Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolej ności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W ocenie sądu
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 111/11 ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2011r. Sąd Okręgowy W Elblągu I Wydział Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący: SSO Arkadiusz Fall Protokolantåst. sekr. sąd. Katarzyna Kowalska po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. W Elblągu na- rozprawie spríawy z powództwa K. G. przeciwko P. T. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę P | . oddala powództwo, II. P zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.576 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNlENlE Powód K. G. wystąpił z pozwem przeciwko P. T. domagając się zasądzenia zadośćuczynienia W kwocie 1o.ooo zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty z tytułu naruszenia dóbr osobistych (zrujnowania zdrowia spsychficznego) oraz opublikowania przeprosin o skonkretyzowanej treści na portalu internetowym, którego pozwany jest administratorem oraz W gazecie lokalnej (...). e p Wiiuzasadnieniu żądania wskazał powód, iż pozwany W artykule*ezamieaszczonymriÍnaistronie internetowej (...) przedstawił nieprawdziwe informacje dotyczące okoliczności zatrzymania powodaw dniu 18 stycznia 2011 r. przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji W P., sugerujące, iż powód ukrywał się 1 przed ;organami ścigania, odmówił otwarcia mieszkania na Wezwanie policjantów, W konsekwencji czegozostał użyty podnośnik pneumatyczny celem umożliwienia dostania się funkcjonariuszom do lokalu poprzezbalkon. Zaznaczył powód, iż informacje zwarte W tym artykule związane z zatrzymaniem jego osoby ,,zrujnoWały psychicznie" całą jego rodzinę oraz były obraźliwie." _ í W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie 'powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm prawem przepisanych. p .
--- STRONA 2 ---
Podkreślił pozwany, że informacje które zamieścił na administrowanej przez siebie stronie internetowej były zgodne z tymi, jakie zostały mu przekazane przez Komendanta Komisariatu Policji W P. oraz korelowały z przedstawianym tam opisem całego zdarzenia z dnia'18 stycznia 2011 r. Sadjjustjalił, co następuje; W dniu 18 stycznia 2011 r. o godzinie 1340 na portalu internetowym (...) opublikowany został artykuł pt. „Poszukiwany W rękach Policji". Z jego treści wynikało, iż W dniu 18 stycznia 2011 r. policjanci Komisariatu Policji W P. przeprowadzili na ulicy (...) działania mające na celu zatrzymanie poszukiwanego listem gończym wydanym przez Sąd Okręgowy W Elblągu powoda, wobec którego zostało również wydanych 5 nakazów sądowych obligujących do odbycia kary pozbawienia wolności. Podkreślone zostało, iż - mimo obecności powoda oraz jego domowników W lokalu mieszkalnym - na wezwanie policjantów nikt nie otwierał drzwi wejściowych, W konsekwencji czego funkcjonariusze Policji przy użyciu podnośnika wysokościowego Państwowej Straży Pożarnej W P. „zdecydowali się na siłowe rozwiązanie i postanowili Wyważyć drzwi balkonowe". W toku przeszukania mieszkania znaleziono powoda, który ukrył się W łóżku W skrzyni do przechowywania pościeli, a następnie r przetransportowano go do Aresztu Śledczego W E.. (dowód: kserokopia artykułu z dnia 18 stycznia 2011 r. pt. „Poszukiwany W rękach Policji", k. 3) A celu ustalenia okoliczności przebiegu akcji zatrzymania powoda przez funkcjonariuszy Policji W dniu 18 stycznia 'r. sąd dopuścił dowód z zeznań świadka E. S., który wskazał, iż drzwi doaimieszkania pozwanego niż zostały ostatecznie wyważone, gdyż domownicy - obserwujący przebieg całego zdarzenia i próbę użycia podnośnika - zdecydowali na umożliwienie policjantom wejścia do mieszkania przez drzwi bezpośrednio z klatki schodowej. (dowód: zeznania E. S., k 44 verte-45). 2 .Sadzważyłicn na_Stę_PUj6I Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawy powództwa powód upatrywał W dyspozycji art. 24 k.c. W zw. z art. 23 k.c, stwierdzającym, iż ten czyje dobro osobiste zostało zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści iw odpowiedniej formie; może także żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Podkreślić należy zatem W tym miejscu, iż tylko bezprawne naruszenie sfery dóbr osobistych jest przesłanką ich ochrony, natomiast Wina dokonującego naruszenia nie stanowi takiej przesłanki i wywołuje tylko skutek W zakresie zastosowania niektórych środków ochrony dóbr osobistych. Naruszenie dobra osobistego polega już na samym przekroczeniu zakreślonej W art. 24 § 1 k.c. granicy zagrożenia dobra osobistego, ale dla powstania roszczenia uprawnionego konieczna jest bezprawność. Konstrukcja domniemania bezprawności wyrażona W tym przepisie przenosi jednak ciężar dowodu braku bezprawności na podmiot naruszaj ący sferę zakreśloną treściąosobistych praw podmiotowych (Komentarz do art. 24 kodeksu cywilnego, [wz] A. Kidy ba (red.), K Kopaczy ńska-Pieczniak, E. Niezbecka, Z. Gawlik, A. Janiak, A. Jedliński, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna, LEX, 2oo9l W 8 * - Pogląd powyższy pozostaje W korelacji ze wskazaniami utrwalonymi W J
