Postanowienie I C 1109/20 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydz

--- STRONA 1 --- ZAST OWÓTE OciAI0 NA AMD. LECGDL o | 2754 Sygn. akt I C 1109/20 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 kwietnia 2021 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Anna Szczepaniak Protokolant: Ewelina Kozłowska , po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2021 r. w Płocku na rozprawie sprawy z powództwa Ł.. Z. przeciwko Skarb Państwa - Zakład Karny w P. " o odszkodowanie 1) zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakład Karny w P. na rzecz powoda Ł. Z, kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 kwietnia 2021 roku do dnia zapłaty; 2) w pozostałej części powództwo oddala; 3) nie obciąża powoda Ł. Z. kosztami procesu. Sędzia Anna Szczepaniak Z/ odpis wyroku doręczyć powodowi — osadzonemu w ZK w P. z pouczeniem o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz warunkach, sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia --- STRONA 2 --- /. C 1109/20 Pozwem z dnia 5 lipca 2020 1. powód Ł. Z. (1) wniósł przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa Zakładowi Karnemu w P. o zapłatę kwoty 10 000,00 zł wraz z odsetkami tytułem zadośćuczynienia za doznana krzywdę, Pozwany wniósł także o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu żądania pozwu powód wskazał, iż od miesiąca i trzech tygodni powód oczekuje na wizytę u stomatologa. Postanowieniem z dnia 9 września 2020 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Płocku zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości i oddalił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 18). , W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany wskazał, iż roszczenie powoda nie zostało udowodnione zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Pozwany wskazał, iż osadzeni przyjmowani są zgodnie z kolejnością zgłoszeń, a w razie potrzeby kierowani są do specjalistów spoza Zakładu. Ponadto w ocenie pozwanego czas oczekiwania na wizytę u specjalisty z pewnością nie był dłuższy niż w warunkach wolnościowych. . W piśmie procesowym z dnia 25 stycznia 2021 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na pozew, pozwany wskazał, iż w związku z epidemią C.-19 oraz z uwagi na zalecenia Ministra Zdrowia, świadczenia stomatologiczne powinny być ograniczone do wykonywania niezbędnych procedur w przypadku pilnej interwencji. Powód nie zgłaszał dolegliwości bólowych, zaś wizyta u stomatologa była spowodowana chęcią usunięcia osadu nikotynowego na językowej powierzchni zębów. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2021 r. powód podtrzymał żądanie pozwu wskazując, iż konieczność wizyta u stomatologa była spowodowana ukruszeniem górnej siódemki. Powyższe powodowało u powoda dyskomfort i ból podczas spożywania posiłków czy picia napoi. Do chwili obecnej, mimo wizyty odbytej już wizyty u stomatologa, powód nie ma zaplanowanego leczenia ukruszonego zęba. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2021 r. powód sprecyzował żądanie w zakresie odsetek i wniósł o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia wyroku do dnia zapłaty. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ł. Z. (1) odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w P.. (fakt bezsporny) Powód, spożywając posiłek, ukruszył sobie górną prawą siódemkę. Powyższy ubytek powodował i powoduje u powoda ból w trakcie jedzenia, picia oraz mycia zębów. U. ząb kaleczy język i jamę ustną. Powód miał również opuchniętą twarz po stronie bolącego zęba, nie mógł spać. Często także prosił o leki przeciwbólowe, cierpienie fizyczne powoda było widoczne dla współosadzonych. Mimo zgłaszanego bólu i zapotrzebowania na leki, powód nie otrzymuje środków przeciwbólowych. (dowód: zeznania powoda Ł, Z, -k. 50-51; zeznania świadków: T. C. — k. 74-75, G. Ż. — k. 76) Od maja 2020 r. powód co dwa, trzy dni podejmował próby zapisania się do dentysty, zgłaszając dolegliwości pielęgniarce za pośrednictwem kartki ze zgłaszanym zapotrzebowaniem, która codziennie chodziła z lekami, jak również oddziałowemu ustnie, (dowód: zeznania powoda Ł. Z. — k. 50-51; zeznania świadków: T.C.