Teza / krótkie omówienie
m. in. otrzymania mieszkania w 1986r. i jego wykupu, pomijania skarzqcej przy podziale drewna 0pa10wego, pomijania corki skarzqcej przy przydziale lokali mieszkalnych, ignorowania skarzqcej przez Wojta. Przed podjqciem W
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
* ! _> J. — Sygn. akt I C 1076/1O Y ' ¢, =;~"\\z V . _ .:_.Q' § $551‘? 1x,:!§;'<= W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 201 1 r. Sqd Okrqggowy W Jeleniej Gérze Wydzia} I Cywilny w sldadzie nastqpujqcymr Przewodniczqcy : SSO Junona Gajewska Protokolant : Ewa Gargula po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2011 r. W Jeleniej Gérze sprawy z powédztwa — przeciwko Gminie _ 0 ochrong débr osobistych I. oddala powédztwo, II. nie obcia_Za powédki kosztami proccsu.
--- STRONA 2 ---
'91 , +1; 1 1 x¢;=_; ;7 ’i‘>~»J‘ "1, 1‘ 1 ._§=[<_l , 1,‘ _ 3:19 1; 4)’ gy; 1% {,3/> Sygn. akt I C 1076/10 UZASADNIENIE Powédka w piémie z dnia 28.09.2010r. (k. 1617) domagala siq od pozwanej Gminy — zmiany treéci uchwah w ktérych dopuszczono SiQ krytyki osoby oraz przeproszenia jej osoby. W uzasadnieniu stwierdziia, 2e bezpodstawne oskarienia jej osoby sq ponizajqce w spolecznym. Dodatkowo wéjt rnial éwiadomoéé, Ze powédka leczy siq: z uwagi na a jego clzialanie doprowadzilo do zwicgkszenia si¢ objawéw choroby i do wystqpienia Powolala siq przy tym na naruszenie przez strong pozwanq art. 221 k.p.a. oraz art. 30 Konstytucji. Powédka po sprecyzowaniu treéci pozwu na rozprawie dnia z dnia 05.01.201 lr. (k. p0 pierwsze 0 zobowiqzanie pozwanej Gminy — do usuniqcia skutkéw débr osobistych poprzez usmwiagcie z treéci uchwa1 Rady Gminy_ nr dnia 24.02.2009r. i nr —z dnia 23.04.2009r. krytyki pod adresem powédki i 0 tym Wojewody — oraz poprzez nakazanie Wéjtowi Gminy odczytania na Sesji Rady Gminy — oéwiadczenia 0 nastqpujqcej treéci i ,,Przepraszam Paniq _za niewlaéciwe zachowanie wobec Pani osoby i jej godnoéci osobistej i oéwiadczam publicznie, 2e nie bqde; tego stosowai W mojej pracy”, a p0 drugie, 0 zasqdzenic 0d pozwancj na rzecz powédki kwoty 10.000 zadoééuczynienia za doznanq krzywdq. . W uzasadnieniu zaznaczyla, Ze wywodzi swoje roszczenie z treéci art. 24 k.c. i sic; ochrony débr osobistych, gdyz zostala znieslawiona publicznie przez Wéjta w treéci uchwai nr Z dnia 24.02.2009r. i nr ~ z dnia pisma procesowego 2 dnia 25.0l.2011r. (k. 90) powédka dolqczyla dodatkowo Z protokoiu sesji Rady Gminy —z dnia 24.02.2009r. wskazujqc, Ze nieuprawnionq krytykq jej osoby. pozwana Gmina —W wniosla 0 oddalcnie powédztwa oraz zasqdzcnir: swoje stanowisko wskazala na pierwotnq treéé Zqdania powédki, ktéra w charakter administracyjny, co stanowi 0 niedopuszczalnoéci drogi sqdowej w Natomiast dostrzegajqc cywilnoprawny charakter powédztwa wniosla 0 oddalenie powédztwa. Strona pozwana stwierdzila, Ze informacje zawarte w uchwal nie zawierajq krytyki pod adresem powédki. Dodatkowo zarzucila okreélenia przez powédkq, ktére fragmenty protokoléw naruszajq jej
--- STRONA 3 ---
Sqd ustalil, nastgpujqcy stan faktyczny: _ pocza__ws7§= od 19981‘. \\‘ zwia,/.k1.1 22 suy111 5111116111 p$yc11ic;z11vm 1<orz.ys1a z pornocy lekarza psychiatry. (dowod: Zaéwiadczenie Z dnia 18.01 .201 1r. k .171). Dnia 07.05.1999r. przed Sqde111 Rcjonovwm w —1osz1o do Z%1\\‘B_[Qia ugody miqdzy “F1 jej sa§iade111¢g. na mocy ktorcj Q zobowia_za1 sis; do nie wyzywania w pr7.ysz1oéci S1owami w111gar11ymi i nic I131'1.1SZ21I'11Z1jB_1 niety1<a1noéci ciclesnej. (dow('1d: protokol 7. dnia 070519991. 1<. 196). W_\/rokieni Szidu Rejonowcgo w z dnia 27.09.20051‘. w sprawie 0 sygn. 21kt IC 49.505 oddalono powodztwo p1'zcci\\»'ko‘_o rozwiqzaiiic umowjv najmu 1 orzeczenie jego eksmisji. (dowodi wy1‘01< 7. dnia Sqdu Rejonowego W . dnia 27.09.20051' wraz z uzasadnicnicln k. 157160). 1l1no\1*q sprzeclaiy 7 dnia 30.09.20031". — nabyla od n 0drQbna_ wlasnoéé lokalu po1oZ0nego w flu'raz 7. ud7.1a1em w wysokoéci 4% we wspo1w1asnoéci wspolnych elemcntéw budynku. (dowod: umowa sprzedazy Rcp.'nr 149150). Vv’. grudniu 20081‘. W budynku polozonym v» _ wybuc111 pozar. w trakcie ktorcgo 2.n1szc7.c11111 u1cg1 S11")"Ch. a takic p0szc7.cg,o111e micszkania. Nu rczmont s11‘)vc1111 Gmina — p1"Lc7.11au4;;1z1 lgwotq nicspe111a $4.000 71. udziclono r('>\\>11ieZ pomoc) bczpoérednio pos7.czcgo111)'m micsz1<a1"1c0m, ktorzy po111eé11 s'z1\'oc1y w wyniku pOZL11‘U. érednia v»3’sok0éé ud7.ie1o11ej pomocy wynios1a 5.000 7.1. —p1"7.yz11a11o dwukromic specjaliiy zasi1e1< celoxw w 1qczne_'| kwocie 3.000 7:1 (poczqtkowo otr7.yn1a1a 1.500 21, a w nastqpslwie odwo1a1"1ia do W LW1Q1(S7.011O zasi1ck do 3.000 7.1) oraz przyziiano jcj o1<rcsowo prawo do darmowych posi11<é\\* w gminnej sto1(>wcc. ktorych R0521 wy11ios1 980.5071. 11101111111; pismo Z 11111.1 10.111.20111.k. 511, decyzja 1 W — I1 dnia 3U.01.2()1]91‘.Or&Z —z 11111 211020091. 1<. 21112011 1 210 212). Be7spo1*ny111 W sprawic b§=1o. 2:: poxvonika wyceni111 12107116 koszty ponjcsioncgo p1‘7c'/. siebic TCUIOIIIU zwi;1_z.a11ego 7. poiarcm 1111 kwou; ponad 8.000 7.1. '/’.arZuc£11;1 1‘ow1111~:Z Gminiu — 21 w szczcgolnoéci jcj \‘v'o_jto\\='i. hrak c1os111tccz.11cj pomocy 1111210101101 pogorzclcom oraz 11icsp1‘a1w1cd1i»\y podz.ia1 éroclkow 1'111a11s0\\»yc11_ \\~ 1_\,111 u>7.1151\‘~'C» p17). d_\jspo11oW1111i11 pi<:1"1i¢;c17.1111 pOC11OC1L2?1C_\3‘1111 od '1 at 1'"
--- STRONA 4 ---
