Postanowienie I ACz 683/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2011 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie Wydział I Cywilny w sk

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I ACz 683/11 POSTANOWIENIE Dnia 9 sierpnia 2011 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: (...) S.A. Ewa Popek(spr.) Sędziowie: S.A. (...), J. T. po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 roku w Lublinie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa P. W. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu Śledczego w R. zastępowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zadośćuczynienie na skutek zażalenia powoda od rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu zawartego w punkcie II postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 19 maja 2011 roku, sygnatura akt I C 1521/10 p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie w punkcie II w ten sposób, że nie obciążać powoda kosztami zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Radomiu umorzył postępowanie w sprawie (punkt I) oraz zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (punk II). Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II postanowienia Sąd I instancji oparł na treści art. 203 §3 k.p.c. podnosząc, że z uwagi na to, że powód cofnął pozew, co jest równoznaczne z przegraniem przez niego procesu, pozwanemu na jego wniosek należy się zwrot poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Wysokość zasądzonej kwoty uzasadnia §6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) (Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W ocenie Sądu Okręgowego w sprawie niniejszej nie zachodzę szczególnie uzasadnione wypadki, o których mowa w przepisie art. 102 k.p.c., uzasadniające nie obciążenie powoda kosztami procesu strony przeciwnej. Powód winien bowiem wszechstronnie rozważyć zasadność swojego roszczenia zwłaszcza, że dotyczyło ono znacznej kwoty i może go narazić na odpowiedzialność w zakresie kosztów poniesionych przez stronę przeciwną. Ponadto sam fakt, że strona została zwolniona od kosztów sądowych nie uzasadnia automatycznie zastosowania art. 102 k.p.c. Powyższe postanowienie w punkcie II zaskarżył powód. Skarżący podał, że jego bardzo trudna sytuacja materialna uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążanie go kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o jego oddalenie. --- STRONA 2 --- Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 203 § 2 zd. 2 k.p.c. na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego. Powyższa regulacja w sposób niewątpliwy wskazuje, że w razie cofnięcia pozwu to pozwany jest traktowany jako strona wygrywająca proces i dlatego to jemu należy się zwrot kosztów procesu o ile złoży taki wniosek. W niniejszej sprawie pełnomocnik strony pozwanej złożył wniosek o zasądzenie od powoda kosztów procesu (k. 144). Zasadą jest, że strona cofająca pozew traktowana jest jako strona przegrywająca sprawę w rozumieniu art. 98 §1 k.p.c. (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2000r. w sprawie I PKN 97/00, OSNP 2002/1/14). Należy jednak zauważyć, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego przewidują odstępstwa od zasady odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c. Przepis art. 102 k.p.c. stanowi bowiem, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustawodawca nie konkretyzuje pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych”, ich kwalifikacja należy do sądu. Sąd Apelacyjny podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które uzasadniałyby odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1974 roku, II CZ 223/73, opubl. Lex nr 7379). Przepis art. 102 k.p.c. nie wymaga, żeby strona wygrywająca sprawę, na rzecz której nie został zasądzony zwrot kosztów procesu, postępowała niewłaściwie lub żeby można było jej przypisać jakąkolwiek inną postać winy. O tym jednak, czy w konkretnej sprawie zachodzi „szczególnie uzasadniony przypadek” w rozumieniu komentowanego przepisu może m. in. decydować sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą (postanowienie Sądu Najwyższego z 20 grudnia 1973 roku, II CZ 210/73, opubl. Lex Polonica). Należy zgodzić się z argumentami zażalenia, iż zastosowanie zasady słuszności przy rozstrzyganiu o odpowiedzialności za koszty procesu w niniejszej sprawie uzasadnia sytuacja majątkowa i rodzinna powoda. Jak wynika z akt rozpatrywanej sprawy P. W. przebywa obecnie w zakładzie karnym, nie posiada żadnych źródeł utrzymania, oszczędności, czy też majątku. Jedynym członkiem rodziny, z którym powód utrzymuje kontakt jest jego matka, która jest osobą samotną, nie pracuje i korzysta ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej. Okoliczności te niewątpliwie świadczą o bardzo trudnej sytuacji materialnej powoda i oznaczają, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów procesu strony przeciwnej. Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny kierując się zasadą słuszności wyrażoną w art. 102 k.p.c. uznał, iż zasadne jest nieobciążanie powoda kosztami procesu poniesionymi przez stronę pozwaną. W związku z tym zaskarżone postanowienie podlegało zmianie. Z tych względów, na podstawie przytoczonych wyżej przepisów oraz art. art. 386 §1 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.