Wyrok I C 102/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Legnicy

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 102/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2013 r. Sąd Okręgowy w Legnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wiesława Baryła –Jankułowska Protokolant:Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 roku w Legnicy sprawy z powództwa J. W. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od strony pozwanej Towarzystwa (...) (...) S.A. w W. na rzecz powódki J. W. kwotę 50.000 złotych ( pięćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 24 listopada 2012r.; II. dalej idące powództwo oddala; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 2650 złotych, tytułem zwrotu części kosztów postępowania ; IV. koszty zastępstwa procesowego wzajemnie znosi; V. nakazuje stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa ( kasa Sądu Okręgowego w Legnicy) kwotę 100 złotych, tytułem brakującej części zaliczki na poczet opinii biegłej. Sygn. akt I C 102/13 UZASADNIENIE Powódka J. W. żądała zasądzenia od strony pozwanej Towarzystwa (...) SA w W. kwoty 100.000 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 24 listopada 2012r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania w kwocie 7200 złotych. W uzasadnieniu podała, że w dniu 23 stycznia 2003r. na drodze nr (...) w pobliżu miejscowości J. kierujący --- STRONA 2 --- samochodem marki F. (...) o nr rej. (...) S. B. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że nie zachował należytej ostrożności przy dojeżdżaniu do poprzedzającego pojazdu i nie dostosował prędkości jazdy do istniejących warunków drogowych w następstwie czego utracił panowanie nad prowadzonym pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu i doprowadził do zderzenia z jadącym w przeciwnym kierunku samochodem marki D. (...) o nr rej. (...) skutkiem czego kierujący samochodem D. (...) P. W. w wyniku wielonarządowych obrażeń ciała zmarł na miejscu wypadku. Sprawca zdarzenia wyrokiem Sądu Rejonowego w Głogowie II Wydział Karny z dnia 03 września 2003r. sygn. akt II K 423/03 został uznany winnym popełnienia czynu z art. 177 § 1 i 2 kk i skazany na karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Pojazd sprawcy wypadku w dacie zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w towarzystwie ubezpieczeniowym pozwanego. (...) SA w L. działające w imieniu powódki pismem z dnia15 listopada 2012r. zgłosiło stronie pozwanej roszczenie w kwocie 140.000 złotych tytułem zadośćuczynienia. Decyzją z dnia 23 listopada 2012r, strona pozwana odmówiła wypłaty zadośćuczynienia uzasadniając brakiem podstawy prawnej dla zgłoszonego roszczenia. Powódka nie zgodziła się ze stanowiskiem strony pozwanej i kierując pozew do Sądu wskazała jako podstawę odpowiedzialności strony pozwanej art. 448 kc w związku z art. 24 k.c W uzasadnieniu co do zasady swojego żądania powódka powołała się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010r. III CZP 76/10, w której Sąd Najwyższy podkreślił, że w prawidłowo funkcjonującej rodzinie szczególna więź między jej członkami zasługuje na status dobra osobistego podlegającego ochronie prawnej przewidzianej w art. 24 § 1 k.c. Spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc / wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010r. IV CK 307/2009/. Dodanie art. 446 § 4 k.c jak stwierdził Sąd Najwyższy nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu, lecz dokonanie zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Wprowadzenie art. 446 § 4 do kodeksu cywilnego nie powinno być rozumiane w ten sposób, że w dotychczasowym stanie prawnym art. 448 k.c nie mógł stanowić podstawy przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c. roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Przepis ten ułatwia dochodzenie zadośćuczynienia, gdyż możliwe jest jego uzyskanie bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek innych poza w nim wymienionych przesłanek. W uzasadnieniu pozwu powódka powołała także inne