Postanowienie I C 1108/09 O D P WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Ł

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1108/09 O D P WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia Sądu Okręgowego Paweł Barański Protokolant : staż. Monika Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. przeciwko Z. B. i (…)spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o ochronę dóbr osobistych oraz zapłatę 1. zasądza od (… )spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na rzecz (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 10.000 zł (dziesięć tysięcy złotych) tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych; 2. oddala powództwo w stosunku do (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w pozostałej części; 3. oddala powództwo w stosunku do Z. B. w całości; 4. zasądza od (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na rzecz Z. B. kwotę 2.417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; 5. zasądza od (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na rzecz (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. kwotę 950,20 zł (dziewięćset pięćdziesiąt złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1108/09 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- W pozwie z dnia 8 grudnia 2009 r. powód (…)sp. z o.o. w Ł. wniósł o zobowiązanie pozwanych Z. B., (…) sp. z o.o. w W. – wydawcy (…)i P.F. – redaktora naczelnego (…) do opublikowania na pierwszych stronach (…) oraz (…)– dodatku do (…) ogłoszenia o treści wskazanej w pozwie. Powód wniósł ponadto o zasądzenie od pozwanych solidarnie na swoją rzecz kwoty 50.000 zł tytułem zadośćuczynienia za dokonanie naruszenia dóbr osobistych powodowej firmy oraz o zasądzenie od strony pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2009 r. na łamach gazety (…) ukazał się artykuł pod tytułem („…”)W wywiadzie udzielonym redaktor A.M. pozwany Z.B. pomówił (…) sp. z o.o. stwierdzeniem, że „bloki przy ul(…)wybudowano nielegalnie”, które to przekonanie Z.B. nie było usprawiedliwione żadnymi rzeczywiście występującymi okolicznościami. Powód wskazał konkretne sformułowania, którymi posłużył się w udzielonej wypowiedzi Z. B. a które miały naruszać dobra osobiste powoda. Powód podniósł, iż treść wywiadu obfituje w niedomówienia, nieuprawnione insynuacje i zamierzone przeinaczenia zawarte w wypowiedzi Z. B., podchwycone przez autorkę artykułu. Artykuł nie ma cech rzetelnej relacji dziennikarskiej i przedstawia niezgodnie z rzeczywistym stanem problem, który w istocie nie istnieje. (pozew –k.2-4) Pozwany Z. B. wniósł o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami procesu. Pozwany wskazał, że podawane w przedmiotowym artykule okoliczności są odzwierciedleniem toczących się między stronami spraw. (odpowiedź na pozew –k.34-35) (…)sp. z o.o. i P. F. wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwani podnieśli, że przedmiotowa publikacja nie stanowi bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda. Informacje zawarte w kwestionowanym artykule są prawdziwe, zaś opublikowanie relacji dotyczącej sporu między powodem a właścicielem sąsiedniej działki dokonane zostało w ramach wypełniania przez prasę jej ustawowych uprawnień i obowiązków. Pozwany P. F. podniósł, że nie jest redaktorem naczelnym gazety (…) ani też autorem czy też współautorem przedmiotowego tekstu. (odpowiedź na pozew –k.63-64) Na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. pełnomocnik powoda cofnął powództwo w stosunku do P.F. ze zrzeczeniem się roszczenia. (protokół –k.150) Postanowieniem z dnia 30 marca 2011 r. zostało umorzone postępowanie w stosunku do pozwanego P. F.