Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
ll. Hi. Sygn. akt: I C 103/13 Y5!I . / “E“.1 /4 ‘ "=7"._ 4 VVYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 maja 2013 r Sad Okregowy w Szczecinie I Wydzialr Cywilny W skiadzie nastepujqcym: Przewodniczqcy: SSO Halina Musiai Protokolant: sekr. sadowy izabela Baczalska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2013 r. w Szczecinie sprawy z powédztwa . przeciwko 0 ochrone; débr osobistych Powédztwo oddala, ' zasadza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa kwote 3 600 z% ,( trzy tysiqce szeééset zlotych) tytu+em zwrotu kosztéw zastepstwa procesowego, zasqdza od Skarbu Pafistwa Sqdu Okregowego W Szczecinie na rzecz radcy prawnego kwote 4 428 2% ( cztery tysiace czten/sta dwadzieécia osiem z+otych) w tym 828 zi ( osiemset dwadzieécia osiem ziotych) podatku VAT tytukem zwrotu kosztéw pomocy prawnej udzielonej powoclowi z urzedu. _ ' 1
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt | 0 103/13 UZASADNIENIE ' Pozwem z dnia 22 sierpnia 2012 r. powod Wystqpii przeoiwko domagajqc sio odszkodowania za zie Warunki bytowe i przebywanie W Warunkach przeiudnienia podozas osadzenia go W WW. jednostce W latach 20062009. Powod Wniosi o zwolnienie go od kosztow sqdowych. Postanowieniem 2 dnia 1 paidziernika 2012 r. Sqd Okrcggowy W Szczecinie zWoIni1 powoda od kosztow sqdowych W ca1os'sci i ustanoWi’r dla niego peinomocnika z LiI'ZQdU radco prawnego. " W piémie z dnia 4 styoznia 2013 r. powod uzupe’mi+ zagdanie pozwu Wskazujqc, Ze Wnosi o zasqdzenie od pozwanego kwoty 100.000 21 Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu tytu1em zadoééuozynienia za naruszenie. jego dobr osobistych godnoéci, prawa do prywatnoéoi, prawa do praWid1oWego przebiegu procesu resocjalizaoji, poprzez umieszozenie go podczas odbywania kaw pozbawienia Wolnoéci W przeludnionych celaoh mieszkalnych, 0 z+ym stanie technicznosanitarnym, W ktorych przypada+o mniej nii 3 m2 na osobo. Powod Wskazah 2e podozas osadzenia, W okresie od dnia 23 Iistopada 2005 r. do 14 marca 2009 r., W okresie od 23 Iistopada 2005 r. do 5 listopada 2007 r. (z Wy1Qozniem pobytu W izolatce W okresie od 18 do 31 stycznia 2007 r.) powod by1‘ osadzony W celach przeludnionyoh, ktore nie posiada1‘y oddzielonych urzqdzeri sanitarnyoh. Budynki pozwanej jednostki penitencjarnej byly W 213/m stanie technioznym, nie spe1‘nia1y Wymagafi okreélonych przepisami. Powod tyiko raz na tydziefi mog’r skorzystao z kqpieli. W zwiqzku z Warunkami osadzenia, u powoda Wystqpfiy zaburzenia W zakresie stosunkow interpersonalnych, funkojonowania osobowoéoi oraz zaburzenia lokowe, nastopnie zaé rozstroj zdroWia psychicznego i m.in. objawy stresu pourazowego. Powod Wskazah ze Zqdanie zadoéouozynienia Wiqie z naruszeniem jego débr osobistych. . Pozwany Skarb Paristwa reprezentowany zastopowany przez Prokuratorio Generalnq Skarbu Pafistwa Wnios1 o oddalenie poWodztWa i zasqdzenie na jego rzecz kosztow procesu. Pozwany Wskazat 2e powodztwo jest nieuzasadnione z uwagi na brak wskazania i przytoczenia okolicznoéci faktyoznych i brak podstaw prawnych. Pozwany zaprzeczyt jakoby powod W czasie osadzenia przebywai W nieW%aéciWych warunkaoh, W przeludnionej celi. Pozwany podai, 2e powod przebywai we Wskazanej W pozwie jednostce W okresie od 23 listopada 2005 r. do 14 marca 2009 r., W tym W dniach od 7 do 8 ozerwca 2008 r. przebywai na przepustce poza terenem jednostki. Do dnia 20 Wrzeénia 2008 r. nie jest moiiiwe do ustalenia, ilu osadzonych faktyoznie przebyWa’ro z powodem W poszczegolnych ceiach, g'dy2 W tym czasie nie by%a prowadzona stosowna ewidencja. Wewskazanym przez powoda okresie (od 23 Iistopada 2005 r. do 5 Iistopada 2007 r.) powod mogi przebywaé W