-k.75,G. Ż.—k. 76) W związku z epidemią C.-19 oraz z uwagi na zalecenia Ministra Zdrowia, świadczenia stomatologiczne w zakładzie karnym zostały ograniczone do wykonywania niezbędnych procedur w przypadku pilnej interwencji. (dowód: wyjaśnienia — X. 45) Powód został przyjęty na wizytę u stomatologa w styczniu 2021 r, gdzie nie uzyskał pomocy zgodnie ze swoimi oczekiwaniami. (dowód: zeznania powoda Ł. Z. —k. 50-51) --- STRONA 3 --- /. nie ma zaplanowanego leczenia ukruszonego zęba. (dowód: zeznania powoda Ł. Z. — k. 50-51) Sąd ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy w oparciu o dokumenty, które nie budzą wątpliwości Sądu, a także w oparciu o osobowe źródła dowodowe w postaci zeznań świadków i powoda, Sąd dał wiarę zeznaniom świadków T. C. (2) i G. Ż. (2), jak również powodowi. Ich zeznania były spójne, logiczne i korelowały z pozostałym materiałem dowodowym, Świadkowie potwierdzili fakt ukruszenia przez powoda zęba, jak również dolegliwości, jakich w związku z tym doznawał. Ponadto świadkowe zgodnie zeznali, iż powód wielokrotnie próbował uzyskać pomoc od osób zatrudnionych w zakładzie karnym, jednakże jego prośby pozostawały bezskuteczne. Pozwany nie podważał zeznań powoda i świadków, nie zgłaszał dowodów przeciwnych. Sąd zważył co następuje: Powództwo Ł. Z. (1) przeciwko Skarbowi Państwa — Zakładowi Karnemu w P. o zadośćuczynienie zasługiwało na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Do przesłanek odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. należy bezspornie zaliczyć naruszenie dobra osobistego, powodujące szkodę niemajątkową, oraz związek przyczynowy między tym czynem a szkodą niemajątkową, spowodowaną naruszeniem dobra osobistego. Przepis art. 448 k.c. nawiązuje do art. 24 k.c., w świetle którego przesłankami odpowiedzialności na tle ochrony dóbr osobistych są naruszenie dobra osobistego lub zagrożenie naruszeniem oraz bezprawność działania. W art. 24 $ 1 k.e, zostało ustanowione domniemanie bezprawności działania, naruszającego dobro osobiste, w związku z tym na powodzie spoczywa ciężar wykazania w procesie pierwszej z powyższych przesłanek, zaś na pozwanym ciężar udowodnienia okoliczności, wyłączających bezprawność działania. Rzeczą powoda jest zatem określenie, w jakich swoich odczuciach i w jakich , konkretnych prawem przewidzianych dobrach osobistych został dotknięty zachowaniem sprawcy i że zachowanie to faktycznie miało miejsce. Natomiast okolicznością, wyłączającą bezprawność działania, której udowodnienie spoczywa na pozwanym, jest m.in. działanie w ramach porządku prawnego, w tym wykonywanie prawa podmiotowego. Pozwanym w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa — Zakład Karny w P., a przedmiotem żądania jest zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych powoda jako osadzonego w ww. jednostce penitencjarnej. Bezsprzecznie organy Służby Więziennej i jej funkcjonariusze muszą działać z poszanowaniem praw człowieka i dóbr osobistych osadzonych, a kara pozbawienia wolności winna być wykonywana w granicach obowiązującego w tym zakresie prawa. Bezspornym było na gruncie niniejszej sprawy, iż powód doznał uszczerbku w postaci ukruszenia zęba, okoliczność tę potwierdziły zeznania świadków. Ubytek zęba jak wynika z zeznań świadków i powoda powoduje cierpienie fizyczne, ból, dyskomfort, kaleczenie jamy ustnej. Niewątpliwie z ustalonego stanu faktycznego wynika także, iż powód wielokrotnie zgłaszał dolegliwości związane z zębem, jak również fakt opóźnionej reakcji zakładu karnego na prośby pozwanego. Bowiem powód dopiero po ponad sześciu miesiącach został doprowadzony na wizytę u stomatologa, który na dodatek