Postanowienie I C 107/10 151

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 107/10 151» A 5 w J iv \ ?‘w}'¢1\_’ . WYROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 lipca 2011 roku Sqd Okrqgowy we W+0c%awku Wydzia’: I Cyvvilny w skLadzie nastqpujqcymz Przewodniczqcy: SSO Mariusz Nazdrowicz Protokolant: st. sek. sqd. Halina Baszewska po rozpoznaniu w dniu 20 Iipca 2011 r. we W&oc%awku na rozprawie sprawy z powédztwa A | P ‘, przeciwko L Z o ochronq débr osobistych i 2ap+atQ 1. zobowiqzuje pozwanego L Z do zamieszczenia w czasopiémie ,,P  W w najbliiszym wydaniu po uprawomocnieniu siq wyroku na pien/vszej stronie oéwiadczenia nastegpujqcej treéci: ' ,,Przepraszam Pana P M W i P za opublikowanie nieprawdziwych i tendencyjnych informacji dotyczqcych jego dzia%aInoé.ci, zawartych w moim artykule pt.: ,,A Z . Z cyklu nietrafione i ‘ P — P W " na Lamach ,,P V\ Nr' 1/maj 2009 i wyraiam ubolewanie, 2e naruszy%y one Pana dobre imiQ i czeéé. L Z ' --- STRONA 2 --- zasqdza od pozwanego L 2 na rzecz S na R P 7 N P i F C 1 E ,,D' " z siedzibq we W 1, ul. W 46 kwote 5.000,00 (pieé tysiqcy) z%otych ; oddala powédztwo w poz0sta+ej czegéci; zasqdza od pozwanego na rzecz powoda kwotq 1.210,00 (jeden tysia_c dwieécie dziesiqé ) z'r0tych tytu%em zwrotu kosztéw procesu. --- STRONA 3 --- Sygn.ak1:lC 107/10 UZASADNIENIE Powod A P wniosi 0 nakazanic pozwancmu i 2 opublikowania na iamach miesigcznika ,,P W ' oraz w rcgionalnych wydaniach dzionnikow: ,,D; ..”, ,,C W ’ i ,,I\’ (we wskazanych bliiej tcrininach od uprawomocnicnia sic; wyroku oraz okrcsloncj formic) oswiadczcnia 0 trcsci: ”Ni11i6jS'/‘yin proszc; P A F prezydcnta W o przyjcpcie oficjalnych przcprosin za opublikowanie nicprawdziwych oraz tcndcncyjnych infomiacji dotyczqcych Pafiskicj dziaialnosci, ktore pojawiiy sic; w moim artykulc pli ,,A Z . Z cyklu nietrafione inwcstycjc I3  P W " na lamach ,.P W ” Nr 1/Maj 2009. Wyrazam giqbokic ubolcwanic, Z0 klamliwc w swcj trcsci stwierdzenia naruszaiy Pana dobrc imic; iczcsé. Li Z 1"‘. Oprocz tcgo powod domagai sic; upowaznienia go do opublikowania ieksiu przcprosin na koszt pozwanego w wyzej wymicnionych dziennikach, gdyby ten nic zrobii logo w zakreélonym W wyroku terminic oraz zasqdzenia od pozwanego kwoty 25 tys. zi na wskazany biiiej cel spoieczny. W uzasadnicniu wskazai, vie pozwany w maju 2009 1'. jako dziennikarz i rcdaktor naczclny ukazujqcego sic; we W ,,P W " 0 numorzc 1/Maj 2009 logo micsiocznika opublikowai artykul pt: ,,A Z Z cyklu nictraiionc inwcsiycjc F  Ii W ”, w ktorym pomowi} go 0 postcgpowanic poiiizajqcc w opinii spolcczncj i naruszyl czcsé i dobre iinio, co naraziio powoda na uirau; zaufania potrzcbncio do zajmowania stanowiska P M. W W tckscic znalaziy sin; bowiem nastopujqcc stwicrdzcnia: ,,7.arowno kupcy, jak i wiclu micszkaificow zadajq sobie pytanic: czy prczydcnt dziaia w interesie miasta, czy tez jest w Lym jakics drugie dno? Wszystko dzicjc sic; co prawda zgodnic 2 przcpisami prawa, alc dziwi COI'£lZ bardzicj ogrom zbicgow okolicznosci. Nic dosé, Zc w czasic rcmomu dobicgna} jui prace przy prywatnej _,W to dodatkowo na koszt niiasta naprawiana jest ulica mocno I‘OZj67.dZOD21 podczas budowy galerii handlowcj... Czy chodzi tu 0 naganianic klicntow jcdncmu bizncsmcnowi kosztcm innych? Konkurcncja i walka 0 kiicnta jest wskazana, alc czy powinicn W nicj uczostniczyé prczydcnl miasta?" Twic1'd7.enia lc byiy nicprawd/.iwc. a pozwany nie dopcini} obowiqzku siarannosci i rzetclnosci przy zbicraniu i wykorzystywaniu materiaiow prasowych. Godzz; one w dobrc imio powoda, co jcst iyni bardziej nagannc_ iZ pozwany jest posicm na Si RP. Dzialanie pozwanego byio nic tylko bczprawne, ale i --- STRONA 4 --- swiadome i cclowc. Chodzilo bowiem o zdyskredyiowanie powoda W oezach opinii publicznej. Pozwany L 7 W pierwszej kolejnosei Wniosl o odrzueenie pozwu, gdyZ inkryminowany artykui by} formq jego dziaialnosei poselskiej, a S RP nie Wyrazii zgody na pociqgniecic go do cywilnej odpowiedzialnosci sgdowcj wehodzqeej W zakres sprawowania mandatu poselskiego. Said Okregowy We Wioelawku postanowieniem z 12 styeznia 2011 r. odda1i1 zarzut pozwanego dotyczqey niedopuszczalnosei drogi S2}dOW€j. Zaialenie L Z na to postanowienie Sqd Apclaeyjny W Gdafisku oddalii postanowieniem z 31 marca 2011 r. 1 /\ C z 532/11. W uzasadnieniu podkreslil miqdzy innymi. 