--- STRONA 3 ---
judykaturze, Sąd Najwyższy wskazał bowiem, iż dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął dzialanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 3 czerwca 2004 Informacji Prawnej LEX Omega nr 109404). ,U Wskazać należy przeto, że rozpoznając sprawę W przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolej ności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero W przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. W ocenie sądu powód nie udowodnił okoliczności naruszenia swych dóbr osobistych na skutek niezgodnego z prawem (działania pozwanego, mającego, W ocenie powoda, świadczyć o zasadności dochodzonego roszczenia. Materiał dowodowy zgromadzony W toku postępowania przeczy tej tezie. Podkreślić trzeba, iż pozwany publikując W dniu 18 stycznia 2011 r. na portalu internetowym (...) artykuł pod tytułem „Poszukiwany W rękach Policji" bazował wyłącznie na informacjach przeikazanycih mu W tym przedmiocie przez komendanta Komisariatu Policji W P. E. S.. i Przesłuchany W charakterze świadka E. S. zeznał,iż powód jest osobą wysoce zdemoralizowaną, znaną organom ścigania z uwagi na wielokrotne popełnianie fczjmówniegodnych z prawem, poszukiwaną od dawna listem gończym i notorycznie ukrywającą się W obawie przed osadzeinieimuw izolacji penitencjarnej. Podczas próby zatrzymania W dniu 18 stycznia 2011 r. początkowo ani powód, ani żaden z jego udomowników nie zastosował się do poleceń funkcjonariuszy Policji o dobrowolne otwarcie drzwi mieszkania, W konsekwencji czego świadek wyraził zgodęfnawyważenie drzwi balkonowych i użycie W tym celu pneumatycznego Wysięgnika. Podkreślił świadek również, że ostatecznie drzwi wejściowe do mieszkania zostały otwarte dobrowolnie. Potwierdził także świadek, że przekazał pozwanemu informacje zamieszczone W artykule opublikowanym następnie na portalu internetowym, jednakże W treści publikacji mowa jest o tym, iż „funkcjonariusze postanowili wyważyć drzwi balkonowe, a niema informacji, że drzwi balkonowe wyważyli". świadek P 4 nie kwestionował okoliczności, że drzwi balkonowe do mieszkania powoda nie zostały Wyważone (k.44 verte-»45). W ocenie sądu, analizując treść artykułu opublikowanego przez pozwanego lwiiidnifu S018 stycznia 2011 r., nie można Wskazać, iż Wynika z niego informacja, że drzwi balkonowe W mieszkanku powoda zostały wyważone. Jednocześnie za całkowicie nielogiczny W tej kwestii uznać należy wywód powoda, który podnosil iż „drzwi balkonowe nie były wyważone, a z notatki wynika, że były skoro znaleziono mnie schowanego W łóżku" (k.45). Fakt ukrywania się powoda W skrzyni na pościel wskazuje jednoznacznie na okoliczność, iż celowo zamierzał on stwarzać funkcjonariuszom Policji dodatkowe utrudnienia zmierzające do zatrzymania jego osoby. W tym miejscu podkreślić również należy, iż powód W toku postępowania sam przyznał, że uniemożliwiał funkcjonariuszom Policji dostanie się do mieszkania "„P0licjanci ,,dobijali" się przez drzwi tylko przez 15 minut" (k.45;¿ choć z zeznań E. S. wynika, że już na „godziną przed użyciem podnośnika stukano W drzwi wejściowe " - k. 45). " A = -1' I W ocenie sądu powyższa okoliczność pozwala na, wyciągnięcie wniosku odnośnie tego, jaka była rzeczywista postawa ii nastawienie powoda Wobec funkcjonariuszy Policji podczas próbyzatrzymania W dniu 18 stycznia 2011
--- STRONA 4 ---
r. Innymi słowy, dobrowolne otwarcie przez powoda drzwi mieszkania na pierwsze wezwanie policjantów czyniłoby bezzasadnym kontynuowanie akcji z użyciem wysięgnika pneumatycznego, a tym samym uchroniłoby powoda oraz jego rodzinę od ,,zrujnowania psychicznego" związanego z następczą publikacją informacji z przebiegu zatrzymania za pośrednictwem portalu internetowego. Faktem pozostaje, że drzwi balkonowe mieszkania zajmowanego przez powoda nie zostały ostatecznie wyważone, ale jednocześnie z treści artykułu pt. „Poszukiwany W rękach Policji" opublikowanego przez pozwanego W dniu 18 stycznia 2011 r. nie wynika, aby do przedmiotowego wyważenia doszło. Zawarty w tym artykule opis calego