(postanowienie –k.182) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (…)sp. z o.o. w Ł. prowadziła inwestycję polegającą na budowie zespołu budynków wielorodzinnych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. (…). (okoliczność bezsporna) W dniu 23 października 2006 r. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję nr (…), ustalającą warunki zabudowy dla w/w inwestycji. Decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 17 lipca 2007 r. nr (…) zatwierdzono projekt budowlany i udzielono powodowej spółce pozwolenia na budowę. (decyzja –k.45,50) Decyzją z dnia 2 stycznia 2009 r. wydaną na skutek odwołania Z.B. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 6.11.2008 r. umarzającej wznowione postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia 17.07.2007 r. nr (…)zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą powodowej spółce pozwolenia na budowę, Wojewoda (…) uchylił decyzję z dnia 6.11.2008 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia 10.12.2007 r. nr (…)w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. (decyzja –k.65) Decyzją nr (…) z dnia 22 maja 2009 r. wydaną na skutek odwołania Z.B.od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 31 marca 2009 r. nr (…)odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 17.07.2007 r. nr (…) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą powodowej spółce pozwolenia na budowę, Wojewoda (…) uchylił decyzję z dnia 22.05.2009 r. w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. (decyzja –k.66) --- STRONA 3 --- Decyzją nr (…) z dnia 25 maja 2009 r. udzielono powodowej spółce pozwolenia na użytkowanie zespołu dwóch budynków mieszkalnych zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. (…) w Ł.(działka nr (…), obręb (…) (decyzja –k.51) Decyzją nr (…)z dnia 30 lipca 2009 r. Prezydent Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr (…) z dnia 17 lipca 2007 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono powodowej spółce pozwolenia na budowę. (decyzja –k.20 załączonych akt (…) W dniu 11 sierpnia 2009 r. w (…)” ukazał się artykuł autorstwa A.M., zatytułowany „ (…)”. A. M. zainteresowała się tą sprawą po tym, jak zgłosił się do niej Z.B.i. A.M. spotkała się ze Z. B., on pokazał jej pozwolenie na budowę i warunki zabudowy. Dziennikarka przeczytała te dokumenty i zrobiła z nich notatki. (tekst artykułu –k.20, zeznania świadka A. M. –k.177-179, zeznania pozwanego Z.B. –k.292) Następnie A. M. skontaktowała się z szefem Wydziału (…) – p. M.. A. M. kontaktowała się także z Urzędem (…), otrzymując stamtąd informacje e-mailem. A. M. a rozmawiała telefonicznie z Prezesem powodowej spółki, który powiedział jej, że cała sprawa to jest odwet pana B. za to, że powodowa spółka nie chciała odkupić od niego działki. A. M. nie rozmawiała z żadnym z mieszkańców bloków wybudowanych przez powodową spółkę. Ostateczny kształt przedmiotowego artykułu, łącznie z tytułem i podtytułami powstał częściowo w wyniku obróbki redakcyjnej. (artykuł- k.20, zeznania świadka A.M. –k.177-179) Prezes powodowej spółki zapraszał A.M. na osobiste spotkanie, ale ona nie skorzystała z tej możliwości. (zeznania S.M.A.w charakterze strony powodowej –k.289) Kilka dni przed ukazaniem się artykułu A. M. poinformowała Z.B., że artykuł prawdopodobnie ukaże się 11 sierpnia 2009 r. Z. B.był wówczas w drodze na urlop. Z.B. nie dokonywał autoryzacji wypowiedzi, które zostały w artykule umieszczone jako pochodzące od niego. Zdanie „zgodnie z warunkami zabudowy moją ziemię od moich bloków miała dzielić jedna działka” nie zostało dosłownie użyte przez pozwanego w rozmowie z A. M., ale sens wypowiedzi pozwanego został w tym zdaniu zachowany. Pozwany nie wypowiedział w rozmowie