 107, wniosek powoda z 10.06.2013 r., k. 127, 128, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 29.07.2013 r., k. 118, sprawozdanie z 29.07.2013 r., k. 119, pismo Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej we W. z 10.09.2013 r., k. 130, 131, --- STRONA 8 --- pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 12.08.2013 r., k. 132, 133, skarga powoda z 19.07.2013 r., k. 137 – 139, pismo Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 26.07.2013 r., k. 143, pismo Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W. z 12.08.2013 r., k. 141, 142, zeznania świadka A. Ś. – utrwalony przebieg rozprawy z 8.04.2015 r., k. 203 – 208 Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Strona pozwana podniosła, iż nie posiada legitymacji biernej w niniejszej sprawie, zatem zarzut ten podlegał rozpoznaniu w pierwszej kolejności. Skarb Państwa jest szczególną osobą prawną, która swoje zadania społeczne i gospodarcze, pozbawione cech działania publicznoprawnego, wykonuje za pomocą swoich jednostek organizacyjnych – stationes fisci. W postępowaniu sądowym wyłącznie Skarb Państwa posiada zdolność sądową i występuje jako podmiot prawa cywilnego, natomiast państwowe jednostki organizacyjne mają pozycję jedynie reprezentantów tegoż podmiotu w rozumieniu art. 67 § 2 k.p.c. Ścisłe powiązanie art. 417 k.c. i art. 77 ust. 1 Konstytucji RP wskazuje, że ten pierwszy przepis nie odnosi się wcale do sfery dominium, a zatem konieczne jest przyjęcie nowego rozumienia pojęcia „organu osoby prawnej”' w art. 416 k.c., a to przez konieczność zaliczenia do tej kategorii także stationes fisci Skarbu Państwa. Gdy stroną w procesie jest Skarb Państwa właściwe określenie tej strony powinno zawierać określenie „Skarb Państwa” oraz nazwę właściwej w rozumieniu art. 67 § 2 k.p.c. państwowej jednostki organizacyjnej. W każdej sprawie przeciwko Skarbowi Państwa zachodzi potrzeba ustalenia właściwej statio fisci. Jakkolwiek kryterium wyboru reprezentanta w myśl art. 67 § 2 k.p.c. ma charakter materialnoprawny, to nie może to, z uwagi na zróżnicowanie obszarów aktywności działania jednostek organizacyjnych, oznaczać wąskiego rozumienia użytego w art. 67 § 2 k.p.c. pojęcia, a związek między roszczeniem, a wskazanym statio fisci może wynikać nie tylko z działania obejmującego również zaniechanie, ale i z kompetencji. Należy mieć zatem również na uwadze, że dochodzone roszczenie może pozostawać w związku z działalnością więcej niż jednej jednostki organizacyjnej, zaś ustalony związek roszczenia z działalnością jednej jednostki organizacyjnej, nie wyklucza związku z działalnością także innych. Nadto zauważyć należy, że w kontekście zwłaszcza literalnego brzmienia art. 67 § 2 k.p.c. in fine (dopuszczającego działanie procesowe organu jednostki nadrzędnej nad tą z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie) ustawodawca wprost wskazuje, że czynności procesowe może podejmować w imieniu właściwej także jednostka nadrzędna. Jeśli w postępowaniu Skarb Państwa reprezentowany jest jedynie przez część jednostek organizacyjnych, z których działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, to pominięcie pozostałych jednostek nie skutkuje nieważnością postępowania z mocy art. 379 pkt 2 i 5 k.p.c. O nieważności postępowania, w skutek braku udziału właściwej jednostki organizacyjnej, będzie można mówić w sytuacji, kiedy roszczenie skierowane zostało wyłącznie do tej z nich, której działanie nie pozostaje w jakimkolwiek związku z podstawą faktyczną roszczenia (wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2014 roku, sygn. akt I ACa 1428/13). W myśl art. 10 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 roku o służbie więziennej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 713 z późn. zm.). Dyrektor Generalny Służby Więziennej kieruje jednostkami organizacyjnymi służby więziennej, w tym zakładami karnymi i aresztami śledczymi, a do zakresu jego działania należy szczególnie m. in. ustalanie