Postanowienie I ACr 822/96 W Y R O K U IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 1996 r . Sąd Apelacyj

--- STRONA 1 --- Wydz. Cywilny NR FAKSU ¡48 368 0249 30 MAJ. 2014 13:01 Sygn. akt I ACr 822/96 W Y R O K U IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 1996 r . Sąd Apelacyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący: SSA - Zbigniew Cendrowski Sędziowie: SA - Anna Owczarek SM - Anna Orłowska (spr.) Protokólant: - Anna Wyczółkowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 1996 r . w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa W Ch przeciwko SA w R o odszkodowanie na skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Radomiu z dnia 26 kwietnia 1996 r . sygn- akt I C 25/95 I. zmienia zaskarżony wyrok w punktach I, IV i V w ten sposób, że: 1/ zasądza od SA w R na rzecz Wi C b kwotę 20.000 zł (dwadziegcia t y s i ę c y ) oraz kwotę 260 zł (dwieście sześćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów procesu; 2/ w pozostałej części powództwo oddala; --- STRONA 2 --- OD :ŚQ R-m I Uydz. Cyuui lny NR FRKSU :48 368 0249 30 MAJ. 2014 13:02 STR. 3 MO 3/ nakazuje pobrać od SA w R kwotę 1500 zł (jedn^vtysiąc pięćset) tytułem wpisu sądowego; II. nie obciąża powoda kosztami postępowania rewizyj- n e g o . U Z A S A D N I E N I E Powód W; Ch wniósi o zasądzenie od Ht D kwoty 50.000.000 zł (przed denomi- nacją) tytułem odszkodowania za skutki wypadku drogowe- go jakiemu ulegiz winy pozwanego. W toku procesu powód rozszerzał powództwo, wezwany zos- tał także do udziału w sprawie w charakterze pozwanego SA w R< - ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej (OC) pozwanego Di , Na rozprawie w dniu 17.04.96 r . powód cofnął powództwo i zrzekł się roszczenia względem pozwanego D Ostatecznie powód wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 30.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od 17,08. 92 r . oraz o ustalenie odpowiedzialności za mogące się ujawnić w przyszłości u powoda skutki urazu w związ- ku z wypadkiem. Pozwany H D nie uznawał powództwa wnosząc o jego oddalenie. --- STRONA 3 --- OD :ŚO R-rn I Uydz. Cywilny T NR FAKSU =48 368 0249 30 MAJ. 2014 13:02 STR.4 Pozwany ostatecznie uznał powództwo co do zasady wyrażając gotowość zawarcia ugody do kwoty 20.000 z ł . Wyrokiem z dnia 26.04.96 r. Sąd Wojewódzki w Ra- domiu zasądził od SA w R na rzecz W Ch 30.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami: - co do kwoty 5.000 zł od 9 lipca 1993 r . do dnia zapłaty, - co do kwoty 15.000 zł od 6 stycznia 1995 r . do dnia zapłaty, - co do kwoty 10.000 zł od 27 marca 1996 r . . Sąd ustalił odpowiedzialność za skutki urazu mogące powstać w przyszłości u powoda w związku z wypadkiem w dniu 17.08.92 r . , oddalił powództwo w pozostałej c z ę ś c i , zasądził od pozwanego na rzecz powoda 2.000 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, nakazał pobranie od na rzecz Skarbu Pafistwa k w o t ^ 2.200 zł tytułem brakującego wpisu s ą d o w e g o . Powyższy wyrok zapadł po dokonaniu przez Sąd następujących ustalefi i rozważań: W dniu 17.08.92 r . w miejscowości S kie- rujący samochodem F pozwany D naje- chał na jadącego w przeciwnym kierunku motorowerem W: Ch . Pozwany zjechał nagle na pas jezdni, po którym poruszał się powód i uderzył samochodem w środkową część lewej strony m o t o r o w e r u . W chwili wypad- ku pozwany był w stanie nietrzeźwym, badanie alkomatem --- STRONA 4 --- Wydz. Cywilny NR FAKSU :48 368 0249 30 MAJ. 2014 1 3 : 0 1 - 4 - wykonane po upływie trzech godzin od zdarzenia wykazało u niego zawartość alkoholu 1 , 0 9 . Prowadzone w sprawie zaistniałego wypadku dochodzenie zostało umorzone wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Uznano, że wypadek miał charakter losowy, niezawiniony przez pozwanego, a przyczyną wypadku była utrata panowania nad samochodem po nagłej dekompresji powietrza z lewego przedniego koła spowodowanej wystrze- leniem dętki w tym kole. Powołani w sprawie biegli z zakresu mechaniki i ruchu drogowego - A . Ch z J. J w swoich opiniach zgodni byli, że powód w chwili w y p a d k u , jak i w chwili bezpośrednio go poprzedzającej, poruszał się motorowerem w sposób prawidłowy. Powód ma kartą ro- werową uprawniającą go do prowadzenia m o t o r o w e r u . Biegli zgodnie stwierdzili t a k ż e , iż przyczyną wypadku była nagła zmiana toru jazdy przez samochód, którym jechał pozwany i zajechanie drogi m o t o r o w e r z y ś c i e , Stan nietrzeź- wości pozwanego w zestawieniu z jego wiekiefr-,(70 lat) miał wpływ na znaczne opóźnienie reakcji u niego, a co się z tym wiąże na zaistnienie w y p a d k u . Według biegłego J gdyby pozwany był trzeźwy ¡to przy odpowied- niej bezpiecznej prędkości mógłby uniknąć wypadku wyko- nując manewr w prawo. Sąd Wojewódzki podzielając w pełni opinią biegłego J i i częściowo opinię biegłego Ch opierając się także na zeznaniach funkcjonariusza policji --- STRONA 5 --- _Wydz. Cywilny NR FflKSU :48 368 0249 30 MAJ. 2014 1 3 : 0 1 - 5 - sporządzającego szkic wypadku ustalił, iż winę za spowo- dowanie powyższego wypadku ponosi pozwany D W sposób umyślny naruszył on zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez t o , że kierował pojazdem będąc w stanie nietrzeźwości, na skutek czego nie opanował pojaz- du na łuku jezdni i zjechał na lewy pas drogi najeżdża- jąc na prawidłowo poruszającego się motorowerem p o w o d a . Na skutek wypadku powód doznał ogólnych potłuczeń z otarciami naskórka oraz wieloodłamowego złamania koś- ci udowej lewej. Powikłania w postaci infekcji r o p n e j , do jakich doszło w okresie pooperacyjnym, spowodowały, że proces leczenia nie został zakończony i nie można określić kiedy to nastąpi. Nie da się w y k l u c z y ć , że stan ropny opóźniający zrost kości będzie trwał do końca ży- cia powoda. Powód osiem razy przebywał w szpitalu, gdzie spędził w sumie około roku c z a s u , przeszedł dziesięć zabiegów ope- racyjnych. Przez 1,5 roku w ogóle nie c h o d z i ł , teraz porusza się o kulach. W wyniku urazu u powoda wystąpiła sztywność stawu kolanowego lewego, rozległe zaniki mięśni oraz skrócenie kończyny lewej o ponad 5 c m . , co niekrzystnie rzutuje na ustawienie miednicy i k r ę g o s ł u p a . W . Ch jest inwalidą II g r u p y , nie może wykony- wać prac fizycznych, które wymagają chodzenia i przeno- szenia ciężarów oraz sprawności ruchowej w sensie po- ruszania się. Biegły chirurg-ortopeda L. I obecny trwały uszczebek na zdrowiu powoda określił w 6 0 % . --- STRONA 6 --- PD :Ś0 R-m I Uydz.Cywilny NR FftKSU :48 368 0249 38 MftJ. 2014 13:04 STR.7 7 i - 6 - Powód ma wykształcenie podstawowe, przed wypad- kiem pracował jako operator w t r y s k a r k i . Jest żonaty, ma dwoje dzieci. Mając na uwadze doznane przez powoda obrażenia, które ' mimo upływu-xzterech lat od wypadku nie zostały wyleczo- ne, rozmiar cierpiefi fizycznych i psychicznych powoda oraz trwałość skutków urazu, Sąd uznał za odpowiednią kwotą 30.000 zł jako zadośćuczynienie za doznaną krzyw- dą. Odsetki zasądzone zostały od poszczególnych cząści powyższej kwoty przy uwzględnieniu dat, w których nas- tępowało rozszerzanie powództwa. Jako data wymagalności początkowej kwoty dochodzonej pozwem przyjęty został dnień 9.07.93 r., czyli miesiąc po upływie doręczenia PZU odpisu pozwu, który przysługiwałby na likwidację szkody. ze względu na to, że skutków wypadku i doznanego przez powoda urazu nie da się obecnie ściśle określić jako, że proces leczenia nie został zakończony, Sąd uznał za zasadne roszczenie powoda o ustalenie odpowiedzialności pozwanego za mogące powstać w przyszłości szkody zwią- zane z wypadkiem. W rewizji od tego wyroku {nieprawidłowo nazwanej apelacją) pozwany zaskarżył wyrok w punkcie I, o ile zasądza kwotę ponad 20,000 zł oraz o ile zasądza odset- ki ustawowe od dat określonych w w/w punkcie, a także punkt IV i V w przedmiocie kosztów, zarzucając narusze- nie art.445 § 1 kc. przez uznanie, iż kwota 30.000 zł --- STRONA 7 --- R-m I Ulydz. Cywilny NR FAKSU :48 368 0249 30 MAJ. 2014 13:06 STR.1 - 7 . jest kwotą odpowiednią tytułem zadośćuczynienia a także zasądzenie tej kwoty od dat w zależności od roszczenia żądania. W konkluzji pozwany wniósł o zmianą wyroku w części zaskarżonej ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancj i. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: REwizja pozwanego zasługuje na uwzględnienie lecz z innych powodów niż w niej w s k a z a n e . Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art,445 § 1 kc nie jest zasadny. Prawidłowo ustalony trwały uszczerbek na zdrowiu powoda wynoszący 60% dawał podstawy do przyjęcia, że zadośćuczy- nienie za doznaną krzywdę winno wynosić 30.000 z ł . Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwa- gę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doz- nanej przez powoda krzywdy, zwłaszcza długotrwałość po- bytów w szpitalu, dużą liczbę i bolesność zabiegów ope- racyjnych, trwałość skutków wypadku, niezakończenie pro- cesu leczenia mimo upływu czterech lat od wypadku, mło- dy wiek powoda, a także stopień winy sprawcy. Zadośćuczynienie ma za zadanie kompensowanie krzywdy niewymiernej polegającej na cierpieniach fizycznych i psychicznych, ustacie szans powodzenia na przyszłość zarówno zawodowych jak i w życiu o s o b i s t y m . Sąd Woje- wódzki szczegółowo uzasadnił wysokość przyznanego zadość- uczynienia mając na uwadze, iż jest ono zależne od stop- nia i czasau trwania cierpień fizycznych i psychicznych, --- STRONA 8 --- SLiSD R-m I wydz. Cywilny _ N R FAKSU :48 368 0249 r 30 MAJ. 2014 1 3 : 0 1 8 trwałości skutków wypadku oraz prognoz na p r z y s z ł o ś ć . W tych warunkach ustalona przez Sąd kwota zadośćuczynie- nia nie może budzić wątpliwości co do jej zgodności z rozmiarem cierpień powoda przy uwzględnieniu jego ośmio- krotnych pobytów w szpitalu trwających łącznie około roku, przebytych dziesięciu zabiegów operacyjnych, braku możliwości chodzenia przez 1,5 roku od wypadku oraz faktu, iż powód do tej pory chodzi o kulach. Co do zarzutu dotyczącego o d s e t e k , to należy mieć na względzie* iż dłużnik zobowiązany jest wykonać zo- bowiązanie wyniąkające z c^yznu niedozwolonego niezwłocz- nie po wezwaniu przez w i e r z y c i e l a . Dłużnik popada więc w opóźnienie dopiero wtedy, gdy nie czyni zadość temu o b o w i ą z k o w i . Wezwaniem wierzyciela uprawniającym do uzys- kania odsetek jest data doręczenia odpisu pozwu a nas- tępnie kolejne daty rozszerzania żądania pozwu (zob. orzeczenie SN z 28.07.92 r . III CZP 86/92 OSN CP 1-2/93 poz.17). Zgodnie z uchwałą SN z 9.06.95 r . III CZP 69/95 (OSN 10/95 poz.144) odpowiadający za sprawcę wypadku komunikacyjnego z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dopuszcza się z w ł o k i , jeśli nie spełnia świadczenia na rzecz poszkodowanego w ter- minie 30 dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o w y p a d k u . Zasądzając odsetki Sąd Wojewódzki prawidłowo kierował się powyższymi w s k a z a n i a m i . --- STRONA 9 --- OD :ŚO R-m I UJydz. Cywilny NR FAKSU :48 368 0249 30 MAJ. 2014 13:07 STR. 3 ¿ 4 - 9 - Wymaga podkreślenia, iż sam fakt wniesienia rewizji otwiera drogą do kontroli zaskarżonego wyroku w zakre- sie naruszenia prawa materialnego i to nawet poza gra- nicami rewizji (art.381 § 1 kpc.). Przy zasądzaniu za- dośćuczynienia od ubezpieczyciela odpowiedzialności cy- wilnej sprawcy wypadku uszło uwadze Sądu, iż powód cof- nął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia wobec pozwanego D ; . Zrzeczenie się roszczenia jest oświadczeniem w o l i , zgod- nie z którym powód rezygnuje z dochodzonego roszczenia i uprawnia pozwanego do postawienia z a r z u t u , że roszcze- nie powoda w takim zakresie, w jakim się go zrzekł wygas- ło t z n . przestało istnieć (zob. Kodeks postępowania cy- wilnego z komentarzem pod redakcją J . Jodłowskiego, w y d . 1989 r . s. 364 i n a s t . ) . Odnosząc skutki zrzeczenia się roszczenia do odpowie- dzialności ubezpieczyciela (w dacie ¿darzenia obowią- zywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 8 . 1 2 . 