Wyrok I C 1 747/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 paździemika 2013 r. Sąd Okręgowy W Gd

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1 747/ 12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 paździemika 2013 r. Sąd Okręgowy W Gdańsku I Wydział Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maria Kliszcz Protokolant : staż. Karolina Wasielewska po rozpoznaniu W dniu 14 października 2013 r. W Gdańsku Ha 1'0ZP1'fiWi@ Sprawy Z pßwódltwß przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego W Gdyni o ochronę dóbr osobistych P W :1 .oddala powództwo,fęígi;;ggs _ Ina: rzecz pozwanego Prokuratorii Generalnej Skarbu 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych ) tytułem kosztów 1 sygn.a1a1C1747/12 UZASADNIENIE _p_¿PoWód łiwniósł przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego W Gdyni pozew, W którym domagał się nakazaniapozwanemu usunięcia skutkówisnarusizenia dóbr osobistych powoda W postaci prawa do rzetelnego postępowania rsądowego di prawa do sądu na skutek naruszenia przepisów prawa w postępowaniu wszczętym sniaisrsipiooidostawie wniosku angielskiego sądu High Court of Justice Queen's Bench Division w Londynie nr RS-2012-302 z dnia 11.03.2012r. o udzielenie pomocy prawnej, realizowanego W Polsce W postępowaniu o sygn. akt VI GCps 40/12 Sądu Rejonowego W Gd przez: 1- stwierdzenie, ze Sąd ten nie doręczył dokumentów sądu W Londynie* Ízgodnie z wnioskiem nr RS-2012-302 z dnia 11.03.2012r., czym pozbawił powoda prawa do obrony swoich interesów w postępowaniu toczącym się przed sądem High Court of Justice Queen's Bench Division W Londynie; - złożenie oświadczenia na własny koszt W dziemiiku "Rzec s l a pisanego przez Prezesa Sądu Rejonowego W Gdyni , przepraszającego o treści: _ " ...Prezes Sądu Rejonowego W Gdyni, niniejśszymsprzeprasza Pana uniemożliwienie realizacjiprawa do sądu wpostępowaniu przed sądem W Londynie, poprzez naruszenie procedury W zakresie doręczenia pism procesowych, poprzez niedoręczenie pisma procesowego oraz poświadczenie nieprawdy co do okoliczności., maj ącej znaczenie prawne - W dokumencie urzędoWy1*n~-oesugerująceflsądowi W Londynie, pisma procesowe zostały --- STRONA 2 --- skutecznie doręczone. Oświadczam, że niedoręczenie dokumentów przez on Gdyni i nieprawidłowe procedowanie W tej sprawie naruszyło prawo Pana do rzetelnego rozpoznania sprawy przed niezawisłym sądem W sprawie toczącej się przed sądem zagranicznym. Niniejsze oświadczenie jest publikowane» W rezultacie przegranego procesu sądowego. Prezes Sądu Rejonowego W Gdyni..." W terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku sądu I instancji, a W razie jego zaskarżenia - w terminie 14 dni od daty wydania wyroku przez sąd II instancji. Nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu wg zestawienia, które miało być przedłożone przez stronę. Uzasadniaj ąc roszczenie zwrócił uwagę na szereg nieprawidłowości, które miały miejsce W postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym W Gdyni pod sygn. VI GCps 40/12 na podstawie wniosku angielskiego sądu High Court of Justice Queen's Bench Division W Londynie o udzielenie pomocy prawnej, polegających m. in. na uchybieniach dotyczących wydawanych W przedmiotowej sprawie zarządzeń, które zdaniem strony ii skutkowały 3 nieważnością całego postępowania, Wadliwości i brakach samego wniosku sądu High Court of Justice Queen's Bench Division w Londynie czy imiych nieprawidłowościach W zakresie procedowania nad tym wnioskiem, W tym co do doręczenia powodowi załączonych do wniosku dokumentów. (k. 2-5) Pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego W Gdyni wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, W tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, przez którą był zastępowany. W odpowiedzi na fpozew podniósł , iż powód nie wykazał naruszenia dobra osobistego, gdyż prawo do rzetelnego procesu nie jest takim dobrem. Wskazano też na brak bezprawności działań pozwanego W toku postępowania VI GCps 40/ 12 oraz Wadliwości , o których mowa W