kierunków prowadzenia oddziaływań penitencjarnych i nadzór nad ich realizacją, tworzenie warunków prawidłowego i praworządnego wykonywania kar pozbawienia wolności i tymczasowego aresztowania oraz sprawowanie nadzoru nad organizacją i realizowaniem zadań przez jednostki organizacyjne służby więziennej, o czym stanowi art. 11 ust. 1 pkt 1,2 i 6 przywołanej ustawy. Tym samym Dyrektor Generalny Służby Więziennej jako jednostka nadrzędna wobec dyrektorów zakładów karnych i aresztów śledczych jest legitymowany biernie w sprawach z tytułu powstania szkody w związku z niezgodnym z prawem wykonywaniem przez podległe mu jednostki organizacyjne służby więziennej władzy publicznej. --- STRONA 9 --- Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Wskazany w treści art. 23 k.c. katalog ma charakter otwarty, stąd też do dóbr osobistych podlegających ochronie zaliczyć można także uprawnienie do godnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Jak natomiast stanowi art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W myśl art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Natomiast na mocy art. 445 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Krzywda (niemajątkowa szkoda na osobie) polega na ujemnych przeżyciach poszkodowanego, cierpieniach fizycznych (ból i inne dolegliwości) i psychicznych (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Zadośćuczynienie pieniężne ma zaś na celu złagodzenie tych cierpień i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Wskazany art. 445 § 1 k.c. stanowi w zakresie naruszenia dobra osobistego w postaci zdrowia człowieka lex specialis względem art. 448 k.c. Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa unormowana została natomiast w treści art. 417 k.c. oraz art. 4172 k.c. Zgodnie z treścią art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Art. 4172 k.c. stanowi natomiast, że jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Do katalogu przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie zalicza się bezprawność działania związanego z wykonywaniem władzy publicznej, powstałą szkodę oraz związek przyczynowy pomiędzy zaistniałą szkodą a bezprawnym działaniem. Natomiast przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa na mocy art. 4172 k.c. są wykonywanie władzy publicznej, powstanie szkody, adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wykonywaniem władzy publicznej a powstaniem szkody oraz zasadność przyznania odszkodowania w świetle zasad słuszności. Każdorazowo przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Kolejność badania przez sąd przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa w oparciu o treść art. 417 § 1 k.c. nie może być dowolna. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaniechania), z którego, wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności, następnie ustalenie czy wystąpiła szkoda i jakiego rodzaju i dopiero po stwierdzeniu, że obie te przesłanki zachodzą, możliwe jest zbadanie istnienia między nimi normalnego związku przyczynowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2012 roku, sygn. akt II CSK 648/11). W ocenie Sądu strona pozwana skutecznie podniosła zarzut przedawnienia części dochodzonych przez powoda roszczeń. Roszczenia majątkowe co do zasady ulegają przedawnieniu, co wynika z treści art. 117 § 1 k.c. Art. 117 § 2 k.c. stanowi natomiast, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Stosownie do treści art. 4421 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem --- STRONA 10 --- lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Charakter zgłoszonych przez powoda roszczeń jednoznacznie przesądza, iż o szkodzie wiedzę uzyskiwał już w chwili jej powstania. Natomiast powstanie szkód, które wedle powoda stanowiły niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej, w trakcie pobytu w placówkach penitencjarnych nie pozostawiało wątpliwości co do istnienia po stronie powoda wiedzy o osobach odpowiedzialnych za ich