z A. M. zdania „co gorsza nikt mnie nie poinformował, że w pozwoleniu na budowę zmieniono numery działek”, ani zdania „zgłoszę sprawę do Prokuratury, bo zmiana numeracji działek jest według mnie naruszeniem przepisów”. W momencie rozmowy pozwanego z dziennikarką sprawa w Prokuraturze była już zakończona. Sprawa ta toczyła się na skutek zawiadomienia pozwanego, o tym że budynki są postawione niezgodnie z warunkami zabudowy i pozwoleniem na budowę. Z. B. nie informował dziennikarki, że była taka sprawa w Prokuraturze. Z. B. nie użył w rozmowie z A. M. określeń, iż bloki przy (…)wybudowano nielegalnie oraz, że inwestycja (…) przy ul. (…)ma nieuregulowany stan prawny. (zeznania pozwanego Z. B.–k.293-294, zeznania świadka A. M.–k.177-179) Nie było możliwe wskazanie „wydawcy” przedmiotowego artykułu, tj. pracownika redakcji (…) który zredagował ostateczną treść artykułu i nadał mu kształt, w jakim ukazał się on w gazecie. Wyznaczenie takiej osoby jest dokonywane w toku bieżącego podziału zadań w redakcji i nie jest obecnie możliwe odtworzenie, w jaki sposób dokonano podziału zadań w dniu poprzedzającym opublikowanie spornego artykułu. (okoliczność bezsporna, pismo pełnomocnika pozwanego-k.229) Po publikacji przedmiotowego artykułu do powodowej spółki dzwonili klienci, którzy mieli kupić mieszkanie przy ul. (…)lub już tam mieszkali. Klienci pytali co powodowa spółka ma wspólnego z prokuraturą, czy ma pozwolenie na budowę, czy ma tytuł własności do działki, czy bloki nie są samowolą budowlaną. Przedstawiciele powodowej spółki starali się wyjaśniać wątpliwości klientów telefonicznie i na spotkaniach z nimi. Ponadto kierowali klientów do notariusza, u którego zgromadzone były niezbędne dokumenty. Do tej pory zdarza się, że klienci pytają czy spółka (…)ma już uporządkowane dokumenty i czy zakończyła już spór z sąsiadem. (zeznania S. M. A. w charakterze strony powodowej –k.290) --- STRONA 4 --- Po publikacji przedmiotowego artykułu niektóre z osób, które zawarły umowy rezerwacyjne na mieszkania w kompleksie mieszkaniowym (…)w Ł. przy ul. (…)zrezygnowały z kupna lokali i rozwiązały swoje umowy rezerwacyjne. (pisma – k.8,10,12,254, umowy rezerwacyjne –k.9,11,13,253, zeznania świadka G.T. – .H. k.245- 247,zeznania świadka M. M.-k.247-248, zeznania świadka K. O.–k.248-249, zeznania świadka W.L. –k.249-250) W dniu 17 sierpnia 2009 r. Z. B. złożył wniosek w toku postępowania przed (…), w którym napisał m.in. „…mam podstawy nadal twierdzić, że budynek wielorodzinny został usytuowany na działce niezgodnie z projektem – „przesunięty” został bliżej granicy mojej nieruchomości…”. (wniosek –k.15 załączonych (…) W dniu 26 listopada 2009 r. Z.B. wniósł skargę na postanowienie (…) Wojewódzkiego Inspektora (…) z dnia 20 października 2009 r. W skardze napisał m.in. „… budynek wybudowany został niezgodnie z warunkami pozwolenia…”. (skarga –k.35 załączonych (…)) W dniu 19 lutego 2010 r. Z.B. skierował do (…)Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo, w którym napisał m.in. „…budynek wielorodzinny na działce nr (…)przy ul. (…)w Ł. zbudowany został niezgodnie z przepisami, tzn. w odległości od granicy mojej działki wynoszącej ok. 5 m…”. (pismo pozwanego –k.47 załączonych akt (…) Decyzją Wojewody (…) nr (…)z dnia 24 lutego 2010 r., wydaną na skutek odwołania Z. B.od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 30 lipca 2009 r. nr (…)odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 17 lipca 2007 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą powodowej spółce pozwolenia na budowę, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję w całości. (decyzja – k.53) Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 lipca 