7,6 pytania stawiane W artykule przez pozwanego majzj charaktcr retoryezny, co przemawia za wnioskicm, 20 eelem autora nie by1o wyj asnienic kwestii prowadzonych we V remontow. W toku da1szego postcgpowania pozwany wniosi o oddalenie powodztwa twicrdzqe, Ze W jego dzia1aniu brak byio bezprawnosci. Wystepowal on bowiem w imieniu i na rzecz micszkafieow W. . Anykui nie odnosii sic; personalnie do osoby A. P ale obrazowal pcwnc mechanizmy d2ia1ania organow w%adzy samorzqdowej. Przyznal jcdnoezcsnic, Zc Z budietu miasta nie 2osta1a wydatkowana jakakolwiek kwota na odbudowe; ul. K , ale miasio nie uzyskaio pieniodzy z Iytuiu zajecia przcz inwcslora pasa drogowego. Uzyl Wiec sfonnuiowania potoczncgo, zrozumialcgo dla przcciqinego odbiorcy. dla ktorego obojeine jest, ezy miasto przeznaezy picniqdzc na jakis eel ezy icy‘. ich nie uzysfika  bo zawsze dochodzi Wowezas do straty. Podniosl rowniez, o odpowicdziainosei naruszenie dobr osobistych mozna mowié tylko wtcdy, gdy sprawcy mozna pi"/.ypisaé Wine (choéby nieumyéinq). Z dalcko posunietcj ostroinosci proeesowej wskazai, 7.0 reakeja na naruszcnie takicgo dobra musi bye adekwatna do rangi i rozmiarow naruszenia, eo przcmawia przcciwko uwzglednicniu powodztwa poprzez opublikowanie W pcriodykach, W ktorych artykui nie byi zamieszczony. Sqd ustalil nastqpujgcy stan faktyczny Powod A P (S L D ) w 2006 r. zostai wybrany na urzgd P M W W wyboraeh W 2010 r. uzyskai reek:kcje_ a jego giownym komrkandydatem (klorego pokona1 W drugiej turze) byi L /  posei na S RP '/. ramicnia P 4 i S Pozwany W 2009 1'. Za1oZy1 czasopismo ,,P W1 ” grupujgee czlonkow i sympatykow P 2 --- STRONA 5 --- i E i '/.osta1 jego pierwszym redaktoreni naezelnym. Jest ono kolportowane przez goiioow, ktorzy Wkiadajaj jc do skrzynek pocztowych W biokach oraz umieszczajq W miejscach publicznych. (Bezsporne) Centralnym punktem W jest P W gdzic usytuowane sq miedzy innymi sklepy, Zakiady gastronomiczne i usiugowe. Bczposrednio na 1? i na jednej z prowadzztcyeh do nicgo ulie urzqdzonc sq miejsca parkingowc. (Bezsporne) W 2009 r. trWa1a budowa galcrii handlowej (,,W ”) tuz obok 1 N przy u1. K ktora do niego dochodzi. Byla to inwestycja prywatna (inwestorem byia S 5 1 A1 i ,,B ”, ktorej P byi I? S 1. Budowa ecntrum handlowego Wiqzaia sic; z konieeznoseiq Wzniesienia wszystkich niezbednyeh w takim przypadku urzqdzeii i obiektow towarzyszqcych  W tym parkingu, urzqdzefi odprowadzajqeyeh wode, scieki itd. (Bezsporne) Pod ulica, K czeseiowo przebiegai kolektor deszczowy, alc nie byio go na odeinku 160 m od ul. B t do Wjazdu na tcren budowy. (W: zeznania powoda A. P k.13 7v) B Wnioskiem Z 19 marea 2009 r. Wystajpii o zajecie pasa drogowego eelcm budowy kanalizacji deszczowej na Wspomnianym odeinku u1. K Togo samego dnia zostaio zawartc porozumienie z M Z If we W ktory Wyrazi1 zgode iia wykonanie tcgo zadania. Okreslono W nim szcreg szezegoiowych Warunkow, jakie miai speinié inwestor. Giowne sprowadzaiy sie do Wykonania koicktora i odbudowic ulicy na jego koszt. ( p0I'0Z|ll1li€l1i€ DU55584/2/2009 z 19.03.2009 r., k.1]I3) Nie zostaia Wydana deeyzja administraeyjna W trybie art. 40 ustawy "/. dnia 21 marea 1986 r. o drogach publieznych (tekst jcdn. Dz. ll. Z 2007 r., Nr 19, p. 115 ze zm.) zezwalajqca B . na zajeeic pasa drogowego i nie poniosi on Zadnych opiat 1.21 to zajecic. Uznano. Zc kolektor jest czeseizj skiadowa, ttrzqdzcnia i uzbrojenia drogi. (Bezspurne) Kolektor odbicra wody opadowe zarowno 2 ,,W "', jak i okolie przylegiych. Stai on sit; Wiasnosciq miasta W wyniku nioodpiatnego przekazania przez. Wykonawcq. Jcgo budowa 1c”/.a1a rownic7. W interesie ,,W ’, gdyz W Warunkaoh zabudowy okreslono jcj obowiqzki W Zakresie odprowadzania Wod deszczowyeh. '8 3 --- STRONA 6 --- (Bezsporne) Odbudowa ulicy K po wykonanych pracaeh zostaia dokonana przcz inwestora i zjcgo srodkow. Budzct miasta nie pmcznaczyl na to Zadnych pieniodzy. (Bezsporne) Wiadze W dostrzegajge 1<onieeznosc' rewitalizaeji jego centrum i okolic przcdstawiiy stosowne projekty, ktore czeseiowo Zostaiy Wprowadzone W Zyeic (ostatccznie R 1\/1 nie wyraziia zgody na rewitalizaejs; 1” W ). Projekty to przedstawiia opinii publicznej i niektore z nieh nie spotkaiy sic; 2 pozytywnym przyjecicni, zwiaszeza tc dotyczqcc P W Szereg osob wykonujajcyeh tu dziaialnosé gospodarczq zwracalo sic; do P M i pozwanego wyrazajzie obawy o dalsze prowadzcnie dziaialnosei W sytuaeji. gdy zostanq z1i1<widoWane lub ogranio/..onc miejsea parkingowe na Piaeu i jcdnoczesnic zmieniony na nim uk1ad komunikacyjny ora'/. ustawione ogrodki. (ikpisnzo z 13.03.2009 r. ,k. 4967) W ramaeh prezentaeji projektow rcwitalizacji na P Wt Ur M imieéeii ekspozyeje; '2 propozycja rewitalizacji Si 1 M Obcjmowaio to miedzy innymi ul. Bx 1, S R , P W i ,,W likspozyeja skiadaia sit; 7. Wielkieh plansz Z Wizjet gratiezna,, jak bedzie to Wyglqdaio. ,.W byia W trakeie budowy i zostaia uniieszezona na planszaeh jako element, ktory wlasnic powstaje i jako przykiad konkrctnych dziaiafi W tym zakresie. (l>’ez.s'p0rne) W pierwszyni numerze ,.P W “ (I\'r 1/Maj 2009) pozwany zamieseii 3&6; artykui ,,A. Z. 9 7. C. N . Ii‘ 13 P W 9 Jego czesé zatytuiowai ,,1 d Stwierdzii W nim, 7.6 zarowno kupey, jak i Wielu inieszkaiicow zadaje sobie pytanic: czy prczydcnt dziala W interesie miasta, czy tez jest W tyinjakics drugie dno'?. Wszystko dzieje sie co prawda W zgodzie z przcpisami prawa, ale dziwi coraz bard/iiej ogrom zbiegow okolicznosei. Nic dose, Ze W ezasie rcmontu dobiegnz; juz koiiea pifaee pr/.y prywatnej ..WzorcoWni". to dodatkowo na koszt miasta naprawiana jest uiiea mocno rozjcidiona podczas budowy galcrii handlowej. Oezywiseic cel jest szezytny  naprawa miejskioh instalaeji, ktore znajdujq sie Wiasnic pod I2; ulicq. Jednak przywyklismy do standardu. Wcdiug ktorego to prywatnc iirniy budujqee eentra handlowe naprawiajq iub budujz; drogi Wokoi. Dziwnynt zbiegiem okolicznosci jest iakt, Zc gdy likwiduje sie parkingi na F W powstajq miejsca parkingowe pod ,,W: Kiedy przedstawiono projckt rewitalizaeji plaeu na Wystawionyeh billboardach, Wiele miejsea poéwieeono... ,.W choc‘ to przeeiez iniejatywa prywatna. Czy chodzi tu 4 --- STRONA 7 --- o naganianic klicntow jedncmu bizncsmcnowi kosztcm innych? Konkurcneja i Walka o klicnta jcst Wskazana, ale czy powinien W nicj uczestniczyc pie‘/_ydcnta miasta?” (Dowrid: arzjvkul pl. ,, /1 Z ” w ,,P W ", A19) Przed napisanicm aitykuiu pozwany nic zwroeil sic; do powoda o udziclcnic Wyjasnicn. Nic Widlifii porozumicnia Z 19 marea 2009 r., alc znanc byiy mu zasady, na jakich miaia odbywaé sic; budowa kolcktora. (Dowéd: zeznania pozwanego L. Z k. 103) A P iW3.ZE1, Ze artykui jest bezposrednio zwieizany 2 jego osobq. W istocie zasugerowano W nim korupcjc. Poczui sic nim bardzo skrzywdzony. Podnicsionc pod jego adrcscm zarzuty  jako polityka, samorzqdowca i Wiodarza miasta  sa, najciczszymi, jakic mozna Wytoczyé. Podwazona zostala jego wiarygodnosé jako P 1\/. . Po opublikowaniu artykuiu zdarzaio sic, ze przez inicsiqc kilkunastu przypadkowych micszkaneow mowiio mu, Zc cos W tym musi bye, gdyz inaczej by o tym nie pisano. (Dowéd: zezmmin powoda /1. I’ k. I 3 8) 1" Z cst posiem na Scjm RP i utr/.ymujc sic '/. uposakcnia W kwoeic 9 tys. 7.1 brutto. Ma Zone, ktora od kilku micsiecy jest na bcxplatnym urlopic Wyehowawczym po urodzcniu corki, a Wczcsnicj praoowaia W P U' P" ve W’ z wynagrodzcnicm 1,5 tys. 21 brutto. Pozwany dysponujc Wiasnosciowym prawem do lokalu spoidziclczego typu M5. Ma dwa samoehody iiezztec 10 i 7 lat ( odpowicdnio S O i 17 M (D0wo'zl: zeznrmia pozwanego L. 5 k. I39) Sad zwaiyj, co nastqpuje: Dokonujqc powyzszych ustalcn Sqd miai przedc Wszystkini na L1W8.C1ZC. ic Wicksxose okolicznosei nic byia micdzy stronami spoma. Dotyczy to ZW'iZiSZC'/.21 nupisania przcx pozwanego inkryniinowancgo anykuiu, jego opublikowania i trcsci. Pozwany przyzna1 takic, Zc przcd zamicszezcniom artykuiu nie 1<onta1<toWa1 sic 2. powodcni W cclu wyjasnicnia Wzttpliwosci ora7. Zc W tym monicncic znai jui mechanizin Wybudowania kolektora i odbudowy ul. K a W szezego1noéei, ie odbywaio sit; to nu koszt inwcstora. Jcdynq W zasadzic istotnz; kwcstiq spornq bylo to, ezy Wczcsnicj kolektor znajdowai sic; pod eaiq uliezj K c7.y te’/. na odcinku. W tym zakrcsie Said uwzgicdnii Zcznania powoda, gdy7. znaiaziy one potwierdzcnic W tresei porozumienia z 19 marca 2009 r. Mowa 5 --- STRONA 8 --- jest przeeiez W nim o Wybudowaniu kanalizaeji deszezowcj na konkretnym odcinku ul. K (od u1. B do wjazdu na teren budowy  o1<. 160 m), zgodnie Ze Wskazanym p1"oje1<tem. Nie chod2i1o Wiec o Zadnq rozbudowe czy modernizacjc; kolektora jui istnieja,ccgo, ale o Wybudowanie go od podstaw. Sad uwzglednii W swoieh ustaleniach dokumenty W postaci Wsponiniancgo porozumienia. pisma 216 niicszkancow W 7 13 marca 2009 r. kierowanego do P W i przekaxanego do Wiadomosei miedzy innymi posia Z , a takze pr'/.ed1o7.onyeh stron ,,P W ’ Nr 1/Maj 2009, ktorych Wartosé dowodowa nie byia przcz nikogo kwcstionowana i nie budzi Wqtpliwosci. Pozosta1e dokumcnty jako nie majqcc znaezcnia dla rozstrzygnieeia sprawy Said pomineti. Said dai 1‘oWnic7. Wiaro stronom  2 jednym W}/j2}11(1Cm W przypadku pozwanego, wyzcj juz oniowionym  tam, gdzic przcdstawiaiy one fakty. Da1 tez Wiare zeznanioni powoda odnosnie skutkow artykuiu. W s‘Wict1c doswiadczenia Zyciowcgo jest rzcezq oczywistaj, zc rcakejc nicktorych osob po zapoznaniu sic z treseiq aitykuiu by1y takic, a nie inne — nie odbiega to od schcniatow zachowan W podobnych sytuacjaeh. Uwzglednieniu pod1ega1y rowniez twicrdzenia pozwanego o jego sytuaeji matcrialnej. gdyi nie ma podstaw do odmowy mu W tej czesei wiarygodnoéci. Said odda1i1 okreslone Wnioski dowodowe pozwanego. Przeprowadzajqc postcpowanie dowodowe Said zobowiqzany jest dokonaé selekeji Wnioskow dowodowyeh pod kqtcm ieh znaczenia dla pr7.ysz1ego rozstrzygniccia  art. 227 kpe (przykiadowo wyroki Sqdu Najwyiszcgoi Z 15.10.2010 1'. 111 UK 22/10 nie publ. .1.F.XD1'694 243, '/. 3.12.2010 r.1C§K 123/10 nie pub1.. LEX nr 818 557, 7. 12.02.2009 1'. 111 CSK 272/08 nie pub1., LEX nr 520 039). 1)oWod 7. zeznan swiadka .1 ‘ C na okolieznoéé braku bczprawnosci d7.ia1ania pozwanego (W tym dziaianiu pozwanego W ramaeh interweneji poselskiej jako Wykorzystanie srodkow publicznyeh na rea1izacj<; budowy C11 W V ) nie pozostawai W ZW1E}ZKLl zc sprawq, gdyz oeena b1‘81(Ll bezprawnosci to kwestia natury prawnej. Przeehodzqc do oceny zasadnosci roszczen powoda naleiy Wskazaé, Ze doc11odZi1 on ochrony dobra osobistego W postaci czci. W czei cziowicka Wyroznia sic; dwie jej strony: Wewnetrznq nazywanzt godnoseiq osobistet, Ob€jI11L1_jqC2} Wyobrazcnie eziowieka o W1asnej Wzutosci OTHY. oezckiwanie szacunku ze strony innyeh 1ud'/.i oraz strong zcwnetrznq oznaezajqcq dobrzt siawc (dobrc imie)  dobrq opinie innyeh ludzi i szactinek, ktorq obdarzu dang osobe otoezenie. Dobra siawa obejmuje pi"/ty tym Wszystkie dZied'/.iny aktywnosci Zyciowej osoby: jej zyeic osobiste, zawodowe i spoiceznc. 6 --- STRONA 9 --- W orzeezniotwie za utrWaIonc na1eZy przyjaé pewnc reguiy rozstrzygania W tego typu sprawach. Zosta1y one zbiorczo przedstawione W uzasadnieniu wyroku Sadu Najwyzszego 7. 3 Wrzcsnia 2009 r. I CSK 44/09 nie pub1., Legalis. Sad ten pod1<res1i1_. ie naruszcnie ezei po1cga W szezegolnosei na przypisaniu osobie eeeh lub W1asciWosei, ktore moga ja ponizye W opinii publicznej lub narazie na utrate zauiania potrzebnego d1a danego stanowiska. zawodu lub rodzaju dzia1a1nosei (por. Wyroki Sadu Najwyiszego z 29 paidziernika 1971 r. II CR 455/71, OSNC z 1972 r. nr 4, poz. 77 oraz z 13 czerwea 19801‘. IV CR 182/90, OSNC Z 1981 r., Nr 203, po7..30). Kryteriuin oecny czy nastapiio naruszenie ma charakter obiektywny, chodzi o rcakcjc, jaka Wywoiuje W spo1eczenstWie zdarzcnic stanowiaee podstawc Zadania oehrony (por. Wyroki Sadu Najwyiszego z dnia 17 Wrzcsnia 2004 r. V CK 69/04, 19 maja 2004 r. I CK 636/03, 26 paidziernika 2001 r. V CKN 195/01). Zgodnie podkresla sic, Ze Wprawd/.ic ochrona czei eziowicka znajduje normatywna podstawe W art. 47 Konstytueji RP, art. 23 KC, jak teZ W odpowicdnich nonnaeh prawa karnego, jednak nie stanowi Wartosci absolutnej. Jednym z detcrminantow granic ochrony bedzie Woinosé Wypowiedzi, majaca umocowanie W art. 45 Konstytucji RP, jak taz art. 10 Konwcneji 0 Oehronie Praw Cziowieka i Podstawowych Wartosci. Podkresia sic, zc prawo do ochrony czci i Wolnosei s1oWa sa, rownorzedne, zadncmu nie przysiuguje picrwszenstwo. Jest to szezegolnie istotne W ramaeh debaty publiczncj. Tutaj przyjmuje sic moiliwosé kicrowania bardzicj intcnsywnej krytyki pod adrescm osob publieznych (por. uchWa1a s1<1adu sicdmiu sedziow SN z dnia 18 lutcgo 2005 r. III CZP 53/04, opubi. OSNC 2 2005 r. N1" 78, poz.114). Oeenic podlcga calose Wypowicdzi, a nie ty11<o Wybrane fragmcnty (Wyroki Saft"Iu Najwyiszego z 7 Iipea 2005 r. V CK 868/04, 12 stycznia 2005 r. I CK 346/04), przy oecnic na1eZy uWzg1c;dnie rowniei. kontekst sytuaeyjny, W ktorym zosta1y W)’pOW1€(1Z1&11C s1oWa (por. Wyrok Sadu Najwyzszego 2 23 maja 2002 r. IV CKN 1076/00, OSNC '/1 2003 r., N1" 9, poz. 121). Oehrona przys1uguje niezaleinie od fomiy Wypowicdzi, choc jej zakrcs zalezy od tego, czy WypoWicd7'. dotyczy faktow czy tcz stanowi opinie. Przeprowadzenie tego rozroznienia Wywoiuje jcdnak duze trudnosci praktyczne. Naruszenic ezci n1oZc dotyczyé 1<aZdej dziedziny Zyeia osobistego, zawodowego i spoleezncgo (por. Wyrok Sadu Najwyiszego 7. 9 paidziernika 2002 r. IV CKN 1401/00). Dodae do tego trzcba, Ze ocena zniesiawiajaeego chara1<teru Wypowied/.i nie mo7.c bye dokonywana Wed1ug indywidualnej Wi'aZIiWosci osoby, ktora ezuje sic nia dotknicta. Iecz Wediug krytcrium obiektywncgo. uwzgledniajacego reakcje przecietnego, rozsadnego cz1oWieka (p()1'. np. Wyroki Sadu Najwyzszego: '/. dnia 29 Iistopada 1971 r., II CR 455/71, OSNC 1972, nr 4, poz.77, z dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, OSP 1990, nr 9, poz.330, 2 dnia 11 Wrzesnia 1997 r. 7 --- STRONA 10 --- III CKN 164/97, oniowiony przez J. Wiercinskiego, Niemajatkowa oehrona czci, Warszawa 2002, s. 124 i 125 i 7. dnia 21 Wrzeénia 2006 r. I CSK 118/06, OSNC 2007, nr 5, po2.77, 2 dnia 18 ezcrwca 2009 r. II CSK 58/09 nie pub1., Legalis). Na1e2y Wice kazdorazowo badae, czy okreslona Wypowiedi nie tylko u jej adresata, ale i u przeeictnego, rozsadnie Zaehowujacego sic cz1oWieka moZe WyWo1ae negatywne occny i odezueia. I Wreszcic dobro osobiste mo7.e zostae naruszone caia trescia publikacji i jej sensem, a nie tylko konkrctnymi sformuiowaniami. Mo7.1iWe jest przy tym jego naruszenie treseiq publikacji prasowej, 2 ktorej wynikaja jednoznaeziiic sugestic co do nagannego moralnie postcpowania osoby wskazancj W tej publikacji z imienia i nazwiska (Wyroki Sadu Najwyzszego: z 7 Iipca 2005 r. VCK 868/04 nie pub1., LIZX nr 196 405, 2 8 S181'p11121 2007 r. 1 CSK 165/07 OSNCZD 2008/3/66, uzasadnienic wyroku Sadu Najwyzszego 2 3 Wrzeénia 2009 r. ICSK 44/09 nie pubI., Legalis). Przenoszae te rozwazania o eharakterzc teorctyeznym na grunt rozpoznawancj sprawy nalezy W pierwszcj kolcjnosci rozwazye, czy Wszystkie zarzuty zawarte W przedmiotowym artykule dotycza osoby powoda. Zdaniem Sadu odpowiedi musi bye tutaj twicrdzaca. Nie ulcga najmnicjszej Watpliwosci, Ze artykui pt. ,,A" ' Z I’ dotyezy A P Passus zaezynajqcy sic od slew: ,,P~ konezy sic Zdaniem: ,,Konkurencja i Walka o klienta jest Wskazana, ale czy powinien W niej uezestniezye prezydent miasta?”. Jednoznacznic swiadezy to o tym pr/.eeiW1<o komu arty1<u1 by1 skierowany. Pytanic to poprzcdzonc jest Wymicnieniem kilku dziwnyeh  zdaniern autorag  zbiegow okolicznosei. Poniijajqc to, Ze zarzut powstawania miejse parkingowyeh przy galcrii handlowej jest rzeczywiscie dziwny (trudno sobie Wyobrazie, by W takich miejscach nie by1o parkingow), to taki uk1ad kompozycyjny konezacy sic Wspoinnianyni pytaniem musi kaidego Wspomnianego przeeictnego odbiorec prowadzie do Wniosku, 2e ma to W5’/.)’S1KO zwiazek 2 osoba P ;\/1 W a przynajmniej Wniosek taki jest jasny i zrozumiaiy przy zachowaniu elemcntarnych zasad 1ogicznego rozumowania. W’ tych Warunkac11 tylko ubocznic mo7.na zauwaiye, "/.e prezydent niiasta jest organem Wykonawczyni gminy. Do jego obowiazkow na1e7.y miedzy innymi gospodarowanie mieniein komunainyni i Wykonywanic budietu. /.ar7..uty zwiazane 2 bczzasadnym Wydawaniem picnicdzy gniinnyeh bezposrcdnio (personalnie) obciazaja zawszc jego  tyni bardziej, Zc to on ukiada budZet miasta, uchwalany nastcpnie przez R ' M W nastcpnej koIejnosci Wymaga rozwazenia, czy dosz1o do naruszenia dobr osobistych powoda W postaci czei i dobrego imienia. Takze i tutaj odpowiedi musi bye tWicrd7_.a,ea. 8 --- STRONA 11 --- Przypisywanie powodowi, ze jego dzia1ania W zwiazku z Wykonywana funkeja majq jakics drugie dno (pozwany tak Wlasnie o1<res1i1  nawet bez znaku zapytania  postcpowanie powoda oddzielajac poszczegolne fragmenty artykuiu, a nastcpnie przedstawii okolicznosci swiadezace W jego mniemaniu o Wystapicniu takicj sytuaeji) przy jednoczesnym powiazaniu go z jednym 2 lokalnych biznesnienow W sposob oczywisty narusza ezese powoda i podwaza zaufanie spoteczne. Raejc ma powod twierdzqc, Ze przy takim przedstawieniu sprawy moZe u odbiorcy pojawie sic Wrccz myél o jakis korzyseiaeh (nawet materialnycb), ktore musiai odnieée powod W zwiazku z takim postcpowaniem, gdyz inaezej trudno jc Wytiumaczye. Zaebowania przypisane powodowi stawiaiy go W bardzo nickorzystnym swietle, bo rzeezywiscic trudno sobie Wyobrazie powazniejsze zar/.uty zwiazane '1. Wykonywaniem funkcji prezydenta miasta. DyskredytoWa1y go W oczaeh opinii pubiicznej podwaiajac predyspozyejc do jej sprawowania. Tym saniym doszio do naruszenia ezei powoda i jego dobrego imicnia. Szczegolncgo podkreslenia przy tym Wymaga, ze zarzuty te byiy nieprawdziwe. Naprawa ul. K . nie Wia2a1a sic Z Wydatkowanicm jakichkolwiek srodkow z budzetu miasta. Twicrdzenie Wice, Zc staio sic to ,,na koszt miasta" jest po prostu niezgodne z rzcezywistoscia. T1utnaezenie pozwanego, Zc by1 to skrot myslowy, gdyz miasto poniosio straty Wskutek zaniechania pobrania oplaty za zajccie pasa drogowego to jedync poinicjsze szukanic usprawiedliwicnia d1a tej Wypowicdzi. Przeciez nie ma W nicj Zadncgo odniesienia do tcgo zanicehania. Jej sens jest oczywisty dla ka'/Ldcgo odbiorcy  Wg. pozwanego miasto Wydatkowaio okreslonc srodki na odbudowc. Takie musi bye potoeznc rozumienie uzytego zwrotu. Istnieje zasadnieza roznica micdxy Wydatkowanicm srodkfiw pienicznyeh a cwentuaina, utrata ieh pozyskania. Gdyby autor artykulu przedstaWi1 swoja nagannq ocenc zaniechania pobrania opiaty, to sytuaeja bylaby jakosciowo odmienna. Nie usprawicdliwia go przy tym eharaktcr ,,P W " (nie jest to czasopismo prawnicze, a stricte poiityezne), gdy7. przedstawienia faktow Zgodnie 7. rzeezywistoseia naleiy oczekiwae od kazdej gazety i kazdego autora  zwiaszcza, gdyjest on prawnikicm i posiem na Scjm RP. R6WnicZ twierdxenia o ,.naganianiu klientow jcdneinu biznesmenowi kosztem innyeh" i uczestniezenie przez 1: 1 W Walce o klienta nie zostaiy W Zadcn sposob Wykazane. Nic sq to opinie, ale okreslone fakty nic znajdujace potwierdzcnia W rzeezywistosei. Nic Wspolnego nie mia1o 2 tym Wystawienie plansv. na P WI ' micdzy innymi z Wizja ukonczonej ,,W '. By1a przeeiei ona W trakcie budowy i trudno doprawdy uznae to za rcklamc tcj jednostki handlowcj, ktora miaia rozpoezae funkcjonowanie dopicro W przysz1osei. Stanowila przy tym przyk1ad rzeczywistycb dzia1a1'1 na rzecz W . 9 --- STRONA 12 --- Wystawienie tyeh plansz nie by1o przy tym dziaianiem P : M W ramach przysiugujaeyeh mu kompetcneji. Moie on ponosie odpowiedzialnose polityezna za dziaiania pod1eg1ych mu urzcdnikow, ale nie osobiste; za ieh postcpowanie. Przypisywanie mu, Zc W ten sposob ,,nagania klientow jednemu biznesmenowi” takzc nie jest Wice zgodne Z rzeczywistoscia. Przepis art. 24 kc chroni tylko przed bczprawnym naruszcniem dobr osobistych, natomiast nie Wymaga (odmicnne stanowisko pozwanego jest calkowicie bicdne, czego nie ma potrzeby uzasadniae) aby naruszenie byio zawinione. W mysl tego przcpisu domniemywa sic bczprawnose ezynu naruszajaeego dobro osobiste. Tak Wicc to sprawca narus"/.enia » eheac uwolnie sic od odpowiedzialnosei musi udowodnie, Ze zaehodziiy okolieznosci uehylajqee bezprawnose. Jedna} 7. nich, na ktora poWoIa1 sic pozwany, jest d2ia1anic W ramaeh interesu public/.nego. Sad Najwyiszy W uohwale 7 scdziow zdnia 18.02.2005 r. III CZD 53/04 opubl. OSNC 78/2005 p.1 14 Wyjasni1, Ze spo1ccznic uzasadniony interes dotyczy strefy Zycia publiezncgo. W ramach ktorcj mo2na mewie zarewno o istnieniu potrzcby otwartcj debaty publicznej, jak i o prawie do uzyskania inforniacji, ktora Wymaga realizacji pr/.e/. srodki spoiecznego przekazu. Od strony podmiotowcj informaeja publiczna musi dotye"/..ye osob aktywnie dZia1ajaeyc11 na forum publieznym, a od strony przedmiotowej musi dotyczye publicznej sfery Zyeia tych osob. Dlatcgo. aby W ogolc moc podjae skuteczna probc Wykazania Wyiaezenia bezprawnosci naruszenia dobra osobistego publikacja, prasowa naruszyeiel musi Wykazae, ze publikacja rea1i7.oWa1a ta1< rozumiany, godny oehrony interes spoieczny. Pozwany tediu wymogowi nie sprosta1. Oczywiseie inkryminowany artyku1 dotyezy osoby publicznej i jej dzia1a1nosei na tej niwie. Jednakzc W oeenie Sa,du samo to nie Wystarcza, by mozna by1o mowie o dzia1aniu W ramaeh spoieezncgo interesu. Pr7.ecic7. W takim Wypadku kazda Wypowiedi dotyezaca takich osob W zwiazku z ieh dziaialnoseia musiaiaby bye automatycznie kwaliiikowana jako d7.ia1anie W ochronie tego interesu. Do takiego generalizowania nie ma jednak. Zadnyeh podstaw. Dlatego na1e7.y W kazdym indywidualnym przypadku, biorae pod uwagc ea1o1<szta1t okolicznosci rozwazye, czy publikaeja W istoeie zmierza1a do oehrony tego interesu. .,1 W jest czasopismem grupujacym zwolennikow i sympatykow P i S Jest to Wice gazeta ze Wszcch miar poiityczna, zaangazowana na rzecz okrcs'1onej opeji z okrcslonym przes1aniem. Pozwany by1 kontrkandydatem powoda W wyboraeh samorzadovwycb W 2010 r., a zatem juZ W momeneie publikaeji musia1 mice zamiar kandydowania na stanowisko P M W . Przedmiotowa 10 --- STRONA 13 --- publikaeja by1a Wicc elementem Walki politycznej. Trudno tez u'/nae za dziaianic W ramaeh interesu publicznego rozpowszechniania zarzutow nieprawdziwyeh przy swiadomosci ieh niezgodnosci z rzeezywistoscia. Naturalnie kaZdy obywatel moZe stawiae pytania pod adresem organow W1adzy panstwowej czy sainorzadowej. '1‘y1c, Z0 W tym przypadku  na co zWroci1 uwagc W uzasadnicniu swego postanowicnia 7. 31 marea 2011 r. Sad Apelaeyjny W Gdansku  by1y to pytania retoryezne. 