naprawienie. Pozew wniesiony został w dniu 15 lipca 2014 roku, zatem przedawnieniu uległy roszczenia powoda związane z naruszeniem jego dóbr osobistych w trakcie całego jego pobytu w Areszcie Śledczym we W. oraz pobytu w Zakładzie Karnym (...) we W. w okresie od dnia 15 lipca 2009 roku do dnia 24 marca 2010 roku oraz od dnia 21 maja 2010 roku do dnia 15 lipca 2011 roku. Okres naruszenia dóbr osobistych powoda podany w pozwie należy zatem podzielić na dwie części – przed i po 15 lipca 2011 r. Okres pobytu powoda przed 15 lipca 2011 r. obejmuje osadzenie w Areszcie Śledczym w całości oraz w Zakładzie Karnym (...) w części. Roszczenie z tytułu naruszenia dóbr osobistych do powyższej daty uległo przedawnieniu, chociaż Sąd poddał również okres poprzedzający powyższą datę. Sąd dokonuje ustalenia stanu faktycznego oparł się na przedłożonych przez stronę pozwaną dokumentach, których prawdziwość i rzetelność powód nie kwestionował. Wśród nich znajdują się pisma powoda adresowane do administracji jednostek penitencjarnych, w których przebywał powód. Zeznania świadków zawnioskowanych przez stronę pozwaną znajdują pełne potwierdzenie w dowodach z dokumentów. Natomiast Sąd z ostrożnością ocenił wiarygodność środków zawnioskowanych przez powoda – współwięźniów, z reguły, z uwagi na odbywanie kar pozbawienia wolności w izolacji., krytycznie oceniających warunki, w jakich przebywają, odbiegające od warunków życia wolnościowego. Oni sami są osobiście zainteresowani bardzo dobrymi warunkami odbywania kar pozbawienia wolności odbiegającymi od przewidzianego dla tej izolacji standardu uregulowanego przepisami. Zauważyć należy, że świadkowie ci w części potwierdzili twierdzenia strony pozwanej, nie wszyscy pamiętają w jakim okresie przebywali w celi z powodem, czy składał on skargi oraz czy ubiegał się o leczenie. Poza tym zeznania tych świadków dotyczą głównie pobytu w Areszcie Śledczym, a zatem okresu, w którym roszczenie powoda jest przedawnione. Z treści art. 41 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika nakaz humanitarnego traktowania każdej osoby pozbawionej wolności bądź tymczasowo aresztowanej, co oznacza konieczność uwzględnienia minimalnych potrzeb każdego człowieka w ramach przyzwoitego poziomu życia w danym społeczeństwie. Wymaga to od władzy publicznej pozytywnych działań w celu zaspokojenia tych potrzeb, także osób pozbawionych wolności. Odbywanie kary pozbawienia wolności w świetle art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 roku, nr 61, poz. 284 z późn. zm.) można uznać za nieludzkie w przypadku złego traktowania osadzonego, które jest zamierzone i stosowane nieprzerwanie przez dłuższy czas, jeśli spowodowało u niego obrażenia ciała albo intensywne cierpienie fizyczne lub psychiczne. Przy czym już samo długotrwałe przebywanie w przepełnionych celach, w warunkach uwłaczających ludzkiej godności, stanowi wystarczającą podstawę uznania, że doszło do poniżającego traktowania. Za przejaw poniżającego traktowania osadzonego można również uznać złe warunki sanitarne, niehigieniczność i brak prywatności przy korzystaniu z urządzeń sanitarnych, permanentną niemożliwość zaspokajania potrzeby snu spowodowaną niewystarczającą liczbą łóżek i nieustannie włączonym światłem, niedostateczne oświetlenie, uniemożliwiające czytanie, złą wentylację celi, szczególnie uciążliwą dla osób niepalących osadzonych z palącymi, czy warunki prowadzące do rozprzestrzeniania się chorób, bądź brak możliwości leczenia. Nie można wszakże zapominać, iż cierpienie i poniżenie muszą wykraczać poza nieunikniony ich element związany z daną formą zgodnego z prawem traktowania lub karania. Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionej celi, w której nie oddzielono urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewniono wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania, może stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci godności i prawa do intymności oraz uzasadniać odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2007 roku, sygn. akt. V CSK 431/06). Stosownie do treści art. 110 § 2 k.k.w. powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m2. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, --- STRONA 11 --- według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Kluczową kwestią decydującą o przeludnieniu celi nie jest liczba przebywających w niej osób, ale stosunek jej powierzchni do ilości osadzonych ją zasiedlających. Zjawisko przeludnienia celi występuje zatem dopiero w przypadku, gdy skazany ma do swojej dyspozycji powierzchnię mniejszą niż 3 m2. Dopiero umieszczenie osoby pozbawionej wolności w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej niż 3 m2 może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia jej dóbr osobistych (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2011 roku, sygn. akt III CZP 25/11). Nie ulega wątpliwości, iż powód w od chwili przyjęcia do dnia 15 lipca 2009 roku osadzony był w Areszcie Śledczym we W. w przeludnionych celach. Okoliczności te przyznawali zresztą nie tylko zeznający w charakterze świadków pracownicy Aresztu Śledczego we W., ale również znalazły one odzwierciedlenie w treści odpowiedzi na pozew. Ze sporządzonego przez stronę pozwaną zestawienia powierzchni cel, w których przebywał powód i liczby osób w nich przebywających wynikało jednoznacznie, iż w okresie od dnia 5 września 2008 roku do dnia 15 lipca 2009 roku powód przebywał w celach mieszkalnych, w których powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego wynosiła mniej niż 3 m2. Sąd uznał również za udowodnione twierdzenia powoda o występowaniu w celach mieszkalnych Aresztu Śledczego insektach. Problem ten potwierdzali w zeznaniach współosadzeni z powodem świadkowie, a świadczyć może o jego występowaniu wskazana przez administrację Aresztu Śledczego w treści wyjaśnień z dnia 10 grudnia 2014 roku częstotliwość wykonywanych zabiegów dezynsekcji, dezynfekcji i deratyzacji. Zaoferowany Sądowi materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie w jakich konkretnych celach i w jakim okresie niedogodności w tym zakresie występowały. Istotne jednakże jest nie samo występowanie insektów, ale reakcja strony pozwanej na ich występowanie. Z materiału dowodowego wynika, że strona pozwana podejmowała niezbędne działania, tzn. zatrudniała firmę specjalistyczną, a zabiegi były wykonywane w zaplanowanych terminach, albo na zgłoszenie osadzonych. Powód w skargach nie zgłaszał występowania insektów. Zauważyć też należy, że występuje ona w większych zbiorowiskach ludzkich – nawet w blokach mieszkalnych czy szpitalach, w których szczególnie dba się o warunki sanitarne. Brak dostępu do bieżącej ciepłej wody bądź ograniczenia w jej dostawie oraz możliwość korzystania z ciepłych kąpieli jedynie raz w tygodniu, nie mogą zostać uznane za bezprawne działania jednostek penitencjarnych, w których powód przebywał. Należy bowiem zwrócić uwagę na rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2003 roku, nr 152, poz. 1493). Regulamin ten w § 30 precyzuje kwestie związane z higieną osobistą osadzonych. Regulacja ta przyznaje jedynie w ust. 3 uprawnienie do skorzystania z ciepłej kąpieli raz w tygodniu. Brak jest uregulowania nakładającego obowiązek dostępu do bieżącej ciepłej wody w celach mieszkalnych. Co istotne zgodność § 30 przywołanego rozporządzenia z Konstytucją oraz przepisami k.k.w. orzekł w wyroku z dnia 31 marca 2015 roku Trybunał Konstytucyjny (sygn. akt U 6/14, Dz. U. z 2015 roku, poz. 498). Skoro przepis prawa nie nakładający na jednostki penitencjarne obowiązku zaopatrzenia cel mieszkalnych w bieżącą ciepłą wodę jest zgodny z przepisami prawa wyższego rzędu, w tym zawartymi w Konstytucji, to brak jest podstaw do uznania, że postępowanie Aresztu Śledczego we W. i Zakładu Karnego (...) we W. w tym przedmiocie było bezprawne. Nie można zapominać, iż godność człowieka podlega ograniczeniom, które są niezbędne (konieczne) w demokratycznym państwie