2010 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 350/10 została uchylona powyższa decyzja Wojewody (…). (wyrok –k.108, k.29 załączonych akt II SA/Łd 350/10) Decyzją nr (…)z dnia 19 lipca 2010 r. wydaną na skutek odwołania Z. B. od decyzji Powiatowego Inspektora (…)w Ł. nr (…) z dnia 14 maja 2010 r., którą odmówiono nałożenia na inwestora (powodową spółkę) obowiązku wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, (…)Wojewódzki Inspektor (…) w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. (decyzja –k.106) Decyzją z dnia 5 listopada 2010 r. wydaną na skutek odwołania Z.B.od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 30 lipca 2009 r. nr (…)odmawiającej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia 17 lipca 2007 r. nr (…)zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą powodowej spółce pozwolenia na budowę, Wojewoda (…)uchylił decyzję z dnia 30.07.2009 r. w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. (decyzja –k.128) S. M. A. – prezes zarządu powodowej spółki zna Z. B.o od połowy 2006 r. Poznali się kiedy powodowa spółka chciała kupić od brata pozwanego – T.B. działkę pod budowę bloków przy ul. W.. Z.i T. B. dostali w spadku po rodzicach działkę o pow. 1 ha. W 2002 lub 2003 r. podzielili tą działkę na dwie części o mniej więcej równej powierzchni. Sprawa kupna działki T. B. załatwiana była z pozwanym, z nim były prowadzone negocjacje cenowe. Brat pozwanego pojawił się dopiero przy podpisaniu aktu notarialnego. Pozwany był w kontakcie z powodową spółką w czasie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Panowie byli w dobrych stosunkach, mówili sobie po imieniu. Ich relacje zmieniły się po odrzuceniu przez prezesa powodowej spółki propozycji kupna działki Z.B.za kwotę 7,5 mln. zł. (zeznania S.M.A. w charakterze strony powodowej –k.289) --- STRONA 5 --- Przyczyną konfliktu pomiędzy powodową spółką a pozwanym Z.B. było również to, że w listopadzie 2007 r. pozwany doszedł do wniosku, że pozwolenie na budowę odbiega od warunków zabudowy i od projektu. (…) nie chciała uznać racji pozwanego. Pozwany zwrócił się do A.M. ponieważ uważał ją za osobę kompetentną w tej dziedzinie – była autorką publikacji związanych z budownictwem. (zeznania pozwanego Z. B. –k.292) W dniu 10 grudnia 2009 r. (…)sp. z o.o. w Ł. wniosła prywatny akt oskarżenia, zarzucając Z.B. popełnienie czynu z art. 212 § 2 KK, polegającego na tym, że w wypowiedzi opublikowanej na łamach (…) dnia 11 sierpnia 2009 r. w artykule pod tytułem (…) oraz w wypowiedzi opublikowanej na łamach serwisu internetowego (…), a stanowiącej przedruk artykułu wskazanego powyżej, podniósł nieprawdziwe zarzuty pomawiając (…)sp. z o.o. o to, że nielegalnie wybudowała osiedle przy ul. (…) w Ł.godząc w jej dobre imię, jak również naraził pokrzywdzoną na utratę zaufania potrzebnego dla danego rodzaju prowadzonej działalności. (akt oskarżenia –k.2-4 załączonych akt VI K 648/10) A. M. złożyła w powyższej sprawie zeznania w charakterze świadka, zeznając m.in., iż nie pamięta, czy oskarżony (w niniejszej sprawie pozwany Z. B.) w rozmowie z nią użył stwierdzenia, że „bloki przy ul. (…)wybudowano nielegalnie”. (protokół rozprawy głównej – k.61-62 załączonych akt VI K 648/10) Wyrokiem z dnia 22 października 2010 r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Ł. uniewinnił oskarżonego Z.B. od dokonania zarzuconego mu czynu. Apelacja pełnomocnika oskarżyciela prywatnego została oddalona jako oczywiście bezzasadna. (wyrok –k.86,124- 125 załączonych akt VI K 648/10) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań świadków, przesłuchania stron oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz załączonych aktach postępowań: karnego, administracyjnego oraz nadzoru budowlanego. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanego Z. B. o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa na okoliczność wpływu budynków wybudowanych przez powoda na możliwość zabudowy działki przy ul. (…) w aspekcie prawa budowlanego. Przeprowadzenie tego dowodu było zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy ponieważ kwestionowana przez powoda zawartość artykułu i przytoczone w nim wypowiedzi pozwanego Z. B. nie dotyczyły okoliczności, na które miałby wypowiedzieć się biegły ds. budownictwa. Sąd zważył co następuje: Przepis art. 23 KC stanowi, że dobra osobiste osób fizycznych, przykładowo w nim wymienione, pozostają pod ochroną prawa cywilnego. Katalog dóbr osobistych, ujętych w art. 23 KC, ma charakter otwarty i znajduje odpowiednie zastosowanie poprzez art.43 KC także do ochrony dóbr osobistych osób prawnych. Art. 43 KC, jak również inne przepisy kodeksu cywilnego, nie zawierają bowiem żadnego katalogu dóbr osobistych osób prawnych, ani też nie zawierają definicji pojęcia dóbr osobistych osób prawnych. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1986 r. (II CR 295/86, OSNCP 1988, nr 2-3, poz. 40) przyjęto, za definicją przedstawioną w nauce prawa, że dobra osobiste osób prawnych to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie ze swym zakresem działań. Zarówno w orzecznictwie, jak w nauce prawa za dobro osobiste osoby prawnej uznaje się dobrą sławę, określaną też mianem dobrego imienia. Dobre imię osoby prawnej jest łączone z opinią, jaką mają o niej inne osoby ze względu na zakres jej działalności (tak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 czerwca 2005 r., III CK 622/04, Lex nr 180853). Uwzględnia się tu nie tylko renomę wynikającą z dotychczasowej działalności osoby prawnej, ale i niejako zakładaną (domniemaną) renomę osoby prawnej od chwili jej powstania. Dobre imię osoby prawnej naruszają wypowiedzi, które obiektywnie oceniając, przypisują osobie prawnej niewłaściwe postępowanie mogące spowodować utratę do niej zaufania potrzebnego do prawidłowego funkcjonowania w zakresie swych zadań. --- STRONA 6 --- Niewątpliwe jest, iż przepisy o ochronie dóbr osobistych stosujemy do osób prawnych i podmiotów, o których mowa w art. 33 1 k.c. bez względu na to, czy są one przedsiębiorcami, czy też nie. Ochrona dóbr osobistych osoby prawnej nie zależy od tego, z jakim typem osoby prawnej mamy do czynienia. Przesłanki ochrony dóbr osobistych zostały sprecyzowane w przepisie art. 24 § 1 KC. Należy przy tym zauważyć, iż w przepisie tym uregulowana została tylko problematyka ochrony dóbr osobistych człowieka za pomocą środków niemajątkowych, a więc niezwiązanych z bezpośrednimi świadczeniami majątkowymi na rzecz pokrzywdzonego lub osób trzecich. Przepis ten bowiem oprócz przesłanek ochrony wskazuje środki, które przysługują pokrzywdzonemu w przypadku zagrożenia lub naruszenia jego dóbr osobistych. Według powołanego przepisu niemajątkowa ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych oraz bezprawnego charakteru działania wywołującego wskazany wyżej skutek. W razie spełnienia powyższych przesłanek, pokrzywdzony naruszeniem dóbr osobistych może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny, na zasadach przewidzianych w kodeksie. Zgodnie z art. 448 KC w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W orzecznictwie dość powszechnie przyjmuje się, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 KC jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy dobra osobistego (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSN 2004 nr 4, poz. 53). Rozpoznając sprawę, której przedmiotem jest