Postanowienie I C 1099/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2013r. Sąd Okręgowy w Siedl

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1099/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 października 2013r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący- SSO Jolanta Hryciuk Protokolant –sekr.sąd. Anna Nasiłowska-Głódź po rozpoznaniu w dniu 02 października 2013r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa R. Ż. przeciwko A. K. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala, II. odstępuje od obciążania powoda R. Ż. nieuiszczonymi kosztami sądowymi. Sygn. akt I C 1099/12 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 14 marca 2012r. wniesionym do Sądu Okręgowego w Elblągu, powód R. Ż. wniósł o ustalenie, iż pozwana A. B. naruszyła dobra osobiste powoda, o zobowiązanie pozwanej do zmiany lub usunięcia treści komentarzy zamieszczonych do konta powoda pod nazwą (...)na łamach serwisu (...) w dniu 18 stycznia 2012r. do transakcji nr (...), (...), (...), zobowiązanie pozwanej do zamieszczenia na łamach serwisu (...) na własny koszt przeprosin i sprostowania niepochlebnych i nieprawdziwych komentarzy na temat powoda, przez umieszczenie w widocznym miejscu na stronie profilu powoda siwy-alex2086 oświadczenia następującej treści: „Trendy_style przeprasza użytkownika siwy-alex2086 za treści komentarzy do transakcji nr (...), (...), (...) oraz stwierdza, że kupujący wywiązał się ze swoich obowiązków w sposób godny polecenia” lub innego równoznacznego, zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 1000 zł za naruszenie dóbr osobistych, co miało przedłożenie na dalsze zawieranie transakcji przez powoda w serwisie (...). W uzasadnieniu powództwa podniósł, iż za pośrednictwem serwisu aukcyjnego Allegro zawierał z pozwaną trzy transakcje kupna-sprzedaży. Na łamach serwisu (...) wystawił dwie negatywne i jedną neutralną ocenę sprzedaży --- STRONA 2 --- prowadzonej przez pozwaną. Zdaniem powoda w „zemście” i w celu wywarcia presji na osobie powoda, by unieważnił komentarze, pozwana wystawiła trzy komentarze o treści „ Uważajcie na użytkownika! Wymyślony czas oczekiwania na przesyłkę a rzekomo uszkodzonego towaru nie chce zwrócić pomimo naszych licznych próśb. Nie zawierajcie z nim transakcji gdyż nie warto. Zasłużony negatyw. Odradzamy i ostrzegamy!” Zdaniem powoda ocena ta jest niesprawiedliwa i narusza jego dobre imię oraz sprawiła, iż kontrahenci z którymi starał się zawrzeć umowy kupna- sprzedaży po ich wystawieniu przez pozwaną, nie ufają mu i odmawiają zawarcia transakcji m.in. poprzez przesłanie towaru za pomocą „płatności przy odbiorze”. W odpowiedzi na pozew pozwana A. K. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. A. K. podniosła zarzut niewłaściwości miejscowej Sądu Okręgowego w Elblągu. A. K. podniosła, iż jej działanie nie było bezprawne, działała w obronie uzasadnionego interesu. Wskazała, iż osobą, która wywołała konflikt jest powód, który jako pierwszy wystawił pozwanej negatywne komentarze. Pozwana podniosła też, iż dzień zaksięgowania wpłaty od powoda przypadł na piątek 6 stycznia 2012r. , który jest dniem wolnym od pracy. Przesyłka została nadana w dniu 7 stycznia 2012r., ale nie dotarła do adresata. Po raz drugi została wysłana 13 stycznia 2012r. tj. w piąty dzień roboczy od wpłaty pieniędzy za zakupiony towar. Zdaniem pozwanej jej komentarz nie był bezprawny, chciała wymienić zakupiony towar, na co nie uzyskała zgody powoda, słowa pozwanej mieszczą się w granicach rzeczowej i konstruktywnej krytyki. Powód korzystając z serwisu (...) zobowiązał się przestrzegać regulamin, który przewiduje możliwość wystawiania ocen negatywnych. Zdaniem pozwanej nie jest zasadne żądanie zadośćuczynienia, gdyż nie może być przyznane z powodu ujemnych przeżyć psychicznych wywołanych uszczerbkiem majątkowym. Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2012r. Sąd Okręgowy w Elblągu stwierdził swą niewłaściwość miejscową i przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Siedlcach. Na rozprawie pozwana A. K. wnosiła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, co następuje: Powód R. Ż. był użytkownikiem serwisu aukcyjnego Allegro. W tym serwisie powód utworzył na swoje nazwisko konto użytkownika rejestrując się loginem siwy-alex2086. Pozwana A. K. również była użytkownikiem serwisu aukcyjnego Allegro. W tym serwisie pozwana utworzyła na swoje nazwisko konto użytkownika rejestrując się loginem Trendy_style. Pozwana za pośrednictwem serwisu aukcyjnego Allegro prowadziła sprzedaż ubrań. W dniu 5 stycznia 2012r. R. Ż. zawarł z pozwaną za pośrednictwem tego serwisu umowę sprzedaży nr (...) za kwotę 51 zł, której przedmiotem była koszula oraz nr (...) za kwotę 42 zł, której przedmiotem była koszula. W dniu 10 stycznia 2012r. R. Ż. zawarł z pozwaną za pośrednictwem serwisu (...) umowę sprzedaży nr (...) za kwotę 54 zł, której przedmiotem był sweter. R. Ż. dokonał płatności za zakupione przedmioty bezpośrednio po potwierdzeniu zawarcia transakcji przez serwis (...) (potwierdzenie przelewu k.21, 25). W dniu 6 stycznia 2012r. powód otrzymał od A. K. wiadomość email o wysłaniu koszul. Od 11 stycznia 2012r. korespondował z pozwaną w związku z brakiem przesyłki. W dniu 12 stycznia 2012r. powód poinformował pozwaną, iż otrzymał paczkę zawierającą sweter, zaś w dalszym ciągu nie dotarła do niego paczka z koszulami. W tym samym dniu pozwana przeprosiła powoda za opóźnienie (wydruki z poczty wp.pl k. 18). Strony korespondowały ze sobą w związku z brakiem przesyłki (wydruki k.17-19). W dniu 13 stycznia 2013r. pozwana wysłała koszule powodowi za pośrednictwem poczty. Przesyłka zawierająca koszule dotarła do powoda. Bezpośrednio po odebraniu przesyłki zawierającej sweter R. Ż. nie informował pozwanej, iż jest on uszkodzony. Po powzięciu tej informacji pozwana zaproponowała powodowi --- STRONA 3 --- wymianę swetra, ale ostatecznie do wymiany nie doszło (zeznania powoda k.158 -158v, zeznania pozwanej – nagranie z rozprawy z 19.09.2013r.). Użytkownicy serwisu aukcyjnego Allegro mają udostępnioną funkcję komentarzy, która pozwala użytkownikom na wyrażenie opinii na temat przebiegu transakcji. Opinie te uczestnicy aukcji mogą wystawiać sobie nawzajem. W dniu 17 stycznia 2012r., R. Ż. pod nazwą (...)wystawił dwa negatywne komentarze A. K. ((...)) o treści: „Wysyłka po 7 dniach od wpłaty, która nastąpiła od razu po zakończeniu aukcji. Sprzedawca nierzetelnie informuje na temat wysyłki przedmiotu. Niestety nie polecam” oraz drugi o treści „wysyłka”, zaś do trzeciej aukcji nr (...) komentarz neutralny o treści „Sweterek posiada dziury na prawym rękawie i tylko dlatego komentarz neutralny. Poza tym szybka wysyłka, po innych kłopotach z dwoma poprzednimi przedmiotami”. W dniu 18 stycznia 2012r. pozwana przesłała wiadomość email, w którym stwierdziła, iż wystawione przez powoda komentarze są niesprawiedliwe oraz, że ciągle aktualna jest opcja zwrotu lub wymiany swetra i anulowania komentarzy (k.17). A. K. w odpowiedzi na komentarze powoda w dniu 18 stycznia 2012r. wystawiła trzy komentarze o treści „Uważajcie na użytkownika! Wymyślony czas oczekiwania na przesyłkę a rzekomo uszkodzonego towaru nie chce zwrócić pomimo naszych licznych próśb. Nie zawierajcie z nim transakcji gdyż nie warto. Zasłużony negatyw. Odradzamy i ostrzegamy!” R. Ż. zamieścił odpowiedzi do komentarzy. Pierwsza odpowiedź miała treść „Wystawiła mi negatywa, gdyż jak napisała w mailu to zmusi mnie do anulowania jej komentarzy. Dziury w ciuchach