orzeczenia Sądu Najwyższego wskazując, że pogląd w judykaturze został już ugruntowany / wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010r. sygn. akt IV CK 307/09, uchwała z dnia 13 lipca 2011 sygn. akt III CZP 32/2011/ i że sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 § 1 k.c także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 03 sierpnia 2008r. wskutek uszkodzenia ciała, bądź wywołania rozstroju zdrowia. Powódka podała w uzasadnieniu pozwu, że więź łącząca ją z mężem była niezwykle silna. Śmierć męża była dla powódki wielką tragedią. Do dzisiaj nie pogodziła się z jego śmiercią. Śmierć męża źle wpłynęła na jej życie, zamknęła się w sobie, unikała ludzi, nie była zdolna do normalnego funkcjonowania. Kiedy okazało się, że jest w ciąży czuła radość i żal. Mąż był dla niej podporą , pomagał jej w podejmowaniu ważnych decyzji.. Powódka do dzisiaj zastanawia się jak wyglądałoby jej życie gdyby nie śmierć męża. Opowiada o zmarłym mężu swojej córce, która nie zna ojca. Strona pozwana Towarzystwo (...) SA w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała, że śmierć P. W. nastąpiła przed wejściem w życie art. 446 § 4 k.c, w związku z czym zakładając racjonalność działania ustawodawcy należałoby uznać, że dodanie § 4 do art. 446 k.c spowodowane było brakiem podstawy prawnej do dochodzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość dochodzenia takiego zadośćuczynienia na innej podstawie, zbędnym byłoby tworzenie alternatywnej podstawy prawnej. Niezależnie od powyższego podniosła, że przepisy na które powołuje się powódka w uzasadnieniu pozwu nie mogą pozostawać w oderwaniu od ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych wyznaczającej zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu. Zakreślony przepisami tejże ustawy katalog następstw szkody określony treścią art. 34 ust. 1 ustawy ma charakter zupełny i zamknięty. Zakres dóbr osobistych objętych dyspozycją art. 448 k.c nie mieści się w dyspozycji art. 34 ust. 1 cytowanej ustawy. Strona pozwana --- STRONA 3 --- twierdziła, że poszkodowanym z deliktu jest osoba przeciwko której było skierowane działanie lub zaniechanie sprawcy, natomiast podstawę roszczeń osób pośrednio poszkodowanych w wyniku śmierci poszkodowanego stanowi wyłącznie art. 446 k.c, który ma charakter wyczerpujący. Strona pozwana zarzuciła także, że żądana przez powódkę kwota zadośćuczynienia jest wygórowana, kwestionowała także początkową datę naliczania odsetek, uważając, że powinny być one zasądzone dopiero od dnia wyroku, bowiem skoro wysokość zadośćuczynienia będzie wynikiem przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego i zostanie ustalona na dzień wyrokowania ,to dopiero od tej daty można mówić o opóźnieniu się dłużnika w zapłacie odszkodowania ustalonego według tych cen. Sąd ustalił co następuje: W dniu 23 stycznia 2003r. mąż powódki P. W. jechał do pracy prywatnym samochodem marki D. (...). Na drodze (...) w pobliżu miejscowości J. kierujący samochodem marki F. (...) S. B. nie zachował należytej ostrożności przy dojeżdżaniu do poprzedzającego go pojazdu i nie dostosował prędkości jazdy do istniejących warunków, w następstwie czego stracił panowanie nad pojazdem, zjechał na przeciwny pas ruchu i doprowadził do zderzenia z jadącym w przeciwnym kierunku samochodem marki D. (...) o nr rej. (...), wskutek czego kierujący pojazdem D. (...) P. W. w następstwie wielonarządowych obrażeń ciała zmarł na miejscu wypadku. Powódka była w związku małżeńskim z P. W. od września 1997r., nie posiadali dzieci. Po pogrzebie męża powódka po wykonaniu testów dowiedziała się, że jest w ciąży, o czym wcześniej nie wiedziała. W trakcie trwania związku małżeńskiego powódka nie miała stałej pracy zarobkowej, wykonywała krótkotrwałe prace dorywcze na umowę zlecenie w kampanii cukrowniczej, przy wykopaliskach archeologicznych. Mąż powódki pracował w Biurze Handlowym (...) w P. jako ślusarz mechanik. Wynagrodzenie jakie otrzymywał wystarczało małżonkom na przeżycie przez cały miesiąc. Gdy chcieli kupić coś do domu, lub odłożyć pieniądze powódka musiała podejmować prace dorywcze. Kiedy okazało się, że jest w ciąży nie mogła w pełni się z tego cieszyć. Po krótkim czasie stwierdziła, że musi się zmobilizować i żyć dla dziecka. Żyjąc cieszyła się dzieckiem i ogarniał ją smutek, że dziecko nigdy nie pozna swojego ojca i że powódka nie ma z kim dzielić swojej radości. W dniu 01 kwietnia 2003r. podjęła pracę w zakładzie , gdzie pracował jej mąż i pracuje tam do chwili obecnej. Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego wróciła do pracy na dotychczasowe stanowisko. W opiece nad córką pomagali jej rodzice oraz niania. Córka powódki chce ,aby powódka opowiadała jej o jej ojcu i wówczas powódce jest ciężko. Mąż powódki był bardzo dobrym człowiekiem, był spokojny, ustępliwy, można było na nim polegać. Powódka z mężem należała do Bractwa Rycerskiego, razem jeździli na zjazdy, jeździli nad morze i w góry. Po śmierci męża powódka zaniechała tych wyjazdów. Powódka chciałaby pieniądze uzyskane z przyznanego jej zadośćuczynienia przeznaczyć na zabezpieczenie bytu córki. Córka powódki otrzymuje rentę z Towarzystwa (...) SA w W. w kwocie 700 złotych miesięcznie i rentę z ZUS – u w kwocie 1092 złotych miesięcznie. Aktualnie powódka wraz z córką mieszka u swojej mamy, sprzedała mieszkanie dwupokojowe, kupiła trzypokojowe, bo chce mieć własną sypialnię. Jej krzywda jak zeznała nie ma ceny. Powódka otrzymuje wynagrodzenie za pracę w kwocie 2166 złotych miesięcznie . Dowód : zeznania powódki Sprawca wypadku S. B. wyrokiem Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 03 września 2003r. sygn. akt II K 423/03 został uznany za winnego tego , że w dniu 2 3 stycznia 2003r. na drodze (...) w pobliżu miejscowości J. kierując samochodem marki F. (...) o nr rej. (...) nie zachował należytej ostrożności przy dojeżdżaniu do poprzedzającego pojazdu i nie dostosował prędkości jazdy do istniejących warunków drogowych w następstwie czego utracił panowanie nad prowadzonym pojazdem zjechał na przeciwny pas ruchu i doprowadził do zderzenia z jadącym w przeciwnym kierunku samochodem marki D. (...) o nr rej. (...), skutkiem czego kierujący samochodem D. (...) P. W. w następstwie wielonarządowych obrażeń ciała zmarł na miejscu zdarzenia. Za czyn ten na podstawie art. 177 § 2 kk Sąd wymierzył mu karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby lat trzech oraz orzekł karę zakazu prowadzenia samochodów osobowych, ciężarowych i motorów na okres lat dwóch. Dowód : wyrok Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 03 września 2003r. sygn. akt II K 423/03 w aktach szkodowych nr (...) --- STRONA 4 --- Kierujący pojazdem marki F. (...) nr rej. (...) S. B. ubezpieczony był w dniu zdarzenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej kierowców u pozwanego / niesporne/ Strona pozwana przyznała powódce w dniu 28 stycznia 2004r kwotę 25.000 zł tytułem stosownego odszkodowania i córce powódki kwotę 35.000 złotych z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej. Dowód : decyzja z dnia 28 stycznia 2004r. w aktach szkodowych nr (...) W dniu 15 listopada 2012r. powódka za pośrednictwem (...) SA w L. wystąpiła do Towarzystwa (...) SA w W. o przyznanie jej kwoty 140.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią P. W. na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 k.c. Strona pozwana pismem z dnia 23 listopada 2012r. odmówiła powódce przyznania zadośćuczynienia w związku z brakiem podstawy prawnej Dowód : pismo z dnia 23 listopada 2012r. w aktach szkodowych nr (...) Śmierć męża wywołała u powódki zaburzenia emocjonalne. Znacznemu zakłóceniu uległa równowaga wewnętrzna powódki. Pojawiły się u niej skłonności depresyjne, melancholijne, pogorszył się jej nastrój, stała się apatyczna. Powódka w dalszym ciągu przejawia silną potrzebę wsparcia, pozostawania w bliskich relacjach interpersonalnych, ujawnia wysokie napięcie wewnętrzne , nadal głęboko odczuwa stratę męża co przyczynia się do znacznego dyskomfortu psychicznego. Zaburzenia natury psychologicznej wymagają u