ochrona dóbr osobistych, Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej z tego tytułu. Dopiero po wykazaniu tej okoliczności na pozwanym spoczywa ciężar dowodu, że jego działanie nie było bezprawne. Nie budzi też wątpliwości, iż przy ocenie czy doszło do naruszenia dobra osobistego należy przyjmować koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności sprawy. Zatem, decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie osoby, która twierdzi iż do naruszenia jej dobra osobistego doszło, ale to jaką reakcję wywołuje dane działanie w społeczeństwie. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych powinna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Abstrahuje się tym samym od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów. W niniejszej sprawie powód, pozywając wydawcę dziennika, w którym ukazał się przedmiotowy artykuł oraz Z.B., którego wypowiedzi miały zostać wykorzystane w artykule twierdził, iż przedmiotowa publikacja naruszyła jego dobro osobiste w postaci dobrego imienia (dobrej sławy) – opinii jaką mają o stronie powodowej inne osoby, związanej z rodzajem działalności strony powodowej. Odnosząc się do poszczególnych stwierdzeń, które zdaniem strony powodowej naruszały jej dobra osobiste, zawartych w przedmiotowym artykule i wyszczególnionych w uzasadnieniu pozwu należy zważyć, co następuje. Artykuł, wbrew stanowisku powoda, nie zawiera w żadnym miejscu stwierdzenia, że teren, na którym zrealizowano inwestycję mieszkaniową (…) ma nieuregulowany stan prawny. --- STRONA 7 --- Zdania: (…)oraz „(…)dotyczą działania organów samorządu terytorialnego wydających decyzje i pozwolenia w toku postępowania administracyjnego i przeciwko nim są skierowane – nie stanowią więc naruszenia dobrego imienia powoda. Zdanie: (…) – tak samo jak powyższe dwie wypowiedzi odnosi się do działania organów samorządu terytorialnego. Zdanie to nie może naruszać dobrego imienia powodowej spółki. Nawet dla osoby nie posiadającej wiedzy prawniczej, powinno być jasne, że „zmiana numeracji działek” nawet jeżeliby rzeczywiście do niej doszło, jest niezależna od działań dewelopera, a odpowiedzialność za nią ponoszą organy wydające decyzje i zezwolenia w toku procesu budowlanego. Jeszcze bardziej ewidentna jest ta kwestia w przypadku kolejnej spornej wypowiedzi : „Magistrat nie spieszy się z ponownym wszczęciem procedur związanych z zezwoleniem na budowę”. Nie sposób dopatrzeć się w niej naruszenia dobrego imienia powodowej spółki. Wypowiedź ta dotyczy tylko i wyłącznie działalności Urzędu Miasta Ł.Tylko ten organ mógłby zatem ewentualnie poczuć się urażony oskarżeniem o opieszałość w podejmowaniu decyzji. W ocenie Sądu jedyną wypowiedzią spornej publikacji, która rzeczywiście godziła w dobre imię powoda jest stwierdzenie, że „bloki przy ul. (…) wybudowano nielegalnie” . Zgodnie z „(…)”, Wydawnictwa Naukowego PWN, W. 2003, „legalny” oznacza „zgodny z obowiązującym prawem lub mający moc prawną”. „Nielegalne” jest zatem postępowanie niezgodne z obowiązującym prawem. Określenie, iż deweloper nielegalnie, a zatem niezgodnie z prawem, przeprowadził jedną ze swoich inwestycji, narusza dobra osobiste powoda w postaci jego dobrego imienia, tj. opinii jaką cieszy się w społeczeństwie – wśród potencjalnych nabywców mieszkań i uczestników rynku obrotu nieruchomościami. Informacja taka u przeciętnego odbiorcy (czytelnika gazety) może wywołać negatywne odczucia i opinie, dyskredytujące powoda jako podmiot profesjonalnie trudniący się budową mieszkań i domów na sprzedaż. Zdaniem Sądu działanie pozwanego (…) spółka z o.o. było bezprawne. Za bezprawne uznaje się zachowanie sprzeczne z normami prawa bądź zasadami współżycia społecznego. Art. 