90 r . w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia 0C - D z . U. Nr 89 poz.527), należy podkreślić, że istota ubezpie- czenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego za szkodę powstałą w związku z ruchem tego pojazdu sprowadza się do tego, że: - z tytułu ubezpieczenia OC przysługuje o d s z k o d o w a n i e , jeżeli posiadacz lub kierowca pojazdu jest zobowią- zany - na podstawie prawa - do odszkodowania za wy- rządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę; --- STRONA 10 --- ° y 5 0 R " m 1 W y d z . C ^ i l n y NR FAKSU :48 368 0249 30 MAJ. 2014 13:09 STR. 2 - 10 ;- - odszkodowanie przysługuje tylko w granicach odpowie- dzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojaz- d e m . Stąd też granice odpowiedzialności cywilnej ubezpie- czyciela wyznaczają granice odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu. Na tą zasadą zwracał i uwagą Sąd Najwyższy m . i n . w uchwale z dnia 20 sierpnia 1 993 r . III CZP 107/93 {OSN CP 1 1994 z.2 poz.36) oraz uchwale składu 7 sądziów z dnila 13 maja 1 996 r.., III CZP i 184/95 (OSN z 1996 r . z . 7 - 8 , floz.91). I Celem ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (art.822 kc.) nie jest zwolnienie spravfcy szkody od odpowiedzial- i ności lecz zapewnienie poszkodowanemu wynagrodzenia szkód w drodze przejącia przeź zo- bowiązań odszkodowawczych ubezpieczającego. Skoro jed- nak powód zrzekł sią roszczenja wobec sprawcy szkody - i przestało ono istnieć (wygasłó). Ten materialnoprawny skutek zrzeczenia sią roszczenia nie może pozostawać bez wpływu na odpowiedzialność cywilną ubezpieczyciela, który przecież odpowiada tyłki) w granicach odpowiedzial- ności cywilnej sprawcy szkodyL Skoro sprawca szkody i nie jest zobowiązany do jej n a p r a w i e n i a , to tym samym nie jest również zobowiązany [ibezpieczyciel. Postanowienie umarzające postępowanie w sprawie w sto- sunku do pozwanego D nie zostało zaskarżone i jest prawomocne. --- STRONA 11 --- SO R-m I Uydz. Cywilny NR FPlKSLI ¡48 368 0249 30 MPJ. 2014 13:09 STR.3 11 Powód cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia tylko czenie wobec . Wskazuje t o , iż jego intencją nie by- ło pozbawienie się możliwości otrzymania o d s z k o d o w a n i a za skutki przedmiotowego w y p a d k u . Sąd o r z e k a j ą c y , sto- sownie do art.203 § 4 k p c . (w brzmieniu o b o w i ą z u j ą c y m w dniu w y r o k o w a n i a ) , winien o c e n i ć , czy nie z a i s t n i a ł y przesłanki do uznania tego cofnięcia za n i e d o p u s z c z a l n e . Takiej oceny należało dokonać mimo t e g o , że powód re- prezentowany był przez a d w o k a t a . Pozwany zaskarżył wyrok Sądu W o j e w ó d z k i e g o w części dotyczącej kwoty ponad 20.000 zł i w całości w zakre- sie o d s e t e k , na co wskazuje użycie sformułowania "zaskar- żam wyrok w punkcie I, o ile zasądza odsetki u s t a w o w e od datlę określonych w w/w p u n k c i e " . M i m o , iż brak jest podstaw do odpowiedzialności pozwanego z tytułu 0 C , Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok zgodnie z wnioskami zawartymi w r e w i z j i . Orzeczenie o kosztach procesu w postępowaniu przed Sądem I instancji zapadło w oparciu o art.100 k p c . Mając powyższe na u w a d z e , Sąd Apelacyjny na podssa- wie art.390 § 1 k p c . w z w . z art.11 p£t.2 ustawy z 1 mar- ca 1996 r . o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) D z . U . 43 p o z . 1 8 9 , orzekł jak w s e n t e n c j i . R^o%trzygnięcie o kosztach postępowania r e w i z y j n e g o , ze względu na szczególne okoliczności s p r a w y , n a s t ą p i ł o na podstawie art.102 k p c . w stosunku do pozwanego D , podtrzymując rosz- --- STRONA 12 --- QTi » Ón D—rvi T l . l u r ł - 7 Pi l i . l i 1 mu NR FAKSU :4S 368 0249 30 MAJ. 2014 13:10 STR. 4 12 Rzeczą powoda, o ile czuje się pokrzywdzony treścią wy- roku, jest skorzystanie z przewidzianych prawem środ- ków dla odwrócenia niekorzystnych skutków złożonego oświadczenia o cofnięciu pozwu ze zrzeczeniem się rosz- c z e n i a . lk 7 . / ) "W?/