powódki terapii psychologicznej w zakresie przeżywania żałoby. Powódka nie wymaga leczenia psychiatrycznego Dowód : opinia biegłej B. P. k. 42-47 Sąd zważył co następuje : Powództwo zdaniem sądu uzasadnione jest co zasady. Bezspornym w sprawie jest, że sprawcę wypadku S. B. w dacie zdarzenia łączyła ważna umowa ubezpieczenia z Towarzystwem (...) SA w W.. Zgodnie z art. 822 § 1 k.c przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Powódka na skutek działania sprawcy wypadku doznała szkody polegającej na utracie męża. Szkoda powódki jest szkodą niemajątkową, krzywdą, która podlega naprawieniu przez zasądzenie na jej rzecz odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Ponieważ szkoda powstała na skutek działania kierującego pojazdem, za szkodę tę na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia odpowiada zakład ubezpieczeń , którego odpowiedzialność w takim wypadku ma charakter akcesoryjny i jest powiązana z odpowiedzialnością sprawcy wypadku komunikacyjnego. Zdaniem sądu nie można podzielić zarzutów strony pozwanej co do braku podstawy materialnoprawnej do uwzględnienia żądania. Judykatura i doktryna zgodnie prezentują stanowisko, iż najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 03 sierpnia 2008r. / uchwała SN III CZP 76/10 z dnia 22 października 2010r./. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że katalog dóbr osobistych określony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty i trudno byłoby znaleźć argumenty sprzeciwiające się zaliczeniu do tego katalogu także więzi rodzinnych. Więzi rodzinne stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny i podlegają ochronie prawnej / art. 18 i 71 Konstytucji RP, art. 23 k.c /. Sąd Najwyższy argumentował, że skoro dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamięci osoby zmarłej – to może nim być także więź między osobami żyjącymi. Zdaniem Sądu Najwyższego dodanie art. 446 § 4 k.c nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu, lecz jest również dokonaniem zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c. argumentował Sąd Najwyższy roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Stanowisko swoje wyrażone w powyższej uchwale --- STRONA 5 --- Sąd Najwyższy podtrzymał również w wyroku z dnia 25 maja 2011r. sygn. akt I CSK 621/10. Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko strony pozwanej, iż skoro ustawodawca zdecydował o potrzebie wprowadzenia do kodeksu cywilnego nowej regulacji prawnej tj. art. 446 § 4 k.c. to należy uznać – przyjmując racjonalne działanie ustawodawcy, że zaszła potrzeba uzupełnienia luki prawnej w związku z czym nie było podstaw prawnych do zasądzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej w stanie prawnym sprzed 03 sierpnia 2008r. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia zarówno w obowiązujących przepisach prawa, jak i w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dodanie art. 446 § 4 k.c doprowadziło jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania i nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu. Pogląd ten w judykaturze został utrwalony. Nie ulega wątpliwości , że po wprowadzeniu art. 446 § 4 k.c podstawę dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przed dniem 03 sierpnia 2008r. w następstwie naruszenia deliktem dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej stronę zainteresowaną ze zmarłym stanowi art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c. Prawu polskiemu nie jest znany wyczerpujący katalog dóbr osobistych, a w świetle dorobku literatury i judykatury nie budzi wątpliwości pogląd, że podlegają ochronie dobra nie wymienione w art. 23 k.c. takie jak np. prawo do życia w rodzinie i więź emocjonalna istniejąca między członkami rodziny. Więź między małżonkami w prawidłowo funkcjonującej rodzinie zasługuje na status dobra osobistego podlegającego ochronie przewidzianej w art. 24 k.c., a spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Mając na uwadze , że w wyniku wypadku komunikacyjnego doszło do śmierci męża