Wyrok I C 1095/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1095/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2012r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Biarda po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2012r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa J. R. przeciwko E. J. o ochronę dóbr osobistych oddala powództwo. Sygn. akt: I C 1095/12 UZASADNIENIE Do Sądu Okręgowego w Siedlcach – I Wydziału Cywilnego wpłynął pozew J. R. skierowany przeciwko E. J. pełniącej funkcję kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka(...)w Ż. o ochronę dobra osobistego w postaci godności osobistej, w ktorym powód domagał się zasądzenia od pozwanej na jego rzecz zadośćuczynienia w kwocie 5.000 złotych oraz przeprosin. W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, że w dniu 10 sierpnia 2012r. otrzymał od Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. – jego kierownika E. J. pismo z 7 sierpnia 2012r. skierowane do (...) Urzędu Wojewódzkiego w W., w którym E. J. naruszyła jego godność osobistą poprzez stwierdzenie, że podczas odwiedzin w (...)w W. doszło do szarpania między nim a jego konkubiną D. M. (1), w następstwie czego D. M. (1) została zraniona. Opisane przez pozwaną zdarzenie nie miało jednak miejsca. Jedynie podczas przechodzenia przez ulicę w W., D. M. (1) potknęła się i upadła raniąc sobie rękę o leżącą stłuczoną butelkę. Dochodzenie w tej sprawie prowadziła policja oraz prokuratura i z braku dowodów postępowanie zostało umorzone. Zawierając w w/w piśmie nieprawdziwe stwierdzenie pozwana pomówiła powoda o czyn, którego nie popełnił naruszając w ten sposób jego godność osobistą. W tych okolicznościach żąda on zadośćuczynienia i przeprosin (pozew k.2 oraz pismo uzupełniające braki formalne pozwu z 11 października 2012r. k.21). --- STRONA 2 --- Pozwana E. J. nie uznała powództwa i wniosła o odrzucenie pozwu - w przypadku uznania, że jest on skierowany przeciwko Miejsko-Gminnemu Ośrodkowi (...)w Ż. jako jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej i zdolności sądowej, ewentualnie o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu stanowiska pozwana zaprzeczyła aby pismem z 7 sierpnia 2012r. naruszyła dobra osobiste powoda i obraziła jego osobę. Wyjaśniła, że przy piśmie (...) Urzędu Wojewódzkiego w W. z 16 lipca 2012r. skierowanego do Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. wpłynęło pismo powoda z 26 czerwca 2012r. dotyczące niewłaściwego postępowania pracownika socjalnego Ośrodka wobec jego konkubiny. Jednocześnie (...) Urząd Wojewódzki w W. zobowiązał Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. do rozpatrzenia pisma powoda oraz zawiadomienia skarżącego oraz Wydziału Polityki Społecznej (...) Urzędu Wojewódzkiego w W. o poczynionych ustaleniach. Stosownie do powyższego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, pozwana jako kierownik Ośrodka nie znalazła podstaw do uwzględnienia skargi. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły dokumenty i materiały zebrane przez pracowników socjalnych Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. oraz kuratora Sądu Rejonowego w Garwolinie wskazujące na sytuację rodzinną powoda i jego konkubiny w ramach obowiązków prawnych nałożonych na ośrodki pomocy społecznej i pracowników socjalnych. Z treści pozwu wynika, że powód nie zgadza się z dokonanymi ustaleniami. Jednakże postępowanie skargowe ma cechy postępowania administracyjnego uproszczonego, które wyraża się w tym, że nie ma stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych, a tylko zawiadamia się o działaniach zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Nadto wskazała, że przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art.448 kc jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego. Tymczasem powód nawet nie próbuje wykazać jakiejkolwiek bezprawności w zachowaniu pozwanej. Przyjmuje się, że bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się działanie w ramach porządku prawnego ,tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Utrwalony jest m.in. pogląd Sądu Najwyższego, że ujemna ocena postępowania osoby dokonana przez organ państwowy (jego funkcjonariusza) w granicach ustawowej kompetencji i w ramach rzeczowej potrzeby, gdyby nawet nie była w konkretnych okolicznościach dostatecznie zweryfikowana lub usprawiedliwiona np. przez błędną ocenę pewnych faktów lub ze względu na brak pełnego materiału faktycznego, nie jest oceną bezprawną. Działanie w granicach uprawnień i obowiązków nie może być zatem uznane za działanie bezprawne. Niezależnie od tego powód nie wskazał jakie dobro osobiste w odniesieniu do jego osoby doznało uszczerbku, zwłaszcza, iż złożona przez niego skarga dotyczyła niewłaściwego postępowania wobec jego konkubiny. Ponadto dla przyjęcia faktu naruszenia dóbr osobistych niezbędne jest oparcie się na kryteriach obiektywnych, a nie subiektywnych odczuciach osoby żądającej ochrony prawnej. Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonywana według indywidualnej wrażliwości takiej osoby, lecz w oparciu o kryteria obiekywne, a miernika obiektywnego poszukuje się zazwyczaj w opinii publicznej, będacej wyrazem poglądów powszechnie przyjętych i akceptowanych przez społeczeństwo w danym miejscu i czasie (odpowiedź na pozew k.35-39). Sąd ustalił, co następuje: Pozwana E. J. jest kierownikiem Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. (okoliczność niesporna). Pismem z 16 lipca 2012r. (...) Urząd Wojewódzki w W. zwrócił się do pozwanej jako kierownika w/w Ośrodka o rozpatrzenie pisma powoda J. R. z 26 czerwca 2012r., w którym powód podniósł zarzuty dotyczące niewłaściwego postępowania pracownika socjalnego Ośrodka wobec jego konkubiny D. M. (1) (pismo (...) Urzędu Wojewódzkiego w W. Wydziału Polityki Społecznej z 16 lipca 2012r. oraz pismo – skarga powoda z 26 czerwca 2012r. na działanie pracownika socjalnego S. Ł. k.40-42). Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie zarzutów podniesionych przez powoda w w/w skardze, pismem z 7 sierpnia 2012r. skierowanym do (...) Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Polityki Społecznej w W., --- STRONA 3 --- przesłanym do wiadomości powoda, kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy (...) w Ż. poinformował, że zarzuty zawarte w skardze pod adresem pracownika S. Ł. są nieprawdze i skargę uważa za bezzasadną. W pismie wskazano m.in, że konkubina powoda – D. M. (1) od kilkunastu lat jest znana pracownikom Ośrodka i korzystała z różnych form pomocy, w szczególności po tym, jak związała się z powodem i zaszła w ciążę. Od tego czasu zaczęły się w rodzinie nieporozumienia, dochodziło w niej do aktów przemocy. W następstwie tego D. M. (1) została umieszczona przez pracowników socjalnych w Ośrodku dla Bezdomnych (...)w W.. Powód odwiedzał D. M. (1) w powyższym Ośrodku i w trakcie jednych odwiedzin doszło do szamotaniny, podczas której wymieniona została przez niego zraniona. W czasie ciąży D. M. (1) mieszkała również Ośrodku (...)w W. i w Domu (...)w C.. Po urodzeniu córki wróciła do domu w Ż. i ponownie zamieszkała z powodem. Wówczas na nowo zaczęły się w rodzinie nieporozumienia. Obie te osoby – powód i D. M. (1) mają problemy zdrowotne i powinny się leczyć w Poradni Zdrowia (...), na co nie wyrażają zgody. Rodzina ma ograniczoną władzę rodzicielską, ustanowiony został nadzór kuratora. Pozostaje ona również pod opieką pracownika socjalnego, który wbrew zarzutom powoda nie znęca się psychicznie i moralnie nad D. M. (1) i jej córką, nie niszczy i nie czyta listów kierowanych do powoda oraz nie zabrania wymienionej pisania listów do powoda. Świadkiem wizyt praconika socjalnego u D. M. (1) była jej matka K. K. (pismo Miejsko-Gminnego Ośrodka(...)w Ż. do (...) Urzędu Wojewódzkiego w W. z 7 sierpnia 2012r. k.47). Okoliczności opisane w piśmie ustalone zostały na podstawie relacji D. M. (1) w czasie jej kontaktów z pracownikiem socjalnym i na podstawie wywiadów kurtora sądowego w Sądzie Rejonowym w Garwolinie. D. M. (2) od dłuższego czasu jest podopieczną Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. z uwagi na trudną sytuację rodzinną i przemoc stosowaną przez powoda. Przez pewien okres wymieniona przebywała na terenie Ośrodka (...) w W. niedaleko Ż. (zeznania świadka S. P. (poprzednio Ł.) k.58-58v – minuta 25, 28 i 31 nagrania, zeznania pozwanej E. J. k.59 – minuta 45 nagrania). W związku z przemocą w rodzinie na wniosek D. M. (1) wszczęta była procedura niebieskiej karty. Obecnie powód odbywa karę pozbawienia wolności za znęcanie się nad D. M. (1) (zeznania powoda k.58v - minuta 39 i 42 nagrania). Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powoda J. R. okazało się nieuzasadnione i jako takie podlegało oddaleniu. W myśl art.24§1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne; w razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie zaś z art.448 kc w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pienieżną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia, przepis art.445§3 kc stosuje się Powód skierował roszczenie o ochronę dóbr osobistych przeciwko E. J. powołując się na naruszenie przez nią jego dóbr osobistych poprzez pomówienie go w piśmie z 7 sierpnia 2012r. skierowanym do (...) Urzędu Wojewódzkiego w W. o czyn, którego nie popełnił. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2012r. wysunął dalej idące twierdzenie, iż pozwana w w/w piśmie wskazała, że powód został skazany prawomocnym wyrokiem za bójkę w ośrodku dla bezdomnych, co w rzeczwistości nie miało miejsca. Podniósł, iż opisanym zachowaniem pozwana naruszyła jego godność osobistą, wobec czego domaga się od niej przeprosin oraz zadośćuczynienia w kwocie 5.000 złotych (vide: protokół rozprawy k.57 – minuta 4 nagrania). W pierwszej kolejności wskazać należy, że pozwana podpisała się pod przywołanym przez powoda pismem z 7 sierpnia 2012r. stanowiącym odpowiedź na skargę powoda skierowaną do (...) Urzędu Wojewódzkiego w W. na działanie pracownika socjalnego, jednakże nie czyniła tego w imieniu własnym, a jako kierownik Miejsko- --- STRONA 4 --- Gminnego Ośrodka (...)w Ż.. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, aby po stronie pozwanej E. J. istniała bierna legitymacja procesowa w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego, w okolicznościach sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, ażeby doszło do naruszenia dobra osobistego powoda uzsadniającego odpowiedzialność w trybie art.24§1 kc w zw. z art.448 kc. Jak słusznie wskazała pozwana przesłanką odpowiedzialności jest bezprawne naruszenie dobra osobistego. Przez bezprawność rozumie się niezgodność z przepisami prawa, a w szerszym ujęciu również z zasadami współżycia społecznego. Pismo z 7 sierpnia 2012r., w którym znalazały się kwestionowane przez powoda okoliczności dotyczące jego relacji z D. M. (1), w tym opis zdarzenia w ośrodku (...), stanowiło odpowiedź na skargę powoda na działanie pracownika socjalnego (pismo z 7 sierpnia 2012r. k.47). Poprzedzone ono zostało postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego ośrodek kierowany przez pozwaną badał podniesione w skardze zarzuty m.in. w oparciu o dokumentację ośrodka z czynności podejmowanych wobec D. M. (1) oraz przekazywanych przez nią relacji, a także w oparciu o ustalenia kuratora sądowego. W związku z tym nie można uznać, aby działanie Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż. i dokonane przez niego ustalenia nosiły znamiona działań bezprawnych. Ponadto wbrew twierdzeniom powoda w powyższym piśmie brak jest jakiejkolwiek wzmianki o skazaniu powoda za bójkę w ośrodku (...), czy też oskarżeniu go o taki czyn. Forma i treść pisma nie ma charakteru pomówienia naruszajacego godność osobistą powoda, a stanowi relację z ustaleń poczynionych w ramach ustawowych działań Miejsko-Gminnego Ośrodka (...)w Ż.. Mając na uwadze całokształ przedstawionych okoliczności Sąd uznał roszczenie powoda za bezzasadne i orzekł jak w sentencji wyroku.