to jak twierdzi nie jej problem. Ja ze swej strony przeprowadziłem transakcje wzorowo. Naruszenie zasad Allegro. Zgłoszenie trwa”. Druga odpowiedź miała treść „ Dostała pieniądze od razu, a później nie chciała wysłać koszul (…). Towar wysłała po moim upomnieniu i powołaniu się na art. prawa po 8 dniach, mam dowody i zamierzam z nich skorzystać. Wnosić będę o zablokowanie konta” Część odpowiedzi została wymoderowana przez serwis (...). Trzecia odpowiedź miała treść: „Ta kobieta jest chora. Pisze, że wysyła towar, później ściemnia, że go zgubiono i wysyła w sumie dopiero po 8 dniach, w dodatku twierdzi, że dziury w ciuchach to nie jej problem, bo nie ma czasu sprawdzania, o wysyła. Ja wpłaciłem pieniądze od razu” (wydruk k.11). Po korespondencji stron, na ich zgodny wniosek, komentarze powoda i pozwanej zostały unieważnione przez serwis (...) w dniu 19 stycznia 2012r. Są widoczne na profilach użytkowników jako przekreślone (k.11). Jako przekreślone widoczne są również odpowiedzi R. Ż. na komentarze pozwanej ( wydruk k. 11). W marcu 2012r. R. Ż. prowadził korespondencję z innym użytkownikiem serwisu (...) na temat zakupu biurka w opcji „za pobraniem” i sprzedający odmówił zawarcia transakcji za pobraniem, gdyż R. Ż. miał na koncie trzy negatywne, unieważnione komentarze (wydruk z O..poczta k.6). R. Ż. przedstawił pozwanej projekt ugody, w której sprzedająca zobowiązywała się do usunięcia komentarzy i zapłaty na rzecz powoda zadośćuczynienia pieniężnego w kwocie 500 zł (projekt ugody k. 7-8). Propozycja ta nie została zaakceptowana przez pozwaną (wydruk z O.. poczta k. 9). Z konta powoda jako użytkownika pod nazwą siwy-alex2086 wynika, iż na dzień 18 września 2013r. miał on 100 % pozytywnych komentarzy (k.167) R. Ż. pracuje zawodowo i nie ma nikogo na swoim utrzymaniu. Zarabia 1600-1700 zł miesięcznie. Leczy się w poradni kardiologicznej, neurologicznej i chirurgii onkologicznej (zeznania powoda k.158v, dokumentacja medyczna k. 83-84). A. K. prowadzi działalność gospodarczą. Osiąga dochody w kwocie 2000-3000 zł miesięcznie. Ma na utrzymaniu jedno dziecko (zeznania pozwanej- nagranie z rozprawy z 19.09.2013r.). --- STRONA 4 --- Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przeważającą w doktrynie i orzecznictwie koncepcją, dobra osobiste są to "wartości o charakterze niemajątkowym, wiążące się z osobowością człowieka, uznane powszechnie w społeczeństwie" (tak m.in. A. Szpunar, Ochrona dóbr..., s. 106; M. Pazdan (w:) Kodeks cywilny..., red. K. Pietrzykowski, t. I, 2002, art. 23, Nb 3; S. Rudnicki, Ochrona dóbr osobistych na podstawie art. 23 i 24 k.c. w orzecznictwie Sądu Najwyższego w latach 1985-1991, PS 1992, nr 1, s. 34; Z. Radwański, Prawo cywilne..., 2005, s. 161). Kodeks cywilny w art. 23 zawiera katalog dóbr osobistych podlegających ochronie, przy czym nie jest to katalog zamknięty. Powód wskazał, iż pozwana naruszyła jego dobra osobiste tj. cześć, która obejmuje dobre imię i godność. Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka (art. 30 Konstytucji RP). Konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Naruszenie godności (inaczej znieważenie w rozumieniu art. 216 k.k.) polega z reguły na ubliżeniu komuś lub obraźliwym zachowaniu wobec niego. Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie w rozumieniu art. 212 k.k.) polega na pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Oceniając zasadność roszczenia powoda należało ustalić, czy rzeczywiście doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a dalej czy działanie pozwanej było bezprawne. Z przepisu art. 24 kc wynikają dwie przesłanki ochrony dóbr osobistych: naruszenie dobra osobistego i bezprawność tego naruszenia. O naruszeniu dobra osobistego można mówić tylko wówczas, gdy działanie drugiej strony było bezprawne, a mianowicie sprzeczne z normami prawnymi lub zasadami współżycia społecznego. Z dominującego w doktrynie i orzecznictwie poglądu wynika również, iż przesłanką odpowiedzialności z art. 448 kc jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra (m.in. wyrok SN z 19.01.2007r., III CSK 358/06, Lex 277289). Nie można zgodzić się z twierdzeniami powoda, iż doszło do naruszenia jego godności. Naruszenie godności polega na ubliżeniu komuś lub obraźliwym zachowaniu wobec niego. Stwierdzić należy, iż komentarze pozwanej treści ubliżających czy obraźliwych nie zawierają. W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia dobrego imienia powoda. Jak wskazano wyżej naruszenie dobrego imienia polega na pomówieniu o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć tę osobę w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności. Dokonując takiej oceny Sąd miał na uwadze zasady funkcjonowania internetowego serwisu aukcyjnego Allegro oraz prawa i obowiązki użytkowników określone w Regulaminie Allegro (dostępny w Internecie). Obie strony procesu jako użytkownicy serwisu aukcyjnego Allegro regulamin ten zaakceptowali. Użytkownikom udostępniony jest system komentarzy w formie opisowej i oceny przebiegu transakcji, który służy do wymiany subiektywnych opinii o przebiegu aukcji i transakcji. Kupujący może wystawić komentarz sprzedającemu, a sprzedający - kupującemu. Komentarz zawsze przyporządkowany jest do danego konta i zarazem do konkretnej aukcji oraz transakcji. Zgodnie z regulaminem użytkownik ponosi odpowiedzialność za umieszczone przez siebie komentarze i odpowiedzi, których warunki dopuszczalności szczegółowo określa regulamin. Obie strony z uprawnień dotyczących wystawienia komentarza skorzystały. Oceniając roszczenie powoda nie sposób nie zauważyć, iż to powód jako pierwszy wystawił pozwanej trzy negatywne komentarze. Mając na uwadze okoliczności podawane przez strony dotyczące przebiegu transakcji sprzedaży koszul za udowodnione należy uznać, iż zakupiony towar został wysłany w piątym dniu roboczym tj. 13 stycznia 2012r. i został dostarczony adresatowi, przy czym strony pozostawały ze sobą cały czas w kontakcie. Pozwana w korespondencji przepraszała powoda za opóźnienie. W subiektywnym przekonaniu powoda przebieg transakcji był negatywny, o czym świadczy komentarz. Obiektywnie, powód otrzymał przesyłkę po siedmiu dniach, transakcja doszła do skutku, obie strony wywiązały się ze swoich obowiązków w stosunkowo krótkim czasie. Jak słusznie podnosi pozwana wysyłka nastąpiła w piątym dniu roboczym. Powód dokonując zakupu za pośrednictwem serwisu (...) musiał się liczyć z tym, iż jest potrzebny czas na dostarczenie --- STRONA 5 --- przesyłki. Trzeci komentarz powoda zawierał informację o uszkodzeniu towaru, a nie jest sporne, iż powód nie skorzystał z możliwości wymianu towaru. Nie ulega wątpliwości, iż negatywne komentarze, jakie wystawiła pozwana były jej reakcją na ocenę dokonaną przez powoda. Pozwana twierdziła, iż po raz pierwszy przesyłkę do powoda wysłała w dniu 7 stycznia, zaś w dniu 13 stycznia wysłała koszule po raz drugi. Okoliczność, iż przesyłka została nadana w dniu 7 stycznia (...). nie została udowodniona. Ocena pozwanej zawarta w komentarzu ” Uważajcie na użytkownika! Wymyślony czas oczekiwania na przesyłkę a rzekomo uszkodzonego towaru nie chce zwrócić pomimo naszych licznych próśb. Nie zawierajcie z nim transakcji gdyż nie warto. Zasłużony negatyw. Odradzamy i ostrzegamy!” nie jest ścisła, bowiem istotnie wysyłka nastąpiła po siedmiu dniach od wpłaty, a piątego dnia roboczego. Dlatego też nie można uznać, że powód „wymyślił” czas oczekiwania na przesyłkę. W toku niniejszego procesu nie sposób ustalić, czy pozwana sprzedała powodowi