.1 V 739 6 1; 1 M 1 * ~11,‘ 11gr. ' 1 ' H R15 ‘ <0 < >.. , ..;. , . 13;‘ 1 .15‘. . 9. 1.Y 51‘? k. 134v13 5, przes1uchanie »\.. ' 1'1»; . 1 1 9111' 7‘ :' 1 1%.:; = .,.. .. . . .;‘.;j.; .1 1,./...,, . 1=;=. =1: _,t"17». ~;.:~;¢'.»,_ .'vv»<'#<' 1:_ . 1 1 1;? _.M._.__..._...._.I~__..._...~ 1 1 1 , , 1?". ~ 1 ' ’ 5 1 1.“ .?.1i= . .1, 1.; . 145.1 1 '9 12:51 *=§§1\.< 1 ~r na jej zachowanie, W szczegolnoéci na jej terroryzujqcy wszystkich 1 klotliwy ii§1§11arakter, iiczne skargi pod adresem sqsiadéw kierowane do policji, urzqdu gminy i sadow. gfiatomiast W piémie 7. dnia 26.04.2010r. sqsiedzi — — zarzucali jcj ‘Af.;§§§zykan0Wanie i terroryzowanie innych oséb oraz Wskazywali na niezasadnoéé p0wo1a.nia 1 izaxzaldu wspélnoty mieszkaniowej W . “ii”. “>1? _ , $1. 5% 1;’ “.“'71,‘.13.‘ A I _co najmniej od 200311. jest skonfliktowana z niektéryrni sqsiadami ,§budyrfl<u w t Powédka sk1ada1a skargi do Wéjta Gminy — na :;V._;.§}achowa11ie dornagala siq podjepcia odpowiednich czynnoéci. D0 konfliktu V _‘ sqsiadznni dosz1o réwniei na tie drzwi Wyjéciowych z budynku, W ktorych sqsiedzi, W "i99§;’.1:1§i;")t;_awie przed kolejnym pozarem wymienili zamki W drzwiach. Powodka nie uiécila 5 Z1 z i wymiany zamka i dorobienia klucza, dlatego nie 0trzyma1a klucza do drzwi. .1 2 W opinii sqsiadow powodki jest ona osobq konfliktowq. Czqéé ]e_| sqsiadéw z1oZy1a 11' (dowod: pismo 2 dnia 11.09.2008r. k .203, pismo z dnia 25.06.2010r. k 142, pismo 2 idnia 26.04.2010r. k. 143, pismo Komendy Policji W z dnia ¢21.07.2004r. k. 195, zeznania éwiadka k. 133v134, zeznania éwiadka k. 135135v). Podczas sesji Rady Gminy n nr z dnia 24.02.2009r., W drodze 1uchwa1y rozpatrzono skargq: —na dzia1alnoé<': Wojta Gminy ‘W przedmiocie m. in. otrzymania mieszkania w 1986r. i jego wykupu, pomijania skarzqcej przy podziale drewna 0pa10wego, pomijania corki skarzqcej przy przydziale lokali mieszkalnych, ignorowania skarzqcej przez Wojta. Przed podjqciem Wéjt Gminy _ poinfonnowal, Ze zapozna1 siq ze skargqi ze szczegélami przedmiotowej sprawy. Wskazai, 2c skariqca za ,.Znikomc zniszczenia” zwiqzane Z poiarem 0trzyma1a pomoc finansowq W wysokoéci 3.000 21. Wéjt wskaza1, Ze szybko wywiaga1 siq ze swoich obowiqzkéw, mimo to ,,skarZag:a szkaluje Wszystkich przekazujqc nieprawdq V1/'I€j sprawic.” Uchwalq Rady Gminy _ z dnia 24.02.2009r. nr —uznano, Ze skarga _na dzialalnoéé Wéjta Gminy — jest bezzasadna. W uzasaclnieniu uchwaiy Wskazano, ze ,,Panijest osobq chorq, zncrwicowanq, ktéra nie Z8.11WE1Z2l w0k('>1 swojej osoby pozytywnych zachowafi innych ludzi, a Wrcgcz odwrotnie W kazdym widzi nieprzyjaciela i Wroga. Nie utrzymujc w1a§ciWych kontaktéw i reiacji 2 sqsiadami (czqsto wzywa na pomoc funkcjonariuszy policji, a sprawiedliwoéci doszukuje sir; W sqdach)?’ Stwierdzono nadto, ie Zachowanie Wojta nie n0si1o cech ignorancji powodki, bylo zaé koncyliacyjne. Dodatkowo W treéci przedmiotowej uchwaly wskazano, Ze w wyniku po2an.1 budynku w — Z dnia 06.l2.2008r. ucierpiaio ' rodzin spoérod '. Lapznq sum; udzielonej przez gmino pomocy okreélono na kwotq: 80.000 21, przy czym érednia Wysokoéé udzielonej pomocy wynosi1a 5.000 21 na rodzing i byla uzaleiniona od wysokoéci poniesionej szkody. Zaznaczono rowniei przyznana pomoc ma charakter zasilku celowego, a nie odszkodowawczy, stad nie pokrywa caloéci poniesionych przez mieszkaficow szkéd. (dowodi protoké1_ sesji Rady Gminy 2 dnia 24.02.2009r. k. 8687, uc11wa1a Rady Gminy —Z dnia 24.02.2009r. nr 1/vraz z uzasadnieniem 1<. 7921). 3
--- STRONA 5 ---
Porzqdek obrad _sesji Rady Gminy —z dnia 23.01.20091. obejmowai rozpoznanie skargi — na dzia1anie Wojta Gminy W SpI_5.\\1‘1C ignorowania jej Wnioskow o przydziai strychu "i niesprawicdliwego podzia1u srodkow finansowych dla pogorzelcow budynku nr ‘W — Uchwaiq Rady Gminy _ z dnia 23.04.2009r. mt uznano. is niniejsza skarga — na dzia1a1nosé Wojta jest bezzasadna. W uzasadnieniu stwierdzono, Ze B —od Wielu lat nie potrafi zgodnic i 7 poszanowanicm zasad wspoizycia spo1ec2nego utrzymywaé poprawnych relacji 2 sqsia.dami. diatego tez posiawa skarzqcej jest Ci61€I‘]T1i1'13]116I1'1\N zalatwieniu Wiclu jcj spraw, unicmozliwiajqcym znalczienie wspolnego zdania i rozwiqzania problcmu. Nie zauwaza wokoi swojej osoby pozyiywnycli zachowafi innych ludzi, a Wrcgcz odwrotnie W kazdym Widzi nieiprzyjaciela i Wroga knujqcego przeciwko niej.” Wyraiono rowniez opiniq, Ze poprawg relacji miqdzysqsicdzkich u1atWi1aby zamiana sposobu postopowania przez skariqcq. (dowodz protoko1 ‘ S6Sji Rady Gminyz dnia 23.04.20091. I, uchWa1a Rady Gminy — z dnia 23.04.2009r. nr — wraz z uzasadnieniem k. 7677v.) W toku sesji Rady Gminy— Z dnia 29.10._2009r. podczas rozpoznawania spraw roznych Zadala pytanie, czy cz1or1koWie Rady Gminy Wiedzq jaka jest trcsé uchwal rady 2 dnia 24.02.2009r. i 2 dnia 23.04.2009r. Nastcgpnie cytujap konkretne fragmenty uchwai, stwicrdzfla, Zc zostaia W nich bezprawnie skrytykowana. W ostatccznosci glos zabra1 ~WS1<£1ZL1ja_C, 7.e przedmiotowa sprawa ZOS1Ei1€1 rozstrzygniota p1"7.cz sqd, ktory stWicrd7.i1, Zc zamieszczone W tresci Wymienionych uchwai zapisy nie narusza1y dob osobistych powodki. Jednoczcsnie zWroci1 sis do 2 zapytaniem, czymiaia O1'18.‘,,pI‘flWO oczerniaé Wojta Gminy piszqc do Wojewody. Ze jest <<bc>>. na co Wojt sio nie odWo1a1 i nie obraZa1 nikogo.” Doda1 nadto, Ze gencza sporu tkwi W niegrzeczncj occnie Wojta przez (dowodz protokol Scsji Rady Gmir1y—z dnia. 29.10.2009r., n1'k. 54). “Widokrotnic zwracaia sic; do Wojia Gminy 2 Wnioskami 0 podjcgcic decyzji W sprawach Wspolnoty mieszkaniowej po1oZonej W — W ktorej mieszkzda powodka. Domagaia sic; micgdzy innymi Wydzielenia czqsci powierzchni strychu do korzystania przez niq, usuni<—;cia eternilu 7. uiytkowanej przez nia, komorki posadowioncj na terenie nicruchomosci informacji W sprawie kosztow inwcntaryzacji, roziiczcnia powicrzchni poszczegolnych lokali i Wg1e1du W tresé aktow notariainych poszczcgélnych lokali. W pismach kicrowanych do takie pod adrcsem Wojta skargi dotyczqce jego bezprawnego dzialania (dowédz pismo Z dnia 24.03.2009r. k. 145, pismo 2 dnia 25.02.2009r. k 155. pismo 7 dnia 27.09.2010r. k. 177, pismo 2 dnia 14.10.2010r. k.178) 4 "13?’