24 § 1 KC wprowadza domniemanie bezprawności działań naruszających dobra osobiste. Stwierdzenie stanu naruszenia dobra osobistego nakłada na pozwanego ciężar wykazania braku bezprawności. Pozwany (…)nie sprostał temu obowiązkowi. Stwierdzenie o nielegalności budowy bloków przy ul. (…) nie zostało wprawdzie w przedmiotowej publikacji przedstawione jako opinia autorki artykułu, czy też niezbity fakt. Miało być ono rzekomo opinią Z. B., cyt. „o tym, że bloki przy ul. (…) wybudowano nielegalnie jest przekonany Z.B., właściciel działki, sąsiadującej z nowymi budynkami”. Rzecz jednak w tym, że przedmiotowa informacja nie miała potwierdzenia w rzeczywistości. Z. B.twierdzi, że nie wypowiedział w rozmowie z autorką artykułu zdania, że bloki wybudowano nielegalnie. W sprawie karnej z oskarżenia prywatnego, A.M. zeznała, że nie jest pewna czy pozwany użył takiego zdania w rozmowie z nią. Okoliczność, że Z. B. nie wypowiedział zdania o nielegalności przedmiotowej budowy została zresztą przyznana przez stronę powodową w głosie do protokołu. Zatem, rozmowa ze Z. B. nie dawała autorce artykułu podstawy do użycia w nim sformułowania o nielegalności przedmiotowej budowy. Podstawy do przyjęcia, iż Z.B. istotnie uważa, że przedmiotowa budowa prowadzona była nielegalnie nie dawały również pisma formułowane przez pozwanego w toku postępowań administracyjnych. W szczególności chybione jest powoływanie się na pisma pozwanego, o których mowa w głosie do protokołu pozwanego (…). Pisma te są zostały bowiem sporządzone przez pozwanego już po ukazaniu się przedmiotowego artykułu, zatem A. M. nie mogła się z nimi zapoznać przed napisaniem artykułu. W dacie pisania artykułu jego autorka nie miała uzasadnionych podstaw do użycia sformułowania, że Z. B. uważa, że bloki wybudowano nielegalnie. --- STRONA 8 --- Podstawy do użycia w przedmiotowym artykule sformułowania o nielegalności budowy bloków nie dawały również dokumenty urzędowe istniejące w dacie ukazania się przedmiotowego artykułu. Pozostawały wówczas w mocy zarówno decyzja ustalająca warunki zabudowy, decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca powodowej spółce pozwolenia na budowę, jak i decyzja, którą udzielono powodowej spółce pozwolenia na użytkowanie zespołu dwóch budynków mieszkalnych zlokalizowanych na nieruchomości. Bezprawność przedmiotowej publikacji nie została zatem wyłączona przez prawdziwość podanej informacji, ponieważ w dacie publikacji artykułu informacja o nielegalności prowadzonej budowy była niezgodna z rzeczywistością. Bezprawności przedmiotowej publikacji nie wyłącza również zachowanie zasad rzetelności dziennikarskiej. Na dziennikarzu spoczywa ustawowy wymóg (wynikający z art. 12 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo prasowe) zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów prasowych na etapie gromadzenia danych, jak i na etapie selekcji materiału stanowiącego podstawę powstającego tekstu. Strona pozwana nie wykazała zachowania przez autorkę artykułu wymaganej staranności. A. M. nie zapoznała się wystarczająco wnikliwie z racjami obydwu stron konfliktu oraz organów administracji, które wydawały decyzje w toku procesu budowlanego. Artykuł ten nie posiada cech rzetelnej relacji dziennikarskiej, począwszy od absurdalnego i nieprzystającego do rzeczywistości tytułu, poprzez chaotyczny sposób podawania niesprawdzonych informacji. Nie wiadomo jaki w zamyśle autorki miał być przekaz tej publikacji, jej zeznania złożone w charakterze świadka świadczą o bardzo słabej orientacji w tematyce, której miał dotyczyć artykuł. Podsumowując, naruszenia dóbr osobistych powoda (dobrego imienia przedsiębiorcy) dopuściła się (…) sp. z o.o.