zdarzenia pozwala na zrozumienie do jakich działań funkcjonariusze Policji zostali zmuszeni i jakie środki uznano za celowe w kwestii zatrzymania pówoda - jednakże tylko i wyłącznie na skutek utrudniania przeprowadzenia samej akcji przez K. G.. Literalna wykładnia sformułowania ,postanowili wyważyć drzwi balkonowe", w ocenie sądu, wskazuje, że czynność ta była jedynie brana pod uwagę przez policjantów jako jedno z możliwych rozwiązań, jednakże na skutek dobrowolnego otwarcia drzwi wejściowych nie była konieczna jej realizacja, od czego też odstąpiono. Podkreślić jeszcze raz należy, iż w przedmiotowej sprawie nie ma dowodów, które wskazywałyby na zamiar poniżenia powioidaíorazssczłonków jego rodziny przez pozwanego oraz naruszenia jego dóbr osobistych. Działania pozwanego nie z celowej i nacechowanej złą wolą postawy wobec powoda, a znajdowały uzasadnienie W treści informacji pirżekaiżanych pozwanemu bezpośrednio przez komendanta Komisariatu Policji w P., które stanowiły podstawę pubtlikacji artykułu na portalu internetowym. p .Åiżisalogicznej oceny wymaga roszczenie powoda W kwestiiropubstlikowanias przezpozwanego - na portalu internetowym "(...) oraz w gazecie lokalnej (...) - przeprosin o treści skonkretyzowanej w piśmie procesowym z dnia 27 maja 2011 r. Okoliczność braku naruszenia przez pozwanegodóbr osobistych powoda stanowi negatywną przesłankę przesądzającą o tym, iż powództwo we wskazywanym zakresie podlegało oddaleniu. ~ Z obiektywnego punktu widzenia - przy założeniu, że spornainformacja wskazywała jednak, iż funkcjonariusze policji wyważyli drzwi balkonowe mieszkania powoda - nie sposób dopatrzeć się w niej naruszenia godności powoda. Tego rodzaju wzmianka W ogóle nie rzutuje na odbiór osoby powoda, skoro bezsporne jest, że był poszukiwany przez policję przez wiele miesięcy i ukrywał się W związku z tym, także w swoim mieszkaniu.Negatywna ocena osoby powoda, jako osoby wchodzącej w konflikt z prawem karnym jest zatem jak najbardziej usprawiedliwiona wśród społeczeństwa si nie ma na niąwpływu sporna treść informacji przedstawionej przez pozwanego. 6 Niezależnie od powyższego, <w ocenie sądu, przyznanie powodowi zadośćuczynienia pieniężnego naruszałoby zasady współżycia społecznego określone w art. 5 k.c. Gdyby bowiem przyjąć, że doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, należałoby rozważyć, czy powód może domagać się ochrony prawnej, skoro sam postępuje sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Wymaga bowiemāszacunku dla swych dóbr osobistych, a tymczasem sam nie dba o zachowanie tych dóbr względem innych osób. Takie postępowanie może uzasadniać odmowę udzielenia J
--- STRONA 5 ---
poszkodowanemu ochrony prawnej na podstawie art. 5 k.c. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego W Poznaniu z dnia 29 grudnia 1993 ądzenie W takich realiach na rzecz powoda zadośćuczynienia leżałoby W sprzeczności z powszeichnym ipiociziuciem sprawiedliwości, od czego nie można abstrahować przy orzekaniu o zadośćuczynieniu. Przy analizie zachowania powoda zwraca uwagę fakt, iż był on poszukiwany listem gończym wydanym przez Sąd Okręgowy W Elblągu, kilkakrotnie wydawane były wobec _jego osoby nakazy osadzenia celem odbywania kary pozbawienia Wolności, powód również niejednokrotnie „uciekał funkcjonariuszom policji" (zeznania E. S., k. 44 verte). Oddalenie przez sąd wniosku dowodowego powoda z dnia 30 czerwca 2011 r. (k.46) 0 dopuszczenie dowodu z zeznań świadków A. G., B. G. i H. G. na okoliczność ustalenia, iż drzwi .balkonowe do mieszkania nie zostały W)/Ważone podyktowane było tym, iż zostało to udowodnione za pomocą innych źródeł dowodowych, a całokształt zebranego W sprawie materiału dowodowego pozwalał na wszechstronna ocenę zdarzeń i dokonanie przedmiotowego rozstrzygnięcia z pominięciem zgłaszanego dowodu. 8 O kosztach procesu, mając na uwadze zasadę odpowiedzialności za Wynik sprawy, rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. W zw. z art. 99 k.p.c. oraz W oparciu 0 § 6 pkt 4 W zw. z §10 ust 81 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. W sprawie opłat za 7,_ czynno#ci radców prawnych" oraz ponoszensiaaprzez Skarb Pa#stwak0sztów pomocy prawnej udzielonej przez radc#prawnegoustanowionegoz urz#du-(Dz. U. 02, .(.),poz. 1349). .F 4 J
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Elblągu#I C 111/11 ROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2011r. Sąd Okręgowy W Elblągu I Wy#art. 24 k.c.#art. 23 k.c#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 kodeksu#art. 5 k.c.#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 99 k.p.c.