treści pozwu. Opisał okoliczności związane z doręczeniem powodowi pism W ramach tego postępowania, zwracając uwagą na skutek, jaki wywarło dwukrotne awizowanie przesyłki są pod adresem wskazanym przez sąd londyński. Wreszcie poddał W wątpliwość wskazaną Wi treści .pozwu metodę naprawienia "naruszenia dóbr osobistych" powoda, podkreślając, iż iformiaispublikaicji przeprosin w dzienniku "Rzeczpospolita" jest nieadekwatna, skoro hiipotetyczne naruszenie nie nastąpiło W sposób publiczny. Pozwany wreszcie stwierdził, iż W postęipowariiu przed sądem londyńskim powód może wykazywać, że sąd ten popełnił pomyłkę i wystosował pismo na błędny adres. (k. 21-24) Sąd ustalił i zważył, co następuje: Przed Sądem Rejonowym W Gdynipod sygn. VI GCps 40/12 toczyła się sprawa z wniosku High Court of Justice Queen's Bench Division W Londynie o udzielenie pomocy prawnej. Wniosek dotyczył doręczenia powodowi korespondencji pochodzącej z sądu londyńskiego. Stosowne dokumenty przesłano na adres wskazany przez wnioskodawcę (sąd londyński) -przesyłkę dwukrotnie awizowano, po czym wobec niepodj ęcia w terminie zwrócono do Sądu Rejonowego W Gdyni, ten zaś przesłał do sądu londyńskiego poświadczenie doręczenia dokumentu na odpowiednim formularzu. Na tym postępowanie zakończono. 1 V Podstawą powyższych ustaleń były akta Sądu Rejonowego W Gdyni sygn. akt VI ,GCps 40/ 12 - W zakresie wskazanym W pozwie. O 1 4- ` _ Treść uzasadnienia roszczeń wysuwanych przez powoda wskazuj e, iż Mariusz Rybak W niniejszym procesie domagał się ochrony naruszonych jego zdaniem dóbr osobistych, a --- STRONA 3 --- podstawę jego żądań stanowiły przepisy art. 23 i 24 kc, wobec czego rozważania swe Sąd oparł na tej właśnie regulacji. 3 W Art. 23 kc ustanawia generalną zasadę, że dobra osobiste człowieka, które ów przepis wymienia jedynie przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego, niezależnie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Kolejny z przepisów przesądza zaś, iż stosownej ochrony może domagać się osoba, której owe dobra zostały zagrożone lub naruszone, jednakżetylko wówczas, gdy owo naruszenie dobra osobistego lub zagrożenie naruszenia dóbr jest wynikiem cudzego działania bezprawnego. Jednocześnie ustawodawca W sposób szczególny ukształtował ciężar dowodowy W procesie o ochronę dóbr osobistych, wprowadzając zasadę domniemania bezprawności naruszeń tych dóbr. W związku z tym wskazać należy, iż powód musi W procesie o ochronę naruszonych dóbr osobistych wykazać jedynie, iż doszło do naruszenia bądź zagrożenia jego dóbr cudzym działaniem, natomiast to pozwany ma obowiązek wykazać istnienie okoliczności usprawiedliwiaj ących to działanie, a więc wyłączaj ących bezprawność. Przyjmuje się, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobra osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności je usprawiedliwiających. Za okoliczności takie uznaje się na ogół: działanie W ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego (z zastrzeżeniem jednakże uchylenia jej skuteczności W niektórych przypadkach) oraz działanie W obronie uzasadnionego interesu (tak za orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 19.10.1989r. II CR 419/89 OSP ll-12/90 poz.i377). 1 1 Rozważaj ąc sprawę niniejszą Sąd musiał więc W pierwszej kolejności ustalić, czy rzeczywiście doszło do naruszenia przez pozwanego jego działaniami dóbr osobistych powoda, a następnie W przypadku :pozytywnej odpowiedzi na powyższe, zbadać, czy w sprawie zachodzą pozostałe przesłanki wskazane w art. 24 kc. Powód swe roszczenie wiąże z postępowaniem, które toczyło się przed Sądem Rejonowym W Gdyni i decyzj ami W nim wydanymi, podnosząc szereg argumentów dotyczących nieprawidłowości owego postępowania. Zaznaczaj ąc na marginesie, iż Sąd nie podziela oceny dokonanej W tym zakresie przez powoda, podkreślić należy, iż istotą niniejszej sprawy nie było wykazanie ewentualnych uchybień procesowych, lecz tego, że owymi uchybieniami naruszono dobra osobiste powoda. Tego zdaniem Sądu nie uczyniono. ,Powód co prawda wskazywał na naruszenie prawa do sądu i rzetelnego postępowania sądowego, zdaniem Sądu jednak nie są to dobra osobiste W rozumieniu art. 23 i 24 kc. Sąd W składzie orzekaj ącym podziela W tym zakresie pogląd prezentowany przez judykaturę, wyrażony m. in. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6.05.2010r. (II CSK 640/09 ). Badając powyższe zagadnienie W kontekście cech, jakie muszą zostać spełnione dla zaliczenia określonej wartości do kategorii dóbr osobistych, Sąd ten stwierdził, iż "Dobra osobiste, ujmowane są W kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z człowiekiem, decydujące o jego bycie, pozycji W społeczeństwie, będące wyrazem odrębności fizycznej ii psychicznej *oraz możliwości twórczych, powszechnie uznane W społeczeństwie i akceptowane przez system prawny. Nierozerwalne związanietych wartości, jako zespołu cech właściwych człowiekowi, stanowiących o jego walorach, z jednostką ludzką wskazuje na ich bezwzględny charakter, towarzyszący mu przez całe życie, niezależnie od sytuacji W jakiej znaj duje się W danej chwili. Katalog dóbr osobistych, wymienionych W art. 23 k.c., pozostających pod ochroną prawa cywilnego jest otwarty i wraz ze zmianami stosunków społecznych mogą poj awiać się i znikać pewne dobra, co jednak nie oznacza, że należy do niego zaliczyć prawo do sądu.". Uzasadniaj ąc powyższe wskazano również, iż prawo do sądu jest gwarantowane przepisami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucji, nie może być jednak zaliczone do kategorii wartości stanowiących dobro osobiste jednostki, ponieważ jest uprawnieniem --- STRONA 4 --- przyznanym jej tymi regulacjami W związku z funkcjonowaniem W określonej sferze życia społecznego. Sąd W składzie orzekaj ącym W sprawie niniejszej powyższe stanowisko podziela W całej rozciągłości. p Sąd zważył również, iż powód W toku postępowania wyraził pogląd, że nawet jeśli przyjąć, iż prawo do sądu nie stanowi dobra osobistego w rozumieniu art. 23 kc, nie jest zasadnym przyjęcie, iż powodowi nie przysługuje prawo do dochodzenia ochrony przewidzianej W przepisach art. 23 i 24 kc W związku z działaniami strony pozwanej Może on bowiem żądać ochrony W wypadku naruszenia pewnych sfer życia nawet W przypadkach trudnych do jednoznacznego określenia i wyliczenia naruszonych uprawnień pokrzywdzonego. W tym kontekście Sąd wskazuje jednakże, iż W każdym przypadku koniecznym jest jednak wykazanie, że W konkretnym przypadku W ogóle doszło do naruszenia dóbr osobistych jednostki, a ciężar dowodowy W tym zakresie obciąża stronę powodową. W realiach niniejszej sprawy tego skutecznie nie uczyniono, koncentruj ąc się wyłącznie na próbie wykazania naruszenia dobra osobistego powoda wipostaci prawa do sądu. Należy zresztą zaznaczyć, iż strona powodowa, poza powołaniem się na akta VI GCps 40/12, nie zaoferowała żadnego dowodu na potwierdzenie swego stanowiska. Sumuj ąc przyjąć należało, iż powód nie wykazał skutecznie, by pozwany swymidziałaniami naruszył jakiekolwiek z jego dóbr osobistych, co W konsekwencji skutkowało oddaleniem powództwa W sprawie. Z uwagi na powyższe Sąd nie badał pozostałych przesłanek z art. 24 kc, podzielając pogląd Sądu Najwyższego wyrażony W wyroku z dnia 17.06.2004r. (V CK 609/03 Lex nr 109404), iż rozpoznaj ąc sprawę W przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien W pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopierorw przypadkuapozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. 3 Wobec powyższego Sąd oddalił powództwo, o czym orzekł na podstawie art. 23 i 24 kc a contrario - jak W pkt 1 wyroku. Rozstrzygaj ąc o kosztach postępowania :Sąd kierował się zasadą odpowiedzialności procesu, wyrażoną art. „98 § 1 i 3 kpc, W związku z czym W pkt 2 wyroku zasądził od 1 powodałtjiakio strony przegrywaj ącej proces na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Kwotę tę ustalono na podstawie § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. W sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( t. jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 490).