uszkodzony sweter. Na tę okoliczność powód przedstawił dwa zdjęcia (k.156-157), przy czym nie jest możliwe ustalenie, iż był to przedmiot zakupu. Zauważyć przy tym należy, iż R. Ż. informując pozwaną o otrzymaniu swetra nie zawiadomił jej wadach towaru. Pozwana w dalszej części komentarza zawarła ostrzeżenia dla innych użytkowników przestrzegające ich przed zawieraniem transakcji z powodem. Nie ulega wątpliwości, iż ocena pozwanej również oparta była na jej subiektywnych odczuciach, związanych z wszelkimi trudnościami w sfinalizowaniu transakcji, wymianą korespondencji z powodem. Sąd uznał, że wprawdzie istotnie komentarz pozwanej zamieszczony w serwisie aukcyjnym Allegro w związku z przedmiotową transakcją stron był nieścisły, jednak usprawiedliwiony okolicznościami. Zdaniem Sądu wypowiedzi A. K. wyrażające opinię o przebiegu transakcji z pozwanym były dozwolone, gdyż mieściły się w ramach dopuszczalnej krytyki. Wynikały one z okoliczności związanych z przebiegiem transakcji wywołanych również przez powoda. Tak oceniając należy mieć na uwadze jeszcze fakt, iż użytkownik, który otrzymał komentarz może go uzupełnić o swoją odpowiedź. Treści komentarzy i odpowiedzi są informacjami jawnymi, dostępnymi dla wszystkich korzystających z serwisu aukcyjnego. Powód R. Ż. skorzystał także z uprawnienia do udzielenia odpowiedzi na komentarze pozwanej. Treść odpowiedzi została przytoczona przez Sąd wyżej, a ich wydźwięk jest niewątpliwie negatywny dla pozwanej. Zauważyć należy, iż część tekstu usunął serwis (...). W wyroku z dnia 23 maja 2002r. w sprawie IV CKN 1076/00 Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż w wypadku naruszenia dóbr osobistych polegającego na obrazie czci uwzględniać należy nie tylko znaczenie słów, ale również kontekst sytuacyjny, w którym zostały użyte (OSNC 2003/9/121, Biul.SN 2003/1/9). Sąd orzekający w tej sprawie pogląd ten podzielił, zaś uwzględniając okoliczności sprawy, sytuację, w jakiej doszło do wystawienia komentarzy przez obie strony, ocenił, iż R. Ż. nie może poszukiwać ochrony prawnej, skoro sam także zachowywał się niewłaściwie w stosunku do pozwanej. Przewidziane w art. 24 kc roszczenia mają na celu usunięcie skutków naruszenia cudzych dóbr osobistych. Zgodnie z tym przepisem osoba, która dopuściła się naruszenia zobowiązana jest do dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. Wobec uznania, iż pozwana nie naruszyła dóbr osobistych R. Ż., jej działanie nie było bezprawne, roszczenia powoda o usunięcie komentarzy, o przeproszenie i sprostowanie Sąd uznał za niezasadne. Podnieść też należy, iż konflikt pomiędzy stronami został przez nie rozwiązany poprzez unieważnienie komentarzy, co w konsekwencji dodatkowo pozbawia zasadności roszczenia powoda. Unieważnienie oznacza uznanie komentarzy za niebyłe. Odbywa się ono na zgodny wniosek stron. Obie strony wyraziły wolę, aby komentarze unieważnić. Zgodnie z art. 448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Wobec uznania, iż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda Sąd uznał za niezasadne roszczenie powoda o zasądzenie na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie 1000 zł. --- STRONA 6 --- Z tych przyczyn Sąd uznał, iż powództwo jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Na podstawie art. 102 kpc Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami sądowymi. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający takie rozstrzygnięcie. Tak orzekając Sąd miał na uwadze sytuację życiową i materialną powoda, jego stan zdrowia. Sąd uwzględnił również subiektywne przekonanie powoda co do słuszności jego roszczeń wynikające z faktu zapłaty za zakupiony towar bezpośrednio po zakończeniu aukcji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.