Postanowienie I C 1125/10-

--- STRONA 1 --- Wa iV|.P. .............. ._ P O0 .-'-_ Sygnatura akt I C 1125/10 -¬=--'.-'-"-=~ › -o 0”‹¿z'f(f" f 'iii-. -'L-'I"' 4:.- ..nI""* ..=:.".r- *'-....'-7: I 'LE 'lu- F' WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ PO Lsk|EJ Konin d ' Sąd Q1f.r.@ß9rfY , ma 22-03-2011 r _ _ w Koninie ....... __ -Rejonowy ................ „Wydział I Cywilny W składzie: _ Przewodniczący: SSO IWona Przyłębska-G §ędz`ro'ííë _ rzybowska. _ _ _ _ _ Ławnicy ' _________________________-_ -|' ĹŹĹĹĹŻIÜÜICFĹI Protokolant: sekr. sąd. Małgorzata J po rozpoznaniu W ` 0 ędrzejczak ............... _. dniu 08-03-2011 r. .................... ._ W Ko ` przy udziale .... ._ .... _ _ mnie (Wymienić prokuratora lub przedstawiciela o rgspołecznej jeśii brał udział W spraWie) sprawy z powództ I I I I I I I I I l I I I I I I I I I I I II I I I I I I I ł Í P Ń Í I I 'Il'-FIIFI | ş r ą - u - - - - u = l - I u I I I u u | fi l I I I I I 'll - | ; | - ą - | u - - I - ± u I l I I I I | | I l u I | ul - I l | | l | | u | I l l I l n I u l I l | l | l l I ll rzeciwko MR. ......... ._ un-nu ; Ł - r u u ; - Ł I nu - p i u ą | l 4 I n l |||| ł | „ p L ą q ; | u - q = - q u - n |- u l l l | I I l I l I | l I | I | J I I I I H i I I I I I I I I I I I I I I I I I I “ I I" u - u ± - - u J u u l - u | ş u I | I u l I l | u u u u u u i u I ± | l l l l l | l l | l | l | l l au I I I i I I I I Í H HU I"||F I I I I I I I I I i Ü Í I l IF l I I I I I I Ü I Ü I I 'II chronę dóbr osobistych ............... ._ - I - Ł - I I I I I I I I I I I I I I I I I l I I I I I Ü Ü I I I I I I I I Ü I I I I I I Ę | I Ę I Ü I Ü I I I I B I I Ü I | I Ę | l | Ę f I I I I I I I I I I I I 'i --- STRONA 2 --- 1. Nakazuje pozwanej M. R. opublikowanie na .Własny koszt oświadczenia w tygodniku ,,(._.).“ W formie ogłoszenia na stronie trzeciej, W ramce o rozmiarze 10 cm W pionie oraz 15 cm W poziomie, W rozmiarze czcionki nie mniejszej niż 14 punktów W terminie 1" miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia, a także złożenie podczas najbliższej po uprawomocnieniu się orzeczenia Sesji Rady Miasta K. , oświadczenia o następującej treści: „Ja M. R. przepraszam Pana M. P. za naruszenie jego dóbr osobistych, W tym jego dobrego imienia i godności osobistej, polegające na publicznym nazwaniu go „człowiekiem złym i nikczemnym" i formułowaniu twierdzeń, że Pan M. P. jako Dyrektor (__.) W K. stosował szykany wobec pracownika J. A. i mógł się takim działaniem przyczynić do jego śmierci”. 2. Zasądza od pozwanej M. R. na rzecz Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej L. -- Hospicjum imienia Bł. S. P. W L. , ul. (___) kwotę (__.) zł ((._.) złotych), płatną W terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku z ustawowymi odsetkami W razie opóźnienia W płatności. . 3. Odrzuca pozew W części dotyczącej oświadczenia W przedmiocie mobbingu. . ' 4. Oddala powództwo W pozostałym zakresie. , _ 5. Zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę (__.) zł tytułem zwrotu połowy opłaty sąd owej. . 6. Znosi wzajemnie między stronami koszty zastępstwaprocesowego. SSO Iwona Przyłębska-Grzybow.ska Uzasadnienie Powód M. P. wniósł o: - nakazanie pozwanej M. R. złożenia oświadczenia następującej treści: „Przepraszam Pana M. P. za naruszenie jego dóbr osobistych, W tym jego dobrego imienia i godności osobistej, polegające na publicznym nazwaniu go na sesji Rady Miasta K. człowiekiem złym i nikczemnym oraz polegające na publicznym sformułowaniu nieprawdziwych twierdzeń, że Pan M. P. jako _Dyrektor (___) W K. stosował wobec pracowników szykany i mobbing oraz przyczynił się do śmierci Pana J. AŚ” -› W formie ogłoszenia opublikowanego na 1 stronie ,,(.._).” oraz W formie ogłoszeń w Radiu (__.) oraz W TVP (__.) wyemitowanych w godzinach . -. -` od 16 do 20 każde, a także W formie oświadczenia złożonego na sesji Rady Miasta; - o zasądzenie od pozwanej M. R. na rzecz Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej L. z Oddziałem Hospicjum im. Bł. S. P. W L. ul. (__.) -~ kwoty (-._.) złotych W terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku Wraz z ustawowymi 'odsetkami na _wypadek opóźnienia w płatności; Ľ I 2 --- STRONA 3 --- - o nakazanie pozwanemu Z. S. złożenia oświadczenia następującej treści: „Przepraszam 'Pana M. P. za naruszenie jego dóbr osobistych, W tym jego dobrego imienia i godności osobistej, polegające na publicznym sformułowaniu nieprawdziwych twierdzeń, że Pan M. P. jako Dyrektor (__.) W K. stosował Wobec pracowników szykany oraz mógł przyczynić się do śmierci Pana J. A.” - W formie ogłoszenia 'opublikowanego na 1 stronie ,,(...)" oraz W formie ogłoszeń W Radiu (__.) oraz W TVP (___) wyemitowanych W godzinach od 16 do 20 każde; --o zasądzenie od pozwanego Z. S. na rzecz Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej L. Oddziałem Hospicjum im. Bł. S. P. W L. ul. (__.) - kwo.ty (__.) złotych W terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia W "i_ płatności; -‹ o zasądzenie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, W tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego powoda Według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, że W związku ze śmiercią pracownika (__.) w K. J. A. pozwani złożyli szereg oświadczeń publicznych na łamach prasy, radia i telewizji, a także na sesji Rady Miasta K. W dniu 25.1-1.2009 r. W swoich wypowiedziach pozwani opisywali rzekomy mobbing oraz szykany stosowane przez dyrektora (__.) W K. wobec J. A.. Pozwana na sesji Rady Miasta K. stwierdziła ,,Pan Dyrektor jest człowiekiem złym i nikczemnym”, a ponadto przypisała powodowi, który jest dyrektorem (__.) W K. przyczynienie się do samobójcze] śmierci J. A.. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa oraz zwrot kosztów procesu. Podkreśli, że ich zamiarem nie było naruszenie dóbr osobistych powoda, że działali W ochronie interesu społecznego. . Na rozprawie W dniu 19.02.2010r. doszło do zawarcia ugody pomiędzy powodem a pozwanym Z. S., na skutek czego Sąd umorzył postępowanie przeciwko Z. S.. _ W dniu 24.05.2010 r. Sąd Okręgowy W Koninie wydał W niniejszej sprawie wyrok, W którym: ' ' - nakazał pozwanej M. - R. opublikowanie na własny koszt oświadczenia W Tygodniku ,,(_..)” W formie ogłoszenia na stronie trzeciej, W ramce o _rozmiarze 10 cm W pionie oraz 15 cm W poziomie, W rozmiarze czcionki nie mniejszej niż 14 punktów, a także podczas Sesji Rady Miasta K., oświadczenia o następującej treści: ,,Ja M. R. przepraszam Pana M. P. za naruszenie jego dóbr osobistych, W tym jego dobrego imienia i godności osobistej, polegające na publicznym- -nazwaniu go „człowiekiem-złym i nikczemnym" i formułowaniu twierdzeń, że Pan `Vl. Pgjako Dyrektor (__.) W K. stosował Wobec pracowników szykany oraz mógł przyczynić się do śmierci pracownika; .5 --- STRONA 4 --- - zasądził od pozwanej M. R. na rzecz. Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej L. - Hospicjum imienia Bł. S. P. W L. , ul. (___) kwotę (__.) zł z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia wyroku; - oddalił powództwo W pozostałej części; - zasądził powodowi od pozwanej kwotę (__.) zł kosztów procesu. Apelację od wyroku wniosła wyłącznie pozwaną. . Na skutek apelacji Sąd Apelacyjny W Poznaniu uchylił zaskarzony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowernu W Koninie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego Na rozprawie W dniu 8.03.2011 r. powód oświadczył, że podtrzymuje powództwo, również co do użytego przez pozwaną słowa ,,mobbing”_ Żąda przeproszenia go przez pozwaną W formie oświadczenia, którego treść umieścił W pozwie W gazecie ,,(...)” oraz na sesji Rady Miasta K.. Oświadczył, że wnosi o zasądzenie od pozwanej na rzecz Hospicjum W L._kWoty (__.) zł oraz o zwrot kosztów procesu. Powód cofnął pozew W części dotyczącej złożenia przez pozwaną oświadczenia W przedmiocie przeprosin W radiu i W telewizji. _ Pełnomocnik pozwanej wyraził zgodę na cofnięcie pozwu, a W pozostałym zakresie wniósł o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. P. od urodzenia mieszka W K.. Od roku 1985 pracuje w (__.) W K., a od roku 1996 jest dyrektorem (__.) . . ' - J. A. przez Wiele lat-pracował W (___) jako kierowca autobusu. Działał W jednym z czterech istniejących na terenie zakładu związków zawodowych. 'Od roku 2006 był przewodniczącym Komisji Zakładowej Związku Zawodowego NSZZ ,,Solidarnośó". ' W roku 2006 doszło do poważnego konfliktu pomiędzy dyrektorem a trzema związkami zawodowymi, które Wystosowały pisma z zarzutami W stosunku do dyrektora do różnych instytucji, m.in. Prokuratora Generalnego, Państwowej Inspekcji Pracy, Prezydenta Miasta K.. W pisrrach tych zarzucano dyrektorowi m.in_ niegospodarnośó, działanie na szkodę zakładu, stosowanie mobbingu wobec pracowników. Wielokrotnie inicjatorem tych pism był J. A.. l\;a skutek tych pism w (__.) różne upoważnione do tego instytucje przeprowadziły wie e kontroli, z których żadna nie potwierdziła poważnych uchybień. Jedną z kontroli przeprowadziła Komisja Rewizyjna przy Prezydencie Miasta K.. Pracownicy (__.) podczas spotkania z członkami Komisji Rewizyjnej nie potwierdzili stosowania mobbingu. Jak wynika Fz zeznań członka Komisji Rewizyjnej świadka J. Z. oraz ówczesnego przewodniczącego Związku Zawodowego Kierowców świadka M. J: podstawą postawienia 4 --- STRONA 5 --- dyrektorowi zarzutu mobbingu było wyłącznie zwolnienie z pracy około 10 osób, z czego 8 to byli członkowie związków zawodowych, W tym 2 osoby, to żony przewodniczących związków zawodowych, m_in_ żona J. A.. Wszystkie opisane zwolnienia nastąpiły z przyczyn ekonomicznych leżących po stronie zakładu pracy. Zwolnienia te były przedmiotem badań przez Państwową inspekcję Pracy i nie stwierdzono żadnych uchybień. Decyzja dyrektora co do żadnej z tych osób nie została zmieniona przez sąd. Związek małżeński J. A. W tym czasie miał charakter jedynie formalny, pozostawał on W faktycznej separacji z żoną. W roku 2006 J. A. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa' W sprawie Ś- wyrządzenia przez dyrektora znacznej szkody (__.) W K.. Do zawiadomienia dołączył kserokopie czterech kart drogowych uzyskanych W ramach swojej działalności związkowej. Prokuratura Rejonowa W Koninie po przeprowadzeniu postępowania przygotowawczego stwierdziła brak znamion czynu zabronionego i postępowanie W sprawie (__.) umorzyła. Na podstawie zarządzenia nr 7 dyrektora (___) z dnia 1.07.1996r. weszła W życie ,,lnstrukcja -W sprawie zasad sporządzania kontroli i obiegu dokumentów księgowych W (__.) W K_”_ Zgodnie z punktem 3e instrukcji, do druków ścisłego zarachowania zalicza się formularze, w stosunku do których wskazana jest wzmożona kontrola, tj. karty drogowe. W razie zagubienia, zniszczenia lub kradzieży druków ścisłego zarachowania dyrektor przeprowadza dochodzenie. A Z uwagi na powyższe dyrektor (__.) zwrócił się na piśmie doręczonym J. A. W dniu- 10_09_2008r_ z prośbą o wyjaśnienie, W jaki sposób wszedł W posiadanie czterech kart drogowych, które stanowiły materiał dowodowy W sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową W Koninie pod sygnaturą akt (___). J. A. uczynił na piśmie adnotaüję. że nie pamięta W jaki sposób- wszedł W posiadanie przekazanych policji kopii dokumentów. W dniu 16.09.2008r. dyrektor ponownie zwrócił się pisemnie do J. A. domagając się rzetelnej i wiarygodne] informacji, jednocześnie wskazując, że odpowiedź z dnia 10.09.2008r. traktuje jako wykrętną i niewiarygodną. J. A. odpowiedział, że nie jest jego rzeczą bałagan, _który mógł być przyczyną opisanych W tym piśmie zjawisk. W dniu 3.10.2008r_ pomimo sprzeciwu Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” została rozwiązana umowa o pracę bez wypowiedzenia 2 winy pracownika J. A.. Jako przyczynę rozwiązania umowy wskazano fakt, że w dniach 10 i 16.09.2008r. J. A. udzielił dyrektorowi (__.) W K. lekceważącej i aroganckiej odpowiedzi na temat wejścia w posiadanie kart drogowych przedłożonych W listopadzie 2006 r. do akt postępowania przygotowawczego, co uzasadnia twierdzenie, że Wszedł w ich posiadanie W sposób nieuprawniony, a następnie r posiadał je poza terenem zakładu pracy, co jest niedopuszczalne i stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych. "` I: --- STRONA 6 --- J. A. złożył do Sądu Pracy W Koninie pozew o przywrócenie do pracy oraz o zasądzenie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Sąd Rejonowy W Koninie W sprawie o sygn. akt (__.) uwzględnił powództwo. Sąd nie dopatrzył się W zachowaniu J. A. (o którym mowa w piśmie zawierającym rozwiązanie umowy o pracę) ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych, a jedynie arogancji. Ape acja pracodawcy została oddalona. O Na skutek powyższego wyroku J. A. W kwietniu 2009 r. został przywrócony do pracy. Przez kilka miesięcy pracował bez zarzutu. W sierpn`u albo wrześniu 2009 r. dyspozytorzy zaczęli zgłaszać dyrektorowi, ze J. A. zaczyna wracać do poprzednich swoich zachowań. Z uwagi na skargi mieszkańców na opóźnienia autobusów W stosunku do rozkładu _ I I .Ł : ]azdy,'dyrektor W celu wyeliminowania opóźnień, zażądał od wszystkich kierowców wyjaśniania przyczyn opóźnień. . J. A. wskazując W kartach drogowych opóźnienia na linii odmawiał dyspozytorom złożenia pisemnych wyjaśnień jaka była przyczyna opóźnień. Nadto W dniach' 9, 12, 13, 14, 16, 30 i 31.10.2009 r. dokonał wpisów W kartę drogową dotyczących kwestii technicznych, związanych ze sprawnością autobusu mimo, że wielokrotnie wcześniej zwracano mu dwagę, iż tego typu wpisy winny być dokonywane w książce obsługi i napraw pojazdu, a W dniu 1.10.2009 r. otrzymał od kierownika Zajezdni Autobusowe] pisemne polecenie W te] sprawie, do którego się nie zastosował. Powyższe zachowania J. A. było powodem potrącenia mu premii (100%) za miesiąc październik 2009 r. Decyzja o potrąceniu premii jest podejmowana wspólnie przez wszystkich dyspozytorów_ Ze spotkania dyspozytorów sporządza się protokół, który zatwierdza dyrektor. J. A. odwołał się od tej decyzji. Odwołanie do czasu śmierci nie zostało rozpoznane. Śmierć nastąpiła W dniu 16.11.2009 r., a terminrozpoznania odwołania mijał23.11.2009 r.. J. A. popełnił samobójstwo. Pozostawił kilka listów pożegnalnych. W jednym z nich pisze, że może wreszcie ktoś przyjrzy się tej mafii W (__.) i innych firmach podlegających S. (A. S. był W tym czasie wiceprezydentem Miasta K.). Wytacza zarzuty wobec dyrektora i dyspozytorów zmianowych co do sposobu zarządzania zakładem (k. 10 akt 3 Ds 1181I09). W innym liście oświadczył, że pozyczył z kasy Komisji Zakładowej NSZZ ,,Solidarność” przy (___) W K. kwotę (__.) zł. Na skutek szykan finansowych i psychicznych, które go spotykały ze strony pracodawcy, ze strony pracowników funkcyjnych, upadały kolejne perspektywy uregulowania zobowiązań (k. 41, 42 akt (...)). ' " ` Po śmierci J. A. okazało się, że pozostali członkowie związku zawodowego nie wiedzieli o tym, ze J. A. pozyczył z kasy związku tak dużą kwotę. Nikt się tym nie interesował _działając W pełnym zaufaniu do J. A.. - Tragiczna samobójcza śmierć J. A. wywołała Wiele emocji. Pozwana M. R. była W tym czasie radną Rady Miasta K.. E --- STRONA 7 --- ' W dniu 19.11.2009 r. pozwana wypowiadała się na antenie Radia (...) mówiąc, że J.A. był poddawany mobbingowi i szykanowany. _ ` W dniu 22.11.2009 r. w programie telewizyjnym „(...)” pokazana została wypowiedz pozwanej, która mówi, że przekręty i bezkarnośó