--- STRONA 3 ---
przeludnionyoh celach, iednakze kazdorazowo byt o tym powiadamiany sodzia penitenojarny i nie byto to bezprawne. Pozwany podniosi takze zarzut przedawnienia, Wskazujqc, Ze powod od poozqtku miat Wiedzo zarowno o szkodzie jak i podmiocie zobowiqzanym do jej naprawienia. Okres przebywania powoda W przeludnionych oelach zakoficzyt sio, Wediug twierdzefi powoda, 5 listopada 2007 r. Roszczenia powoda zwiqzane z przeludnieniem przedawnity sio W 2010 r. Tymczasem pozew Wniesiono po upiywie 3 lat 0 dnia opuszozenia przez powoda jednostki W dniu 14 maroa 2009 r. Pozwany wskazai tei, Ze catkowicie nieuzasadniona jest wysokoéé kwoty dochodzonej przez powoda tytutem zadoééuczynienia (odszkodowania). Sqd Okrggowy ustalit nastgpujgcy stan faktyczny: Powod przebywai We W okresie od 23 listopada 2005 r. do 14 marca 2009 r. Niesporne Sr.gd Okrggowy zwaiyt, co nastgpuje: PoWodztWo okazaio sio loezzasadne. W przedmiotowej sprawie powod domagai sio zasqdzenia na jego rzecz zadoéouozynienia W zwiqzku z osadzeniem go przeludnionej celi oraz W zwiqzku z niewiaéciwymi Warunkami sanitarno‘oytowymi panujagoymi W tej jednostoe penitencjarnej. Podstawo powodztwa stanowiiy przepisy art. 417 § 1 k.o., 444 § 1 i 2 k.c. oraz 445 §1 1 k.c. Art. 417 § 1 kc stanowi, Ze za szkodo Wyrzqdzonq przez niezgodne z prawem dziatanie tub zaniechanie przy Wykonywaniu Wiadzy publicznej ponosi odpowiedzialnoéé Skarb Pafistwa lub jednostka samorzqdu teiytorialnego tub inna osoba prawna Wykonujqca to Wtadzo z mooy prawa. W myél art. 444 § 1 i 445 § 1 kc, W razie uszkodzenia ciaia lub Wywotania rozstroju zdrowia naprawienie szkociy obejmuje wszelkie wynikie z tego powodu koszty, zaé W razie Wystgpienia powyiszyoh przestanek, Sqd mote przyznaé poszkodowanemu odpowiedniq sumo tytutem zadoééuczynienia pienigznego za doznanq krzywdo. _ Przestankami odpowiedzialnoéci pozwanego na podstawie art. 417 §1 kc sq bezprawne zachowanie, szkoda oraz zwiqzek przyczynowy miodzy bezprawnym zachowaniem a szkodq. W przepisie art. 417 §' 1 k.c. jak We Wszystkich przepisaoh Kodeksu cywilnego dotyczqcyoh odpowiedzialnoéoi deiiktowej, szozegolnej reguiacji poddano szkodo na osobie, ktorej specyfika Wyraza sio W tym, Ze do jej powstania dochodzi zawsze W dwoch etapaoh, przy czym pielwszy z nich musi sio skoriczyénaruszeniem okreélonego dobra ' ' . 3
--- STRONA 4 ---
osobistego przysiugujacego poszkodowanemu. Pociaga ono za soba dla osoby dotknietej uszczerbkiem dalsze negatywne skutki. Jezeii takie ujemne konsekwencje nastepuja W sterze majatkowych dobr i interesow poszkodowanego, mamy do czynienia z majatkowa szkoda na osobie. Gdy natomiast uszczerbek wynikajacy z naruszenia dobra osobistego dotyka sfery niemajatkowej okreélonej osoby, pojawia ste kwestia naprawienia szkody niemajatkowej na osobie, zwanej W élad terminologia przyjeta W art. 445 § 1 kc krzywda. Obie postacie negatywnych konsekwencji musza pozostawaé W adekwatnym zwiazku przyczynowym z naruszeniem