--- STRONA 6 ---
1 .~ 1_ ” 1 1' . .1 ..r"rw . . ,_...R. 1.11. . . J ~ . . 1.; ,3 1'15‘; 1 . 1.§'»:_;' /= 1 .:, — £5 .,1=,.;._ 11111’:1' 1% ' ; !“_1_‘:l?1&f. .= iw,1,j ,, 1 .1 i—~./if 1.; .1 ‘.1.z": 1.. ,;'.=‘ . , i. . 1?“ 11% 5 V. 1 11; J. . 1: ;. . . 1’: 1‘ . 1 ..__/ _,._.1>4¢'>44 1 1 ' ~11 rv. ; 1»@=$,@,;¢._:.. 1‘ !'V!\lIIIAlT ,1 '1 z _._,‘_. . J‘ Q... _ Wystepowala rownieit z licznymi wnioskami 1 skargami do roznych .11'lS‘£Y1llCj1 samorzqdowych i pafistwowych (m.in. do Rady Gminy _, Rzecznika Praw .j*§§r.T’;%’;.§;é;v§_1\‘>I‘Qbywate1a, do Wojewody , d0—Ko1eg1um —), W wktéfych zarzuca1a Wojtowi Gminy , W szczegélnosci uchybienia i naruszenia 1 I1$111 D’ prélwa. (dowod: pismo 2 dnia 20.06.20l0r. k. 146148, pismo z dnia 25.02.2009r. k. 155, pisrna powodki k. 177179). A W okresic od 20041. do 20101. Posterunck Policji W — pr0wadzi1 15 jaostepowmi z udz1a1em‘ Dwa postepowania by1y skierowane przeciwko ipowodce przez jej sqsiadow, dotyczyly one groib karalnych, jakie pod adresem sqsiadow 1nia1a Wypowiadaé powodka, oraz falszywych oskariefi kierowanych przez powodke pizeciwko sqsiadom. Natomiast 13 postepowafi zosta1o zainicjowanych przez powodke, 2 ktérych jedynie 4 zosta1y przeslane do Sqdu Rejonowego W_Z Wnioskiem o rozpoznanie sprawy. Powodka z1o2y1a miedzy innymi zawiadomienie 0 pope1nier1iu przestepstwa W sprawie przeciwko Wojtowi Gminy _ 0 niedope1nienie obowiqzkow, poprzez zaniechanie poW01ania zarzqdu Wspolnory mieszkaniowej. Prokuratura Rejonowa W _ odmoWi1a Wszczecia postepowania W tej sprawie. Postanowieniem z dnia 23.07.2010r. Prokuratura Rejonowa W— odmowila wszczecia dochodzenia W sprawie narazenia _ na bezposrednie niebezpieczefistwo utraty Zycia i zdrowia W wyniku napadniecia powodki przez lokatorow budynku V Natomiast postanowieniem z dnia 05.10.2004r. odrnowiono wszczecia dochodzenia W sprawie znecania psychicznego nad powodkq przez jej sqsiadow 1 —ma1ZonkoW (dowodz zawiadomienie 0 popelnieniu przestepstwa Z dnia 06.07.2010r. k.189, postanowienie z dnia 23.07.2010r. i 28.07.2010r. k. 184 i 187, pismo z dnia 27.09.2010r. k. 188 postanowienie 2 dnia 05.10.2004r. k. 197, pismo ' W — z dnia 15.03.2011r. k. 214216). Sqd zwaiyl, co nastepuje: Podstawq faktyczna, roszczenia powodki ‘_ by1a krytyka, jakq pod jej adrcscm wypoW1edzia1 Wojt Gminy ktora mia1a miejsce podczas sesji Rady Gminy _ i W11'6§C1 uzasadniefi uchwal Rad Grniny—, a ktora zdaniem powodki — narusza1a jej dobra osobiste. Natomiast podstawe prawnq Zqdania powodki stanoWi1 przcpis art. 23 k.c. i art. 24 k.c. Zgodnic tresciq art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobistc zostaje zagroione cudzym dzialaniem, mote Zqdaé zaniechania {ego dzialania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego namszenia mote on takie Zqdaé, azeby osoba, ktora dopusci1a sie naruszenia, dopeinila czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnosci azeby z1oZy1a Oswiadczenic odpowiedniej tresci i W odpowiedniej formic. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moze 011 rowniei Zqdaé zadoséuczynienia pienic=;Znego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoleczny. Jak zas stanowi § 2 Wskazanego artyku1u, je7.e1i 5 Kw \_i~' (“*1
--- STRONA 7 ---
wskutek naruszenia dobra osobistcgo zos1aIa v\"yrzqdzona szkoda maja_1kow£i. p()5Z.I<0dQw3n}, moze Zqclaé jej naprawicnia na zasadach ogolnych. Z an. 24 §1 k.c. \vyniI<.a__ Ze w vxypadku naruszenia dobra U$ObISt[igQ odpowiedzialnoéé za to naruszenia ponosi bezpoéredni sprawca. Odpowicd2.iaInoéc' inny¢h podmiotc'>w za bezpoéredniego sprawcq nie budzi jednakie wagpliwoéci. Talk jest V\'c')wQZ3_5 gdy do naruszenia dobra osobistego dochodzi przy wykonywaniu przez bezpoércdnicgg sprawcq jego obowiqzkoxv w ramach oznaczonej struktury organi7_.acyjnej danej osoby prawnej. wtedy gdy sprawca dziaka w imieniu i na rzecz tej osob}: prawnej; pozwala to przyjqé, odpowicdzialnoéé ponosi wprost Ia osoba prawna (per. orzcczenia Sqdu Najwyiszegoz z dnia 6 grudnia I972 r. I PR 352/72. OSNC Z. 6/1973 r., poz. I15. 7. dnia 28 Iistopada I980 r. IV CR 475,’80, OSNC 7.. 9‘"I981 r. poz. 170. z dnia I1 paidzicrnika I983 1'. I1 CR 292/'83, OSP z. II./1985 r., poz. 3). W konsekwcncji gmina moie ponusié odpowiedzialnoéé za dziahniajej organow. w szczegolnoéci jej wojta. jeéli dopuszcza si; on naruszcnia dobr osobistych przy vnjkonywaniu swych czynnoéci shnzboxwch. Zarowno zamiarem, jak i intcncjq powodki bylo pozwanie Wojta Gminy— m jako organu gminy. Pow"y7.sze wynika 2 treéci pisma 14.I0.2010r. (k. 24), ktore powodka 21023'1 w odpowiedzi na wezwanie do uzupelnienia brakow formalnych pozwu oraz dalszych jej pism procesowych w niniejszej sprawic. Wojt Gminy w ocenie powédki ponosi bowiem odpowiedzialnoéé za doznany przcz niq uszczerbek do ktorego doszlo przy vq»'konywaniu przez niego zadafi z zakresu wIadzy sa1norz.qdo\\*ej. w rym podczas sosji rady gminy oraz w treéci uchwaI rady gminy. .Iednoc_z.c§nie \\' obowiqzuja_cym systemic prawnyrn pozwanie wojta gminy_ podobnie jak rady gminy. jako organow gminy (an. Ila ustawy 1 dnia z dnia 8 marca I990 r. 0 samormdzic gminnym) nic jest mozliwe. gdyi organy te nie posiadajq zdolnoéci prawnej, 21 tym samym zdolnoéci sqdowcj (an. 64 k.p.c.). Zdolnoéé \\’y5lQp0\\'ania w procesie jako strona ma jedynie gmina jako osoba prz1\\»'m=. ma ona tei zdolnoéé do czynnavéui proccsowyc:I1 (per. postanowienie Sqdu Naj\\=yZszego z I5 lnqia 2009 r.. II CSK 6817/O8, LEX nr 519307 I Wyrok SA W Lublinie 199706'15. I .»~\Ca 877"97. Apel.Lub. I997»’4/24). Tym samym nalcialo przyjqé. Ze Iegitymowanq biernic w sprawic niniojszcj byIajednostka sam0rza_du terytorialncgo Gminai Dowod, ze dobro osobiste zostaIo zagroionc lub naruszone, ciqiy na osobifi poszukujqcej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto pom: dzialanie zagrazajqce dobru osobistemu inncj osoby Iub naruszajqce to dobro. spoczy\va ciqzar dowodu, Ze nie bylo ono bezprawnel Naleiy podkreélié. ze dla oceny obrazy godnoéci decydujqcc znaczenie ma nie subiektywny odbior tych okreélcfi przez samego powoda, Iecz. odbior obiektywny uwzg1¢d11iaja_cy kontekst. w jakim okreélenia to zostaly L12)1e. Nie mozna tcz przy tcj occnie ograniczaé siq do analizy wybranych, \vyi7.oIowanycl1 zw1*otow_ alc zwroq Le nalezy wykladaé na caIcj wypowiczdzi. Z.ar7.ut zniesIawiajz1cy moze byé nawct w ogolc wprost nievvypowicdziam'. 1607. jedynie niewqtpliwie vwnikaé treéci caiej \\Fypo\=\'i~:c\z.i (publikacji) ijej scnsu. (wyrok SN 2 dnia 7 Iipua 2005 1",, V CK 868./04, I.ex, nr 196‘I05; vxw_"rol< Z dnia 8 sicrpnia 2007 L. 1 CSK I65‘"'07, Lox. nr 287745). Powodka wskazywahl. Zc nanlszqiqcym jej dobrc imiq byiy vvypowicdzi Wojta Cnniny — w klorych k1"y1ykowaI jcj osobq. Naruszcnia jej am osobistych upatrywaIa w szczcgolnoéci W siowach wojla wypowiedzianych podczas sesji Rady Gminy _ (x W
--- STRONA 8 ---
? 4."'1L' ,:,:I~< 1 ' t. t, j ,, ,;;_._,,.,< , 1 '‘.l""~ if: I ‘~ mu rownicz autorstwo fragmentow uzasadniefi uchwal Rady Gminy kmrych jej zdanicm — doszio do nieuprawnionej krytyki jej osoby. j Majap powyisze na uwadze Sqd doszedi do przckonania, i2 dobra osobiste powodki zostaly naruszone, bowiem przedstawione dowody nic potwierdziiy tej okolicznosci, zas jjozwmqy wykazai, iZ jego dziaiania odbywalo siq w ramach porzqdku prawnego. " Bez wagtpienia do katalogu dobr osobistych zaliczyé naleiy dobre imiq i dobrq slawo, zawaite sq w katalogu dobr osobistych wymienionych w art. 23 k.c. pod postaciq CZCI, nazwiska i wizerunku. ~ Sqd stoi na stanowisku, Ze vwpowiedzflpodczas sesji Rady Gminy nr z dnia 24.02.2009r., przy rozpoznaniu skargi na itdziaialnosé Wojta Gminy — nie miaia charakteru naruszajqcego dobra osobiste powédki.—_ odniost sig bowiem do szkod majqtkowych powodki powstatych ’ zwiqzku z poiarem budynku poiozonego W— nr ' i udzielonej jej pomocy ' ' ti>?;:‘‘ »‘t*£%\lIfinansowej W kwocic 3.000 Z1. Wyrazii przy tym opiniq, Zc zniszczenia W lokalu 11 a mieszkalnym powodki mialy znikomy charakter. Powodka nie wskazala, w jaki sposob tak F55?“ iokreélony rozmiar szkody narusza jej dobra osobiste. Wypowiedz— W tej czegsci nie byla teZ wobec powodki obrailiwa ani krzywdzapa, w szczegolnosci Sqd nie d0PatrZ)/1 siQ w nifij sugestii Jakoby powédka zawyiyia rozmiar szkody czy otrzymala zasiiek ‘f—;§gig. 1, .i>=:»‘r _ tbezpodstawnie. Wypowiedz ta zawieraia jedynie stwierdzenie faktu (co dotyczyIo wysokosci §_;.'> '1_ "“*~‘* pomocy finansowej i charakteru prawnego jej mieszkania) oraz uprawnionq oceng szkod W I mieniu powodki. s Charakteru naruszajqccgo dobra osobiste powodki nie posiada rowniei wypowiedz 17 — wygloszona w toku sesji Rady Gminy — z dnia 29.l0.2009r. ..‘..:,¢,.“,7_..,‘ I Nie zawiera ona Zadnych océrn pod adresem powodki lub krytycznych opinii wygloszonych F fr I na jej temat. Natomiast wyraizenie, w ktorym Wojt Wskazuje na ,,oczernianic” jego osoby przcz powodkq, nalezy uznaé za jego, dopuszczalnq w tym zakresie, subiektywnq occnq. W ;~Y;:f‘;5. koficu to pod adresern Wojta Gminy _ powodka wnosila wiqkszoéé skarg *"":z<:1*. :,._._ dotyczapych uchybicfi wiadz samorzqdowych. ‘ Zdaniem Sqdu naruszajqcymi dobra osobiste powodki byly natomiast slowa ? , w ktorych powiedzial, Ze _ "szkaluje wszystkich rzekazujqc P = nieprawdq w sprawic pomocy finansowej udzielonej przez gminq. Wypowiedz tej tresci W {I57 M opinii Sqdu niewqtpliwie naruszala dobra osobiste powodki, W szczegolnosci jej dobrc imieg, ___.._.r_ ..~_.,._~..._.,¢___.__.. * przedstawiaia bowicm jej osobq W negatywnym swietle. Termin "szkalowaé" oznacza 7' I mowienie 0 kims ile, niedobrze i jest okreslenicm o charakterzc pejoratywnym. Wyrazenic to jest tozsame z rzucaniem oszczerstw, obmawianiem, oczernianiem, czy pomawianiem. _‘ _ zarzucil powédce rozpowiadanie kiamstw w sprawie pomocy udzielonej pogorzelcom przez gming, co rownierz jest ocenq negatywnq. Y I Przechodzap natomiast do oceny treéci uzasadnienia uchwaly Rady Gminy ‘ j Z dnia 24.02.2009r. nth nalezy stwierdzié, Ze zawiera ona fragment tekstu, ktory rowniez narusza dobra osobiste powodki. Niekorzystnymi dla powédki jest czgsé opisujapa powodko, jako "osobc; chora, znerwicowanq, ktora nie zauwaza wokol swojej osoby pozytywnych zachowafi innych ludzi, a wrcgcz odwrotnie w kazdym widzi nieprzyjaciela i | 7 ’ Przypisuje wiqc bohaterowi takiej wypowiedzi cechy naganne i krytyczne. Dodatkowo ""~b ._J\, Q
--- STRONA 9 ---
Wroga. Nie utrzymuje Wiasciwych kontaktow i relaeji z sqsiadami (czesto Wzywa na pqmoc funkcjonariuszy policji, a sprawiedliwosci doszukuje sie W sqdaeh)" Wskazuje on W istoci¢_ Zc powodka jest osobq awanturniczqi konfliktowzi, ktora nie potrafi W zgodzic 7. zasadamj wspoiiycia spoiecznego. Opis ten przypisuje jej negatywne nastawicnie do osob trzecich, przy czym zawicra ona uproszczenic Wskazujqce, i2 dotyczy to Wszystkich osob oraz sqsiadow jako ogélu. Nalezy rovmiez mieé na uwadze, Ze przedmiotowa uchwala Rady Gminy— zostala podjeta W wyniku rozpoznania skargi _ na dziaiania Wojta. Przedstawiona powyzej czesé uzasadnienia uchwaly Wskazujqc na nerwowosé i kiotliwosé powodki, dyskredytowaia jej osobe jako skariapej, a tym samym wanosé merytorycznqjej skargi. W podobnym tonie sporzqdzone jest uzasadnienie uchwaly Rady Gminy— Z dnia 23.04.2009r. nr ktorej przedmiotem byio rozpoznanie skargi t. Stwierdzono W niej, Ze ,_od Wielu lat nie potrati zgodnie i z poszanowaniem zasad Wspoizycia spolccznego utrzymywaé popravmych relacji 2 sqsiadami, dlatego tei postawa skariqcej jest determinantem W zatatwieniu Wielu jej spraw, uniemoiliwiajqcym znalezienie Wspolnego zdania i rozwiqzania problemu. Nie zauwaia wokoi swojej osoby pozytywnych zachowafi innych ludzi, a wrqcz odwrotnie W kaidym widzi nieprzyjaciela i Wroga knujqccgo przeciwko niej.” Zdaniem Sqdu rovmiei ta czeéé uzasadnienia uchwaiy narusza dobre imie powodki, swiadczy o tym ocena caioksztaltu relacji jej zachowania, ktora stawia jq W niekorzystnym swietle i przypisuje jej cechy pejoratywne. Zarzucono powodce nieprzestrzeganie elementarnych powszechnie przyjmowanych zasad poprawnosci i uczciwosci W relacjach z innymi osobami. Dodatkowo powédcc przypisano. rnajqcy negatywny Weydiwiek, sposob postrzegania otaczajqcych jq ludzi. Reasumujqc, zawarte W uzasadnieniach obyclwu Wymienionych powqizej uchwai Rady Gminy‘ oraz xxyipowiedzu Wojta Gminy_ podczas scsji Rady Gminy _ nr z dnia 24.02.2009r. Zarzucajqca powodce szkalowanie Wszystkich i przekazywanie nicprawdy W sprawic pomocy udziclonej przez gmine, zawieraly sformutowania i oceny ZE1ChOW21fi_j ktore naruszaly jej dobra osobiste, jej dobre imie. Strona pozwana Wykazalajednak, Ze jej dzialanie nie byio bczprawne. Powyisze Said ustalil na podstawie dokumentow Zgromadzonych W niniejszcj sprawie W postaci pism z dnia I1.09.2008r. (k .203), z dnia 25.06.2()10r. (k I42), Z dnia 26.04.20l0r. (k. 143), pisma Q 2 dnia I5.03.2011r. (1<. 214216) oraz Ze;/Lnafi swiadkow — Z przedstawionych dowodow Wynikaio. ze rniedzy— a czesciq sqsiadéxv mieszkajqcych W budynku W; . istnieje konflikt, ktorego .pocza,tek datuje siq co najmniej od 2003r. Miedzy uczestnikami konfliktu dochodzi do Wzajemnych oskarzefi i zarzutow, a kazda ze stron upatruje winy W nagannym postepowaniu drugiej strony. Natomiast sposrod 13 zainicjowanych przez ‘E Phl powodke postepowaii przygotowawczych. jedynie W przypadku 4 organ prowadzqcy postepowanie uznal za zasadne przekazanie sprawy do rozpoznania sqdowi. Tak wiec zdecydowana Wiekszosé oskarzefi powodki okazaha sie pozbawiona inerytorycznycli przesianek i bezpodstawna W opinii organu. Co prawda rownicz postopowania prowadzone przeciwko powodce koiiczyiy sie L1fI'lOIZ€1’1i€IT1 postepowania bqdi odmowqjcgo Wszczecia. to R
--- STRONA 10 ---
\. ., 3. W 2*t{I_';i t_,';,_;.=_, :2 ;j;‘1 . ;;.. I ..,; W; ~53; "" _,.t FL‘? f .»',, , vV‘,r 2;: ; . w ‘.7, . ;~;.1; V I i‘' I ii“. I '.i£i§t v a=' 1'.’ if? ~—~ 4 3 j I X I A~_ _..<.__./ ‘._......._<........~.M».___U » 1 I 1 2>351; Z 112 , ' 2 ‘ V4 'ednak czynnosci podejmowane prZez‘_sv/iadczau. Ze W zachowaniu innyeh . J _ i osob dostrzega negatywne zachowania, ktore jednak w duzej mierze nie sq zasadne. Jednoczeénie Wsrod przewazajqcej czesci sqsiadow powodki jawi sie ona jako osoba k0nfliktOWa, na co wskazuje pismo Z dnia 25.06.2010i'. (k. 142), ktore Zostaio podpisane przez ponad 10 rodzin. W pismie tym skierowanym do Gminy_ czesé mieszkaiicow budynku W _ oskariyia powodke 0 terroryzowanie sqsiadow, a Wiec 0 przejaw agresji w duzych rozrniarach, a takze 0 kiotliwy charakter. Naganny stosunek sqsiadow powodki do jej osoby potwierdza takze W swoich zeznaniach swiadek _ , kolezanka powodki, ktorq nie sposob posqdzaé o negatywne nastawienie do powodki, co czyniio W opinii Sqdu jej zeznania Wiarygodnymi. §Wiadek ten Wprost przyznaia, Ze sqsiedzi powédki twierdzq o jej konfliktowyrn zachowaniu. Trudno natomiast podzielié poglqd tegoz s':Wiad1<a, ktéry zdawal sie sugerowaé, 2e powodka nie jest konfliktowa, gdyz nie jest zwaéniona z innymi osobami niZ sqsiedzi, skoro te inne osoby nie mieszkajqc Wespol z powédkq W jednym budynku nie rnajq bezposredniej mozliwosci poznania jej zachowafi. Zdaniem Sqdu opis powodki zawarty W tresci uzasadnienia uchwal Rady Gminy — z dnia 24.02.2009r. nr 1 Z dnia 23.04.2009r. nr — w zakresie dotyczqcym przesadnego upatrywania u innych osob negatywnych zachowafi i braku utrzymywania poprawnych relaeji z sqsiadami polegai na prawdzie. Opis ten zawieral stwierdzenie rzeczywistych faktow W zachowaniu i dziaianiu powodki, miescil sie Wobec tego W ramach obrony interesu prywatnego Gminy _, ktora odpowiadaia na oskarzenia podwaiajqce prawidlowosé dziaiania jej organow. Ponadto Rada Gminy, ktora jest co do zasady uprawniona do podejmowania uchwai W okreslonym zakresie (axt. I4 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorzqdzie gminnym), przedmiotowe uchwai podjeia W reakcji na skargi —, a wiec W ramach porzqdku prawnego. Na prawdzie polegalo r6Wnie2 twierdzenie zawarte W uzasadnieniu uchwaly Rady Gminy — Z dnia 24.02.2009r. nr _ okreslenic swiadczqce o znerwicowaniu powodki. Potwierdza to bowiem sama powédka W tresci swoich pism procesowych (k. 17) oraz przediozone przez powodke zaswiadczenie z dnia 18.01.201Ir. Wskazujqce, Ze pozostaje ona od 1998r. objeta opiekq psychiatrycznq. Odnoszqc sie zas do siow ——, W ktorych zarzucil powodce oszczerstwa kierowane pod adresem innych osob oraz nieprawdziwe wypowiedzi nalezalo stwierdzié, Ze rowniez W tym zakresie relaeja ta byia prawdziwa i upravmiona. Powodka Wielokrotnie Wskazywala miedzy innymi na nieprawidiowosci W dystrybucji pomocy udzielonej pogorzelcom przez gmine. C0 prawda jej skarga W przedmiocie rozmiarow otrzymanej pomocy zostala uznana przez za zasadna, to jednak podziai srodkow pienieznych uwzgiednial potrzeby poszczegolnych rodzin i byi zalciny zakrcsem poniesionych szkéd. Pomoc gminy nie miaia nadto charakteru odszkodowania, zetem nie dziwi fakt, Ze nie uwzglednial Wszystkich poniesionych uszczerbkéw materialnych. Nie mozna przy tym pomijaé faktu, Ze siowa te zostaly Wygioszone podczas rozpoznawania skargi powodki na dziaiania Wojta Gminy Stanowily zatem czeéé podjetej obrony i polemiki z zarzutami powodki dotyczqeymi opieszaioéci organéw gminy i braku ich reakcji na potrzeby pogorzelcow. Zclaniem Sqdu stanowily wiec dzialanie w ramach obrony interesu prywatnego _, jako Wojta Gminy Dodatkowo w tresci 9
--- STRONA 11 ---
oskariefi powodki kierowanych pod adresem pojawily gig mwniez zarzuty oszustwa, powodka Wystapiia przy tym do organow scigania Z zawiadomieniem O moiliwosci popeinienia przestepstwa przez wojta Reasumujqc Said uznal, Ze powédztwo _opaite na art. 24 k_¢, byjO_ co do istoty niezasadne. Czeéé WypoWicdzi nie naruszaia bowiem dobi osobistych powodki. Natomiast czesé jego slow, ktora dobra powodki naruszala oraz fragmenty uzasadniefi uchwai Rady Gminy namszaja5:)'ch dobra osobiste powodkj nie miaia charakteru bezprawnego. Biorqc powyrlsze pod uwage powodztwo tak W zakresie roszczefi niemajqtkowych, jak i majzttkowych podlegaio oddaleniu, o czym orzeczono W pkt 1 sentencji Wyroku. O kosztach postepowania Said orzeki W punkcie II sentencji Wyroku, na podstawie an. 102 k.p.c., majqc na uwadze sytuacje majqtkowq powodki, W szczegoinosci jej niskie Wynagrodzenie.
--- STRONA 12 ---
* ‘B __..,___m _..¢~ < ” QM Sygn. akt I ACa 531/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 czerwca 2013 r. I Sad Apelacyjny we Wrociawiu — WydziaI I Cywilny w skIadzie: Przewodniczqcy: SSA MaIg0rzata Lamparska Segdziowiez SSA Aleksandra Marszatek (spr.) SSA Slawomir Jurkowicz Protokolant: Marta Perucka po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. we Wroclawiu na rozprawie sprawy z powédztwa _ przeciwko Gminie_ 0 ochrone dobr osobistych na skutek apelacji powodki od wyroku Sqdu Okregowego w Jeleniej Gorze z dnia 28 marca 2011 r. sygn. akt I C 1076/10 zmienia zaskariony wyrok w punkcie I w ten sposéb, ie nakazuje Wéjtowi Gminy —, by na najbliiszej po dacie niniejszego wyroku sesji Rady Gminy _, zIoiyI publicznie nastepujqce oéwiadczenie: ,,Przepraszam ~ — za naruszenie jej godnoéci osobistej w uchwalach Rady Gminy z dnia 25 Iutego 2009 r. nr — I z dnia 23 kwietnia 2009 r. nrdlrzez zawarcie w ich uzasadnieniach niedopuszczalnych ocen i krytyki dotyczqcych i oraz przepraszam takie za treéci, ktére znalazly sie w wystqpieniu Wéjta na posiedzeniu Rady Gminy w dniu 24 Iutego 2009 r. dotyczqce wysokoéci pomocy finansowej udzielonej w zwiqzku z poiarem” I oddala dale] idqce powédztwo oraz nakazuje stronie pozwanej by uiécila na rzecz Skarbu Pafistwa Sqdu Okrqgowego w _ 600 zl tytulem optaty sqdowej; oddala dalej idqcq apelacjg;
--- STRONA 13 ---
;._..~_~_=__s,.,»¥_M __ A I/7 II Sygn. akt I ACa 531/I3 I 3. nakazuje stronie pozwanej by uiécila na rzecz Skarbu Pafistwa Sqdu Okrqgowego w — 600 zl tytuiem opiaty sqdowej od apelacji, a na rzecz Skarbu Pafistwa Sqdu Apelacyjnego we— 600 zi tytutem optaty sqdowej od skargi kasacyjnej. UZASADNIENIE Zaskarzonym wyrokiem z dnia 28 marca 2011 r. Sad Okregowy w oddalii powodztwo :0 ochrone débr osobistych, ostatecznie sprecyzowane jako zobowiqzanie strony pozwanej Gminy — do usuniecia z treéci uchwai Rady Gminy— nrz dnia 24 Iutego 2009 r. I nrz dnia 23 kwietnia 2009 r. kiytyki pod jej adresem I powiadomienia Wojewody — oraz nakazanie Wéjtowi Gminy_ odczytania na sesji Rady Gminy — oswiadczenia nastepujqcej tresci i formiez ,,Przepraszam — za niewiaéciwe zachowanie wobec Pani osoby i naruszenie jej godnoéci osobistej i oswiadczam publicznie, 2e nie bede tego stosowai w dalszej mojej pracy", a takze zasqdzenia kwoty 10.000 zI tytuiem Zadoééuczynienia. Sad ten ustalii, Ze w grudniu 2008 r. w budynku, w ktorym mieéci sie tak2e mieszkanie powodki, wybuchi pozar. Gmina _ udzielaia mieszkaficom pomocy finansowej, w ramach ktorej przyznala powédce kwote 3.000 zi. Dziaiania Gminy w tym zakresie byiy przedmiotem licznych pism i skarg kierowanych przez powodke do organow administracji publicznej i sqdéw, w ktorych zarzucaia, ie pozwana nie udzieliia pogorzelcom dostatecziiej pomocy, niesprawiedliwie rozdzieliia érodki finansowe oraz dopuéciia sie oszustwa przy dysponowaniu pieniedzmi pochodzaicymi od Podczas posiedzenia Rady Gminy _ w dniu 24 Iutego 2009 r. Wéjt _ wskazai, Ze powodka za ,,znikome zniszczenia”, wywoiane poiarem otrzymaia pomoc finansowa w kwocie 3.000 zi oraz oéwiadczyi, Ze chociaz jprawidiowo wykonai swoje obowiazki, to powodka ,,szka|uje wszystkich przekazujqc nieprawde w tej sprawie". W tym dniu Rada Gminy podjela uchwaie nr_, w ktorej uzasadnieniu podano, ze jest osobq chorq, znerwicowanq, ktora nie zauwaia wokoi swoje] osoby pozytywnych zachowari innych Iudzi, a wrecz odwrotnie, w kazdym widzi nieprzyjaciela i wroga. Nie utrzymuje wiaéciwych kontaktow I relacji z sqsiadami (czesto wzywa na pomoc funkcjonariuszy policji, a sprawiedliwoéci doszukuje sie w sqdach)". Rowniez w 2
--- STRONA 14 ---
i V .. ‘,»;=.~.»..» 1”»... e< ~»..I..=._ gt I ? . if I ,5. ‘Q II '3 j? .1 Ii" 1?: II PI in e I I , ‘J .§ if II; ia I? L. .’;‘1~‘.T?3‘fF§%!$;‘_“*_=,‘__QgF_iefj’ 75,9,“ ‘{_ "."T‘ ,9: It .5 ‘I ‘l*.‘I11liiIQ'Q¢‘?§“§NVw:— :; j I III. Ii I 2 LI \/ Sygn. akt I ACa 531/13 ‘ i uzasadnieniu uchwaiy nr—z dnia 23 kwietnia 2009 r. Rada Gminy _ wskazaIa, Ze od wIeIu lat nie potrafi zgodnie, z poszanowaniem zasad wspéizycia spolecznego utrzymywaé poprawnych relacji z sqsiadami, dvlatego tez postawa skarzqcej jest determinantem w zaiatwianiu wielu jej spraw, uniemoiliwiajqcym znalezienie wspélnego zdania I rozwiqzania problemu. Nie zauwaza wokoi swojej osoby pozytywnych zachowafi innych ludzi, a wrecz odwrotnie, w kazdym widzi nieprzyjacieia I wroga knujqcego przeciwko niej". Kwestia wysokoéci udzielonej pomocy byIa takze przedmiotem orzeczefi — Kolegium _, ktory uwzgledniajqc odwoiania powodki UChyIII dwie kolejne decyzje w tej sprawie vvydane przez Kierownika _ { UstaIII nadto Said, Ze miedzy powodkq a jej sqsiadami panuje napieta I konfliktowa sytuacja. UznaI dalej, ze kwestionowane wypowiedzi bqdi nie naruszajq dobr osobistych powodki (0 znikomoéci zniszczeh), bqdi wprawdzie jej naruszajq, ale ich sformulowanie nie nosi cech bezprawnoéci, gdyi przeprowadzone w sprawie dowody pozwoliiy na przyjecie, ze wskazane dane dotyczqce powodki nie byiy niezgodne z prawdq Apelacje o powyiszego wyroku wniosla powodka zarzucajqc, naruszenie przepisow postepowania, tj. art. 221 k.p.a., nieuzasadnione nieprzyznanie powodce adwokata z urzedu, nieprawidiowe uzasadnienie wyroku, zawierajqce liczne bIedy oraz pozbawione odniesienia sie do powodztwa I wskazania podstavvy prawnej orzeczenia, dokonanie nieprawidlowej oceny dowodow przez nieuwzglednienie okolicznoéci, Ze iw pismach Policji znajdowaiy sie biedy I Informacje nieprawdziwe, biqd w ustaleniach faktycznych polegajqcy na nieuzasadnionym przyjeciu, Ze skarzqca jest osobq konfliktowq, a takie naruszenie prawa materialnego, a to an. naruszenie an. 212 § 1 k.k. przez to, Ze Sad nie przeprowadzii analizy, czy wojt Gminy _ zniesiawil powodke, a zamiast tego zajqi sie nieistotnymi szczegoiami, art. 23 I 24 k.c. przez uznanie, Ze zachowania strony pozwanej w stosunku do powédki nie naruszaiy jej dobr osobistych i nie byiy bezprawne, art. 30, 47 I 77 Konstytucji RP, naruszenie art. 6, wedlug ktorego ,,od sqdu moze Zqdaé strona wymagalnosci starannoéci”. Sqd Apelacyjny wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r. apelacje powodki oddalit. 3
--- STRONA 15 ---
j . :51 €L I.=' Ii II~ II? I: I151 Is; §I'3~;l I 1 I s 3 we* "'“#“‘t"‘""‘" 'e"' I ‘ /I Sygn. HRIIAC3. 531/13 I" Rzecznik Praw Obywatelskich wniost skarge kasacyjna od tego wyroku, w zakresie oddalajacym apelacje powodki od vI/yroku Sadu pierwszej Instancji oddalajacego powodztwo aw czesci dotyczacej zobowiazania Gminy — do usuniecia skutkow naruszenia dobr osobistych przez wyeliminowanie z tresci uchwat Rady Gminy—nr' dnia 24 Iutego 2009 I. I nr—z dnia 23 kwietnia 2009 r. krytyki pod adresem powodki, powiadomienia 0 tym Wojewody—, nakazania Wojtowi Gminy—odczytanIa na sesji Rady Gminy — oswiadczenia, w ktorym przeprosi powodke za naruszenie jej dobr. Wyrokiem z dnia 6 Iutego 2013 r. Sad Najwyzszy uchy|II wyrok Sadu Apelacyjnego z 29 lipca 2011 r. w czesci oddalajacej apelacje powodki w zakresie niemajatkowej ochrony dobr osobistych I w tym zakresie przekazai sprawe Sqdowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Rozpoznajac apelacje ponownie Sad Apelacyjny zwazyt: apelacja jest stuszna co do zasady. Ochrona prawna, zgodnie z art. 24 § 1 k.c., przystuguje w razie naruszenia dobra osobistego, jakim jest godnosé osobista, dobre imie, dobra stawa. Pojecia te sa zwiazane z wszystkimi dziedzinami zycia osobistego, zawodowego I spotecznego. Zadanie ochrony przewidzianej art. 24 § 1 k.c. wymaga wskazania przez zainteresowanego jakie konkretne dobro osobiste zostaio naruszone, przez jakie, sprecyzowane dzialania naruszyciela oraz okreslenie sposobu usuniecia skutkow tego naruszenia. Zadanie powodki skierowane przeciwko pozwanej spetnia wszystkie powyzsze kryteria. Powodka wykazata, ze naruszone zostata jej godnosé, wskazat jakimi wypowiedziami I uchwatami oraz podata, w jaki sposob pozwana skutki tego naruszenia powinna usunaé. Stwierdzié wiec dalej trzeba, Ze stanowisko Sadu pierwszej instancji, zgodnie, z ktorym pozwana nie ponosi odpowiedzialnoéci za naruszenie dobr osobistych powodki, poniewaz wykazata, ze dzialania jej organow nie byly bezprawne, a tresé kwestionowanych wypowiedzi jest prawdziwa, stanowi vvynik biednej wykiadni art. 24 § 1 k.c. Wytaczenie bezprawnosci w dziaianiu pozwanego wymaga wykazania, ze dziatat on w ramach porzadku prawnego lub wykonywai prawo podmiotowe albo dziaial w obronie interesu zastugujacego na obrone, albo powod wyrazii zgode na takie jego dziaianie, czy tez, ze nie byto interesu zastugujacego na ochrone. 4
--- STRONA 16 ---
R . E. Ifil I I~I:. I". II IE? Ii? I}; I . Ijg? 135'. IP14 R‘ I III 13%?“ A ~I 1 '.~!r x \'> as I‘; Ii“; Ir. III <2 I1. IZI IT I. J? j. 1 Sygn.aktIACa 531/13 I ' Rozpoznajac roszczenia powodki Sad Okregowy nie wziai pod uwage miejsca, formy, czasu I celu dziatafi organow pozwanej. Pominieta zostata najistotniejsza okolicznosé dotyczaca tego, ze do nieakceptowanych przez powodke wystapieri doszto w ramach procedury rozpoznawania zlozonych przez nia skarg. Zgodnie 2 art. 63 Konstytucji RP kazdy ma prawo sktadaé petycje, wnioski I skargi w Interesie publicznym, wtasnym lub innej osoby za jej zgoda do organow wtadzy publicznej oraz do organizacji I instytucji spoiecznych w zwiazku z vvykonywanymi przez nie zadaniami zieconymi z zakresu administracji publicznej. Rozwiniecie powyzszego prawa zawarte zostato w art. 221 k.p.a., ktory, odwoiujac sie do konstytucyjnych gwarancji, wskazuje na sposob jego realizacji, wymieniajac m. innymi organy jednostek samorzadu terytorialnego, jako jednego z adresata petycji, skarg I wnioskow. Powodka dzIaIaIa wiec w granicach swoich praw, a szczegolna relacja, jaka powstata pomiedzy stronami skarzacego mieszkafica I organu wiadzy publicznej wymagata uwzglednienia zapewnienia przewidzianego w art. 225 § 1 k.p.a., Ze skarzacy nie moze byé narazony na jakikolwiek uszczerbek lub zarzut z powodu ztozenia skargi, jesli dziata w granicach prawem dozwolonych. Tymczasem pozwana rozpoznajac skarge pozwanej zamiast ograniczyé sie do jej merytorycznego rozstrzygniecia I uzasadnienia, w treéci swoich uchwai zawaria takze szereg danych osobowych I osobistych dotyczacych powodki jej cech charakteru, sytuacji zdrowotnej, srodowiskowej, stosunku do rzeczywistosci oczywiscie wszystko prze pryzmat sktadanych skarg. Prawdziwosé badz jej brak powyzszych stwierdzefi nie ma przy tym zadnego znaczenia. Nie byto jakiejkolwiek potrzeby, by zalalwiajac negatywnie skarge powodki odnosié sie publicznie do ujetych w uchwatach danych dotyczacych jej osoby, a ujawnienie niektorych z nich wykracza nie tylko poza potrzebe ale tez uprawnienia pozwanej. Trafnie podnosi skarzaca, ze Sad piewvszej Instancji wadliwie zinterpretowat art. 221 I 225 k.p.a. Badanie tych przepisow w kontekscie naruszenie dobr osobistych byto takze przedmiotem niniejszego postepowania. Stan faktyczny sprawy jednoznacznie bowiem wskazywaI, zed powodka korzystajac z uprawnienia konstytucyjnego I ustawowego do skiadania skarg spotkata sie z publicznymi zarzutami co do swojej osoby a nie przedmiotu skarg, co doprowadzito do naruszenie jej dobra osobistego w postaci godnosci. Posiedzenie Rady Gminy byio otwarte, kazdy mIaI mozliwosé zapoznania sie z trescia podjetych uchwai, nakazywato to Radzie formuiowanie 5 0 i4>’\)
--- STRONA 17 ---
If. ‘.2, Ij jII. III IIix III; jlit ~/.¢%>~'~ £73? I I I . L5’ 1;" II II; ?=7~;1g.§I@i‘Z~j¢ III II I‘I; ,. It I>A wy.» If' d ;;Ta,~,3V. IIJ; Iit <.»v;==P'**w~w~s;»\_<was»:~.?e“:==‘=%w ».. »¢<I,»..,maq wt,Is i. i \ I I I I Sygn. aktIACa 531/13 ‘I./I??? tresci uzgodnionych decyzji w sposob szanujacy godnosé I dobre imie kazdego, ktorego spraw mogtyby one dotyczyé. Nie ma tez podstaw do uznania, ze naruszenie dobr osobistych powodki nie byIo bezprawne, poniewaz Rada Gminy dzIaIaIa w ramach porzadku prawnego I dla ochrony jej Interesu prywatnego, rowniez czynnosci Wojta podejmowane byIy dla ochrony Interesu prywatnego. Nie wskazano nawet 0 jaki tu Interes chodzi I na czym ochrona ta miataby polegaé, trudno zas sie jej dopatrzyé w podawaniu danych dotyczacych osoby powodki czy podjeciu catkowicie nieuzasadnionej proby jej scharakteryzowania w tresci uchwai. Pozycja mieszkarfica gminy jest stabsza od pozycji organu samorzadu gminnego I nie ma Zadnych racji dla przyznawania ochrony organowi, oznaczajacej aprobate dla naruszania dobr osobistych mieszkafica. Do naruszenie débr osobistych powodki doszto tez w wystapieniu Wojta Gminy dotyczajcym znikomosci szkody poniesionej przez powédke I wysokosci przyznanej jej pomocy, a takze 0 oczernianiu go przez powodke I szkalowaniu wszystkich przez przekazywanie nieprawdy. Te ostatnia czesé wypowiedzi (0 szkalowaniu) uznat zreszta Sad pierwszej Instancji za naruszajace dobra osobiste powodki, ale uznat, ze stanowity one czesé podjetej obrony z zarzutami powodki. Jak juz wyzej wskazano stanowisko takie nie zasluguje na akceptacje. Organ zobowiazany jest do zalatwienia skargi we wtasciwym czasie I trybie i poinformowania 0 sposobie jej zatatwienia osobe wnoszaca skarge (art. 238 k.p.a.). O ile uznaje skarge za nieuzasadniona to daje temu wyraz w merytorycznych argumentach a nie zarzutach pod adresem autora skargi, nawet gdyby byIa ona catkowicie pozbawiona podstaw. Wbrew stanowisku Sadu pierwszej Instancji takze pozostata czesé wypowiedzi Wojta uznaé nalezy za naruszajaca dobra osobiste powodki Kontekst wypowiedzi — skarga na wysokoso pomocy w potaczeniu ze stwierdzeniem 0 znikomosci szkod powoduje, ze ma ona jednoznacznie pejoratywny wydzwiek. Zaznaczyé tez trzeba, ze przyznajacy pomoc organ nie uzasadnII merytorycznie swoichi decyzji, skoro dwie kolejne uchylone zostata z braku wiasciwego uzasadnienia kryteriow udzielania pomocy I wysokosci pomocy udzielonej decyzja dotyczaca powodki. Tym bardziej czyni to stwierdzenia Wojta nieuprawnionymi. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. obowiazkiem powoda jest takze okreélenie czynnosci, jakie powinny bye dopetnione dta usuniecia skutkéw naruszenia. Rzecza 6
--- STRONA 18 ---
»~r§~=% ‘>1, Ia <4»s~‘_;_,_..2%.:T._~_ 7;1—__A~ 1;< 1I( I. III; ,.._»..»;__2,7,, Ii AIL jI.~ II? I. I: I at I II? I1 II}. I._ 35 It If‘ =+.==e.=l> 1??’TF°I““.“"‘T*'i‘“"<='f"fi!“'?$*¥%5f‘ _;,— .mg‘me.4.=.‘:v=_a..2..= >\=){{.,,.<d2).,,..,.. '2 \ .,=,s.»I....‘....N..~.....~; »..==.. _, I , .0. I I I I I Sygn. akt 1 ACa 531/13 IIQII sadu jest zas ocena czy okreslone tak czynnosci sq adekwatne do naruszenia I czy moga one doprowadzié do wyeliminowania jego skutkow. W ocenie Sadu Apelacyjnego wystarczajacym i spetniajacym kryterium adekwatnosci jest ziozenie przez Wojta Gminy na najblizszej sesji Rady Gminy oswiadozenia zawierajacego przeproszenie powodki, 0 tresci ujetej w sentencji orzeczenia. Uwzglednione w ten sposob zostana miejsce dokonanego naruszenia I co najmniej w czesci krag osob, ktore miaty mozliwosé zapoznania sie z trescia naruszajaca dobra osobiste. Do naruszenie dobr doszio przeciez przez dziaiania organow _ Gminy, ktore ujawnity sie w tresci uzasadnienia uchwati w wypowiedzi wojta na sesji Rady. Dalsze wskazywane przez powodke sposoby usuniecia skutkow naruszen nie znajduja uzasadnienia. Zawiadomienie wojewody 0 treéci orzeczenia jest pobawione podstaw. Nie jest on strona postepowania, a 0 tresci uchwat jest zawiadamiany w innym tn/bie, zgodnie z art. 90 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorzadzie gminnym (Dz,U. 2001, nr 142, poz. 1591 — tekst jednolity). W Zaden sposob zawiadomienie takie nie stuzytoby tez usunieciu skutkow naruszen. skoro Wojewoda 0 sporze I zarzutach powodki byI przez nia Informowany I w petni akceptowai jej stanowisko I zastrzezenia do kwestionowanych tresci (k.3 pismo Wojewody) Nie ma tez w ocenie Sadu Apelacyjnego tak potrzeb, jak I mozliwosci ingerencji w tresé uohwai zawierajacych w uzasadnieniach sformutowania naruszajace dobra osobiste powodki. Uchwaty te podjete zostaiy 4 lata temu (w Iutym I kwietniu 2009 r.), dotyczyiy Indywidualnej sprawy — rozpatrzenia skarg powodki dotyczacych jej osoby, czy w jednym przypadku jej corki. lch charakter, przedmiot I stosunkowo odlegty czas podjecia pozwalat na uznanie, ze nie stanowia one juz przedmiotu powszechnego zainteresowania a grono zapoznajacych sie z nImI osob moze byé niewielki I ograniczajace sie do zainteresowanych niniejszym sporem. Wszystko to wskazuje na brak potrzeby ingerencji w tresé uchwat. W ocenie Sadu Apelacyjnego nie ma tez takiej prawnej rnozliwosci. Wybor I stosowanie Instrumentow siuzacych ochronie dobr osobistych nie moze prowadzié do naruszania czy Ingerencji w kompetencje innych konstytucyjnych organow. Rada Gminy jest uprawniona do podejmowania w przewidziany prawem sposob uchwat (an. 14 ustawy 0 samorzadzie gminnym), ich zaskarzenie I ewentualne wyeliminowanie z obrotu odbywaé sie moze tylko w prawem przewidziany sposob, 7
--- STRONA 19 ---
Sygn. akt I ACa 531./I3 przewidziany w ustawie 0 samorzadzie gminnym (art. 101) i ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. — prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 t.j.). Sad powszechny nie moze zas w tresé tych uchwai Ingerowaé w jakimkolwiek zakresie, prowadzitoby to ich oceny I zawarcia sformuiowan nie pochodzacych od uprawnionych do ksztattowania tresci uchwaty osob. Nie jest tez Sad wiadny do nakazania Gminie podjecia uchwat 0 wskazanej tresci, to zreszta byioby catkowicie sprzeczne z zasadami rozdziatu kompetencji, samorzadnoéci, nie mowiacjuz 0 niewykonalnosci. I W pozostaIym zakresie zarzuty apelacji staja sie bezprzedmiotowe, nawet jesli zawieraja zasadne wskazania btedow w uzasadnieniu, ktore majaj jednak nieistotny charakter. Nie maja tez znaczenia zarzuty 0 biedach w ustaleniach, w tym co do cech charakteru powodki, ustalenia te sq bowiem caikowicie nieistotne dla niniejszego rozstrzygniecia, zas kwestia ustanowienia adwokata byIa wielokrotnie rozpoznawana przez Sady obu Instancji, byI zreszta taki petnomocnik ustanowiony w postepowaniu kasacyjnym, czyli tam, gdzie jego udziat byI konieczny. Z tych wszystkich wzgledow na mocy ad. 386 § 1 I 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. I O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. (za pierwsza I druga instancje) naktadajajc na pozwana obowiazek uiszczenia optat od uwzglednionego roszczenia niemajatkowego 0 naruszenie dobr, od ktorych powodka byta zwotniona. Powodka nie poniosta kosztow opIat ani zastepstwa, a innych nie przedstawiia przed zamknieciem rozprawy, wygrata przy tym proces w czesci, oddalono bowiem czesé zadan niematerialnych I prawomocnie w pierwszej Instancji o zadoseuczynienie w kwocie 10.000 zt. ..
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny we Wrociawiu — WydziaI#I C 1076/1O Y#art. 221 k.p.a.#art. 30 Konstytucji.#art. 24 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 63 Konstytucji#art. 225 § 1 k.p.a.#art. 238 k.p.a.#art. 90 ustawy#art. 98 k.p.c.