dyrektora była przedmiotern działań J. A., który za to był poddawany mobbingowi. Następnie pozwana wypowiadała się na łamach tygodnika „(...)”, gdzie również stwierdziła, że przez wiele lat J. A. był poddawany mobbingowi, szykanowany. W dniu 25.11.2009 r. odbyła się sesja Rady Miasta w K.. Na sesję przybyło około 100 pracowników (...) . __ - Na sesji pozwana poinformowała, że złożyła do Prokuratury Rejonowej zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez dyrektora (...) w K. l\/|.P., w tym przestępstwa z art. 218 § _1 kk, który to wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych złośliwie, uporczywie i umyślnie naruszai prawa pracownika J. A. wynikające ze stosunku pracy. Naruszając swoim działaniem jego dobra osobiste i godność, co stanowi wysoki stopień społecznej szkodliwości jego zachowania, doprowadziło do psychicznego i społecznego wyniszczenia nękanego pracownika i takim 'działaniem _mógł się przyczynić do samobójczej śmierci J. A.. Pozwana oświadczyła również na tej sesji, że Pan Dyrektor jest człowiekiem złym i nikczemnym, żeto zło, swoje działanie przeniósł na zakład, nie szanował ludzi, zwalniał ludzi z długoletnim stażem, zwalniał żony związkowców, manipulował, igrał, używał do tego niegodnych i podstępnych bardzo działań. _ W audycji Radia (...) w dniu 25.11.2009r. odtworzono powyższe wypowiedzi pozwanej na sesji Rady Miasta. Zacytowano jerównież na łamach ,,(...) Postępowanie przygotowawcze w sprawie 3 Ds 1181/09 Prokuratura Rejonowa w Koninie zakończyła w dniu 3.02.2010 r. postanowieniem o umorzeniu śledztwa w sprawie nie-umyślnego spowodowania śmierci J. A. wobec braku znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu postanowienia zaznaczono, że podczas analizy przedłożonych przez M. R. dokumentów stwierdzono, że nieprawidłowości opisane w w/w dokumentacji były już wszechstronnie wyjaśniane w prowadzonych postępowaniach przygotowawczych (...),(...) i (...),(...), które nie potwierdziły zarzucanych nieprawidłowości E zostały umorzone wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że również materiał zebrany w tym postępowaniu przygotowawczyrn nie potwierdził mobbingu oraz innych nieprawidłowości. Świadek M. O., który był' przyjacielem i zastępcą J. A. jako przewodniczącego związku zawodowego zeznał w tymże postępowaniu przygotowawczym, że członkowie Solidarności nie byli w żaden sposób szykanowani przez kierownictwo z'_akła_du, a J. A. był ukarany karami regulaminowymi za naruszenie regulaminu pracy. .F --- STRONA 8 --- Postanowieniem z dnia 9.03.2010 r. wyłączono z akt śledztwa (...) materiały dotyczące złośliwego naruszania praw pracowniczych przez dyrektora (...) M. P., tj. o przestępstwo z art. 218 § 1 kk i Wyłączone materiały zarejestrowano w rep. pod nr (...). Postępowanie w sprawie (...) zakończyło się w dniu 30.06.2010 r. postanowieniem o umorzeniu śledztwa, wobec stwierdzenia, że czyny nie zawierają znamion czynów zabronionych. - r . ` W roku 2010 na skutek wniosku Państwowej inspekcji Pracy w K. zostało wszczęte przeciwko powodowi postępowanie karne. Powód został obwiniony o to, że 'będąc dyrektorem (...) w K., naruszył w sposób rażący przepisy o rozwiązywaniu umów o pracę w ten sposób, że w dniu 3.10.2008 r. rozwiązał z J. A.-- przewodniczącym NSZZ Solidarność w (...) K., umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, pomimo braku zgody Komisji Zakładowej NSZZ _Solidarność na dokonanie rozwiązania tej umowy. Wyrokiem z dnia 31.05.201 r. w sprawie o sygn. akt (...) Sąd Rejonowy w Koninie uniewinnił M.P. od zarzucanego mu czynu, tj. wykroczeniaz art. 281 pkt 3 Kodeksu pracy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Rejonowy podkreślił m.in., że wszyscy, poza M. O., przesłuchani w sprawie świadkowie, negatywnie wypowiadali się o J. A. jako pracowniku. Wskazywali okoliczności, które pozwalały twierdzić, że był on pracownikiem wyjątkowo trudnym we współpracy. Nie do końca pojmował istotę zajmowanego stanowiska skupiając się przede wszystkim na własnej osobie. Jako przewodniczący jednej z zakładowych organizacji związkowych, nie zawsze działał w interesie pracowników, a zdarzało się, że wbrew ich woli. Sąd podkreślił, że J. A. wielokrotnie występowałw prasie, telewizji, na sesjach Rady Miasta przedstawiając zarzuty, które często nie znajdowały potwierdzenia w rzeczywistości. Z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków wynikało, że zwolnienie J. A. i ten krótki czas kiedy nie pracował poprawił atmosferę' w pracy, ułatwił podjęcie wielu istotnych dla pracowników decyzji. i Powód nadal jest dyrektorem (...) w K.. ' Kadencja pozwanejw Radzie Miasta K. zakończyła się w listopadzie 2010r. Obecnie nie pełni żadnej funkcji w Radzie Miasta. Pozwana od 2009r. pozostaje bezrobotna. Z uwagi na wiek nie może znależć pracy. Nie ma własnych dochodów. Mąż pozwanej od sierpnia 2010 r. pracuje na kontrakcie za granicą, zarabia 6.000 zł miesięcznie. Pozwana ma na utrzymaniu 10-letniego syna. Wspólnie z rodziną mieszka w domu jednorodzinnym. Spłacają z mężem' kredyt zaciągnięty na zakończenie budowy domu, rata wynosi 800 zł miesięcznie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: - zeznafi'swrad|‹f›wz A. w. - k. 23sv~288, M. J. - ¦<.855~«-858, M. 0. -- k. sssv - 857, E. s. - k. 857»-858, J. z. -k. 858 i J. z. |<_ 858»-359, ~ 8 --- STRONA 9 --- - artykułów w tygodniku „(...)” z dnia 24-30.11.2009 r. - k. 16 i z dnia 1-7.12.2009 _r. - k. 17, - nagrania CD - k. 214, 235, które zostało odtworzone na rozprawie w dniu 5.05.2010 r. - k. 242, - wniosku związków zawodowych (...) w K. z dnia 14.08.2006 r, o wszczęcie śledztwa i pociągnięcia dyrektora (...) do odpowiedzialności -- k. 40-41, - oświadczenia powoda zamieszczonego w tygodniku „(...) " - k. 42, - zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstw przez powoda złożonego w Prokuraturze Rejonowej w Koninie przez pozwaną w dniu 23.11.2009 r. wraz z załączoną dokumentacją - k. 88 -- 102, - protokołu z sesji Rady Miasta K. z dnia 25.11.2009 r. -- k. 114 - 129, - wyroku Sądu Okręgowego w Koninie sygn. akt (...) wraz z uzasadnieniem - k. 142 - 149, - pisma J. A. do dyrektora (...) z dnia 6.11.2009 r. - k. 184 - 185, - wyroku Sądu Rejonowego w Koninie z dnia 31.05.2010 r. wraz z uzasadnieniem w sprawie 0 sygn. akt (...)- |‹. 848--354, 1 - akt postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w Koninie nr (...), a w '‹. szczególności: _ ~ -listów pożegnalnych J. A. - k. 10, 38 -- 42, - akt osobowych J. A.- k. 119 - 303, - akt postępowania przygotowawczego Prokuratury Rejonowej w Koninie nr 1 Ds 281/10, - zeznań powoda M. P. - k. 251 - 252, 365 -- 366, ~ częściowo zeznań pozwanej M. R. - k. 252v -- 254, 366v -- 367. ~ Zebrane w sprawie dokumenty nie budzą wątpliwości co do swej autentyczności, podobnie jak nagranie na płycie CD odtworzone na rozprawie. Sąd dał wiarę zeznaniom przesłuchanych w sprawie świadków. Zeznania są jasne, logiczne, spójne i wzajemnie się pokrywają. - Za wiarygodne Sąd uznał zeznania powoda, które znalazły potwierdzenie zarówno w zeznaniach świadków, jaki zebranych w sprawie dokumentach. Zeznaniom pozwanej Sąddał wiarę częściowo. W szczególności za niewiarygodne Sąd uznał zeznania w części dotyczącej tego, że pozwana mówiąc na sesji Rady Miasta, że powód jest człowiekiem złym i nikczemnym miała na myśli, że jest złym dyrektorem. Ze złożonego do akt pisemnego protokółu sesji wynika, że pozwaną najpierw powiedziała, że powód jest człowiekiem złym i nikczernnym,._„a następnie, że to zło przenosi na zakład. ' F Sąd zważył, co następuje: Et --- STRONA 10 --- Dobra osobiste są wartościami niemajątkowymi, wiążącymi się z osobowością człowieka, uznanymi powszechnie w danym społeczeństwie. Kodeks cywilny nie zawiera definicji dóbr osobistych, a ogranicza się art. 23 kc do stwierdzenia, że dobrem osobistyrr są w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. - Art. 24 § 1 kc zapewnia ochronę osobom, których dobro osobiste zostało zagrożone bądż 'naruszone bezprawnym działaniem. Ochrona-dóbr-osobistych przysługuje wyłącznie wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki przewidziane w art. 24 § 1 kc, tzn. naruszenie dobra osobistego oraz bezprawność działania sprawcy' Na tle cytowanego przepisu na powodzie jako uprawnionemu spoczywał obowiązek wykazania działań naruszających jego dobra osobiste, na pozwanej zaś obowiązek wykazania istnienia okoliczności wyłączających bezprawność działania,. ' Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanej było bezprawne (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17.06.2004r. sygn. V CK 609/03, LEX nr 109404, wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 3.06.2003r. sygn. I ACa 1162/02, Wokanda 2004/8/85). N J r 1 'u Powód jako dyrektor miejskiego przedsiębiorstwa jest osobą publiczną. Musi się więc liczyć z tym, że jego działalność będzie podlegać ocenorn, które nie zawsze będą pozytywne. Osoby obejmujące funkcje publiczne świadomie poddają się szczególnej kontroli publicznej i szersze są w stosunku do nich ramy dopuszczalnej krytyki, co pozostaje w związku z prawem do wolności wyrażania opin`i. Nie oznacza to jednak, że krytyka ta może przybrać postać obelg i nie popartych faktami insynuacji. - Pozwana publicznie na sesj` Rady Miasta nazwała powoda człowiekiem złym i nikczemrrym. Użyte przez pozwaną określenia _mają bardzo negatywny wydźwięk. Słowo ,,nikczemny" w odniesieniu do człowieka określa osobę, która popełnia haniebne czyny, przynoszące wstyd í okrywające niesławą. Użycie takich określeń dyskwalifikuje powoda zarówno jako dyrektora jak i osobę prywatną i bez wątpienia godzi w dobre imię powoda, jego cześć i godność. ' Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wykazał, aby powód był człowiekiem złym i nikczemnym. Nie potwierdził tego żaden z przesłuchanych na wniosek pozwanej świadków. Zresztą sama pozwana zeznając nie potrafiła wyjaśnić dlaczego _użyła takich słów. Twierdziła, że miała na myśli, że powód jest dyrektorem. Sąd nie dał temu wiary, albowiem z protokołu sesji wprost wynika, że pozwana powiedziała, że dyrektorjest człowiekiem złym i '10 --- STRONA 11 --- nikczemnym, a w dalszej części wypowiedzi, że to zło przeniósł na zakład. Przesłuchani w sprawie świadkowie nie potwierdzili, aby powód stosował wobec