dobra osobistego ( por. System Prawa Pwwatnego Tom 6 Prawo zoboWiazafi czeéé ogolna pod red. A. Oiejniczaka, Wyd. CH Beck, Warszawa 2009 r. s. 676 i nastepne). U podstaw oddalenia powodztwa legi fakt, ze roszczenie powoda ulegio przedawnieniu, zanim wystapii on z pozwem W niniejszej sprawie. _ Podkreéienia Wymaga, ze termin przedawnienia Wskazany W art. 442‘ kc odnosi sie do Wszelkich roszczefi o naprawienie szkody Wyrzadzonej niedozwolonym okreéionym W tytule VI Kodeksu cywiinego, W tym rowniez do roszczefi majatkowych o naprawienie krzywdy niemajatkowej. NaWet zatem jeéli poWod Wskazywat na naruszenie jego dobr osobistych, to jego roszczenie o zaptate zadoécuczynienia nie przedawnia sie W terminie okreétonym W przepisach ogolnych Kodeksu cywilnego, tj. dziesiecioletnim terminie Wskazanym W art. 118 kc. Sad Okregowy rozpoznajacy niniejsza sprawe stoi na stanowisku, ze roszczenia powoda Wiaza sie z odpowiedzialnoécia pozwanego Wynikajaca z czynu niedozwolonego, a zatem przedawniaja sie W terminie Wskazanym W art. 4421 k.c. Zgodnie z art. 4421 kc roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodziei o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Powoiany Wyzej przepis, obowiazujacy od dnia 10 sierpnia 2007 r., znajduje zastosowanie do roszczefi powstatych po jego Wejéciu W zycie oraz na mocy art. 2 ustawy z dnia 16 Iutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cyWiIny (Dz.U. Nr 80, poz. 538) do roszczefi powstaiych przed dniem jego Wejécia W zycie, a Wediug przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych. Do roszczefi powstaiych przed Wejéciem W zycie art. 4421§ I kc i nie objetych dyspozycja art. 2 powotanej Wyzej ustawy znajduje zastosowanie art. 442 § l kc, okreélajacy identyczne zasady przedawnienia roszczefi z czynow niedozwolonych, co obowiazujacy obecnie art. 4421 § I kc. Sad podziela stanowisko pozwanego, Ze powod znat Zrédto doznanej przez siebie szkody, zaé Wiedze o szkodzie powziai juz W dacie ich zaistnienia. Tym samym juz Wowczas powod znai juz podmiot odpowiedziainy za szkode, a W konsekwencji obowiazany do jej naprawienia. Wobec powyzszego, roszczenia dotyczace pobytu poWoda W ulegty przedawnieniu. Powod precyzujac zadanie pozWu Wskazat, ze swoie roszczenia Wiaze z zachoWaniem_ "pozwanego W trakcie jego pobytu W W okresie W okresie od 23 Iistopada 2005 r. do 14 marca 2009 r. Jak Wyzej Wskazano, W myél art. 442‘ k.c. roszczenia poWoda przedawniaja sie z upiywem trzech lat, a zatem przedawnity sie z dniem 14 marca 2012 r. Powod opuécii pozwany W dniu 14 marca 2009 r. Od tej chWiIi . .'4
--- STRONA 5 ---
rozpoczai sie bieg przedawnienia roszczenia powoda. Upiynat on z uph/Wem lat 3, czyli Wtasnie 14 marca 2012 r. W ocenie Sadu, nic nie stato na przeszkodzie, skoro powod uznat, W zwiazku z dziataniami siuzby Wieziennej zostata mu Wyrzadzona szkoda, by powod znacznie Wczesniej Wystapit z pozwern 0 zadoséuczynienie od pozwanego. Tymczasem poWod z roszczeniami skierowanymi przeciwko pozwanemu Wystapii dopiero 22 sierpnia 2012 r., a zatem ju2 po upiywie terminu przedawnienia. Pozwany skutecznie podniost W niniejszej sprawie zarzut przedawnienia roszczefi powoda. Sad zauwaza, ze zgodnie z ugruntowanym W doktrynie i orzecznictwie_ pogladem, podnoszac zarzut przedawnienia roszczerfi powoda, na Wstepie rozpatwwao naieiy ewentualna zasadnosé zarzutu przedaWnienia Winno to zostac uczynione przed rozpoznaniem zarzutow dotyczacych materialnoprawnej podstawy odpowiedzialnosci pozwanego, oraz zwiazanymi z nimi zarzutami procesowym. I tak m.in. W uzasadnieniu uchWaIy Sadu Najwyzszego z dnia 17 Iutego 2006 r. sygn. akt III CZP 85/05, Lex nr 171726, pub]. OSNC 2006/78/114, Biu|.SN 2006/2/5, Wokanda 2006/3/1, Prok.i Pr.