– wydawca dziennika, w którym ukazał się artykuł, poprzez zamieszczenie w nim bezpodstawnego stwierdzenia, że bloki wybudowano nielegalnie. Z. B. nie dopuścił się naruszenia dóbr osobistych powoda, ponieważ nie zostało udowodnione, że to stwierdzenie pochodziło od niego (strona powodowa przyznała, że tak nie było). Jest ponadto bezsporne, że Z. B. nie miał wpływu na ostateczną treść artykułu. Pozostałe wypowiedzi, na które powoływał się powód nie stanowią naruszenia jego dobrego imienia, bo odnoszą się do działań organów samorządu terytorialnego, a nie do powodowej spółki. Strona powodowa domagała się zarówno opublikowania oświadczenia, jak i zasądzenia na swoją rzecz zadośćuczynienia. W stosunku do pozwanego Z. B. powództwo podlegało oddaleniu w całości z przyczyn wskazanych powyżej. W stosunku do pozwanego (…) zostało oddalone żądanie opublikowania oświadczenia, ponieważ jego treść wskazana w pozwie nie jest adekwatna do treści przedmiotowego materiału prasowego. Powód domagał się opublikowania oświadczenia, w którym pozwany wyraziłby ubolewanie z powodu naruszenia dobrego imienia powoda wskutek opublikowania w przedmiotowym artykule wypowiedzi zawierających sugestię, że teren, na którym zrealizowano inwestycję mieszkaniową przy ul. (…) ma nieuregulowany stan prawny. Przedmiotowy artykuł tymczasem nie zawiera w żadnym miejscu stwierdzenia ani sugestii, że teren ma nieuregulowany stan prawny. W tym zakresie Sąd był związany żądaniem powoda, niedopuszczalne było dokonanie modyfikacji treści żądanego oświadczenia na wyrażenie ubolewania z powodu umieszczenia w artykule stwierdzenia, że bloki wybudowano nielegalnie. Taka ingerencja stanowiłaby zmianę merytoryczną żądania powoda a nie jedynie zmianę redakcyjną treści oświadczenia, więc była niedopuszczalna w świetle art. 321 KPC. Na podstawie art. 448 KC w związku z art. 24 § 1 KC zasądzono od pozwanego (…) sp. z o.o. na rzecz powoda zadośćuczynienie w kwocie 10.000 zł. Sąd orzekający podziela pogląd dominujący w orzecznictwie, iż powyższy przepis ma zastosowanie także w razie naruszenia dóbr osobistych osób prawnych. Możliwość żądania zadośćuczynienia występuje tylko w razie zawinionego naruszenia dóbr osobistych, przy czym obojętna jest postać winy – --- STRONA 9 --- wystarczy wina nieumyślna w najlżejszej postaci. Jest niewątpliwe, iż uwzględnienie roszczeń wywodzonych z tego przepisu nie ma charakteru obligatoryjnego, lecz fakultatywny (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/05, OSNP z 2007 r., nr 7-8, poz. 101). Do okoliczności uzasadniających uwzględnienie roszczenia opartego na art. 448 KC w niniejszej sprawie należy zaliczyć: znaczny stopień winy sprawcy naruszenia dobra osobistego oraz rodzaj naruszonego dobra. Wina pozwanego polega nie niezachowaniu wymogu nie tylko szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów służących powstaniu przedmiotowego tekstu, ale nawet wymogu należytej staranności. W ocenie Sądu stopień niestaranności i dowolności przy interpretacji uzyskanych informacji i przetwarzaniu ich na przygotowywany tekst uzasadnia zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 448 KC. Zdaniem Sądu adekwatną w niniejszym przypadku kwotą zadośćuczynienia jest kwota 10.000 zł. Należy dodać, iż tak silnie akcentowane przez stronę powodową powstanie u powódki szkód majątkowych nie jest przedmiotem tego postępowania. Zadośćuczynienie na podstawie art. 448 KC przyznawane jest za doznaną krzywdę, czyli szkodę niemajątkową, odszkodowania strona powodowa nie dochodziła. O kosztach procesu należnych pozwanemu Z. B. Sąd orzekł na podstawie art. 98 KPC, natomiast koszty procesu pomiędzy powodem a pozwanym (…) rozliczono na podstawie art. 100 KPC.