prawnym. Odbywający karę pozbawienia wolności musi się bowiem liczyć z ograniczeniami swobód i praw mieszczącymi się w granicach prawa regulującego odbywanie kary pozbawienia wolności. Ponadto zakład karny nie ma obowiązku zapewnienia osadzonym warunków na przeciętnym poziomie społeczeństwa. Nawet złe warunki bytowe nie stanowią automatycznie naruszenia godności lub czci więźnia (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt I ACa 30/15, LEX nr 1679919). Wobec tego niedogodności w postaci braku dostępu w celach mieszkalnych do bieżącej ciepłej wody bądź jej reglamentacja nie stanowią zdaniem Sądu naruszenia dóbr osobistych powoda, zwłaszcza, że osadzeni mieli możliwość podgrzania wody za pomocą czajników i grzałek elektrycznych, na których posiadanie jednostki penitencjarne wyrażały zgodę, co także przyznane zostało przez powoda. Podobnie zatem za bezprawne działanie nie może zostać uznane ograniczenie do kąpieli w łaźni do jednego dnia w tygodniu. --- STRONA 12 --- Pozostałe zaś przypadki naruszeń dóbr osobistych powoda związanych z warunkami bytowymi w celach mieszkalnych Aresztu Śledczego we W. i jakości opieki medycznej przez jednostkę tą świadczonych nie zostały w ocenie Sądu udowodnione. Pamiętać należy bowiem, iż to na powodzie reprezentowanym przez zawodowego pełnomocnika ciążył ciężar udowodnienia wystąpienia zdarzeń stanowiących naruszenie jego dóbr osobistych i dopiero w przypadku spełnienia tego kryterium, strona powodowa obciążona zostałaby ciężarem wykazania, iż zdarzenia te nie stanowiły jej bezprawnego działania. Na poparcie twierdzeń pozwu zaoferowano jedynie Sądowi dowody z zeznań świadków oraz przesłuchania powoda. Dowody te stały z kolei w sprzeczności z zeznaniami świadków zawnioskowanych przez stronę pozwaną i co istotniejsze również z załączonymi do odpowiedzi na pozew dokumentami. Tymczasem powód nie przedłożył Sądowi ani też nie wniósł o zobowiązanie strony pozwanej do przedłożenia dokumentów w postaci składanych przez powoda bądź osób wspólnie z nim osadzonych skarg na warunki bytowe panujące w Areszcie Śledczym we W., choć jak wskazywał powód oraz świadkowie dokumenty takowe miały być składane. Tym samym Sąd uznał zaoferowane przez powoda dowody za niewystarczające do uznania twierdzeń pozwu w rzeczonym zakresie za udowodnione. Co istotne, z przesłuchania powoda wynika, iż znaczna większość sformułowanych przez niego w treści pozwu zarzutów dotyczyła osadzenia w Areszcie Śledczym we W.. W stosunku zaś do odbywania kary w Zakładzie Karnym (...) we W. powód zgłaszał jedynie zastrzeżenia w niewielkim zakresie. Pobyt powoda we tejże jednostce można podzielić na dwa etapy – przebywanie w celach mieszkalnych pawilonu C i osadzenie w pawilonie B. Cele mieszkalne pawilonu C, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego spełniały pod względem bytowym wszelkie normy i przebywanie w nich nie stanowiło dla osadzonych żadnych nadmiernych uciążliwości, co przyznawał w trakcie przesłuchania również sam powód. W tej części Zakładu Karnego przebywał zaś powód przez większą część swojego pobytu w tej jednostce penitencjarnej. W pawilonie B przebywał powód jedynie przejściowo tj. po ponownym przyjęciu z Aresztu Śledczego i przed przekazaniem do Zakładu Karnego w S. i pobyt ten miał mieć charakter krótkotrwały (odpowiednio 6 i 14 dni). Nieco dłuższy był pobyt powoda w pomieszczeniu wykorzystywanym jako izolatka medyczna i trwał 47 dni. Przy czym długość ta związana była z postawą powoda, który pomieszczenie to zajmował wraz z bratem i jak wynika z dokumentacji sporządzonej w postępowaniach wyjaśniających przez Dyrektora Zakładu Karnego (...) we W., wielokrotnie sprzeciwiał się przeniesieniu do innych cel. Sam zaś niższy standard pomieszczeń w pawilonie B niż w pawilonie C nie może automatycznie przesądzać o naruszeniu dóbr osobistych powoda. Godne warunki odbywania kary w zakładach karnych obejmują również zapewnienie prywatności i intymności, m.in. związanych z potrzebami