pracowników szykany, mobbing. Z zeznań świadka M. J. wynika, że nigdy z ust powoda nie padły słowa, że lepiej traktuje swojego psa niż pracowników (...). Słowa, które wiele lat były przypisywane powodowi i rozpowszechniane publicznie przeciwko niemu przez J. A.. Nie potwierdziły się również zarzuty, że -powód zwalniał ludzi z długoletnim stażem bez merytorycznego uzasadnienia czy w celu ich poniżenia. Wzbudzające wiele emocji zwolnienia 9 osób w roku 2006 nie zostały podważone ani przez Państwową inspekcję Pracy, która przeprowadziła kontrolę, ani przez sąd. Zatem należy przyjąć, że były one zgodne z prawem i należycie urnotywowane. Przesunięcie świadka E. S. ze stanowiska inspektora ds. płacowych na stanowisko portiera również zostało należycie umotywowane. Świadek sama przyznała, że podjęła się wykonywania dodatkowych obowiązków bez zgody i wiedzy dyrekcji, co było niezgodne z wcześniejszymi ustaleniami. . . Na skutek zawiadomienia złożonego przez pozwaną przeciwko powodowi toczyło się postępowanie o złośliwe naruszanie praw pracowniczych, które zostało umorzone ((...)). Dyscyplinarne zwolnienie z pracy J. A. zostało dokonane z naruszeniem przepisów prawa. Należy mieć jednak na uwadze, że powód co wynika z zeznań radcy prawnego A. W., korzystał w tym zakresie z jego porady prawnej i uzyskał akceptację swojego stanowiska- Ponadto przeciwko powodowi toczyło się z wniosku 'Państwowej Inspekcji Pracy postępowanie sądowe o naruszenie w sposób rażący przepisów prawa przy rozwiązaniu umowy o pracę z J. A.. Sąd w tej sprawie uniewinnił powoda. Uznał, że powód naruszył przepisy prawa, ale nie miało to charakteru rażącego. Sąd w tejże sprawie bardzo negatywnie ocenił wiele zachowań J. A. jako pracownika wobec powoda jako swojego przełożonego, ale także jako działacza związkowego, który według Sądu Rejonowego wielokrotnie działał niezgodnie z dobrem pracowników, a nawet wbrew ich woli. ' 1 Należy również zwrócić uwagę, że z zeznań świadka J. Z., który w latach 2006 -~ 2008 pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Zarządu Regionu Związku Zawodowego Solidarność wynika, że ze strony pracodawcy (powoda) była wola zażegnania konfliktu z J.A,. Natomiast z protokółu sesji Rady Miasta K. z dnia 25.11.2009 r. wynika, że Komisja- Rewizyjna prowadząca kontrolę w (...) w 2007 r. wystąpiła z propozycją mediacji pomiędzy stronami konfliktu zakładzie, jednakże Komisja Zakładowa NSZZ ,,Soidarność”, której przewodniczącym był J. A. odmówiła udziału w polubownym spotkaniu wszystkich zainteresowanych stron. " ' _ _-Wobec powyższego należało przyjąć, że' pozwana nie obaliła domniemania bezprawności swojego działania. Nie może stanowić usprawiedliwienia dla jej działania, twierdzenie że robiła to w interesie społecznym. W niczyim interesie nie jest to, aby 11 --- STRONA 12 --- wypowiadać na temat osób publicznych negatywne opinie nie znajdujące potwierdzenia w faktach. ` Dobra osobiste powoda zostały również naruszone przez wypowiedź pozwanej zarówno w radiu, telewizji i gazecie, że wobec J. A. były stosowane szykany. Nie ma znaczenia, że w wypowiedziach tych nie wymieniono nazwiska powoda. Z kontekstu wszystkich tych wypowiedzi wynika, że chodzi o szykany ze strony dyrektora (...) w K.. Tak więc identyfikacja osoby jest oczywista. Żaden z przesłuchanych świadków nie potwierdził, aby wobec J. A. stosowane były przez dyrektora szykany. Szykany to złośliwe przykrości; . \ . rozmyślne utrudnienia i przeszkody, nękanie, prześladowania. Zebrany w sprawie matei"ał 'I . dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że powód stosował szykany wobec J. A., nawet jeżeli J. A. pewne zachowania wobec swojej osoby odbierał jako szykany. Było to jedynie jego 'subiektywne odczucie, które z obiektywnego punktu widzenia nie znajduje potwierdzenia. Wbrew twierdzeniom pozwanej, że J. A. był nękany notorycznym zabieraniem mu premii, akta osobowe J. A. wskazują, że miało to _miejsce tylko dwukrotnie i to w dużym odstępie czasu. Raz przed zwolnieniem go z pracy w lipcu 2006 r. i raz po przywróceniu go do pracy w październiku 2009 r. Ponadto decyzję o ukaraniu kierowcy odebraniem premii podejmują wszyscy dyspozytorzy, a dyrektor jedynie zatwierdza protokół odnośnie ukarania pracownika. Z protokołu z pażdziernika 2009r. wynika, że J. A. zanim zastosowano wobec niego "karę pieniężną, 'wielokrotnie odmawiał wykonania poleceń służbowych, lekceważył zarówno polecenia dyspozytorów jak i dyrektora. Ponieważ wielokrotne rozmowy z J.'A. nie przynosiły efektu dyspozytorzy podjęli decyzję o odebraniu mu premii. Jeśli chodzi o odebranie premii w roku 2006, to J. A. w piśmie do dyrektora z dnia 8.08.2006 r. przyznał, że jeden z dwóch podanych w protokole powodów uzasadnia ukaranie go zabraniem premii i powodu tego nie kwestionuje. Nie zgadzał się jedynie z drugim powodem, którym było wniesienie skargi przez pasażera i żądał konfrontacji z osobą, która tę skargę wniosła (k. 171 akt (...)). J. A. jako szykanę wobec niego traktował obowiązek prowadzenia autobusu w stroju służbowym, tj. w koszuli i krawacíe. Należy zauważyć, że strój służbowy dotyczył wszystkich kierowców, nie