~ Wkt. 2006/10/27, Wskazano, ze skuteczne podniesienie zarzutu przedawnienia jest Wystarczajace do oddalenia powodztwa bez potrzeby ustalenia, czy zaohodza Wszystkie inne przesianki prawnomaterialne uzasadniajace jego uwzglednienie. W razie podniesienia zarzutu przedawnienia badanie tych przestanek jest zbedne. Z tych tez Wzgledow Sad oddalit Wszelkie Wnioski doWodoWe zgtoszone W niniejszym postepowaniu przez poWoda, W kontekscie boWiem uznania, ze roszczenie poWoda jest przedawnione, ustalenie okolicznosci skutkujacych ewentuaina odpowiedziainoscia odszkodowawcza pozwanego bytoby zbedne i bezceiowe. NaWet boWiem W przypadku zaistnienia podstaW odpowiedzialnosci odszkodowawczej pozwanego, roszczenia poWoda nie mogiyby zostaé uwzglednione, Wtasnie z tego Wzgledu, 2e W chWiIi obecnej sa juz one przedawnione. W zwiazku z powyzszym, powodztwo naleiato oddalié. O kosztach postepowania orzeczono W oparciu o art. 98 § I I 3 k_.p.c., zgodnie to z ktorym strona przegiywajaca sprawe obowiazana jest zwrocié przeciwnikowi na jego Zadanie koszty niezbedne do cetowego dochodzenia praW i ceiowej obrony (koszty procesu). Majac na Wzgledzie, ze powod przegrat proces W catoéci, obowiazany jest zwrocic pozwanemu poniesione przez niego koszty zwiazane z niniejszym postepowaniem. Co prawda W niniejszej sprawie powod zostai postanowieniem Sadu zwolniony od kosztow sadowych W catosci, jednakze zgodnie z art. 108 Ustawy z dnia 28 tipca 2005 r. o kosztach sadowych W sprawach cywilnych ( Dz.U.05.167.1398), zWoInienie 0d kosztow sadowych nie zwainia strony od obowiazku zwrotu kosztow procesu przeciwnikowi. Koszty te obejmuja Wynagrodzenie radcy prawnego W kwocie 3.600 zt, obliczone na podstawie" § 6 ust. 6 Ftozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28.09.2002 r. W sprawie opiat za ozynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radce prawnego ustanowionego z urzedu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z pozn. zm.). W zWiazku z powyzszym, W . 5
--- STRONA 6 ---
punkcie II Wyroku zasadzono Wyzej Wskazanej kwote tytuiem zwrotu kosztoW zastepstwa procesowego od poWoda na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa, zgodnie z art.11 ust.3 UstaWy z dnia 8 Iipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Paristwa (Dz.U.05.169.1417). Jednoczesnie, majac na Wzgledzie, Ze powod W toku procesu korzystai z pomocy petnomocnika przyznanego mu z urzedu, Sad zasadzit na rzecz radcy prawnego od Skarbu Pafistwa Sadu Okregowego W Szczecinie kwote 3.600 zt, obticzona na podstawie § 15 W zw. § 6 pkt 6 ( 3.600 zt), podwyzszona zgodnie z przepisami Wyzej powotanego Ftozporzadzenia o natezna stawke podatku VAT ( 828 zt), Iacznie zatem 4.428 zt. _ 6
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy w Szczecinie#I C 103/13 Y5#art. 417 § 1 k.o.#Art. 417 § 1 kc#art. 417 §1 kc#art. 445 § 1 kc#art. 118 kc.#art. 4421 k.c.#art. 4421 kc#art. 2 ustawy#art. 2 powotanej#art. 108 Ustawy#art.11 ust.3 UstaWy