fizjologicznymi (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 2012 roku, sygn. akt IV CSK 603/11). Zły stan techniczny i brak możliwości otwierania okna w izolatce medycznej nie zostały przez powoda udowodnione. Oddzielenie kącika sanitarnego od części mieszkalnej pomieszczenia jedynie za pomocą zasłon materiałowych nie zapewniało pełnej prywatności i intymności. Tym niemniej należało w niniejszym przypadku wziąć pod uwagę, iż w pomieszczeniu tym powód osadzony był jedynie wspólnie z bratem. Nie ulega zaś wątpliwości, iż względem najbliższych członków rodziny zachowanie człowieka jest dużo swobodniejsze niż wobec innych osób. Natomiast uczucie wstydu w relacjach rodzeństwa tej samej płci występuje w znacznie mniejszych rozmiarach. Pamiętać również należy, iż powód kilkukrotnie odmówił przeniesienia do innej celi, która zapewne charakteryzowałaby się lepszym standardem technicznym niż izolatka medyczna. Stąd też w ocenie Sądu pobyt powoda w pomieszczeniu tym można uznać wyłącznie za niekomfortowy, a nie za naruszający jego godność. Gdyby bowiem powód przebywał w warunkach uwłaczających jego godności, mając dodatkowo świadomość o występowaniu w innych celach warunków znacznie bardziej komfortowych, przystałby w znacznie wcześniejszym terminie na propozycję przeniesienia do innej celi. Konstrukcja kącików sanitarnych w celach, w których powód przebywał w okresie od dnia 21 maja 2010 roku do dnia 27 maja 2010 roku i od dnia 4 czerwca 2013 roku do dnia 18 czerwca 2013 roku w ocenie Sądu zapewniała osadzonym minimum prywatności i intymności. Wszelkie zaś nieprzyjemne zapachy mogły być zniwelowane przez sprawnie działającą instalację wentylacyjną oraz otwierane okno. Stąd też niedogodności te nie przewyższały uciążliwości, z jakimi muszą zmagać się niektóre osoby w warunkach wolnościowych, a krótkotrwały pobyt powoda w takich warunkach nie może być uznany za naruszenie jego dóbr osobistych, zwłaszcza, że przebywając w izolatce medycznej powód akceptował niedogodności równie uciążliwe. --- STRONA 13 --- Nie udowodnił także powód, aby doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w wyniku wycofania go z wykonywanej w Zakładzie Karnym (...) we W. pracy fryzjera, czy udzielenia mu w trakcie pobytu w tej jednostce niewłaściwej pomocy medycznej. Jego brat, świadek Ł. I. zeznał, że wycofanie zezwolenia n pracę brata związane było z podejrzeniem o handel narkotykami. Z przesłuchania powoda nie wynika, jakoby jego kondycja psychiczna w związku z warunkami panującymi w jednostkach penitencjarnych uległa pogorszeniu, a w szczególności, iż doznał on uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Dlatego też Sąd oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii. Przeprowadzenie zbędnego postępowania dowodowego w tym zakresie nie tylko niezasadnie wydłużyłoby czas trwania niniejszego postępowania, ale generowałoby również dodatkowe koszty, którymi wobec zwolnienia powoda z obowiązku uiszczania kosztów sądowych obciążony zostałby Skarb Państwa, a co za tym idzie wszyscy podatnicy. Natomiast warunki odbywania kary w Zakładzie Karnym (...) we W., również w okresie po 15 lipca 2011 r., uznać należało za nieuwłaczające godności powoda i pobyt w jednostce tej nie doprowadził do naruszenia dóbr osobistych powoda. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznając za skuteczny zarzut przedawnienia części roszczenia i bezzasadność powództwa w pozostałej części, oddalił powództwo w całości na podstawie powołanych wyżej przepisów. Powód przebywa w zakładzie karnym, w którym odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności. Nie posiada żadnego majątku i jest wielce nieprawdopodobnym, iż zdoła go w przyszłości zgromadzić. Zła sytuacja majątkowa skutkowała zresztą zwolnieniem powoda z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Dlatego też w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd odstąpił od obciążenia powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej.