Postanowienie I C 1085/09 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I C 1085/09 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław, dnia 14 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący SSR del. Monika Kuźniar Protokolant Jolanta Dławichowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14.01.2011 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa W.W. przeciwko Skarbowi Państwa - (…) w W. o zapłatę I. powództwo oddala; II. nie obciąża powoda kosztami procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 1085/09 UZASADNIENIE Powód W. W. wniósł o zasądzenie od pozwanych (...) Rzeczypospolitej Polskiej, (...) Rzeczypospolitej Polskiej oraz Skarbu Państwa – (...) w W. kwoty 300.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanych na rzecz Domu Dziecka – (...) w J. kwoty 30.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty. Uzasadniając żądanie powód podał, że dochodzi odpowiedzialności od strony pozwanej na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 417 k.c. Podniósł, że pozwany (...) i (...) RP, uchwalając nowelizację Kodeksu karnego wykonawczego z dnia 24 lipca 2003 r. uchwalił niewłaściwy art. 143 § 3 pkt 6, który był stosowany wobec niego wbrew art. 146 § 1 tego kodeksu. Powód dodał, że decyzją Dyrektora (...) w J. został ukarany karą dyscyplinarną 10 dni umieszczenia w celi izolacyjnej i przetransportowany do (...) w W. do dalszego odbywania kary pozbawienia wolności. Po upływie w/w kary, w lipcu 2009 r. rodzina chciała przesłać powodowi paczkę żywnościową przypadającą w kwartale lipiec-wrzesień 2009 r. Pomimo złożenia skargi na niewłaściwe i niesłuszne stosowanie podwójnej według niego kary, pozwany – (...) w W. konsekwentnie stosował wobec niego karę dyscyplinarną pozbawiając go otrzymywania paczki żywnościowej na kwartał lipiec-wrzesień 2009 r. Ponieważ skarga skierowana do Dyrektora (...) została oddalona, powód zwrócił się w tej sprawie do Rzecznika Praw Obywatelskich, który stwierdził, że przepis art. 143§ 3 pkt 6 k.k.w. jego zdaniem, jak również zdaniem (...) Towarzystwa (...), jest niewłaściwy. Po otrzymaniu pisma od Rzecznika, powód ponownie zwrócił się do Dyrektora (...) o uchylenie kary, lecz bezskutecznie. Powód podniósł, ze pozbawienie go paczki żywnościowej rażąco naruszyło jego dobra osobiste, ponieważ choruje na żołądek, jest na diecie, a kara taka uwłacza jego godności i jest niehumanitarna. Powód powołał się ponadto na przepis art. 417 k.c. Innymi zarzutami, jakie podnosił powód w przesłuchaniu i skargach kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich, Dyrektora (...) w W., Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze oraz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. było: brak udostępnienia mu grzałki lub czajnika elektrycznego a także przegotowanej wody, bezprawne skrócenie spaceru w dniu 14 czerwca 2010 r, niewłaściwe traktowanie przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, naruszające jego godność. (...) wniosła o odrzucenie pozwu w zakresie roszczenia skierowanego przeciwko (...) i (...) Rzeczypospolitej Polskiej, oddalenie powództwa w pozostałym zakresie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska strona pozwana podniosła, iż (...) i (...) RP, jako jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie mają osobowości prawnej, a tym samym nie mają zdolności sądowej w procesie. Odnośnie natomiast zarzutów powoda dotyczących bezprawnego stosowania wobec niego kary dyscyplinarnej w postaci zakazu otrzymywania paczki żywnościowej, strona pozwana wskazała, iż wskutek nagannego zachowania, na podstawie art. 143 § 3 k.k.w. powodowi została wymierzona kara dyscyplinarna w postaci umieszczenia w celi izolacyjnej na okres 10 dni, z którą to wiąże się również uregulowany w treści art. 143 § 3 ust. 6 k.k.w. zakaz otrzymywania paczki żywnościowej w kwartale następującym bezpośrednio po kwartale, w którym kara została wymierzona. Skargi natomiast powoda na zastosowanej powyżej kary zostały uznane za bezzasadne. Strona pozwana wskazała, że norma art. 143 § 3 ust. 6 k.k.w. jest powszechnie obowiązująca i obliguje jednostki penitencjarne do jej stosowania. Strona pozwana podniosła ponadto, że powód w pozwie nie powołał się na fakty świadczące o wyrządzeniu mu szkody, ale zgłosił zarzuty związane z naruszeniem jego dóbr osobistych, a więc podstawą roszczenia powoda powinien być art. 417 k.c. w zw. z art. 417 1 § 1 k.c. bądź art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Zdaniem pozwanego, brak jest podstaw do stawiania takich zarzutów z uwagi na brak cechy bezprawności działań pozwanego, gdyż zastosowanie wobec niego kary dyscyplinarnej było zgodne z obowiązującym prawem. Powoływanie się natomiast powoda na zarzut „bezprawności legislacyjnej” należy uznać również za bezzasadny, ponieważ swojego roszczenia w tym względzie dochodzić można tylko poprzez stwierdzenie we właściwym postępowaniu niezgodności aktu normatywnego, który wyrządził szkodę wskutek jego wydania, z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Tym samym, aby była spełniona przesłanka bezprawności, powód powinien uzyskać prejudykat w postaci orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. --- STRONA 3 --- Tymczasem Trybunał Konstytucyjny nie uznał zaskarżonego przez powoda przepisu za niezgodny z Konstytucją, co więcej- stwierdził jego prawidłowość wskazując, że nie wprowadza on dwukrotnego ukarania za to samo przewinienie dyscyplinarne, jest niejako doprecyzowaniem składowej kary izolacyjnej. Stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, wyrażone w odpowiedzi na skargę powoda, nie ma wiążącego charakteru dla Sądu, gdyż Rzecznik nie ma uprawnień do stwierdzania wadliwości przepisu w trybie art. 417 1 k.c. Strona pozwana zarzuciła nadto, że wyliczoną przez pozwanego wysokość jego roszczenia należy uznać za rażąco wygórowaną w odniesieniu do ogólnej sytuacji ekonomicznej społeczeństwa i dochodów osiąganych przez przeciętną uczciwie żyjącą polską rodzinę. Postanowieniem z dnia 7 września 2010 r. Sąd odrzucił pozew powoda w stosunku do (...) Rzeczypospolitej w W. i (...) Rzeczypospolitej w W.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód W. W. w warunkach izolacji przebywa od zatrzymania go w dniu 3 lipca 2005 r. Odbywa karę pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko mieniu, wiarygodności dokumentów, wymiarowi sprawiedliwości, obrotowi gospodarczemu oraz naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, jest recydywistą. Powód wielokrotnie był transportowany do różnych (...) i (...). Od 28 sierpnia 2008 r. powód przebywa w (...) w J. a koniec odbywania wszystkich kar pozbawienia wolności przez powoda W. W. przypada na dzień 2 czerwca 2014 r. (fakty bezsporne). Przebywając w (...) od 5 czerwca 2006 r, powód zachowywał się przeciętnie. Od 2008 r., jego zachowanie uległo znacznemu pogorszeniu. Ignorował funkcjonariuszy służby więziennej, był wobec nich lekceważący i obraźliwy, nakłaniał innych więźniów do postaw roszczeniowych i łamania porządku wewnętrznego, jak również kierował obraźliwe pisma do dyrektora jednostki, za co wielokrotnie karany był dyscyplinarnie. Miał on silną pozycję w podkulturze przestępczej i stwarzał przez to poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa jednostki. Na skutek takiego nagannego zachowania Komisja Penitencjarna, decyzją z dnia 29 kwietnia 2009 r. zakwalifikowała powoda, jako wymagającego osadzenia w wyznaczonym oddziale lub celi (...) lub (...) typu zamkniętego w warunkach zapewniających wzmożoną ochronę społeczeństwa i bezpieczeństwa (...) lub (...). W okresie od 29 kwietnia 2009 r. do 28.08.2009 r. powód przebywał w (...) w W., gdzie również popełniał wykroczenia dyscyplinarne i zakłócał spokój w oddziale. Nie był tam też przez nikogo z rodziny odwiedzany. Utrzymywał jedynie listowny kontakt z osobami odbywającymi karę pozbawienia wolności. Dopiero po pewnym czasie ustały przesłanki kwalifikacyjne wobec powoda (tj. na podstawie decyzji Komisji Penitencjarnej z dnia 22 kwietnia 2010 r.). Powód, jak wskazano we wniosku w sprawie weryfikacji, nadal pozostaje w konflikcie z administracją (...), jednak czyni to teraz w formie pisemnej. (dowód: akta osobopoznawcze W. W.). Na mocy decyzji Dyrektora (...) w J. z dnia 29.04.2009 r. powód został ukarany karą dyscyplinarną umieszczenia w celi izolacyjnej na okres 10 dni, z powodu nagannego zachowania i lekceważącego traktowania poleceń przełożonych. Zachowanie takie zostało uznane jako poważne naruszenie dyscypliny i porządku panującego w (...) w J.. (...) w W., gdzie powód został przetransportowany, zastosował wobec powoda art. 143 § 3 ust. 6 k.k.w obejmujący zakaz otrzymywania paczek żywnościowych. (fakty bezsporne). W dniu 29 lipca 2009 r. powód złożył skargę do Dyrektora (...) w W. na bezprawne stosowanie według powoda zakazu otrzymywania przez niego paczek żywnościowych w kwartale następującym po kwartale, w którym wymierzono mu karę dyscyplinarną w postaci umieszczenia w celi izolacyjnej na okres 10 dni. Skargę uznano za bezzasadną ze względu --- STRONA 4 --- na prawidłowe działanie funkcjonariuszy. Skargę na powyższe, oraz dodatkowo na zakwalifikowanie do kategorii skazanych, o których mowa w art. 88 § 3 k.k.w., tzw. „niebezpiecznych” powód skierował również do Rzecznika Praw Obywatelskich, który w swojej odpowiedzi stwierdził, ze brak jest naruszenia przepisów prawnych i uchybień w postępowaniu administracji (...) w J., a środki zastosowane wobec powoda były konsekwencją jego negatywnego zachowania. Jednocześnie Rzecznik Praw Obywatelskich stwierdził, że przepis art. 143§ 3 pkt 6 k.k.w. jego zdaniem, jak również zdaniem (...) Towarzystwa (...), jest niewłaściwy. (dowód: - pismo Dyrektora (...) w W. z dnia 04.08.2009 r.- k.52 , - pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 20.07.2009 r.- k. 53-54) Innymi zarzutami, jakie podnosił powód w swoich skargach do Rzecznika Praw Obywatelskich, Dyrektora (...) w W., Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze oraz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. było brak udostępnienia mu grzałki lub czajnika elektrycznego a także przegotowanej wody, czy też bezprawne skrócenie spaceru w dniu 14 czerwca 2010 r. Powód w swoich skargach zarzucał przede wszystkim niewłaściwe traktowanie przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, naruszające jego uprawnienia. Wszystkie te skargi zostały uznane za bezzasadne. W odpowiedzi pouczono powoda, że może on posiadać grzałkę lub czajnik elektryczny w celi, pod warunkiem otrzymania zgody administracji jednostki. O ile takiego zezwolenia nie wydano, powód może zwrócić się do funkcjonariusza o udostępnienie przegotowanej wody do picia lub innego napoju. Ponadto wyjaśniono powodowi, że przerwanie spaceru, po uprzednim uprzedzeniu, było wynikiem nawiązania przez powoda nielegalnego kontaktu z innym osadzonym wymagającym osadzenia w warunkach zamkniętych oraz próbą przekazania mu przedmiotu (prawdopodobnie papierosów). Ponadto udzielono powodowi odpowiedzi, że pracownicy (...) w J. prawidłowo wykonują swe obowiązki służbowe, z poszanowaniem godności osobistej osób osadzonych, a każdy osadzony, w tym powód, który celowo opóźnia każde wyjście na spacer, ma odpowiednią ilość czasu na przygotowanie się do spaceru. Ponadto powód otrzymał wyjaśnienia, że w dniu awarii wodociągów tj. 10.07.2009 r. nikt nie zwracał się z prośbą o wodę butelkową dla powoda, a fakt składania skarg nie wpływa na sposób traktowania osadzonego przez (...). (dowód: - pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 25.06.2009 r.- k. 89, - pismo Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 14.10.2009 r.- k. 90, - pismo Dyrektora (...) w W. z dnia 22.07.2009 r.- k. 100, - pismo Z-cy Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. z dnia 26.08.2009 r. oraz 14.05.2010 r. – k. 98-99, - pismo Dyrektora (...) w J. z dnia 07.07.2010 r.- k. 97) Sąd zważył, co następuje: Powództwo należało oddalić w całości. Podstawę materialnoprawną żądania powoda stanowił przepis art. 77 ust. 1 Konstytucji RP i art. 417 k.c. Sąd Natomiast ustosunkował się również, co do zarzutu naruszenia dóbr osobistych powoda, tj. art. 23 k.c. i 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Przepisy dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej za funkcjonowanie władzy publicznej są na gruncie prawa cywilnego konkretyzacją konstytucyjnej zasady obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej niezgodnym z prawem działaniem organów władzy publicznej (art. 77 ust. 1 Konstytucji RP). Z treści art. 77 ust. 1 Konstytucji RP i art. 417 § 1 KC wynika niedwuznacznie, że ustawodawca odszedł od winy funkcjonariusza (organu) władzy publicznej, jako przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej. W takim stanie prawnym na poszkodowanym nie ciąży powinność --- STRONA 5 --- udowodnienia winy konkretnego funkcjonariusza. Zasadniczy dowód sprowadzać się będzie natomiast do wykazania niezgodnego z prawem, a więc bezprawnego działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej, którego skutkiem stała się szkoda. Podstawową przesłanką odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania jego funkcjonariuszy, w tym przypadku funkcjonariuszy Służby Więziennej (art. 417 kc.) jest dopuszczenie się przez jednostkę organizacyjną uprawnioną do wykonywania władzy publicznej bezprawnego działania lub zaniechania powodującego szkodę. Pojęcie natomiast bezprawności, czy też działania niezgodnego z prawem należy rozumieć, jako zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej. Odnosząc się do jednych z podstawowych zarzutów powoda, iż bezprawność funkcjonariuszy Służby Więziennej polegać miała na stosowaniu wobec niego niesłusznie podwójnej kary w postaci zakazu otrzymywania paczek żywnościowych na kwartał lipiec-wrzesień 2009 r., a więc po wykonaniu kary dyscyplinarnej w postaci umieszczenia w celi izolacyjnej na okres 10 dni, Sąd nie uznał tego, jako bezprawne działanie. Wedle treści art. 143 § 1 k.k.w, karami dyscyplinarnymi są: 1)nagana, 2)pozbawienie wszystkich lub niektórych nie wykorzystanych przez skazanego nagród lub ulg albo zawieszenie ich wykonania, na okres do 3 miesięcy, 3)pozbawienie korzystania z udziału w niektórych zajęciach kulturalno-oświatowych lub sportowych, z wyjątkiem korzystania z książek i prasy, na okres do 3 miesięcy, 4)pozbawienie możliwości otrzymania paczek żywnościowych, na okres do 3 miesięcy, 5)pozbawienie lub ograniczenie możliwości dokonywania zakupów artykułów żywnościowych lub wyrobów tytoniowych, na okres do 3 miesięcy, 6)udzielanie widzeń w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobą odwiedzającą, na okres do 3 miesięcy, 7)obniżenie przypadającej skazanemu części wynagrodzenia za pracę, nie więcej niż o 25%, na okres do 3 miesięcy, 8) umieszczenie w celi izolacyjnej na okres do 28 dni. Wedle treści art. 143 § 3 k.k.w, karę dyscyplinarną, o której mowa w § 1 pkt 8, można wymierzyć skazanemu, który popełnił przekroczenie naruszające w poważnym stopniu obowiązującą w (...) dyscyplinę i porządek. Kara ta polega na osadzeniu skazanego pojedynczo w celi oraz uniemożliwieniu mu kontaktu z innymi skazanymi; w trakcie jej wykonywania skazanego pozbawia się możliwości: 1)korzystania z widzeń i samoinkasujących aparatów telefonicznych, 2)korzystania ze sprzętu audiowizualnego i komputerowego, 3)bezpośredniego uczestniczenia, wspólnie z innymi skazanymi, w nabożeństwach, spotkaniach religijnych i nauce religii; na żądanie skazanego należy mu jednak umożliwić bezpośrednie uczestniczenie w nabożeństwie w warunkach uniemożliwiających mu kontakt z innymi skazanymi, 4)korzystania z udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, z zakresu kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem korzystania z książek i prasy, 5)dokonywania zakupów artykułów żywnościowych i wyrobów tytoniowych, --- STRONA 6 --- 6) otrzymania paczki żywnościowej w kwartale następującym bezpośrednio po kwartale, w którym kara została wymierzona, 7)uczestniczenia w nauczaniu i zatrudnieniu poza celą, 8)korzystania z własnej odzieży, obuwia oraz wyrobów tytoniowych. Zgodnie z art. 143 § 1 k.k.w, za jedno przekroczenie wymierza się tylko jedną karę dyscyplinarną. W wypadku gdy skazany popełnił więcej przekroczeń, zanim został ukarany za którekolwiek z nich, wymierza się jedną karę, odpowiednio surowszą. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, właściwa wykładnia przepisu art. 143 § 3 ust. 6 k.k.w nie prowadzi do wniosku, aby ustanowiona w nim sankcja dyscyplinarna naruszała zakaz dwukrotnego karania za jedno przewinienie dyscyplinarne. Przepis art. 143 § 3 pkt 6 k.k.w. precyzuje jeden z elementów składowych sankcji, o której mowa w art. 143 § 1 pkt 8 k.k.w. Sankcja ta ukształtowana została zarówno unormowaniem pkt 6, jak i postanowieniami pozostałych punktów art. 143 § 3 k.k.w. Ponadto, jak podkreśla Trybunał, z okoliczności zaktualizowania się ograniczenia przewidzianego w art. 143 § 3 pkt 6 k.k.w. już po zakończeniu okresu umieszczenia ukaranego w celi izolacyjnej nie można wyciągać wniosku, że stanowi ono odrębną karę dyscyplinarną (postanowienie TK z dnia 24.10.2006 r. Ts 159/2005, LexPolonica nr 1454967). Działanie zakwestionowane przez powoda było więc zgodne z obowiązującym prawem i nie nosiło pod żadnym względem znamion bezprawności. Z relacji powoda przesłuchiwanego w sprawie w drodze pomocy sądowej wynika ponadto, że bezprawność strony pozwanej przejawiała się również w przerywaniu jego spaceru, który jako skazanemu mu przysługuje oraz zakazie posiadania czajnika lub grzałki lub przegotowanej wody, co jest, jak powód wskazuje, mu niezbędne. Powód pominął tu jednak kwestię przyczyny skrócenia tego spaceru, która leżała w jego nagannym zachowaniu (nawiązywaniu nielegalnego kontaktu z innym osadzonym i próba przekazania mu przedmiotu). O możliwości przerwania i zakończenia spaceru powód został również uprzednio poinformowany, co nie dało żadnych efektów. Co do drugiego wymienionego tutaj zarzutu, również jest on niezasadny, gdyż jak sam powód wskazał, czajnik został powodowi udostępniony w późniejszym czasie. Przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. jest również szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., czyli obejmująca straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W przedmiotowej sprawie natomiast powód w żadnym zakresie nie wykazał bezprawnego działania funkcjonariuszy Służby Więziennej, a co za tym idzie wyrządzenia mu szkody ich działaniem. Nie ulega więc wątpliwości, że brak jest tu podstaw do przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe dostatecznie wykazało, że powód był prawidłowo traktowany, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Należy zauważyć ponadto, iż, choć powód skarży się na zdarzenia mające miejsce na terenie (...) w W. oraz (...) w J., jak i działania funkcjonariuszy względem jego osoby, czyni to w sposób subiektywny i tendencyjny. Bezzasadne jest również przyjęcie, jakoby źródłem roszczenia powoda był niewłaściwy przepis art. 143 § 3 pkt 6 k.k.w, który był stosowany wobec niego wbrew art. 146 § 1 tego kodeksu. Wedle treści art. 417 1 § 1 k.c, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie aktu normatywnego, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności tego aktu z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Możliwość dochodzenia przed sądem powszechnym, w drodze postępowania cywilnego, naprawienia poniesionej przez poszkodowanego szkody wyrządzonej wydaniem aktu normatywnego zależy od stwierdzenia w innym postępowaniu niezgodności dokonanej czynności konwencjonalnej z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Przedsąd polega na ustaleniu w odrębnym postępowaniu, że ma miejsce niezgodność --- STRONA 7 --- normy lub norm wyrażonych w zaskarżonym akcie normatywnym z normą lub normami wyrażonymi w akcie normatywnym usytuowanym wyżej w hierarchii źródeł prawa. Aktami normatywnymi, o których stanowi art. 417 1 § 1 k.c., są normy prawne ujęte w powszechnie obowiązujących źródłach prawa (art. 87 i 94 Konstytucji RP): ustawach, ratyfikowanych umowach międzynarodowych, rozporządzeniach, aktach prawa miejscowego. Normy postępowania zrekonstruowane na podstawie tych przepisów muszą mieć charakter abstrakcyjny, nakładając powszechny obowiązek określonego zachowania, a więc nakazując lub zakazując generalnie oznaczonym podmiotom określonych zachowań w określonych sytuacjach. Do stwierdzenia niezgodności aktów normatywnych z Konstytucją RP, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą kompetentny jest Trybunał Konstytucyjny (por. art. 188 Konstytucji RP oraz art. 2 i 41-45 ustawy z 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, Dz. U. Nr 102, poz. 643 z późn. zm.), z wyjątkiem aktów prawa miejscowego, o których zgodności lub niezgodności z ustawami orzeka Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne (por. art. 184 Konstytucji RP oraz art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Do prejudykatu można doprowadzić także w drodze skargi konstytucyjnej (por. art. 79 Konstytucji RP oraz art. 2 i 46 w zw. z art. 41-45 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym). Słuszne jest zatem stanowisko Skarbu Państwa, że zarzut „bezprawności legislacyjnej” który formułuje powód w pozwie, należy uznać za bezzasadny, ponieważ brak jest prejudykatu w postaci orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, uznającego zaskarżony przez powoda przepis za niezgodny z Konstytucją. Ponadto, zasadnie strona pozwana podniosła, że stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich, wyrażone w odpowiedzi na skargę powoda, nie ma mocy wiążącej dla Sądu. W odniesieniu natomiast do naruszenia dóbr osobistych powoda, w sprawie konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda i czy działanie pozwanego było bezprawne, a na dalszym etapie można ustalać, czy pozwany ponosi winę za naruszenie dóbr osobistych powoda, która to wina warunkuje skuteczne dochodzenie roszczeń o charakterze majątkowym, w oparciu o art. 448 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła więc do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, m.in. odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Na marginesie jedynie wskazać należy, że przepis art. 448 k.c. stanowi, między innymi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu czyje dobro zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznana krzywdę, a zatem Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych, bowiem przepis ten ma charakter fakultatywny. Od oceny Sądu opartej na analizie okoliczności konkretnej sprawy zależy przyznanie pokrzywdzonemu ochrony w tej właśnie formie. Zasadnicze przesłanki rozstrzygnięcia o roszczeniu opartym na art. 448 k.c. to rodzaj naruszonego dobra, intensywność naruszenia oraz jego skutków dla poszkodowanego, a także zachowanie się naruszyciela (wyrok SN z 13 czerwca 2002 r., V CKN 1421/00, niepubl.). W pierwszej kolejności należy również podkreślić, że to na powodzie, jako żądającym ochrony dóbr osobistych spoczywał ciężar dowodu, iż przy odbywaniu kary pozbawienia wolności zostały naruszone jego dobra osobiste. Powód --- STRONA 8 --- powoływał się na naruszenie zakazem otrzymania paczki żywnościowej konkretnego dobra- godności osobistej i humanitaryzmu. Zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Pozwana jednostka powinna zaś była wykazać, że zapewniła powodowi odbywanie kary w warunkach zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa, a wskutek legalności jej działań nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Mając na uwadze wszystkie wyżej wymienione przesłanki odpowiedzialności oraz okoliczności wskazane na wstępie niniejszych rozważań, zważyć należało, że brak było podstaw do zasądzenia na rzecz powoda zadośćuczynienia. Sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, iż powód nie wykazał żadnego bezprawnego działania lub zaniechania funkcjonariuszy państwowych, a tym samym Skarbu Państwa, zaś większość okoliczności, na które się skarży, spowodował wyłącznie własnym negatywnym zachowaniem. Analiza natomiast zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentacja skargowa powoda wraz z odpowiedziami na te skargi, wskazuje na fakt, że skierowanie pozwu przez powoda jest wynikiem jego roszczeniowej postawy, a nie naruszenia jego dóbr osobistych. Z tych też przyczyn oddalono powództwo w punkcie I sentencji wyroku, jako niezasadne. Orzeczenie o kosztach procesu znajduje uzasadnienie w treści art. 102 kpc. Zarządzenie: 1. odnot. w rep. 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem dor. z pouczeniem powodowi i pełn. (...), 3. Kal 14 dni. W., dnia 18.02.2011 r.