'I'akie postcpowanie nie ma nie Wspolncgo 7. dzia1aniem W imic interesu pubIieznego jako uc11y1ajacc bezprawnose naruszenia dobra osobistego. Gdyby jednak nawet uznae  ehoe zdaniem Sada brak jest ku temu j21K1CI1KO1W1CI\' podstaw  Ze pozwany dziaiaI W ramach Wspomniancgo interesu, to pozwany jako dziennikary by1 Zobowiazany na podstawic art. 12 ust.1 ustawy z 26 styeznia 1984 r. ,,PraWo prasowe” (Dz. U. Nr 5 , p.24 z poin. zm.) zaehowae szczegolna, starannose i rzctclnose przy zbieraniu i wy1<orzystaniu materiaiow prasowych, zwiaszeza sprawdzie zgodnose 2. prawda uzyskanych informacji. Mia} on zatem prawo do postrzegania i krytyki Wszelkich ujemnyeh zaehowan i zjawisk W Zyeiu spoiccznym, ale W granicaeh okreslonych prawem i zasadami Wspoizycia spoiecznego prxy przestrzeganiu obowiazku prawdziwego ieh przedstawiania. I Z . przyzna1, ic przed publikaeja nie konta1<toWa1 sic 7. powodem, aby Wyjasnie Wszelkie Watp1iWosci. Co Wicecj  znai jui. zasady odbudowy ul. K _ Wynikajace 7. porozumicnia 2 19 marca 2009 r., a jednak nie przcs7.1<odzi1o mu to W postawicniu nieprawdziwego zarzutu. Powoiywanic sic W tych Warunkaeh na dziaianie kolegi (ezionka kolcgium rcdakcyjncgo) jako zmicrzajace do uzyskania pc1nej informa‘cji przed publikaeja jest daleko nicwystarczajace. Postcpowanie pozwanego by1o sprzecznc z Wymogami okreslonymi W art. 12 ust. 1 prawa prasowego. W poWo1ancj uchwale I11 CZP 53/04 Sad Najwyzszy pod1<rcs1i1, Ze bezprawnose naruszenia dobra osobistego przez dziennikarza uehyla Iaezne dzia1anic W obronie spoieeznic uzasadnionego interesu oraz wypeinienie oboWia7.1<u zachowania szczegolnej starannosei i 1"/.etc1nosei. W rozpatrywanej sprawie Zadna 1. tych przes1anc1< nie zostaia speiniona. Pozwany poWo1yWa1 sic takie na Iiuropejska Konwencjc O Oebronic Praw Cziowicka i podstawowyeh Woinosei, a zwiaszeza przepis art. 10. Sposob rozumienia tcgo przepisu byi przedmiotem zainteresowania Sadu Najwyzszego W Wyrokaeh 2 11.02.201 1 r. 1 CSK 334/10 nie pub1., LEX nr 798 232 i z 25.02.2010 r. I CSK 220/09 nie pub1., LEX nr 583 722. W pierwszym Z nieh podkrcsIi1, Ze Wspornniany przepis statuuje prawo do swobody wyraienia opinii, ale przewiduje rowniez, 2e korzystanie z tego poeiaga za soba obowiazki i odpowicdzialnose oraz movle podlegae ograniezeniu. W zakresic tych ograniczcn micsci sic 11 --- STRONA 14 --- ochrona dobrego imicnia i praw innyeh osob. Z kolei W drugim ze Wskazanyeh orzeczen Sad Najwyzszy podkreslajac, Ze Wolnose Wypowiedzi nie ma charakteru absoiutncgo Ws1<aza1, Ze koniecznose Wykazania prawdziwoéci iniiormacji o faktaeh nie jest wymaganiem nadmiernym i nie ogranieza Wolnosci debaty politycznej. Przeeiwnie  powinna skianiae dyskutantow do Wazenia Wypowiadanyeh s16W. co jedynie przys1uZy sic jakosei i Wartosei prowadzonej debaty. Poglady te Sad Okrcgowy We W1oc1aWku W ea1osci popiera i aprobujc. Nic ma tu podstaw do podzielenia pogladu, Ze swoboda Wypowiedzi jako filar demokratycznego Zyeia spo1eczncgo usprawiedliwia naruszenie dobr osobistych przez przekazywanie informacji niezgodnyeh 2 rzeezywistoseia czy tcZ bezpodstawnie ki"/.yWdzacych oeen nawct, gdyby istniai spor pomicdzy podmiotem wypowiadajacym sic a Wymienianym przez niego (Wyrok Sadu Najwyzszego z 3.12.2010 r. I CSK 95/10 nie pub1., LEX nr 738 086). W przedmiotowej sprawie sytuacja jest o tyle speeyfiezna, Ze pozwany Wprawdzie d7.ia1a1 jako dziennikarz (W rozumicniu art. 7 ust.1 pkt 5 in fine prawa prasowcgo) W ehwili opublikowania a1'tyku1u. ale przedc Ws'/.yst1<im jest politykiem i posiem na Sejm RP. Sam zreszta poWo1yWa1 sic na Wystcpowanie W takim charakterze eheac skorzystae z immunitetu. Wspomnianc wymogi dotyczace Wywazenia Wypowicdzi bcda sic Wice W picrwszej kolcjnosci do niego odnosiiy. Jak juz byla o tym mowa, od takiej osoby na1eZy W szezegolnosci oczekiwae zachowan nie naruszaj acych ezei osob trzeeich, choeby polityeznyeh przeeiwnikow. Reasumujae ta czcée rozwaian  dobra osobiste powoda W postaci czci i dobrcgo imicnia zostaiy przez pozwanego naruszone, a nic Wskazano okolieznosci uehylajaeych bczprawnose naruszenia. Uzasadnialo to udzielenie powodowi oehrony prawnej na podstaxfrie art. 24 § 1 kc. Zasadne oka2a1o sic Zadanie usuniceia skutkow naruszenia poprzez ziozenie prze/. pozwanego oswiadczcnia W odpowiedniej formic i tresci. Dlatego tez Sad nakazai zamicszczcnie przcprosin o odpowiedniej tresci i W stosownej formic oraz tcrminie. .1cZe1i chodzi o trese oéwiadezenia (pr/.eprosin), to Wprawdzie obowiazek skonkretyzowania Zadania dope1nienia czynnosci potr7.cbnyc1i do usuniccia skutkow naruszenia debr osobistyeh przcz zlozenie oswiadczenia obciaka powoda, ale Sad moze ingerowae W iadana trese oswiadezcnia przez ograniezcnie jej zakresu badi jej uscislenie, Wyeliminowanie konkrctnyeh sformu1oWan albo nadanie przejrxystosci 1ub poprawnosci (uzasadnienie wyroku Sadu Najwyiszego 7. 20.01.2011 r. ICSK 409/10 nie pub1., LEX nr 738 082. Wyroki tego Sadu "/. 28.06.2007 r. IV CSK 115/07 nie pubI.. LIZX nr 358 817 oraz 7. 11.02.2010 r. I CSK 286/09 nie pub1., LEX 630 167). W przcdmiotowej sprawic Sad uzna1, ie niczbcdna jest stosowna korekta tresci 12 --- STRONA 15 --- Zadanego oswiadezenia i Wyeliminowanie zbcdnyeh elementow, kterc pozostaja poza nurtem sprawy i nie sa konieezne do satysfakejonujaeych powoda przeprosin. Bezzasadne oka/.a1o sic Zadanie opublikowania tekstu przeprosin W regionalnych wydaniach wskazanyeh dziennikow. Pamictajae, Ze nie zosta1o ono W Zadcn sposob uzasadnione, to pozwany siusznie zarzueii, Ze oswiadezenie powinno mice taki sam potenejalny zasicg oddziaiywania, jak inkryminowana Wypowiedi. Inaezej mewiae forma pr/.eprosin musi bye adckwatna do naruszenia. Zasadc ta mo"/Lna uznae za utrwalona W orzecznictwie Sadu Najwyzszego (przykiadowo: uzasadnienie przywoiancgo wyroku z 20.01.2011 r. I CSK 409/10, Wyroki tcgo Sadu z 10.09.2009 r. V CSK 64/09 nie pub1., Iegalis i Z 8.02.2008 r. I CSK 345/07 nie pub1., I.P.X nr 448 024). Skoro W rozpatrywanym przypadku pozwany opublikowai artykui jedynie W ,,P W F’, to tylko tam jest uzasadnionc zamieszczcnie przeprosin. W przypadku naruszenia dobr osobistyeh pokrzywdzonemu przys1uguja przede Wszystkim srodki o eliaraktei"/.e niemajatkowym przewidziane W art. 24 kc, a gdy dzia1anie naruszyciela jest zawinione srodki o charaktcrze majatkowym, o ktorych mowa W art. 448 kc. Obydwa ros7.c'/.enia maja eharakter samodzielny i pokrzywdzonemu przys1uguje prawo ieh wyboru, ale Sadowi pozostawiona jest oeena celowosei przyznania oehrony W zadanej formic. jego adekwatnosci do rodzaju naruszonego dobra, a przede Wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. Przy Zadaniu przyznania odpowiedniej sumy tytuieni zadoseuczynienia podstawowym kryterium oeeny jest rozmiar ujemnych nastcpstw W sferze psyehicznej pokrzywdzonego, gdyi zadoseuczynienie ma zrekompensowae i 7.1agodzie doznana morafiqa krzywdc. Nic bez znaezenia sa rodzaj i stopien Winy sprawcy, a tak7.e okolicznosci naruszcnia i stan majatkowy naruszyeiela. Jak jut. by1a o tym mowa, pozwany publikujac anykui pt ,,A j j ' Wiedzia1,jakic obowiazywaiy zasady odnosnie kosztow odbudowy u1. K1 Nie dysponoWa1 natomiast Zadna Wiedza pozwalajaea mu przypisae powiazanic powoda 7. osoba P Z ,.B '. Przemawia to za prxyjcciem, Zc umysinie narus’/:y1 dobra osobiste A P W eelu Wyrzadzenia mu krzywdy. Skoro naruszenie to by1o zawinionc, to powed zasadnie domagai sic zasadzenia kwoty na Wskazany cel spo1ec'/.ny W oparciu o przepisy art. 24 § 1 kc W zw. Z art. 448 kc. .1eZe1i chodzi o jej Wysokose, to Sad uznai, Ze wystarczajaea bcdzie kwota 5 tys. 21. Rozmiar doznanej krzywdy przez powoda nie by} Zbyt duiy. Jedynie przez miesiac spotyka1 sic on 2 przejawami oddiwicku artykuiu W spo1cc'/.enstWie. a ilose osob 7.g1aszaja,eych uwagi takze nie byia Wielka. Zdarzcnie WyWo1a1o Wice ograniczone W ezasic skutki. Nic C10p1‘OW21dI/.110 tel do utraty zaufania spo1eczncgo, skoro powod zostai Wybrany na druga kadenejc. Irzcba rownici. 13 --- STRONA 16 --- mice na uwadze, Ze aezkolwick doehody pozwanego nie sa ma1e i jest on osoba o dobrym statusic majatkowym, to jcdnak ma na utrzymaniu niepracujaca Zonc i ma1e dziecko. Z drugiej strony kwota ta stanowi istotna Wanose ekonomiczna i z tego tytu1u jest odczuwalna dla pozwanego. Rekompensuje przy tym cierpienie i krzywdc. jakiej doznal powed, bo jej Wystapienie nie budxi Watp1iWosci. Pelni rowniez funkejc preweneyjna poprzez sk1onienie do Wywazcnia swoich Wypowicdzi i kiytycznej oceny svvojego postcpowania. Dalcj idace Zadanie W tym zakresie po1cga1o oddaleniu na podstawie powoianyeh pr’/.epis6W .,a contrario”. O kosztach procesu rozstrzygnicto na podstawie art. 100 kpe. PoW6d “Q/gra1 sprawc W ea1osci odnosnie ros/.c1..enia niemajatkowego, ktore by1o tutaj ros'/..c7.eniem dominujacym. Jego koszty to op1ata od tego roszezenia (600 Z1) i Wynagrodzenie repre/entujacego go adwokata (360 Z1  § 11 ust.1 pkt 2 ro7.por2ad7.enia Ministra Sprawiedliwosei Z 28 Wrzesnia 2002 r. W sprawie op1at za ezynnosei adwokaekie... Dz. U. Nr 163, p.1348 ze zm.). Wygra1 ponadto W 20% odnosnie roszczenia majatkowcgo, a zatem na1eZa1 mu sic W tym stosunku xwrot op1aty od tcgo roszczenia (1250 Z1 x 20% = 250 Z1). Laeznie daje to kwotc 1210 Z1, ktora zasadzono W pkt 4 wyroku. er 14