tylko J. A.. Ponadto, jeżeli J. A. faktycznie z uwagi na schorzenia skóry_nie mógł nosić koszuli i krawata, to nie zrozumiałe jest, że mógł nosić koszulę i krawat,` ale zawiązany na wysokości klatki piersiowejalbo wielką muchę cyrkową. Jak wynika z zeznań świadka M. J. oraz powoda zdarzało się, że w takim stroju- wykonywał swoją pracę. Oczywistym jest, że były to gesty prowokacji ze strony J. A. i próby ośmieszenia dyrektora jako pomysłodawcy stroju służbowego. Ľ - 12 --- STRONA 13 --- Z zeznań świadka M. O. wynikało, że J. A. jako szykanę potraktował nadanie mu nowego, a nie dotychczasowego numeru służbowego po przywróceniu do pracy. Powód zeznał, że on nie podejmował decyzji w sprawie nadania numeru służbowego oraz że J. A. nigdy nie zwracał się do niego w tej sprawie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby J. A. zwracał się do dyrektora w sprawie nadania mu numeru służbowego. Zdarzało się, że J. A. przeinaczał polecenia dyrektora i traktował je jako szykanę wobec swojej osoby. Z zeznań przyjaciela J. A. i działacza związkowego świadka M. O._ wynikało, że w związku z opóżnieniami autobusów na trasie, dyrektor polecił, aby kierowcy podawali przyczynę opóźnień. M. O. jako dyspozytor polecenie to przekazał wszystkim kierowcom, nie tylko J. A.. Oczywistym jest, że jedną z przyczyn opóźnień mogły być warunki pogodowe. Jak zeznał świadek M. O. wszyscy kierowcy opisywali to w zwięzły sposób, natomiast J-. A. z własnej woli pisał elaboraty. Mało tego, opowiadał innym, wtym pozwanej, że jest zmuszany przez dyrektora do bardzo szczegółowego i zbędnego opisu powodów opóźnienia przyjazdu, np. ,,jak długo trwały opady deszczu”, ,,jak były intensywne”. Zebrany w sprawie 'materiał dowodowy wykazał, że twierdzenia J. A. były niezgodne z prawdą. Pozwana na sesji Rady Miasta powiedziała, że zachowania dyrektora wobec J. A. mogły przyczynić się do jego samobójcze] śmierci. Takie oskarżenie postawione publicznie z pewnością narusza dobra osobiste powoda, w tym jego dobre imię i godność osobistą." Stawia powoda w bardzo złym świetle. Ani materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, ani też w opisanych wyżej innych postępowaniach sądowych i przygotowawczych nie wykazał, aby zachowania powoda wobec J. A. miały charakter szykan i mogły przyczynić się do samobójcze] śmierci J. A.. Należy mieć -również nas uwadze, że toczące się w tym przedmiocie postępowanie przygotowawcze wobec powoda zostało umorzone. Naruszeniem dóbr osobistych powoda było publiczne poinformowanie przez pozwaną na sesji Rady Miasta o złożonym w Prokuraturze zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia, jak podała pozwana wielu przestępstw, w tym przestępstwa z art. 218 § 1 kk, który to wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych złośliwie, uporczywie i umyślnie naruszał prawa pracownika J. A. wynikające ze stosunku- pracy. Nie jest naruszeniem dóbr osobistych złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jest to bowiem prawo .każdego obywatela. Natomiast rozpowszechnianie publiczne informacji o złożeniu takiego zawiadomienia' może stanowić naruszenie dóbr osobistych. Żaden z wielu zarzutów postawionych powodowi przez pozwaną w zawiadomieniu nie znalazł potwierdzenia. Oba postępowania przygotowawcze toczące się '.¬. na skutek zawiadomienia pozwanej zostały prawomocnie umorzone. '13 --- STRONA 14 --- Z powyższego wynika, że również w tym zakresie pozwana nie wykazała, aby' jej działanie nie było bezprawne. Stawiała powodowi publicznie bardzo ciężkie zarzuty nie czekając na ich weryfikację przez odpowiednie organy. Z protokółu sesji Rady Miasta wynika, że inni radni zwracali się do pozwanej z prośbą o nie wydawanie tak kategorycznych opinii, poczekanie na -rozstrzygnięcie właściwych organów, uszanowanie uczuć rodziny zmarłego. Pozwana nie słuchała tych argumentów. Złożyła na tej sesji wniosek o odsunięcie dyrektora od kierowania zakładem oraz odwołanie z funkcji zastępcy prezydenta A. S.. W opinii Sądu Okręgowego, podobnie jak Sądu Apelacyjnego, wyrażonej w F uzasadnieniu (k. 329 i 330 akt), zarzut pozwanej naruszenia przez powoda przepisu art. 5 kpc jest oczywiście bezzasadny. Powód dotknięty wypowiedziami pozwanej miał prawo poinformować publicznie, że będzie dochodził ochrony dóbr osobistych na drodze sądowej. Wypowiedź powoda zamieszczona w tygodniku „(...)” miała wyłącznie charakter publicznej obrony przed stawianymi mu zarzutami. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że pozwana naruszyła dobra osobiste powoda i nakazał w punkcie 1 wyroku opublikowanie na własny koszt oświadczenia w tygodniku „(...)” w- formie ogłoszenia na stronie trzeciej, w ramce o rozmiarze 10 cm w pionie oraz 15 cm w poziomie, w rozmiarze czcionki nie mniejszej niż 14 punktów w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia, a także złożenie podcza-s najbliższej po uprawomocnieniu się orzeczenia sesji Rady Miasta Konina, oświadczenia o następującej treści: „Ja M. R. przepraszam Pana M. P. za naruszenie jego dóbr osobistych, w tym jego dobrego imienia i godności osobistej, polegające na publicznym nazwaniu go „człowiekiem złym i nikczemnym” i formułowaniu twierdzeń, że Pan M; P. jako Dyrektor (...) w K. stosował szykany wobec pracownika J. A. i mógł się takim działaniem przyczynić do jego śmierci" i w pkt. 2 zasądził od pozwanej M. R. na rzecz Niepubiicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej L."