stwierdził, iż nie jest w stanie pomóc powodowi, Co więcej jak wynika z zeznań powoda nie są mu podawane również imo zgłoszeń środki przeciwbólowe, "Tak więc mając na uwadze treść żądania powoda, z punktu widzenia odpowiedzialności pozwanego, istotne jest czy funkcjonariusze służby więziennej w procesie leczenia powoda dopuścili się niezgodnych z prawem działań lub zaniechań, skutkujących powstaniem po stronie powoda szkody niemajątkowej, tj. krzywdy. Działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, by wyłączyć bezprawność, musi być dokonane w granicach określonych tym porządkiem prawnym, to jest pozostawać w zgodzie z obowiązującymi przepisami, powinno być rzeczowe, obiektywne, podjęte z należytą ostrożnością i przez osobę uprawnioną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 roku, sygn. akt III CKN 777/98, LEX nr 51361). --- STRONA 4 --- /. (1) jest osobą pozbawioną wolności. W związku z powyższym przebywa w zakładzie karnym i jest poddany rygorom wynikającym z przepisów szczególnych regulujących sytuację prawną osób odbywających karę pozbawienia wolności. Przeciwwagę dla obciążeń przewidzianych dla osób skazanych stanowią przepisy ugruntowane w zasadzie ochrony praw człowieka, które wiążą organy i jednostki penitencjarne. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 68 ust. 1 i 2 stanowi, że każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a obywatelom, niezależnie od sytuacji materialnej zapewnia się, na zasadach określonych w ustawach, równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie ulega wątpliwości, że również osoby pozbawione wolności, nie mogą zostać w tych prawach ograniczone, w szczególności przy uwzględnieniu art. 41 ust. 5 Konstytucji, który stanowi, że każdy pozbawiony wolności powinien być traktowany w sposób humanitarny. Jak wskazał Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 20 października 2000 r. w sprawie Kudła przeciwko Polsce (sprawa nr 30210/1996), na gruncie art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka Państwo musi zapewnić odpowiednią opiekę lekarską osobom pozbawionym wolności. Ocżniając materiał dowodowy przedstawiony przez. stronę powodową stwierdzić należy, iż powód wskazał dowody, który potwierdziły jego zarzuty zawarte w pozwie. Postępowanie dowodowe wykazało, iż warunki związane z zapewnieniem opieki stomatologicznej były nieprawidłowe, Nie można mieć wątpliwości, że realizacja spoczywających na administracji Zakładu Karnego obowiązków w zakresie opieki medycznej nad osobami pozbawionymi wolności należy do działań władczych i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej zawartym w dyspozycji art. 417 $ 1 k.c. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w art. 115 $ 1-8 k.k. w. oraz przepisach rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków, zakresu i trybu współdziałania podmiotów leczniczych z podmiotami leczniczymi dla osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności (Dz.U. 2012 poz. 547). Zgodnie z przepisem art. 115 $ 1 k.k.w., w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2003 r. skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. W przepisie art. 115 $ 4 k.k.w. wskazano, że świadczenia zdrowotne udzielane są skazanym przede wszystkim przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności. Natomiast pozawięzienne zakłady opieki zdrowotnej współdziałają ze służbą zdrowia w zakładach karnych w zapewnieniu skazanym świadczeń zdrowotnych, gdy konieczne jest m.in. natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia skazanego, czy też przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji skazanego (art. 115 $ 5 kk. w.). Biorąc pod uwagę przedstawione w niniejszej sprawie dowody, w ocenie Sądu doszło do naruszenia uprawnień skazanego w przedmiocie zapewnieniu świadczeń żdrowotnych. Powód już w maju zgłaszał podmiotom uprawnionym fakt ukruszenia zęba i dokonywał tego regularnie co dwa, trzy dni. Pozostawało to jednak bez reakcji. Kwestia powoływania się przez pozwanego na epidemię C.