powódki- w związku z tym , iż za działania sprawcy wypadku na podstawie zawartej z nim umowy ubezpieczenia odpowiada strona pozwana uzasadnionym było zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez nią krzywdę na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c. W doktrynie i orzecznictwie sądowym zostały wypracowane kryteria ustalania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych / art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 448 k.c./. Przy ocenie jaka suma jest w rozumieniu art. 448 k.c. odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem / krzywda /. Dla oceny tej nie jest bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobro osobiste. Sąd ma obowiązek przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wziąć pod uwagę kompensacyjny charakter zadośćuczynienia. Oznacza to, że wysokość zadośćuczynienia nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być odpowiednia w tym znaczeniu, że powinna być przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa / wyrok SN z 28.09.2001 sygn. III CKN 427/00 /. Sąd Najwyższy podkreśla także, że zadośćuczynienie powinno cechować się umiarkowaną wysokością stanowiąc, że zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne pozostawać musi w związku z poziomem życia / wyrok SN z 10.03.2005r sygn. IV CSK 80/05/. Rola zadośćuczynienia polega na złagodzeniu skutków negatywnych doznań wynikających z doznanej krzywdy, dlatego jak wskazał Sąd Najwyższy oceniając zarówno możliwość zasądzenia jak i wysokość odpowiedniej sumy pieniężnej sąd musi wziąć pod uwagę kompensacyjny a nie represyjny charakter zadośćuczynienia / wyrok SN z 16.04.2002 sygn. V CKN 1010/00, wyrok SN z 11.10.2002r. sygn. I CKN 1032/00, wyrok SN z 27.09.2005 sygn. I CK 256/05. Nadto w wyroku z dnia 09. 02.2000 r. sygn. III CKN 582/98 Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia o której stanowi art. 445 § 1 k.c ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia. Dobro osobiste w postaci prawa do życia w rodzinie zasługuje na wzmożoną ochronę w porównaniu z innymi dobrami. Naruszenie tego dobra stanowi bowiem dalece większą dolegliwość psychiczną dla członka rodziny zmarłego, niż w przypadku innych dóbr ,a jej skutki rozciągają się na całe życie osób bliskich. Niewątpliwie śmierć męża była traumatycznym przeżyciem dla powódki i stanowiła dla niej dotkliwą krzywdę. Mimo, że powódka do chwili obecnej ujawnia wysokie napięcie wewnętrzne uwarunkowane skłonnościami neurotycznymi i przejawia, co wynika z opinii biegłej B. P. silną potrzebę wsparcia, pozostawania w kompensacyjnie bliskich relacjach interpersonalnych to stwierdzić należy, że powódka jest silna psychicznie. W niespełna trzy miesiące po śmierci męża podjęła stałą pracę zawodową, po --- STRONA 6 --- urodzeniu córki wróciła do pracy , zadbała o polepszenie sytuacji mieszkaniowej swojej i dziecka. Z mężem mieszkała w kawalerce, w między czasie nabyła mieszkanie dwupokojowe, a w chwili obecnej kupiła po sprzedaży mieszkania dwupokojowego mieszkanie trzypokojowe. Dyskomfort psychiczny jaki odczuwa po stracie męża nie miał wpływu na pozycję społeczną i zawodową powódki. W ocenie sądu żądanie przez powódkę zadośćuczynienia w kwocie 100.000 złotych jest wygórowane i nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia w kwocie 50.000 złotych miał na uwadze nie tylko to, że finansowa rekompensata powinna służyć wyrównaniu krzywdy, jaką jest niewątpliwie gwałtowne zerwanie więzi pomiędzy powódką, a jej zmarłym mężem, ale także i to, że przestępstwo jakiego dopuścił się sprawca wypadku komunikacyjnego, w którym w dniu 23 stycznia 2003r zginął mąż powódki jest nieumyślne, zaś naruszenie przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym było umyślne, gdyż nie zachował on należytej ostrożności przy dojeżdżaniu do poprzedzającego go pojazdu i nie dostosował prędkości jazdy do istniejących warunków drogowych wyniku czego utracił panowanie nad prowadzonym pojazdem i zjechał na przeciwny pas ruchu doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym pojazdem kierowanym przez męża powódki. Sąd nie podziela stanowiska strony pozwanej , co do terminu początkowego płatności odsetek. W judykaturze nie jest wyrażany jednolity pogląd co do tego, od kiedy należne są odsetki od odszkodowania pieniężnego. Nurt orzecznictwa, że odsetki należą się od daty wyrokowania dotyczy tych sytuacji kiedy sąd ustala jego wysokość według cen z daty wyrokowania, co uzasadnia ich zasądzenie dopiero od tej daty. Jednakże, gdy szkoda niemajątkowa kompensowana zadośćuczynieniem istniała już w dacie wezwania do spełnienia świadczenia i w toku postępowania okaże się że istotnie należne ono było w określonej kwocie od tego dnia - odsetki powinny być zasądzone od upływu terminu do spełnienia świadczenia. Zarówno odszkodowanie jak i zadośćuczynienie za krzywdę stają się wymagalne po wezwaniu ubezpieczyciela przez poszkodowanego / pokrzywdzonego/ do spełnienia świadczenia odszkodowawczego / art. 455 § 1 k.c/ Od tej zatem chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie / wyrok SN z dnia 18 lutego 2010r. II CSK 434/09. Dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia / wyrok SN z dnia 17 maja 2000r. I CKN 302/00, LEX nr 52411/. Niewątpliwie zakres szkody niemajątkowej w dacie wezwania był znany, a żądanie co do wysokości uzasadnione. Jeżeli zasądzona kwota należała się powódce w dacie wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia i odpowiadała już wtedy rozmiarowi szkody niemajątkowej ustalonej według mierników wówczas istniejących usprawiedliwione jest zasądzenie odsetek od chwili jego wymagalności. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011r. / I CSK 243/10 jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie z art. 455 in fine k.c uprawniony nie ma niewątpliwie możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia jakie mu się należy już w tym terminie. Wyrok zasądzający zadośćuczynienie ma charakter deklaratywny. Jeżeli więc powód żąda od pozwanego zapłaty określonej kwoty tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od określonego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania odsetki te powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu o ile tylko w toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia. Powódka za pośrednictwem (...) SA w L. wystąpiła do Towarzystwa (...) SA w W. z żądaniem wypłacenia zadośćuczynienia w kwocie 140.000 złotych na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c w dniu 15 listopada 2012r. Strona pozwana w piśmie z 23 listopada 2012r. zakwestionowała zasadę swojej odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. i wskazała powódce drogę sądową. Mając powyższe na uwadze o odsetkach Sąd orzekł na zasadzie art. 481 § 1 k. przyjmując, że opóźnienie strony pozwanej w wypłacie powódce zadośćuczynienia trwa od 24 listopada 2012r. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na zasadzie art. 100 kpc w związku § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych….. Dz. U Nr 163, poz. 1349 z późniejszymi zmianami/, 113 ust. 1 uoks przy uwzględnieniu, że powódka wygrała spór w 50%. Sprawa nie była skomplikowana pod względem prawnym, czy nietypowa, nie wymagała dużego nakładu pracy przez pełnomocników stron, a napisanie pozwu, czy odpowiedzi na pozew jest normalną czynnością wykonywaną przez pełnomocnika. --- STRONA 7 --- Zdaniem sądu w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do przyznania pełnomocnikowi powódki podwójnej stawki minimalnego wynagrodzenia. Powódka uiściła opłatę sądową w kwocie 5000 złotych oraz zaliczkę na poczet opinii biegłego w kwocie 200 złotych. Koszt opinii biegłej wyniósł 300 złotych , z czego każda ze stron powinna zapłacić po 150 złotych oraz po 2500 złotych opłaty sądowej. Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 2550 złotych i brakującą zaliczką na poczet opinii w kwocie 100 złotych obciążył stronę pozwaną. Koszty zastępstwa procesowego między stronami wzajemnie zniósł, ponieważ obydwie strony były reprezentowane przez profesjonalnych pełnomocników.