- Hospicjum imienia Bi. S. P. w L., ul. (...) kwotę (...) ł, płatną w terminie 14 dniod uprawomocnienia się wyroku z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności. Sąd uznał, że pozwana winna przeprosić powoda zarównona łamach tygodnika, w którym wypowiadała się oraz na sesji Rady Miasta. Wprawdzie pozwana nie jest obecnie radną, jednakże na sesję Rady Miasta może przyjść każdy mieszkaniec Konina. Każda sesja kończy się wolnymi wnioskami. Pozwana może więc zgłosić wcześniej przewodniczącemu Rady Miasta wniosek o' zabranie głosu uzasadniając go obowiązkiem wykonania wyroku sadowego. Sąd nie znalazł uzasadnienia dla oddalenia żądania powoda w tym zakresie. Powód został obrażony przez pozwaną na sesji Rady w obecności zarówno radnych, prezydenta, jak i wielu obecnych pracowników (...) , tam pozwana postawiła mu najcięższe zarzuty. Należy mieć również na uwadze, że zakład którym powód zarządza jest '14 --- STRONA 15 --- przedsiębiorstwem miejskim, zatem pracodawcą powoda jest Prezydent Miasta. Zasadne jest więc żądanie powoda przeproszenia go w obecności Prezydenta i Rady Miasta. Sąd odrzucił pozew w części dotyczącej oświadczenia w przedmiocie mobbingu. W niniejszej sprawie został już wydany wyrok w dniu 24.05.2010 r. Wyrok ten został uchylony, jednakże nie w całości, a tylko ,,zaskarżony". Wyrok zaskarżyła jedynie pozwana. Z apelacji wprost wynika, że pozwana skarży wyrok w części, tj. w zakresie objętym punktem pierwszym, drugim i czwartym wyroku. Wyrok nie został zaskarżony w pkt. 3 oddalającym powództwo w pozostałej części. W tym zakresie wyrok uprawomocnił się. _ _ Oświadczenie przeprosin zawarte w pkt. 1 wyroku z dnia 24.05.2010 r. nie obejmuje określenia „mobbing". Należało zatem przyjąć, że w tym zakresie Sąd oddalił powództwo. Sąd Apelacyjny _rozpoznającapelację pozwanej w uzasadnieniu wyroku z dnia 4.11.2010 r. napisał „Sąd Okręgowy nakazał pozwanej przeprosić powoda nie tylko za nazwanie go człowiekiem złym i nikczemnym, ale także za przypisanie mu stosowania szykan - i to ogólnie wobec pracowników, a nie tylko wobec J. A. - oraz możliwości przyczynienia się w ten sposób do śmierci pracownika. Wobec faktu, że wyrok nie zawiera nakazu złożenia oświadczenia w kwestii mobbingu i że został zaskarżony wyłącznie przez pozwaną, ten zarzut nie jest już obecnie istotny dla rozstrzygnięcia sprawy”. Zaś w końcowej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny podał, że obecnie istota sporu sprowadza się do możliwości przypisania powodowi szykan i ich ewentualnego związku ze śmiercią J. A.. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że w kwestii mobbingu prawomocnie już orzeczono i w związku z ponowieniem tego żądania przez powoda na podstawie art. 199 § 2 kpc_ należało odrzucić pozew. _ Podobnie jeśli chodzi o ponowne żądanie powoda zasądzenia od pozwanej na rzecz hospicjum kwoty (...) zł. Sąd oddaliłjuż prawomocnie powództwo w tym zakresie co do kwoty powyżej (...) zł. . Bezprzedmiotowe okazało się cofnięcie pozwu w części dotyczącej umieszczenia oświadczenia z przeprosinami w telewizji i radiu, albowiem również w tym zakresie Sąd wyrokiem z dnia 24.05.2010 r. prawomocnie oddalił powództwo. Kwotę (...) zł od pozwanej na rzecz Hospicjum Sąd zasądził na podstawie art. 448 kc; Niezasadne jest twierdzenie pozwanej, że powód nie wykazał krzywdy. Krzywda odniesiora przez powoda jest oczywista. Powód od urodzenia żyje i pracuje w K., jest osobą publicznie znaną. Pozwana postawiła mu publicznie bardzo poważne zarzuty, nazwała go człowiekiem złym, nikczemnym, zarzucała możliwość przyczynienia się do śmierci podległemu rru pracownika. Zrobiła to w obecności pracodawcy powoda, jego pracowników i to na bardzo r . szerokim polu, wtym różnego rodzaju mediach. . 15 --- STRONA 16 --- W pkt. 4 wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałymzakresie. Oświadczenia jakiego domagał się od pozwanej powód zawierało żądanie przeproszenia za publiczne sformułowanie nieprawdziwych twierdzeń, że powód stosował wobec pracowników szykany. Z analizy dołączonych do akt wszystkich wypowiedzi pozwanej wynika, że mówiła ona o stosowaniu szykan wobec pracownika J. A., a nie wobec pracowników. Mając powyższe na uwadze sąd nakazał przeproszenia powoda w tym zakresie za formułowanie twierdzeń, że Pan M. P. jako Dyrektor (...) w K. stosował szykany wobec pracownika J. A. i mógł się takim działaniem przyczynić do jego śmierci. Na podstawie art. 100 kpc Sąd stosunkowo rozdzielił koszty sądowe. Mając na 'Ł uwadze, że powód wygrał proces co do zasady, jednakże częściowo jego żądania zostały oddalone Sąd obciążył go połową opłaty od pozwu, zaś w pozostałym zakresie kosztami sądowymi obciążył pozwaną. Mając na uwadze wynik postępowania Sąd zniósł wzajemnie między stronami koszty zastępstwa procesowego. SSO iwona Przyłębska~Grzybowska "lEi