-19 oraz problem ograniczenia możliwości skorzystania w okresie wskazanym przez powoda z opieki stomatologicznej w ocenie Sądu nie jest wystarczającą przesłanką do oddalenia niniejszego powództwa. Podkreślić należy, iż spora część placówek stomatologicznych, po weekendzie majowym 2020 r., na nowo zdecydowała się otworzyć, mając uprzednio czas dostosować się do udzielania świadczeń w nowych realiach. Nadto należy również podkreślić, iż w momencie zamknięcia placówek stomatologicznych, większość stomatologów, nawet jeśli w danym momencie nie mogła przyjąć pacjenta osobiście, pomagała skierować go do innego Jekarza. Bowiem opieka stomatologiczna w czasie pandemii nie została wyłączona, tylko zaczęła wyglądać inaczej. Nie były bowiem realizowane świadczenia zdrowotne, które były zaplanowane wcześniej - głównie mowa tutaj o leczeniu estetycznym. Stomatolodzy zaś przyjmowali pacjentów, którzy powinni być przyjęci w trybie przyspieszonym -- pilnym, tj. osoby z bólem, po urazach, wymagające leczenia zachowawczego. Zaś niewątpliwie do takich osób zaliczał się powód. Ponadto, powód po ponad półrocznym oczekiwaniu na wizytę u stomatologa został poinformowany, iż z jego problemem nic się na da zrobić. Co więcej, powodowi nie zaproponowano nawet żadnego sposobu alternatywnego, który miałby na celu chociaż łagodzenie cierpienia. Zasadą jest, iż zadaniem lekarza jest udzielenie pomocy, a w sytuacji, gdy jest to niemożliwie, co najmniej uśmierzenie bólu. Jeżeli powód został skierowany do placówki, w której stomatolog nie był w stanie udzielić pomocy, zakład karny powinien zadbać o znalezienie innego, kompetentnego lekarza. Bowiem należy podkreślić, iż realizacja obowiązków w zakresie opieki medycznej nad osobami pozbawionymi wolności spoczywa na administracji zakładu karnego. --- STRONA 5 --- / sprawie to na pozwanym spoczywał obowiązek wykazania , że powód był objęty właściwą opieką medyczną czemu pozwany sprostał. Wobec powyższego pozwany powinien w toku procesu zgłosić dowody mające na celu udowodnienie jego racji, czego pozwany nie zrobił. Pozwany powołał jedynie dowód z dokumentu, który stoi w opozycji do dowodów przedstawionych przez powoda, a który to w ocenie Sądu został zdyskredytowany przez powoda, Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszym stanie faktycznym pozwany nie zrealizował przepisów dotyczących ochrony zdrowia osób pozbawionych wolności. Oceniając rozmiar cierpienia powoda Sąd uznał, iż kwotą adekwatną z punktu widzenia naprawienia szkody moralnej jest kwota 2 000,00 zł. Zważyć należy, iż rozmiar cierpień nie był na tyle znaczny, by zasądzić na rzecz powoda całą żądaną kwotę, Tym samym uznano roszczenie powoda związane z doznanym uszczerbkiem za nadmiernie wygórowane - jednocześnie jednak oczywistym jest, iż żasądzone świadczenie nie mogło mieć wymiaru symbolicznego; przyznana kwota w ocenie Sądu pozwoli w pełnym wymiarze na skompensowanie u powoda negatywnych przeżyć i doznań związanych z ukruszonym zębem i brakiem udzielania pomocy w tym zakresie. B " W przedmiocie roszczenia odsetkowego, Sąd zasądził je zgodnie z wnioskiem powoda, Orzeczenie o kosztach Sąd wydał, kierując się normą art. 102 k.p.c., według której w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W niniejszej sprawie zachodził wypadek szczególnie uzasadniony, przemawiający za odstąpieniem od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. Powód jest osobą młodą, przebywa w zakładzie karnym i nie posiada środków finansowych, a subiektywne poczucie krzywdy mogło uzasadniać jego przekonanie o zasadności powództwa. sędzia Anna Szczepaniak Ził 1. odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem doręczyć: + powodowi wraz z pouczeniem o apelacji; * pełnomocnikowi pozwanego; 2. kal. 14 dni bądź z wpływem korespondencji.